VI SA/Wa 2572/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi R. S. na pismo Dyrektora Centrum Doradztwa Rolniczego z siedzibą w B. z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wpisu na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów oddala skargę Skarżący R. S. pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. zwrócił się do Dyrektora C. w B. o wpisanie go na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów, wskazując, że w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skreślenie z listy ekspertów przyrodniczych zostało uchylone, a zatem nadal posiada dotychczasowe uprawnienia, których brak organ uważa za przeszkodę do wpisania go na powyższą listę. W dniu [...] czerwca 2011 r. organ odmówił wpisania skarżącego na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów. W związku z powyższym pismem z dnia [...] lipca 2011 r. R. S. wezwał Dyrektora C. w B. do usunięcia naruszenia prawa poprzez dokonanie wnioskowanego przez niego wpisu. Organ pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. udzielił negatywnej odpowiedzi na powyższe wezwanie zaś skarżący na to pismo wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten postanowieniem z [...] sierpnia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2037/11 odrzucił wniesioną skargę, uznając, że jest ona niedopuszczalna z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W następstwie skargi kasacyjnej wniesionej przez R. S. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 listopada 2012 r., sygn. akt II GSK 1865/12 uchylił zaskarżone postanowienie. Sąd ten uznał, że wprawdzie skarżący złożył w sprawie pismo zatytułowane "skarga na odmowę wpisu na listę ekspertów ornitologów wydana przez Dyrektora C. w B. z dnia [...] sierpnia 2011 r., jednakże w dniu tym organ nie wydał żadnego rozstrzygnięcia, poza tym treść skargi nasuwała wyraźne wątpliwości jakiego konkretnie aktu administracyjnego dotyczy, gdyż wynikało z niej, że R. S. odwołuje się do treści pisma z [...] czerwca 2011 r. i polemizuje z jego argumentacją. W takim stanie rzeczy zgodnie z art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd I instancji winien wezwać skarżącego do uzupełnienia lub poprawienia braków formalnych skargi poprzez jednoznaczne wskazanie przedmiotu zaskarżenia pod rygorem jej odrzucenia, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca zaś skarga, mimo istniejących i niewyjaśnionych wątpliwości została nieprawidłowo odrzucona. W tej sytuacji, jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny, mając nadto na uwadze jednoznaczne wyjaśnienie przez skarżącego, że przedmiotem zaskarżenia jest rozstrzygnięcie Dyrektora C. w B. z [...] czerwca 2011 r., którym organ odmówił wpisania skarżącego na listy ekspertów przyrodniczych ornitologów, co czyni zbędnymi dalsze wyjaśnienia w tym zakresie, zasadne było uchylenie zaskarżonego postanowienia na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a. Po ponownym rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Treść rozstrzygnięcia podjętego przez Naczelny Sąd Administracyjny, którą Sąd I instancji po myśli art. 190 p.p.s.a. jest związany czyni koniecznym podanie zasadniczych motywów odmowy wpisania skarżącego na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów jak również zarzutów skargi R. S. i argumentów podanych przez organ w odpowiedzi na skargę. Dyrektor C. w B. w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. poinformował skarżącego, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 2580/10 dotyczy wyłącznie uprawnień eksperta przyrodniczego botanika, które nabył skarżący przed rokiem 2010. Korzystając z tych uprawnień, zdaniem organu, skarżący nabył doświadczenie w tej dziedzinie, a zdając egzamin według § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej (Dz. U. z 2010 r., Nr 3, poz. 17) skarżący utrzymał te uprawnienia. Powodem odmowy wpisania R. S. na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów jest niespełnienie warunku ukończenia szkolenia dla działania "Program rolnośrodowiskowy", którego przedmiotem jest zakres tematyczny, dotyczący tego działania, w tym uwzględniający specyfikę doradzania wykonywanego przez ekspertów przyrodniczych ornitologów oraz zdanie egzaminu z zakresu tego szkolenia. Do osób ubiegających się o nabycie uprawnień eksperta przyrodniczego ornitologa zastosowanie ma § 11 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz doradzania odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej (Dz. U., Nr 87, poz. 545 z późn. zm.). Osoby posiadające uprawnienia eksperta przyrodniczego jednej specjalności, bez szkolenia z metodyki doradzania, a wyłącznie na podstawie zaświadczenia dyrektora RDOŚ nie mają rozszerzonych uprawnień na drugą specjalność. Składając skargę na dokonaną przez Dyrektora C. w B. odmowę wpisania na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów zawartą w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. i podtrzymaną w piśmie z dnia [...] sierpnia 2011 r. skarżący domagał się uchylenia zaskarżonych aktów administracyjnych w całości oraz zasądzenia na jego rzecz kosztów postępowania w sprawie. Według jego oceny organ bezprawnie odmawia wpisu jego osoby na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów, albowiem w dniach [...] i [...] lutego 2010 r. odbył stosowne szkolenie i w dniu [...] lutego 2010 r. złożył z wynikiem pozytywnym egzamin dla ekspertów przyrodniczych, który uprawniał do dokonania wpisu zarówno na listę botaników jak i ornitologów. Zakres szkolenia określony Przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi dnia [...] kwietnia 2010 r. nie może dotyczyć jego osoby, gdyż prawo nie działa wstecz. Zdaniem skarżącego, spełnił on wszystkie wymogi formalne warunkujące dokonanie wpisu, który jest czynnością materialno-techniczną, w której organ administracji publicznej stwierdza, co mu jest wiadome, nie rozstrzyga jednak żadnej sprawy. Jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego. Żaden przepis rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 maja 2008 r. nie różnicuje ekspertów przyrodniczych na ornitologów i botaników. Przepisy wprost wskazują, że na listę ekspertów przyrodniczych może być wpisana osoba spełniająca wymogi stawiane w § 11 ust. 2 rozporządzenia. Wszystkie przesłanki, zdaniem skarżącego, zostały przez niego spełnione, co zostało potwierdzone odpowiednimi dokumentami. Dyrektor C. w B. dopuścił się również naruszenia przepisów proceduralnych tj. art. 80 k.p.a. poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, co miało istotny wpływ na wynik przedmiotowej sprawy. Doszło też do obrazy art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niesprostanie wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej i prawnej, co miało wpływ na wynik postępowania. Niezależnie od powyższego organ swoim działaniem naruszył art. 6 i 8 k.p.a., albowiem podjął pozostające w sprzeczności z prawem rozstrzygnięcie w postaci odmowy wpisu na listę ekspertów przyrodniczych, poza tym działał opieszale i podawał różne uzasadnienia rozstrzygnięcia przy tym samym stanie faktycznym i prawnym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w piśmie z dnia [...] czerwca 2011 r. Sąd po dokonanej analizie zarzutów skarżącego uznał je za niezasadne. W tym miejscu należy podnieść, że czynność odmowy wpisu na listę ekspertów przyrodniczych nie jest żadnym z aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-3 p.p.s.a. tylko jest czynnością materialno-techniczną wchodzącą w zakres działalności organów administracji publicznej i jest poddana kontroli Sądów administracyjnych jako akt dotyczący uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Sąd administracyjny zaś zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej przy czym kontrola ta stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany wnioskami i zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wniosek złożony przez skarżącego dotyczył wpisania na listę ekspertów ornitologów. Lista ta prowadzona jest przez Dyrektora C. na podstawie rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz doradzania odnośnie sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej (Dz. U. z 2008 r., Nr 89, poz. 545 z późn. zm.). Zgodnie z § 11 ust. 2 rozporządzenia (stan prawny na datę wydania rozstrzygnięcia) na listę ekspertów przyrodniczych wpisuje się osoby, które: 1. posiadają wiedzę i doświadczenie w rozpoznawaniu gatunków ptaków lub siedlisk przyrodniczych, potwierdzoną pisemną rekomendacją instytucji naukowej lub dyrektora parku narodowego lub regionalnego konserwatora przyrody lub pozarządowej organizacji przyrodniczej, wydaną na podstawie udziału w sporządzeniu planów ochrony obszarów chronionych lub inwentaryzacji przyrodniczej, monitoringu przyrodniczego lub publikacji naukowych dotyczących gatunków ptaków lub siedlisk przyrodniczych lub działań z zakresu czynnej ochrony przyrody, 2. odbyły szkolenie dla działania "Program rolnośrodowiskowy", którego przedmiotem jest zakres tematyczny dotyczący tego działania, w tym uwzględniający specyfikę doradzania wykonywanego przez ekspertów przyrodniczych i posiadają zaświadczenie o ukończeniu tego szkolenia, 3. złożyły przed dyrektorem C. z wynikiem pozytywnym egzamin pisemny sprawdzający wiedzę i umiejętności z zakresu zagadnień objętych szkoleniem. W myśl § 11 ust. 3 rozporządzenia przez pozarządowe organizacje przyrodnicze, wymienione w ust. 2 pkt 1 rozumie się organizacje: 1. wpisane do Krajowego Rejestru Sądowego przez okres co najmniej 3 lat poprzedzających dzień wydania rekomendacji, o której mowa w ust. 2 pkt 1, 2. które zrealizowały co najmniej 3 projekty w zakresie sporządzania planów ochrony obszarów chronionych lub inwentaryzacji przyrodniczej, lub monitoringu przyrodniczego, lub publikacji naukowych dotyczących gatunków ptaków lub siedlisk przyrodniczych, lub działań z zakresu czynnej ochrony przyrody, 3. potwierdzeniem spełnienia wymagań określonych w ust. 2 pkt 1 jest zaświadczenie wydane przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Zgodnie z § 11 ust. 6-10 rozporządzenia: - regionalny dyrektor ochrony środowiska niezwłocznie przekazuje dyrektorowi C. informację o osobach, którym wydano zaświadczenie, o którym mowa w ust. 4 - dyrektor C. wpisuje na listę ekspertów przyrodniczych osoby, które spełniają wymagania określone w ust. 2 niezwłocznie po otrzymaniu informacji, o której mowa w ust. 6 - wpisu na listę ekspertów przyrodniczych dokonuje się na wniosek osoby ubiegającej się o ten wpis, złożony do dyrektora C., - wniosek o wpis na listę ekspertów przyrodniczych zawiera informacje określone w ust. 5, - do wniosku o wpis na listę ekspertów przyrodniczych dołącza się dokumenty potwierdzające spełnianie wymagań określonych w ust. 2. Sąd podzielił stanowisko organu, iż skarżący nie spełnił wszystkich wymogów warunkujących wpisanie go na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów albowiem przedłożył jedyne zaświadczenie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wydane na podstawie rekomendacji wystawionej przez Instytut Technologiczno-Przyrodniczy w F. natomiast nie spełnił pozostałych koniecznych wymagań tj. wymagań co do odbycia szkolenia dla działania "Program rolnośrodowiskowy", którego przedmiotem jest zakres tematyczny dotyczący tego działania, w tym uwzględniający specyfikę doradzania wykonywanego przez ekspertów przyrodniczych i posiadania zaświadczenia o ukończeniu szkolenia a także nie złożył przed dyrektorem C. z wynikiem pozytywnym egzaminu pisemnego sprowadzającego wiedzę i umiejętności z zakresu zagadnień objętych szkoleniem. Wbrew twierdzeniom skarżącego odbycie przez niego szkolenia w dniach [...] i [...] lutego 2010 r. oraz złożenie przez niego w dniu [...] lutego 2010 r. egzaminu z wynikiem pozytywnym nie zwalnia go w związku ze złożeniem wniosku w 2011 r. od odbycia ponownego szkolenia obejmującego m.in. specyfikę doradztwa wykonywanego przez ekspertów przyrodniczych ornitologów, uzyskania stosownego zaświadczenia oraz złożenia egzaminu przed dyrektorem C. Szkolenie oraz egzamin na który powołuje się skarżący były niezbędne do zachowania dotychczasowych uprawnień wynikających z posiadanego przez skarżącego od lipca 2008 r. wpisu na listę ekspertów przyrodniczych botaników. Świadczy o tym treść § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 22 grudnia 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkoleń dla podmiotów, których dotyczą działania objęte Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 oraz doradzanie odnośnie do sporządzania dokumentacji niezbędnej do uzyskania pomocy finansowej (Dz. U. z 2010 r., Nr 3, poz. 17). W 2008 r. eksperci przyrodniczy nabywali uprawnienia wyłącznie na podstawie zaświadczenia wojewody. Skarżący przedstawił wówczas zaświadczenie potwierdzające tylko posiadanie wiedzy i doświadczenia w rozpoznawaniu siedlisk przyrodniczych i dlatego uzyskał wpis na listę ekspertów przyrodniczych botaników. Jak wynika z wyjaśnień organu rozgraniczenie na prowadzonych w C. listach ekspertów przyrodniczych na dwie specjalności (botaników i ornitologów) wynika między innymi z wzoru rekomendacji wydawanej zgodnie z § 11 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia, gdzie organ wydający rekomendację pozostawia stwierdzenie określające zakres wiedzy i doświadczenia (np. identyfikacja gatunku ptaków), skreślając zakres, którego rekomendacja nie dotyczy (np. identyfikacja siedlisk przyrodniczych). W związku z tym zaświadczenie wydawane przez RDOŚ, stanowiące jeden z dokumentów wymaganych do wpisu na listę ekspertów potwierdzają spełnianie wymagań dla eksperta przyrodniczego albo ornitologa albo botanika. Wprowdzie § 11 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie szkoleń dla podmiotów.... nie różnicuje ekspertów przyrodniczych na ornitologów i botaników jednkaże zgodnie z ust. 2 pkt 2, 3 tego rozporządzenia wymagane jest odbycie szkolenia, które m. in. uwzględnia specyfikę doradzania wykonywanego przez eksperta i złożenie stosownego egzaminu. W niniejszej sprawie skarżący chce uzyskać wpis na listę ekspertów przyrodniczych ornitologów, dlatego też powinien odbyć z tego zakresu stosowne szkolenie. Z tych wszystkich względów Sąd nie podzielił słuszności zarzutów skargi odnośnie naruszenia przez organ przepisów postępowania, gdyż stan faktyczny w sprawie został prawidłowo ustalony jak również organ zastosował właściwe przepisy prawa materialnego. Motywy rozstrzygnięcia organu aczkolwiek pozbawione pogłębionej argumentacji prawnej nie stanowią uchybienia mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych wszystkich względów wobec bezzasadności zarzutów skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.