VI SA/Wa 257/17
WyrokWSA w Warszawie2017-07-27
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Pamela Kuraś-Dębecka, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawo ochronne na znak towarowy powinno zostać unieważnione z powodu podobieństwa do wcześniejszego znaku towarowego, biorąc pod uwagę podobieństwo towarów i usług oraz ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd?Ratio decidendi
Prawo ochronne na znak towarowy powinno zostać unieważnione, jeśli spełnione są łącznie przesłanki identyczności lub podobieństwa towarów/usług, identyczności lub podobieństwa znaków towarowych oraz ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym. Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił te przesłanki, stwierdzając podobieństwo znaku spornego do wcześniejszego znaku słownego "Benefeed" pod względem wizualnym, fonetycznym i znaczeniowym, a także podobieństwo towarów i usług, co uzasadnia unieważnienie prawa ochronnego.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy "Benefeed" (R.268521), argumentując, że jest on identyczny lub podobny do jego wcześniejszych znaków towarowych Unii Europejskiej (słownego nr 008424293 i słowno-graficznego nr 008424954) i dotyczy podobnych towarów/usług, co stwarza ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Urząd Patentowy RP orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania i błędną ocenę stanu faktycznego, w szczególności brak podobieństwa towarów i usług oraz brak ryzyka konfuzji. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lipca 2017 r. sprawy ze skargi T. C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Decyzją z [...] września 2016 r. Urząd Patentowy RP (dalej również organ, UP), działając na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2003 r. nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej również p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p., w trybie postępowania spornego w sprawie z wniosku A. z siedzibą z siedzibą w H., Czechy (dalej również wnioskodawca) przeciwko T. C. (dalej również skarżący) o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy Benefeed o numerze R.268521 (dalej również sporny znak), orzekł w pkt 1 o unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy Benefeed o numerze R.268521; w pkt 2 przyznał A. z siedzibą w H., Czechy od T. C. kwotę w wysokości 2600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
Decyzję wydano w następujących ustaleniach;
Podaniem z 2 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy Benefeed. Zgodnie z opisem znaku towarowego znak towarowy tworzy napis złożony z dwóch wyrazów: Benefeed pisany fantazyjnym krojem liter w kolorze granatowym oraz POLAND pisany prostą czcionką w kolorze pomarańczowym umieszczony poniżej wyrazu Benefeed. Napis umieszczony jest na zielonym tle w kształcie prostokąta o zaokrąglonych narożach, przy czym dolna krawędź prostokąta w środkowej części jest wygięta łukowato na zewnątrz. Powyżej napisu znajdują się stylizowane wizerunki głowy świni, krowy oraz koguta, odpowiednio w kolorze zielonym, granatowym oraz pomarańczowym. Poniżej znajdują się dwie poziome linie w kolorze pomarańczowym oraz granatowym. Pismem z 14 lutego 2014 r. skarżący przedstawił "nową postać graficzną znaku towarowego" usuwając z jego pierwotnej wersji element POLAND.
Decyzją z 2 lipca 2014 r. UP udzielił prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny Benefeed przeznaczony do oznaczania towarów lub usług w klasie 35, 39 klasyfikacji nicejskiej, klasyfikacja wiedeńska: 03.04.01, 03.04.12, 03.04.20, 03.07.03, 03.07.19, 26.04.02, 26.04.06, 27.05.01, 29.01.13, zgłoszony w dniu 2 kwietnia 2013 r. za numerem Z – 412443 na rzecz T. C..
Przedmiotowy (sporny) znak towarowy słowno-graficzny [Z-412443] R-268521 został przeznaczony do oznaczania towarów i/lub usług wymienionych w załączniku w klasie: 35 klasyfikacji nicejskiej (sprzedaż hurtowa i detaliczna w zakresie paszy, dodatków paszowych oraz substancji odżywczych innych niż lecznicze, przeznaczonych dla zwierząt hodowlanych, w szczególności trzody chlewnej, krów, drobiu, z wyłączeniem zwierząt domowych takich jak: króliki, ptaki egzotyczne, psy, koty, gołębie) 39 klasyfikacji nicejskiej (pakowanie i dostarczanie towarów, również zamówionych korespondencyjnie, w zakresie paszy, dodatków paszowych oraz substancji odżywczych innych niż lecznicze, przeznaczonych dla zwierząt hodowlanych, w szczególności trzody chlewnej, krów, drobiu, z wyłączeniem zwierząt domowych takich jak: króliki, ptaki egzotyczne, psy, koty, gołębie).
Pismem z 18 kwietnia 2016 r. A. z siedzibą w H., Czechy (wnioskodawca) działając na podstawie art. 164 p.w.p. w zw. z art. 1321 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 1321 ust. 3 p.w.p. wniósł o unieważnienie spornego znaku, zarzucając spornemu znakowi kolizję z wcześniejszymi znakami towarowymi, tj.:
1. Znak Towarowy Unii Europejskiej – nr 008424293, słowny Benefeed, zgłoszony w dniu 14 lipca 2009 r., zarejestrowany na rzecz wnioskodawcy w dniu 29 marca 2010 dla towarów w klasie 5, 31, 42.
2. Znak Towarowy Unii Europejskiej – nr 008424954, słowno-graficzny Benefeed The feed for maximum benefit, zgłoszony w dniu 14 lipca 2009 r., zarejestrowany na rzecz wnioskodawcy w dniu 3 maja 2010 r. dla towarów w klasie 5, 31, 42.
W uzasadnieniu wnioskodawca z ostrożności procesowej uzasadnił posiadanie interesu prawnego podając, że wystąpił z wnioskiem z 8 kwietnia 2015 r. przeciwko Benefeed sp. z o.o., w której skarżący jest 50% udziałowcem i samoistnym prokurentem, na drogę sądową w trybie zawezwania do próby ugodowej przed Sądem Rejonowym w G., co w sposób bezpośredni wpływa na sferę praw i obowiązków wnioskodawcy. Sporny znak w sposób istotny ogranicza prawo wnioskodawcy do swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży i promocji produktów pod nazwą Benefeed.
Znak Towarowy Unii Europejskiej słowny Benefeed nr 008424293 został zarejestrowany dla towarów i usług w:
- klasie 5: mieszanki dodatków paszowych do celów leczniczych; mieszanki mineralno-witaminowe dla zwierząt; koncentraty witaminowe dla zwierząt; preparaty lecznicze dla zwierząt; roztwory multiwitaminowe, witaminowe, mineralne i inne, z zawartością specyficznych substancji czynnych przeznaczonych dla zwierząt; lecznicze dodatki paszowe;
- klasie 31: pokarm dla zwierząt; preparaty dodatków paszowych; dodatki paszowe i mieszanki paszowe do żywienia zwierząt;
- klasie 42: działalność badawcza, rozwojowa w dziedzinie dodatków paszowych.
Znak Towarowy Unii Europejskiej słowno-graficzny Benefeed The feed for maximum benefit nr 008424954 został zarejestrowany dla towarów i usług w:
- klasie 5: mieszanki dodatków paszowych do celów leczniczych; mieszanki mineralno-witaminowe dla zwierząt; koncentraty witaminowe dla zwierząt; preparaty lecznicze dla zwierząt; roztwory multiwitaminowe, witaminowe, mineralne i inne, z zawartością specyficznych substancji czynnych przeznaczonych dla zwierząt; lecznicze dodatki paszowe;
- klasie 31: pasze dla zwierząt, preparaty dodatków paszowych, dodatki paszowe i mieszanki paszowe do żywienia zwierząt;
- klasie 42: działalność badawcza, rozwojowa w dziedzinie dodatków paszowych.
Sporny znak został zarejestrowany dla dwóch usług, tj.: sprzedaż hurtowa i detaliczna oraz pakowanie i dostarczanie towarów. Obie te usługi odnoszą się do pasz, dodatków paszowych oraz substancji odżywczych – a więc towarów dla których zarejestrowano wcześniejsze unijne znaki kolizyjne. Usługa sprzedaży hurtowej i detalicznej w zakresie paszy, dodatków paszowych oraz substancji odżywczych innych niż lecznicze, przeznaczonych dla zwierząt hodowlanych, w szczególności trzody chlewnej, krów, drobiu, z wyłączeniem zwierząt domowych takich jak: króliki, ptaki egzotyczne, psy, koty, gołębie pozostaje w relacji komplementarności wobec towarów z klasy 5 i 31 znaków kolizyjnych. Usługa polegająca na sprzedaży hurtowej i detalicznej w zakresie paszy, dodatków paszowych oraz substancji odżywczych stanowi immanentny element procesu dystrybucji towaru i obrotu rynkowego. Łącznikiem przesądzającym o podobieństwie usługi sprzedaży hurtowej i detalicznej z towarami, dla których zarejestrowano znaki kolizyjne jest sprecyzowanie w usłudze sprzedaży, że dotyczy ona właśnie pasz, dodatków paszowych oraz substancji odżywczych. Te same towary, tj. pokarm dla zwierząt czy dodatki paszowe zostały zastrzeżone dla znaków kolizyjnych. Według wnioskodawcy usługa pakowania i dostarczania towarów w postaci pasz, dodatków paszowych (...) jest podobna i pozostaje w relacji komplementarności do towarów w postaci pasz i dodatków paszowych. Usługi sprzedaży oraz pakowania i dostarczania, do których odnosi się sporny znak, są także podobne do usługi z klasy 42, dla której zarejestrowano unijne znaki kolizyjne (działalność badawcza i rozwojowa), a to z uwagi na tożsamość przedmiotu do którego wszystkie te usługi się odnoszą – to jest dodatków paszowych. Usługi te pozostają w związku wynikowym w taki sposób, że w odniesieniu do dodatków paszowych w pierwszej fazie prowadzone są prace badawczo-rozwojowe, następnie następuje faza produkcyjna, a potem faza dystrybucji, pakowania i dostarczania towarów.
W zakresie wymowy i brzmienia sporny znak jest identyczny wobec wcześniejszego znaku słownego nr 008424293, jak również jest podobny wobec wcześniejszego znaku słowno-graficznego nr 008424954 z uwagi na identyczność brzmienia zakwestionowanego znaku oraz pierwszego słowa (wyrazu) znaku kolizyjnego. Wobec dominującego znaczenia elementu słownego w znakach słowno-graficznych sporny znak w sferze wizualnej, z uwagi na tożsamość wyrazu Benefeed, jest podobny zarówno do wcześniejszego znaku słownego nr 008424293 jak i wcześniejszego znaku słowno-graficznego nr 0084249954.
Wyrażenie Benefeed stanowi zbitkę dwóch słów: Bene oraz Feed. Słowo Bene ma etymologię łacińską i oznacza zarówno w łacinie jak i języku włoskim przymiotnik dobrze. Natomiast Feed pochodzi z języka angielskiego i jest tłumaczone jako czasownik karmić, żywić, odżywiać, paść. Zatem całość może być rozumiana jako "dobre karmienie" lub "korzystne żywienie". Z uwagi na identyczność użytego wyrazu w spornym znaku i wcześniejszym znaku słownym nr 008424293 należy uznać, że sporny znak jest identyczny wobec znaku słownego nr 008424293 oraz jest podobny do znaku słowno-graficznego nr 0084249954.
W ocenie wnioskodawcy usługi dla których został zarejestrowany sporny znak są podobne poprzez relację komplementarności do towarów i usług, dla których zarejestrowano wcześniejsze znaki kolizyjne, zatem usługi spornego znaku są podobne do towarów i usług znaków kolizyjnych (unijnych). Na płaszczyźnie fonetycznej oraz znaczeniowej znaki są identyczne, a na płaszczyźnie wizualnej podobne, w związku z czym istnieje duże prawdopodobieństwo/ryzyko wprowadzenia w błąd przeciętnego odbiorcy. Używanie przez dwa podmioty tego samego słowa w ich znaku towarowym, tj. Benefeed, powoduje duże prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd nie tylko konsumentów, ale także odbiorców profesjonalnych, którzy mogą wnioskować, że znaki pochodzą z tej samej grupy kapitałowej, podmioty są ze sobą powiązane, kanał produkcyjny/dystrybucyjny działa pod tym samym znakiem słownym, jednak ze zmienioną szatą graficzną.
W odpowiedzi na ww. wniosek skarżący pismem z 21 czerwca 2016 r. wniósł o oddalenie wniosku. W uzasadnieniu podał (nawiązując do treści art. 164 p.w.p.), że wnioskodawca wskazał błędnie jako podstawę materialnoprawną wniosku o unieważnienie art. 1321 ust. 1 pkt 3 oraz 1321 ust. 3 p.w.p. Przepisy te zostały wprowadzone do porządku prawnego nowelizacją p.w.p. z 11 września 2015 r., tymczasem sporny znak towarowy zgłoszony został do ochrony w dniu 2 kwietnia 2013 r., zatem wniosek o unieważnienie prawa winien odwoływać się bezpośrednio do przepisów obowiązujących w tej dacie, tj. do przesłanek unieważnienia obowiązujących w czasie nabycia prawa. Skarżący szczegółowo opisał okoliczności sporu między stronami, znak sporny, znaki przeciwstawione, a także zakres prowadzonej przez wnioskodawcę oraz skarżącego działalności gospodarczej.
Dokonując porównania znaków w warstwie wizualnej należy brać pod uwagę nie tylko elementy słowne, ale także ogólne wrażenie jakie wywołują oraz elementy dominujące. Zdaniem skarżącego sporny znak oraz ww. znak towarowy nr 008404954 (słowno-graficzny) to znaki całkowicie różne. Posiadają różną kolorystykę, stylizację, kroje czcionek. Znak wnioskodawcy posiada podpis The feed for maximum benefit, podczas gdy sporny znak takiego podpisu nie posiada; posiada za to stylizowane przedstawienie głowy świni, krowy i koguta. Obydwa znaki zawierają napis Benefeed, jednakże stanowi on jedynie pewną część znaku towarowego. W przypadku znaku słowno-graficznego Benefeed The feed for maximum benefit nie można mówić o identyczności lub nawet podobieństwie ze spornym znakiem. Składa się on z 6 słów, podczas gdy sporny znak wyłącznie z jednego słowa. W warstwie słownej znaki te są zatem różne. W przypadku znaku nr 008424293 (słownego) można mówić o podobieństwie w warstwie słownej ze znakiem skarżącego. Słowo Benefeed zastosowane w obu ww. unijnych znakach wnioskodawcy może być interpretowane przez właściwy krąg odbiorców, tj. mieszkańców Unii Europejskiej, jako "dobre karmienie" lub "korzystne żywienie". Natomiast w przypadku spornego znaku oznaczenie Benefeed właściwy krąg odbiorców, tj. mieszkańcy Polski będą interpretować jako oznaczenie fantazyjne, gdyż w języku polskim słowa benefeed, bene czy feed nie występują. Z tego względu porównywane znaki w warstwie znaczeniowej są całkowicie różne. Zdaniem skarżącego porównywane znaki są różne zarówno w warstwie graficznej jak i znaczeniowej. Jedynie w warstwie słownej można mówić o podobieństwie między spornym znakiem a znakiem nr 008424293.
Skarżący przytaczając wydruk ze strony internetowej wnioskodawcy podniósł, że wnioskodawca wytwarza oraz wprowadza do obrotu wyłącznie produkty o charakterze leczniczym i odżywczym, pochodzenia naturalnego, przeznaczone wyłącznie dla małych zwierząt domowych, tj. królików, ptaków egzotycznych, psów, kotów oraz gołębi. Produkuje więc suplementy diety dla zwierząt, produkty witaminowe, a także lecznicze. Natomiast skarżący oferuje do sprzedaży wyłącznie paszę dla zwierząt hodowlanych, tj. krów, trzody chlewnej oraz drobiu. Nie oferuje dodatków paszowych, produktów leczniczych, witaminowych, w szczególności dla zwierząt domowych. Produkty skarżącego w klasie 35 oraz 39 są chronione z wyłączeniem produktów leczniczych, produktów dla zwierząt domowych oraz z wyraźnym ograniczeniem dla zwierząt hodowlanych. Nie zachodzi więc w sprawie podobieństwo produktów.
Odnosząc się do kwestii oceny możliwości wprowadzenia odbiorców w błąd skarżący podniósł, że odbiorcy oraz kanały dystrybucji produktów wnioskodawcy oraz skarżącego są całkowicie różne, zatem możliwość porównania w jednym czasie produktów wnioskodawcy oraz skarżącego przez dany podmiot w praktyce nie istnieje. Skarżący używa oznaczenia Benefeed, zarówno dla oznaczenia firmy jak i produktów, od samego początku prowadzenia działalności gospodarczej, tj. od 8 stycznia 2009 r., tymczasem wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o unieważnienie po ponad 7 latach od rozpoczęcia używania oznaczenia przez skarżącego oraz niemal po 2 latach od uzyskania przez niego ochrony, co wskazuje na możliwą koegzystencje obu znaków na rynku. Nadto informacja o producencie widnieje na każdym opakowaniu produktów oznaczanych spornym znakiem. Firma wnioskodawcy pod którą wprowadza on swoje produkty znacząco różni się od firmy skarżącego. Skarżący podkreślił też używanie spornego znaku w działalności lokalnej w odniesieniu do różnych odbiorców i przez różne kanały dystrybucji, niż ma to miejsce w przypadku znaków wnioskodawcy.
Na rozprawie [...] września 2016 r. wnioskodawca podtrzymał wniosek o unieważnienie, wskazując art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. jako podstawę prawną wniosku. Skarżący wniósł o oddalenie wniosku podtrzymując dotychczasową argumentację.
Decyzją wymienioną na wstępie UP, opisując przebieg postępowania, w punkcie 1 orzekł o unieważnieniu prawa ochronnego na sporny znak; w punkcie 2 przyznał wnioskodawcy od skarżącego kwotę w wysokości 2600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
Organ wskazał, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte w dniu 21 kwietnia 2016r., po nowelizacji ustawy Prawo własności przemysłowej (p.w.p.), która weszła w życie w dniu 15 kwietnia 2016r. Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami w sprawie wniosków o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy (art. 164 p.w.p.), wnioskodawca nie musi legitymować się istnieniem interesu prawnego. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawca podniósł zarzut udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Następnie organ cytując art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. podał, że dla wypełnienia dyspozycji tego przepisu konieczne jest spełnienie łącznie następujących przesłanek: identyczności lub podobieństwa towarów do oznaczania których znaki te są przeznaczone; identyczności lub podobieństwa znaków towarowych; ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów lub usług oznaczonych tymi znakami.
Dokonując oceny podobieństwa na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w pierwszej kolejności poddawane jest ocenie podobieństwo samych towarów.
Następnie organ wskazał do oznaczania jakich towarów i usług przeznaczone są przeciwstawione sobie znaki. Z zestawienia wynika, że sporny znak i przeciwstawione znaki służą do oznaczania komplementarnych towarów i usług. Usługi bowiem, do sygnowania których przeznaczony jest sporny znak, dotyczą oferowania i sprzedaży towarów chronionych w ramach przeciwstawionych znaków. Nie ma przy tym znaczenia, że w wykazie usług, do sygnowania których przeznaczony jest sporny znak, usługi zostały zawężone z przeznaczeniem dla trzody chlewnej, krów, drobiu, z wyłączeniem zwierząt domowych takich jak: króliki, ptaki egzotyczne, psy, koty i gołębie. Towary bowiem do oznaczania których przeznaczone są przeciwstawione znaki dotyczą ogólnie pasz, dodatków paszowych do celów leczniczych, mieszanek mineralno-witaminowych, koncentratów witaminowych, preparatów multiwitaminowych, witaminowych, mineralnych i innych leczniczych dodatków paszowych, pokarmu dla zwierząt dodatków i mieszanek paszowych dla zwierząt. Usługi do sygnowania których przeznaczony jest sporny znak dotyczą natomiast pasz, dodatków paszowych, substancji odżywczych innych niż lecznicze, a zatem usługi te dotyczą towarów do oznaczania takich jak: pokarm dla zwierząt, preparaty dodatków paszowych, dodatki paszowe i mieszanki paszowe do żywienia zwierząt, do oznaczania których przeznaczone zostały przeciwstawione znaki.
Oznaczenia powinny być oceniane jako całość, gdyż sama powtarzalność wyodrębnionych elementów lub zbieżność członów oznaczeń nie musi determinować stworzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Dlatego też przy ocenie podobieństwa znaków towarowych należy zwrócić uwagę na proporcje w sile odróżniającej poszczególnych elementów, a także ich oryginalność i sposób postrzegania, miejsce w znaku i kontekst w jakim poszczególne elementy zostały użyte. Dokonanie oceny porównawczej powinno się odbywać na różnych płaszczyznach postrzegania biorąc pod uwagę jednocześnie ogólne wrażenie jakie znaki wywierają na odbiorcy. Ocena podobieństwa oznaczeń dokonywana jest w trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej, z uwzględnieniem ich dystynktywnych i dominujących elementów, pomijając drobne lub nieistotne różnice między nimi.
Przeciwstawiony znak towarowy UE o numerze 008424293 jest znakiem słownym składającym się z jednego słowa Benefeed. Przeciwstawiony znak towarowy UE o numerze 008424954 jest znakiem słowno-graficznym składającym się z wyrazu Benefeed sporządzonego białym kolorem, umieszczonego na czarnym tle, poniżej którego znajdują się słowa The feed for maximum benefit napisane białym kolorem na pomarańczowym tle.
Sporny znak towarowy R.268521 jest znakiem słowno-graficznym składającym się z niebieskiego napisu Benefeed umieszczonego na tle koloru zielonego, nad napisem zostały umieszczone zarysy głów zwierząt hodowlanych w kolorach zielonym, granatowym i pomarańczowym, zaś dolną część znaku stanowią linie koloru pomarańczowego i granatowego.
Porównując stronę wizualną, sporny znak i przeciwstawiony znak o numerze 8424293 są do siebie podobne ze względu na to, że oba zawierają identyczne słowo Benefeed. Słowo to jest jedynym elementem ww. przeciwstawionego znaku i jedynym elementem słownym spornego znaku. W spornym znaku zostało ono wkomponowane w ten sposób, że zajmuje jego centralną część i ma równoznaczne znaczenie z warstwą graficzną. Taka kompozycja spornego znaku sprawia, że warstwa słowna nie zostanie pominięta przez potencjalnych odbiorców i sprawia, że jest on podobny w warstwie wizualnej do przeciwstawionego znaku w stopniu stwarzającym ryzyko pomylenia przez przeciętnego odbiorcę. Ponadto przeciwstawiony znak o numerze 008424293 jest znakiem słownym, który może być używany w każdej postaci, w tym również zbliżonej do spornego znaku.
Porównywane znaki są identyczne w warstwie słownej, bowiem zawierają identyczne słowa Benefeed, które są jedynymi elementami słownymi tych oznaczeń. Składają się zatem z tej samej liczby liter ułożonych w tej samej kolejności i identycznie wymawianych. Słowo to jest wymawiane przez odbiorców zgodnie z zapisem, lub przez część polskich odbiorców znających język angielski: Benefit.
Porównywane oznaczenia zawierają słowo, które nie posiada znaczenia w żadnym języku. Jednakże w związku z wymową słowo to może budzić skojarzenia ze słowem Benefit, które jest słowem polskim a zatem znanym polskim odbiorcom. Sporny znak i przeciwstawiony są więc do siebie podobne także w warstwie znaczeniowej.
W związku ze stwierdzeniem identyczności spornego znaku do znaku nr 008424293 organ odstąpił od badania podobieństwa do drugiego przeciwstawionego znaku towarowego nr 008424954. Nawet bowiem gdyby przyjąć, że sporny znak i ww. drugi przeciwstawiony znak nie są do siebie podobne, wystarczy uznanie podobieństwa do jednego z przeciwstawionych znaków aby uznać, że udzielenie prawa ochronnego na sporny znak nastąpiło z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Według organu istnieje również ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje ryzyko skojarzenia spornego znaku towarowego z przeciwstawionym znakiem. Towary i usługi oznaczane porównywanymi znakami można nabyć w tych samych punktach zbytu jakimi są wyspecjalizowane sklepy z paszami, stacjonarne i internetowe. Odbiorcami towarów oznaczanych tymi znakami są hodowcy zwierząt, a także przeciętni polscy konsumenci. Organ uwzględnił model przeciętnego odbiorcy ukształtowany w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dla celów całościowej oceny niebezpieczeństwa konfuzji, który stanowi osoba należycie dobrze poinformowana, należycie uważna i ostrożna. Osoby te wykazują co prawda zwiększony poziom uwagi, jednakże ze względu na komplementarność towarów i usług, do oznaczania których przeznaczone są porównywane oznaczenia, a także na wysoki stopień podobieństwa oznaczenia spornego względem znaku nr 008424293, przy zachodzącej identyczności w warstwie fonetycznej, należy uznać, że w przedmiotowej sprawie zachodzi ryzyko pomylenia przez odbiorców towarów i usług nimi oznaczonych, bowiem odbiorcy mogą uznać, że są one oferowane przez ten sam podmiot lub podmioty powiązane ze sobą, co jest niezgodne z prawdą. Bez znaczenia zatem w przedmiotowej sprawie pozostają twierdzenia skarżącego co do odmiennego kręgu odbiorców towarów i usług oznaczanych znakami - spornym i przeciwstawionym bowiem, jak wskazano podczas analizy porównawczej towarów i usług, jest on zbieżny. Również bez znaczenia pozostają twierdzenia skarżącego dotyczące odmiennego sposobu dystrybucji towarów oraz działalności lokalnej skarżącego. Z wykazu towarów i usług do sygnowania których przeznaczone są porównywane znaki towarowe nie wynika czy działalność stron jest jedynie lokalna, czy świadczona w większym wymiarze. Towary do oznaczania których przeznaczony jest przeciwstawiony znak mogą być wprowadzane do obrotu nie tylko drogą internetową, lecz również sposobami tradycyjnymi. Nadto przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu są towary i usługi w postaci objętej ochroną, a nie aktualnie używanej przez strony.
W związku z powyższym, w ocenie organu w rozpatrywanej sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające unieważnienie prawa ochronnego, udzielonego na sporny znak towarowy, na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p.
Pismem z 5 stycznia 2017 r. skarżący wniósł skargę na ww. decyzję organu, zaskarżając ją w całości, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
I. art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. polegające na braku należytej dbałości w dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, w szczególności poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy;
II. art. 80 k.p.a. polegające na błędnej ocenie stanu faktycznego na podstawie zebranego materiału dowodowego, a także przekroczeniu swobodnej oceny materiału dowodowego poprzez:
1. błędne uznanie, że w przypadku stosowania przez uprawnionego spornego znaku towarowego zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd wynikające z podobieństwa produktów oraz identyczności miejsc, w których produkty te można nabywać, podczas gdy w prawidłowo rozpatrzonym stanie faktycznym, uwzględniającym w szczególności szczegółową analizę znaków, kręgu potencjalnych odbiorców oraz sposobu dystrybucji i charakterystykę towarów oferowanych przez uprawnionego prowadzi do wniosku, iż nie istnieje ryzyko konfuzji wśród odbiorców;
2. błędne przyjęcie, iż sporny znak towarowy i przeciwstawione znaki towarowe stosowane są do oznaczania komplementarnych towarów i usług.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że przy ocenie podobieństwa znaków w kontekście art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp należy mieć na uwadze nie tylko wykazy towarów i usług porównywanych znaków, ale także wszystkie istotne czynniki charakteryzujące wzajemny stosunek tych towarów i usług, a to m.in. charakter towarów, przeznaczenie, sposób użytkowania, czy konkurują ze sobą, czy wzajemnie się uzupełniają.
Według skarżącego wnioskodawca wytwarza oraz wprowadza do obrotu wyłącznie produkty o charakterze leczniczym przeznaczone dla małych zwierząt domowych, tj. królików, ptaków egzotycznych, psów, kotów oraz gołębi; produkuje więc specjalistyczne suplementy diety dla zwierząt, a także dodatki do pasz dla celów leczniczych. Prowadzi też działalność badawczą, rozwojową w dziedzinie dodatków paszowych. Funkcjonuje zatem jako wyspecjalizowany podmiot zajmujący się produkcją oraz badaniami w zakresie produktów leczniczych i suplementów diety przeznaczonych dla małych zwierząt domowych. Zapatrywanie to skarżący wywiódł z informacji zawartej na stronie internetowej wnioskodawcy oraz z wykazu towarów i usług jego znaków.
Skarżący natomiast oferuje do sprzedaży wyłącznie paszę dla zwierząt hodowlanych, tj. krów, trzody chlewnej, drobiu. Nie oferuje suplementów diety, produktów leczniczych, dla zwierząt domowych Jego produkty z klasy 35 i 39 chronione są z wyłączeniem produktów leczniczych, produktów dla zwierząt domowych (króliki, ptaki egzotyczne, psy, koty, gołębie) oraz z wyraźnym ograniczeniem do zwierząt hodowlanych (krowy, trzoda chlewna, drób). W tej sytuacji nie zachodzi w sprawie podobieństwo produktów. Organ natomiast błędnie ocenił w sprawie możliwość wprowadzenia odbiorców w błąd, które to ryzyko nie może być oceniane wyłącznie przez pryzmat podobieństwa znaków oraz produktów, ale wymaga analizy właściwego docelowego kręgu odbiorców i kanałów dystrybucji towarów i usług. Analizował bowiem same znaki i wykazy towarów, odcinając się od analizy innych okoliczności, tj. kręgu odbiorców oraz sposobu i kanałów dystrybucji.
Skarżący zakwestionował stanowisko organu, że towary i usługi oznaczane porównywanymi znakami można nabyć w tych samych punktach zbytu, jakimi są wyspecjalizowane sklepy z paszami stacjonarne i internetowe, a ich odbiorcami są hodowcy zwierząt, a także przeciętni polscy konsumenci. Sposób i miejsce dystrybucji towarów są odmienne. Skarżący prowadzi sprzedaż dostarczając produkty bezpośrednio do gospodarstw, podczas gdy wnioskodawca oferuje produkty za pośrednictwem stron internetowych oraz stacjonarnych sklepów zoologicznych, zaś sposób dystrybucji nie może ulec nagłej zmianie, gdyż wynika z charakteru produktów. Skarżący sprzedaje je w dużych opakowaniach (do 1000 kg) – takich produktów nie sprzedaje się zaś w małych sklepach zoologicznych, ani nie zamawia przez internet. Dostarczane są bowiem specjalistycznym transportem bądź są odbierane przez nabywcę.
Wnioskodawca oferuje produkty w małych opakowaniach, o objętości nie przekraczającej 1 litra, w małych sklepach zoologicznych, a także dostarcza je pocztą/kurierem.
Zdaniem skarżącego przeciętni odbiorcy produktów i usług oferowanych przez strony są różni, a w związku z odmiennym sposobem dystrybucji nie występuje ryzyko pomylenia ich przez odbiorców. Odbiorcami produktów oferowanych przez skarżącego są profesjonalni odbiorcy – rolnicy zajmujący się hodowlą zwierząt, takich jak krowy lub trzoda chlewna, zaś produktów wnioskodawcy – konsumenci, właściciele małych zwierząt domowych takich jak kanarki, koty, psy, króliki. Przy ocenie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd należy natomiast wziąć pod uwagę przeciętnego konsumenta danej kategorii towarów lub usług, który jest właściwie poinformowany, dostatecznie uważny i rozsądny. Według skarżącego przeciętny konsument produktów oferowanych przez strony nie popełni pomyłki, gdyż nie ma możliwości porównania w jednym miejscu i czasie produktów wnioskodawcy i skarżącego, a poza tym na opakowaniach produktów poza znakami towarowymi znajduje się także oznaczenie producenta – Benefeed Sp. z o.o. w przypadku skarżącego oraz A. w przypadku wnioskodawcy.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko; wniósł o oddalenie skargi podkreślając, że w toku postępowania w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, prawo to podlega ocenie w takim zakresie, w jakim zostało udzielone przez organ, nie zaś w takim, w jakim w sposób faktyczny uprawniony z niego korzysta/rzeczywiście używa.
Dla oceny ryzyka wprowadzenia w błąd co do pochodzenia oznaczanych towarów podstawowe znaczenie ma ustalenie kręgu odbiorców, dla których przeznaczone są oznaczane towary, a nie dla jakich towarów każdy ze znaków faktycznie jest używany w obrocie. Wykazy towarów i usług znaków przeciwstawionych dotyczą ogólnie pasz i dodatków witaminowych przeznaczonych dla zwierząt. Z wykazu towarów spornego znaku nie wynika, że skarżący sprzedaje towar w bardzo dużych opakowaniach, co powoduje odmienny krąg odbiorców i kanały dystrybucji; nadto nie oznacza to, że w przyszłości nie będzie wprowadzał towaru na rynek w mniejszych opakowania. Porównaniu podlegają znaki w formie zarejestrowanej, a w tej postaci na znakach nie zostały umieszczone oznaczenia producenta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W sprawie zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla podjętego rozstrzygnięcia elementy stanu faktycznego; nie budzi też zastrzeżeń Sądu subsumcja tego stanu przez organ pod zastosowane, szczegółowo wymienione w decyzji, przepisy prawa i interpretacja tych przepisów na użytek poczynionych w sprawie ustaleń.
W myśl art. 164 ust. 1 p.w.p., według redakcji wprowadzonej z dniem 15 kwietnia 2016 r. ustawą z 11 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2015.1615), prawo ochronne na znak towarowy może być unieważnione na wniosek, w całości lub części, jeżeli nie zostały spełnione warunki, wymagane do uzyskania tego prawa z przyczyn, o których mowa w art. 1291, lub w przypadku istnienia wcześniejszego prawa, o których mowa w art. 1321 ust. 1-3. W stosunku do poprzedniego stanu prawnego (sprzed zmiany ustawy), który zawierał wymóg posiadania interesu prawnego w dochodzeniu unieważnienia, obecnie w tej kwestii art. 164 ust. 1 p.w.p. milczy; dochodzący unieważnienia ma wykazać jedynie istnienie wcześniejszego własnego prawa, jeżeli takowa przesłanka leży u podstaw jego żądania (por. art. 164 ust. 2 p.w.p.). W tej sprawie wnioskodawca wykazał uprawnienie do ww. przeciwstawionych spornemu znakowi skarżącego znaków unijnych.
Mimo że w niniejszej sprawie postępowanie o unieważnienie spornego znaku zostało wszczęte po dacie wzmiankowanej zmiany ustawy Prawo własności przemysłowej (p.w.p.), organ prawidłowo uwzględnił wskazaną przez wnioskodawcę na rozprawie [...] września 2016 r. podstawę prawną żądania w postaci art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., a więc według redakcji przepisów tej ustawy sprzed zmiany, i na tym też przepisie oparł rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji. Instytucja unieważnienia prawa ochronnego służy weryfikacji decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, jeżeli została ona wydana wbrew przesłankom ustawowym. Żądanie unieważnienia prawa ochronnego na znak musi się zatem odwoływać do przesłanek unieważnienia obowiązujących w czasie nabycia tego prawa. Zważywszy natomiast, że sporny znak towarowy został zgłoszony do ochrony 2 kwietnia 2013 r., wniosek o unieważnienie prawidłowo odwołuje się w tej sytuacji do przepisu obowiązującego w tej właśnie dacie, jak i w dacie udzielenia prawa ochronnego. Wszak we wniosku tym wnioskodawca musi udowodnić, że nie została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek udzielenia prawa ochronnego; skoro chodzi o przesłanki udzielenia prawa ochronnego, to należy badać te przesłanki według przepisów z daty tego udzielenia. Nadto decyzja w sprawie unieważnienia prawa ochronnego, wydawana w postępowaniu spornym, ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex tunc (z mocą wsteczną); czyli skutek decyzji liczony jest od dnia udzielenia prawa, a tym samym prawo to (w przypadku unieważnienia) traktowane jest tak, jakby nigdy nie powstało.
Zresztą na marginesie powyższego można też zauważyć, że ewentualne wątpliwości co do podstawy prawnej rozstrzygnięcia organu podjętego w niniejszej sprawie, jakie mogą wyniknąć na tle treści przepisów przejściowych, tj. art. 2 ust. 1 i 2 ww. ustawy z 11 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej, nie miałyby istotnego znaczenia dla oceny prawidłowości działania organu w tej sprawie w sensie zastosowania przez organ materialnoprawnych podstaw swojego działania, skoro art. 1321 ust. 1 pkt 3 (w nowym brzmieniu przepisów p.w.p.) w istocie swojej odpowiada treści wcześniejszego (sprzed zmiany ustawy) art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. wskazanego ostatecznie przez wnioskodawcę jako podstawa prawna żądania unieważnienia znaku, a przez organ jako podstawa prawna rozstrzygnięcia o tym unieważnieniu. Oba przepisy posługują się bowiem tymi samymi przesłankami udzielenia/nieudzielenia prawa ochronnego na znak.
W tej sytuacji, oceniając zasadność wniosku organ za podstawę rozstrzygnięcia prawidłowo przyjął redakcję art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p., tj. z daty zgłoszenia znaku, jak i udzielenia na ten znak prawa ochronnego.
Kontroli Sądu pod względem zgodności z prawem podlega więc w tej sprawie decyzja organu wydana na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w brzmieniu /redakcji przepisów ustawy sprzed jej zmiany. Stosownie do tego przepisu nie udziela się prawa ochronnego (odpowiednio unieważnia się to prawo) na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
Wskazany przepis wyznaczał organowi istotne elementy stanu faktycznego sprawy niezbędne do jego subsumpcji, a obecnie wyznacza Sądowi ramy materialnoprawne kontroli legalności decyzji podjętej przez organ. Ma on zastosowanie wówczas, gdy w toku postępowania, w tym przypadku o unieważnienie prawa ochronnego, organ ustali identyczność lub podobieństwo towarów, identyczność lub podobieństwo znaków i ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
Żeby odmówić udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, czy odpowiednio – jak w tej sprawie - orzec o unieważnieniu prawa już udzielonego, przesłanki te muszą wystąpić łącznie. Problem podobieństwa przeciwstawionych sobie znaków towarowych, skutkujący ryzykiem wprowadzenia odbiorców w błąd, jest bowiem wypadkową dwóch ściśle ze sobą powiązanych elementów – identyczności/podobieństwa oznaczeń i identyczności/podobieństwa (jednorodzajowości) towarów, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane. Oba te elementy wyznaczają zakres ochrony znaku.
W tej sytuacji ocena, że występuje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów, ze względu na kolizję znaku towarowego z późniejszym pierwszeństwem (tu spornego znaku) z zarejestrowanym wcześniej znakiem towarowym (tu ww. znakami unijnymi wnioskodawcy), wymaga ustalenia przede wszystkim identyczności lub podobieństwa towarów objętych przeciwstawionymi sobie znakami, oraz identyczności lub podobieństwa samych przeciwstawionych (porównywanych) znaków. Takie też ustalenie stało się udziałem organu w tej sprawie, która w związku z tym została prawidłowo rozstrzygnięta decyzją o unieważnieniu prawa ochronnego na sporny znak.
W szczególności nie jest w sprawie kwestionowane podobieństwo oznaczeń. Porównując sporny znak towarowy słowno-graficzny R.268521 z przeciwstawionym mu znakiem słownym wnioskodawcy Benefeed o numerze 008424293 organ wykazał ich podobieństwo na dwóch płaszczyznach porównywania znaków, tj. wizualnej i znaczeniowej, oraz identyczność na płaszczyźnie słownej/fonetycznej. Nie ma przy tym znaczenia, że odstąpił od badania podobieństwa spornego znaku do drugiego z przeciwstawionych znaków wnioskodawcy, tj. znaku słowno-graficznego nr 008424954, gdyż nawet ustalenie braku ich podobieństwa nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, skoro dla unieważnienia spornego znaku wystarczy ustalenie jego podobieństwa do jednego ze znaków przeciwstawionych przez wnioskodawcę, a to jest poza sporem stron w tej sprawie. Zważywszy natomiast, że argumentacja organu w kwestii podobieństwa oznaczeń jest wyczerpująca, prawnie uzasadniona i przekonująca, zaś strona skarżąca w żaden sposób w skardze jej nie podważa, Sąd uznał brak powodów, żeby argumentację tę powtarzać, czy poszerzać w obszarze niniejszych wywodów. Można jedynie skrótowo podkreślić, że omawiane znaki towarowe są do siebie podobne, bowiem występuje w nich identyczny pod względem wizualnym, fonetycznym i znaczeniowym element słowny Benefeed. Fakt, że wcześniejszy znak słowny wnioskodawcy nr 008424293 jest znakiem bez jakichkolwiek elementów graficznych, a znak sporny skarżącego R.268521 jest znakiem słowno-graficznym posiadającym takie elementy, to jednak identyczna warstwa słowna w obu znakach jest cechą bardzo silną. W znakach słowno-graficznych większą siłą oddziaływania mają elementy słowne znaku i to one przede wszystkim pozostają w pamięci przeciętnego odbiorcy (por. wyrok NSA z 23 kwietnia 2013 r. II GSK 2100/11).
Przedmiotem sporu w tej sprawie jest wyłącznie ustalone przez organ podobieństwo towarów i usług, dla których przeciwstawione znaki stron zostały zarejestrowane. Podobieństwo towarów, w myśl już poczynionych wyżej uwag, stanowi niezbędną przesłankę zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. (w związku z art. 164 p.w.p.).
Prawdą jest, że przy ocenie podobieństwa towarów i usług należy mieć na uwadze wszystkie istotne czynniki, które charakteryzują wzajemny stosunek tych towarów i usług (przy czym prawo znaków towarowych dopuszcza istnienie podobieństwa między towarami a usługami, mimo że towary mają charakter materialny a usługi niematerialny; nadto klasa towarowa ma jedynie charakter porządkowy i przypisanie do niej danych towarów /usług nie przesądza samo przez się o ich podobieństwie/braku podobieństwa do towarów/usług, które znalazły się w innej klasie towarowej). Czynniki te obejmują m.in. charakter towarów/usług, ich przeznaczenie, sposób użycia, kanały dystrybucji, konkurencyjny czy też komplementarny charakter. Jednak przy ocenie tych czynników pamiętać należy, że nawet niski stopień podobieństwa towarów może być kompensowany wysokim podobieństwem znaków/oznaczeń, a tym samym powodować ryzyko konfuzji (wprowadzać w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów), które – na co już zwrócono uwagę - jest wypadkową podobieństwa oznaczeń i podobieństwa towarów/usług, dla których oznaczenia te zostały zgłoszone.
W tej natomiast sprawie podobieństwo przeciwstawionych sobie znaków jest jednoznaczne i bezdyskusyjne; strona skarżąca tego faktu nie kwestionuje, sprowadzając argumentację skargi do wykazywania braku podobieństwa towarów/usług. Argumentacji tej Sąd nie podziela, gdyż w istocie swojej brak tego podobieństwa skarżący wywodzi wyłącznie z charakteru/sposobu i uwarunkowań prowadzonej przez strony działalności gospodarczej – porównuje te uwarunkowania. Jest to niewątpliwie okoliczność mająca w sprawie znaczenie, ale nie może być traktowana za przesądzającą treść jej rozstrzygnięcia stosownie do stanowiska skarżącego, który wskazuje na możliwość koegzystencji spornego znaku i znaków mu przeciwstawionych przez wnioskodawcę; z tego mianowicie powodu, że oceny podobieństwa towarów dokonuje się biorąc pod uwagę przede wszystkim towary i usługi w takiej postaci, w jakiej zostały one ujęte w wykazie towarów, załączonym do dokumentacji zgłoszeniowej. Zakres ochrony znaku towarowego wyznacza bowiem wykaz towarów i usług zawarty w zgłoszeniu, a następnie w decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Tym samym badanie podobieństwa towarów i usług powinno być dokonane w oparciu o treść wykazu towarów i usług porównywanych znaków, a przy analizie tego podobieństwa, jako jednej z przesłanek oceny ryzyka konfuzji, bierze się pod uwagę zakres towarów i usług wskazany dla danego prawa ochronnego, nie zaś zakres aktualnie prowadzonej przez dany podmiot działalności gospodarczej (por. wyroki NSA z 3 marca 2015 r. II GSK 51/14 i z 23 kwietnia 2013 r. II GSK 2100/11). Innymi słowy ocenie w ramach art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. podlegają towary, dla których zgodnie ze zgłoszeniem i decyzją o udzieleniu prawa ochronnego znak jest przeznaczony, a nie zakres aktualnie prowadzonej działalności gospodarczej i sposób korzystania z prawa ochronnego, co skarżący podkreśla w skardze, starając się dowieść, w oparciu o informację ze strony internetowej wnioskodawcy, że wnioskodawca zajmuje się produkcją oraz badaniami w zakresie produktów leczniczych i suplementów diety przeznaczonych dla małych zwierząt domowych, podczas gdy skarżący oferuje do sprzedaży wyłącznie paszę dla zwierząt hodowlanych; nadto inaczej niż wnioskodawca, który oferuje produkty za pośrednictwem stron internetowych oraz stacjonarnych sklepów zoologicznych, skarżący swoje produkty dostarcza w dużych opakowaniach bezpośrednio odbiorcom bądź odbiorcy sami je odbierają. Są to jednak szczegóły prowadzonej przez strony bieżącej działalności gospodarczej, a nie analiza oferowanych przez nie towarów i usług w postaci objętej ochroną. Jak bowiem prawidłowo wywiódł organ w zaskarżonej decyzji, przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu są towary i usługi w postaci objętej ochroną, a nie aktualnie używanej przez strony, która to postać używania zawsze może ulec zmianie, stosownie do potrzeb i możliwości strony wprowadzającej towar na rynek, pod warunkiem zgodności z wykazem towarów, dla których znak został zarejestrowany.
Tymczasem w tej sprawie wykazy towarów i usług, dla których zarejestrowano ww. znaki unijne wnioskodawcy w klasach 5, 31 i 42 (w tym znak słowny Benefeed o numerze 008424293) przeciwstawione spornemu znakowi słowno-graficznemu o numerze R.268521 zarejestrowanemu dla usług w klasach 35 i 39, nie ograniczają wnioskodawcy do obecnie wskazywanych w sprawie w oparciu o treść strony internetowej zakresu i formy prowadzonej działalności, tak samo jak forma taka (i zakres) nie wynika z wykazu usług przyporządkowanych spornemu znakowi (sprzedaż hurtowa i detaliczna oraz pakowanie i dostarczanie towarów – wszystko w zakresie paszy, dodatków paszowych oraz substancji odżywczych innych niż lecznicze przeznaczonych dla zwierząt hodowlanych, z wyłączeniem zwierząt domowych).
Wykazy towarów i usług znaków przeciwstawionych (wnioskodawcy) dotyczą ogólnie pasz, dodatków paszowych (w tym leczniczych)/pokarmu i dodatków witaminowych (mieszanki, koncentraty, preparaty, roztwory) przeznaczonych dla zwierząt – bez określenia o jakie zwierzęta chodzi. Wykazy tych towarów z klasy 5, 31 i 42 mają więc charakter otwarty; wymienione w nich towary/produkty wnioskodawca może równie dobrze oferować dla zwierząt domowych (co cechuje jego obecną ofertę) jak i hodowlanych. To że obecna oferta wnioskodawcy – co wynika z materiałów sprawy – obliczona jest na zwierzęta domowe, co z kolei ma wpływ na sposób i formę działania na rynku, nie oznacza, że wnioskodawca nie może tej faktycznej oferty poszerzyć czy zmienić na zwierzęta hodowlane, a to w świetle wykazu towarów > dla zwierząt <, > do żywienia zwierząt <, zatem dla wszystkich zwierząt – bez wyłączenia jakiejkolwiek grupy/rodzaju zwierząt. Sformatowaną na potrzeby strony bieżącą działalność gospodarczą należy w tej sytuacji postrzegać jako wykonywaną w ramach wykazów towarowych, ale w żadnym razie ich nie ograniczającą do towarów będących przedmiotem aktualnego obrotu. Wykazy te nie wykluczają możliwości oferowania wymienionych w nich towarów dla różnych zwierząt, w tym hodowlanych, które wyczerpują wykazy usług w klasach 35 i 39 przyporządkowanych do spornego znaku strony skarżącej.
Z tych przyczyn należy podzielić stanowisko organu, że sporny znak i przeciwstawione mu znaki wnioskodawcy służą do oznaczania komplementarnych towarów i usług. Usługi bowiem, do sygnowania których przeznaczony jest sporny znak, dotyczą oferowania i sprzedaży towarów chronionych w ramach przeciwstawionych znaków (unijnych; por. str. 5 zaskarżonej decyzji). Z racji bowiem tego, że towary, do oznaczania których przeznaczone są przeciwstawione znaki wnioskodawcy, dotyczą ogólnie dodatków paszowych do celów leczniczych, pokarmu dla zwierząt, mieszanek mineralno-witaminowych, koncentratów i roztworów witaminowych, mineralnych i innych (por. szczegółową treść wykazów w aktach administracyjnych sprawy, w których przeznaczenie tych towarów określono zwrotem > dla zwierząt <), nie ma znaczenia, że w wykazie usług spornego znaku zostały one zawężone do > zwierząt hodowlanych <, skoro jest oczywiste, że zwierzęta hodowlane przynależą do szerokiej grupy zwierząt jako takich, obejmującej też zwierzęta domowe.
O jednorodzajowości towarów i usług decyduje to, czy nabywcy mogą sądzić, że towary są wytwarzane i usługi są świadczone przez to samo przedsiębiorstwo. Towary komplementarne to takie pomiędzy którymi istnieje związek, iż jeden towar jest istotny do użycia drugiego, wobec czego konsumenci mogą myśleć, że towary/usługi związane są z tym samym przedsiębiorstwem. Ww. usługi handlu hurtowego i detalicznego, czy pakowania i sortowania towarów w klasie 35 i 39, można postrzegać za komplementarne do ww. towarów wnioskodawcy należących do klas 5 i 31. Nadto wszystkie te usługi i towary związane są z szeroką grupą odbiorców zajmujących się hodowlą, czy innym utrzymywaniem zwierząt (przy czym hodowla może też dotyczyć zwierząt domowych), a zatem korzystających z usług oferowanych przez stronę skarżącą, jak i towarów wytwarzanych przez wnioskodawcę, którzy mogą mieć wątpliwości co do pochodzenia towarów/usług opatrywanych jednoznacznie podobnymi, a w płaszczyźnie fonetycznej identycznymi, znakami. W ocenie Sądu w tej sprawie brak podstaw do uznania, że mimo podobieństwa znaków można wyraźnie rozpoznać pochodzenie towarów/usług od różnych przedsiębiorców.
Tymczasem podstawową funkcją znaku towarowego jest zagwarantowanie konsumentom wskazania pochodzenia towarów lub usług. Komplementarność usług sprzedaży/pakowania/dostarczania towarów i towarów oznaczonych takim samym lub podobnym znakiem może wprowadzać w błąd. Nabywca będzie bowiem łączył sklep czy ofertę sprzedaży, pakowania, dostarczania określonych towarów oznaczonych danym znakiem z innym towarem opatrzonym tym znakiem (co najmniej podobnym) uznając, że mają wspólne źródło gospodarcze. Nie zmienia tej konstatacji argumentacja skargi wskazująca oznaczenie na opakowaniach produktów (poza znakami towarowymi) producenta, gdyż – jak prawidłowo zauważył organ – porównaniu podlegają znaki towarowe w formie zarejestrowanej, a w tej postaci nie zostały umieszczone na nich oznaczenia producenta.
Sprawy o unieważnienie prawa ochronnego, stosownie do art. 255 ust. 1 pkt 1 i 255 ust. 4 p.w.p., organ rozstrzyga w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Postępowanie to jest oparte na zasadzie kontradyktoryjności uwzględniającej zasadę dyspozycyjności stron postępowania, które wyznaczają jego kierunek i ramy materialnoprawne, przedstawiając twierdzenia i dowody służące ustaleniu faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ zaś nie dokonuje samodzielnie rekonstrukcji stanu sprawy, tylko zajmuje stanowisko względem argumentacji/dowodów prezentowanych przez strony.
W tej sprawie zgodnie z zasadami oceny materiału dowodowego organ rozważył wszystkie istotne w niej okoliczności, prawidłowo ustalając podstawy do unieważnienia ww. spornego prawa ochronnego we wszystkich aspektach stosowania ww. art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Tym samym wbrew zarzutom skargi nie doszło w sprawie do naruszenia przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a.; uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada kryteriom art. 107 § 3 k.p.a.
W szczególności wykazane zostało w sprawie podobieństwo towarów/usług, do oznaczania których służą przeciwstawione sobie znaki towarowe stron, jak również podobieństwo samych znaków/oznaczeń we wszystkich płaszczyznach ich postrzegania, tj. wizualnej, znaczeniowej i fonetycznej oraz wynikające z tych podobieństw ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym (ryzyko konfuzji), co może prowadzić do pomylenia przez odbiorców towarów/usług oznaczonych znakami skarżącego i uczestnika (wnioskodawcy), gdyż odbiorcy mogą uznać, że są one oferowane przez ten sam podmiot lub podmioty powiązane ze sobą, co jest niezgodne z prawdą. Nadto organ – co już podkreślono wyżej – porównywał przeciwstawione znaki stron w postaci zarejestrowanej i wynik tego porównania, a nie kwestie używania znaków w prowadzonej przez strony działalności, jest miarodajny dla oceny podjętego w sprawie rozstrzygnięcia.
Wykonując tę ocenę Sąd uznał, że organ wyczerpująco zbadał materiał dowodowy sprawy i do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zastosował odpowiednie przepisy prawa materialnego; nie doszło więc w sprawie do naruszenia przepisów art. 132 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 164 p.w.p.
Mając to wszystko na uwadze – wobec bezskuteczności skargi – Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło