VI SA/Wa 2574/13
WyrokWSA w Warszawie2014-03-20
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Magdalena Maliszewska, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umowa cywilnoprawna o świadczenie usług sportowych, zawarta między klubem sportowym a zawodnikiem, może stanowić odrębny tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, jeśli zawodnik prowadzi jednocześnie działalność gospodarczą?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa NFZ, uznając, że organ odwoławczy naruszył prawo procesowe, nie uwzględniając zmiany stanu faktycznego polegającej na zakończeniu obowiązywania umowy cywilnoprawnej między klubem a zawodnikiem przed wydaniem decyzji przez organ II instancji. Brak uwzględnienia tej okoliczności przez organ odwoławczy, mimo prawidłowego ustalenia charakteru umowy przez organ I instancji, stanowiło istotne naruszenie prawa procesowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa NFZ utrzymującej w mocy decyzję stwierdzającą, że M. K. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej na rzecz spółki K. S.A. w okresie od lipca 2010 r. do nadal. Spółka K. S.A. wniosła skargę, kwestionując kwalifikację prawną umowy jako umowy zlecenia i podnosząc, że zawodnik mógł świadczyć usługi sportowe w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Spółka zarzuciła również naruszenie przepisów prawa procesowego przez organ II instancji, który nie uwzględnił faktu, że umowa zakończyła się przed wydaniem jego decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz K. S.A. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant ref. staż. Agata Próchniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2014 r. sprawy ze skargi K. S.A. z siedzibą w K. na decyzję Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza do Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz K. S.A. z siedzibą w K. kwotę 440 (słownie: czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027 ze zm. dalej powoływana jako "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. S.A., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2013 r., w sprawie stwierdzenia, że M. K. podlegał obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej na rzecz płatnika K. S.A. z siedzibą w K., w okresie od [...] lipca 2010 r. do nadal.
Powyższa decyzja została wydana w związku z wnioskiem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2013 r. o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia M. K. ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania umowy zawartej przez płatnika składek – spółkę K. z M. K. od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] czerwca 2013 r., na świadczenie usług sportowych, z której treści, w ocenie ZUS wynika, iż była umową zlecenia. ZUS poinformował także, iż płatnik składek nie dokonał zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego M. K. z tytułu wykonywanej ww. umowy we wskazanym okresie.
Organ stwierdził, że z wydruków komputerowych z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, wygenerowanych z systemu komputerowego w dniach [...] sierpnia 2012 r. i [...] stycznia 2013 r. wynika, że M. K. rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej, polegającej na wykonywaniu tzw. pozostałej działalności związanej ze sportem, od dnia [...] lutego 2009 r.
Na wezwanie organu I instancji M. K. pismem z dnia [...] lutego 2013 r., nadesłał kopię dokumentu potwierdzającego zgłoszenie do ubezpieczeń społecznych, kopię wydruku z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, ponadto zajął stanowisko w sprawie, wskazując na wykonywanie zleconych usług na podstawie kontraktu w ramach działalności gospodarczej, za którą, jak stwierdził, opłacał składki na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne.
Z kolei płatnik Spółka K. SA, działająca przez pełnomocnika, wskazał na błędną jego zdaniem, kwalifikację prawną dokonaną przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w odniesieniu do zawartych przez płatnika umów, w tym również umowy zawartej z M. K.. Płatnik podkreślił, że wbrew ustaleniom dokonanym w protokole kontroli z dnia [...] października 2012 r. uprawianie sportu jest możliwe również w ramach pozarolniczej działalności gospodarczej, wskazując na art. 1 ust. 3 Uchwały Zarządu Polskiego Związku Piłki Nożnej nr 11/12 z dnia 19 maja 2002 r.
Prezentowany pogląd płatnik poparł opinią prawną sporządzoną przez Dyrektora Departamentu Prawnego PZPN, zgodnie z którą zawodnikiem profesjonalnym jest także osoba, z którą klub piłkarski nawiązał współpracę na innej podstawie niż umowa o pracę lub umowa cywilno - prawna (np. umowa zlecenia), w szczególności dopuszczając możliwość, że dana osoba będzie świadczyć usługi sportowe w ramach działalności gospodarczej. Jak wskazuje płatnik, działalność taką należy rozumieć wg art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie.
Według organu, należy odrzucić zaprezentowany przez płatnika wariant interpretacyjny. Zdaniem Prezesa NFZ na gruncie ubezpieczenia zdrowotnego mamy do czynienia z wykonywaniem umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami ustawy kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Według organu przedmiotowa umowa stanowi tytuł, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, dla którego podstawę wymiaru składki należy przychód zaliczany z punktu widzenia przepisów podatkowych do działalności wykonywanej osobiście. Niniejsze znajduje zastosowanie i w takim zakresie, w jakim świadczone usługi i uzyskiwane z tego tytułu przychody są związane z uprawianiem sportu lub też z inną sferą aktywności ludzkiej, z tytułu której przychody mogą zostać zakwalifikowane wyłącznie do źródła przychodów, jaką jest działalność wykonywana osobiście.
Odwołując się do orzeczeń sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 25.11.2011 w sprawie o sygn. akt II FSK 1002/10 w związku wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 27.01.2010 r. w sprawie o sygn. akt I SA/G1 780/09, wyrok NSA z dnia 31.05.2012 r. w sprawie o sygn. akt II FSK 2380/10 w związku z wyrokiem WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 159/10) organ stwierdził, że NSA i wojewódzkie sądy administracyjne stoją na stanowisku, iż działalność sportową organizuje i prowadzi z założenia związek sportowy. Zatem, to nie poszczególni sportowcy, ale kluby prowadzą i organizują działalność sportową, zaś zawodnicy w nich zrzeszeni nie prowadzą działalności w sposób zorganizowany, pozwalający na przyznanie ich aktywności charakteru zorganizowanej pozarolniczej działalności gospodarczej. Pozostają oni jedynie w dyspozycji klubu, podporządkowując się tym samym, w ramach zawartego kontraktu, prowadzonej przez ten klub działalności sportowej, reprezentując jego barwy klubowe.
Sądy podkreślają również, iż zawodnik może uprawiać profesjonalnie sport tylko na rzecz jednego klubu. Zawierając umowę w charakterze zawodnika - piłkarza z jednym, konkretnym klubem, zawodnik zobowiązuje się zatem przez okres kontraktu reprezentować tylko jego barwy klubowe, a zatem (poza innymi ograniczeniami wynikającymi z umowy), nie może uczestniczyć w obrocie gospodarczym, jak pozostali przedsiębiorcy i oferować swoich usług innym klubom sportowym. Okoliczności te zatem zdecydowanie różnicują status zawodników profesjonalnie uprawiających sport od innych przedsiębiorców.
Według organu, analiza treści umowy z dnia [...] lipca 2010 r. zawartej pomiędzy płatnikiem K. S.A z siedzibą w K. a Firmą Usługową – K. S.C w N. wskazuje, iż wiodącym zakresem niniejszej umowy jest świadczenie usług sportowych. Niezależnie od faktu zawarcia przedmiotowej umowy nazwanej "kontrakt- umowa", M. K. posiada aktywny wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, z którego wynika, iż prowadzi działalność gospodarczą na wielu płaszczyznach "pozasportowych" w kilku miejscach i z tego powodu podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu.
W związku z powyższym w sprawie znajduje zastosowanie art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym w przypadku uzyskiwania przez ubezpieczonego przychodów z więcej niż jednego źródła tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne jest opłacana z każdego z tych tytułów odrębnie.
Biorąc pod uwagę powyższe Prezes NFZ uznał, że przedmiotowa umowa cywilna ma charakter umowy zlecenia stanowiącej odrębny tytuł do ubezpieczenia i w konsekwencji przyjęto okres objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, jak w rozstrzygnięciu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. S.A., zwana dalej skarżącą, reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.
- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) i lit. e) ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 z późn. zm., dalej jako "u.ś.o.z."), art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 z późn. zm., dalej jako "u.s.u.s." lub "ustawa systemowa") w zw. z art. 5 pkt 21) u.ś.o.z., art. 13 pkt 2 i pkt 4 ustawy systemowej w zw. z art. 69 ust. 1 u.ś.o.z., art. 18 ust. 1 i 3 ustawy systemowej w zw. z art. 81 u.ś.o.z., art. 82 ust. 1 u.ś.o.z., art. 5a pkt 6, art. 10 ust. 1 pkt 2, art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm., dalej jako "u.p.d.o.f.") poprzez przyjęcie wadliwej wykładni pojęcia "osoba prowadząca pozarolniczą działalność" w kontekście tytułu podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, brak uwzględnienia, iż istotnym elementem kontraktu - umowy z dnia [...] lipca 2010 r. było świadczenie przez ubezpieczonego usług reklamowo-marketingowych, które nie rodzą obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego, brak uwzględnienia, że organ ewidencyjny w odniesieniu do Ubezpieczonego nie wydał decyzji o odmowie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, przyjęcie, iż zachodzi zbieg tytułów ubezpieczenia zdrowotnego, a w konsekwencji przyjęcie, że z tytułu zawartej pomiędzy M. K. a Skarżącym kontraktu - umowy z dnia [...] lipca 2010 r. M. K. podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie wskazanym w decyzji jako osoba spełniająca warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi, która jest osobą wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego (dalej jako ..k.c.") stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e u.ś.o.z.),
oraz naruszenie prawa postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 7, 8 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 80, art. 104 § 2, art. 107 § 1 i 3, art. 15 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 109 ust. 6 u.ś.o.z. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę prawdy obiektywnej oraz naruszający zasadę budowania zaufania do władzy publicznej, brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, brak uwzględnienia zgłaszanych przez skarżącego wniosków dowodowych, dowolną ocenę materiału dowodowego, a w konsekwencji przyjęcie, że M. K. nie jest osobą prowadzącą działalność gospodarczą, sprzeczność pomiędzy ustaleniami faktycznymi zawartymi w uzasadnieniu a treścią rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie w uzasadnieniu, że kontrakt umowa z dnia [...] lipca 2010 r. dotyczyła okresu do dnia [...] czerwca 2013 r" a w rozstrzygnięciu, iż obejmowała okres do dnia [...] lipca 2013 r., tj. do dnia wydania decyzji przez organ II instancji, co miało związek z brakiem uwzględnieniem zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Według skarżącej, istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, czy Ubezpieczony jako zawodnik piłki nożnej związany umową-kontaktem ze Skarżącą mógł świadczyć usługi sportowe w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej i z tego tytułu opłacać składki na ubezpieczenie zdrowotne. W ocenie Skarżącej, wbrew ustaleniom dokonanym w protokole kontroli z dnia [...] października 2012 r. przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz argumentacji przedstawionej w decyzjach wydanych przez Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia i Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, świadczenie usług sportowych, w tym w szczególności usług zawodnika piłki nożnej, możliwe jest nie tylko na podstawie umowy o świadczenie usług lub umowy zlecenia, ale również w ramach prowadzonej przez zawodnika pozarolniczej działalności gospodarczej.
Skarżąca akcentuje, że Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej w art. 2 wskazuje, że działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż. a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły. Zdaniem Skarżącej Ubezpieczony M. K. spełnia wszystkie wskazane w powyższej definicji przesłanki prowadzenia działalności gospodarczej. Współczesny sport profesjonalny, także w postaci aktywności przejawianej przez zawodników zakłada powtarzalność działań i odpowiedni, wysoki stopień organizacji działalności prowadzonej przez zawodnika drużyny Ekstraklasy, który ponosi ryzyko związane z prowadzoną działalnością, choćby w postaci konieczności ponoszenia obciążeń publicznoprawnych w sytuacji, gdy klub nie przekazuje należnego zawodnikowi wynagrodzenia.
Według Spółki K. SA, Organ dokonał pobieżnej analizy badanej umowy- kontraktu zawartej przez Skarżącą z Ubezpieczonej. Jak wskazywała już bowiem Skarżąca w postępowaniu przez Organem, poza usługami sportowymi istotnym elementem przedmiotowej umowy było świadczenie usług reklamowo-marketingowych polegających na wykorzystaniu wizerunku Ubezpieczonego. Usługi te stanowią odrębną od usług sportowych część wypłacanego wynagrodzenia, co ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki Skarżącej jako płatnika składek na ubezpieczenie zdrowotne. Osoby świadczące tego typu usługi nie podlegają w ogóle ubezpieczeniom zdrowotnym z racji udzielenia innym podmiotom zezwolenia na korzystanie z wizerunku.
Podział usług wykonywanych w ramach zawartej przez Ubezpieczonego i skarżącą umowy znajduje odzwierciedlenie w przychodach osiąganych przez ubezpieczonego. Część z nich to wpływy sportowe związane z profesjonalnym uprawianiem piłki nożnej. Natomiast pozostała część wpływów ma charakter medialno-marketingowy i nie wiąże się z profesjonalnym uprawianiem jako zawodnik piłki nożnej. Taki podział i stosunek poszczególnych wpływów powinien być uwzględniony przy ocenie obowiązków skarżącej na gruncie u.ś.o.z.
Niezależnie od powyższego skarżąca podkreśla, że jako okres podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu wskazano w decyzji organu I instancji okres "od dnia [...] lipca 2010 roku do nadal" a organ II instancji utrzymał przedmiotową decyzję w mocy. Zasada dwuinstancyjności w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ II instancji jest zobowiązany rozpatrzyć raz jeszcze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i nie ograniczać się do kontroli procesu rozumowania przeprowadzonego przez organ I instancji.
Organ II instancji nie uwzględnił, że w dacie wydania decyzji przez organ II instancji, tj. w dniu [...] lipca 2013 r. znajdująca się w aktach umowa z dnia [...] lipca 2010 r. już nie obowiązywała. Zawarto ją bowiem, jak wskazano w uzasadnieniu decyzji na okres do dnia [...] czerwca 2013 r. Skoro brzmienie rozstrzygnięcia organu I instancji w zakresie okresu podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu było następujące: od dnia [...] lipca 2010 roku do nadal", to organ II instancji winien jednoznacznie przesądzić w rozstrzygnięciu decyzji, jeśli już wskazał na podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, iż okres podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego upływał w dniu [...] czerwca 2013 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należy uwzględnić.
W rozpoznawanej sprawie przedmiotem oceny organów administracji był charakter zawartej pomiędzy M. K. a skarżącą kontraktu - umowy cywilnej z dnia [...] lipca 2010 r. na świadczenie usług sportowych.
W ocenie organu, umowa ta ma charakter umowy o świadczenie usług, do której mają zastosowanie przepisy o zleceniu, stanowiącej odrębny tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego.
Decyzja stwierdzająca podleganie obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego stanowi jednocześnie podstawę do wymierzenia i pobrania składek na ubezpieczenie zdrowotne przez właściwy organ ubezpieczeń społecznych (ZUS).
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego tych osób, stosownie do art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych."
W myśl art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o sus", w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania, działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o swobodzie".
Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami k.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy (art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach w zw. z art. 13 pkt 4 u.s.u.s.).
W niniejszej sprawie ocenie organu podlegała umowa zawarta od [...] lipca 2010 r. do [...] czerwca 2013 r. (niesporne). Nie została ona przedłużona a zatem z tym dniem uległa rozwiązaniu.
Decyzja organu I instancji została wydania w czasie obowiązywania przedmiotowej umowy, jednakże decyzja organu odwoławczego zapadła w zmienionym stanie faktycznym albowiem upłynął okres na który umowa ta została zawarta.
Istotą postępowania odwoławczego jest ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy, która była przedmiotem rozpatrzenia i rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy nie może się ograniczyć do kontroli decyzji organu pierwszoinstancyjnego, obejmującej, np. jedynie niektóre elementy stanu faktycznego lub prawidłowość przyjętej podstawy prawnej (por. A. Kabat [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz, S. Babiarz i inni, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2006, wydanie 3, s. 671). Kompetencje organu odwoławczego nie sprowadzają się jedynie do kontroli zasadności zarzutów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia organu I instancji. Organ odwoławczy jest obowiązany uwzględnić zarówno zmiany stanu prawnego jak i faktycznego, jakie zaszły w sprawie pomiędzy wydaniem orzeczenia przez organ I instancji, a orzeczeniem organu odwoławczego. Stan faktyczny organ odwoławczy ustala w oparciu o materiał zebrany w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, rozszerzając granice postępowania dowodowego na nowe okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji, jak i te, które po wydaniu decyzji przez ten organ uległy zmianie, a które to okoliczności są istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 maja 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 687/07 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2009r., sygn. akt II FSK 657/08 i II FSK 658/08).
Niewątpliwie okolicznością faktyczną istotną z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy przez organ II instancji było zakończenie obowiązywania spornej umowy, gdyż z tym dniem ([...] czerwca 2013 r.) kończył się po stronie płatnika obowiązek opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu tejże umowy.
Jeżeli zatem w niniejszej sprawie, zdaniem organu odwoławczego, rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji dotyczące ustaleń charakteru umowy zawartej między skarżącą a ubezpieczonym było prawidłowe to mając na uwadze omówioną wyżej zmianę stanu faktycznego, Prezes NFZ powinien ją uwzględnić wskazując w decyzji datę zakończenia umowy stanowiącej obowiązek ubezpieczeń po stronie zleceniodawcy (v. art. 138 § 1 pkt 2 kpa).
W rozpatrywanej sprawie, Prezes NFZ w odpowiedzi na skargę wskazał, że "utrzymując w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, który objął Pana K. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od [...] lipca 2010 r. do nadal, wskazał, że decyzja organu I instancji została wydana prawidłowo, zaś zwrot do nadal w dacie wydania decyzji oznaczał do daty zakończenia umowy".
Odnosząc się do tego stwierdzenia podkreślić trzeba, że w żadnym fragmencie zaskarżonej decyzji nie znajduje się powyższa informacja. Przeciwnie, na str. 7 decyzji wprost wskazano że: "w konsekwencji przyjęto okres objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, jak w rozstrzygnięciu. W świetle powyższego Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, działając w oparciu o obowiązujące w przedmiotowej sprawie przepisy prawne, nie znalazł podstaw do wydania innej decyzji".
Ponieważ odpowiedź na skargę nie podlega ocenie prawnej sądu administracyjnego (nie może stanowić uzupełnienia decyzji) przytoczone powyżej wyjaśnienie udzielone przez Prezesa NFZ musi pozostać obojętne dla niniejszego rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze powyższe, zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, gdyż została wydana z naruszeniem prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Na podstawie art. 152 ppsa orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ppsa w zw. z art. 205 ppsa.
Jednocześnie należy wskazać, że Sąd nie podziela pozostałych zarzutów zawartych w skardze.
Wbrew zarzutom skarżącej spółki, organ dokonał pełnej analizy badanej umowy – kontraktu, zasadnie wskazując, że istotą tej umowy są czynności świadczenia usług sportowych (zawodnik – piłkarz). Ubezpieczony wykonywał typowe czynności i obowiązki dla piłkarza uprawiającego sport piłki nożnej w klubie sportowym.
Uwzględniając fakt, że czynności faktyczne realizowane przez zawodnika w ramach jego aktywności sportowej na podstawie umowy cywilnoprawnej nie mogą być objęte treścią umowy zlecenia (mającej za przedmiot czynności prawne) oraz umowę o dzieło, zakładającą osiągnięcie z góry założonego rezultatu, to najodpowiedniejszą kwalifikacją prawną dla przedmiotowego kontraktu jest umowa o świadczenie usług sportowych, znajdująca oparcie w treści art. 750 kc. Zgodnie z tym przepisem, do umów objętych jego dyspozycją stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
Należy wskazać, że strony umowy o świadczenie usług sportowych mogą określić sposób i termin jej wypowiedzenia, aktualizującego się przykładowo po zakończeniu cyklu rozgrywek.
W wyroku z dnia 29 czerwca 2010 r. sygn. akt I PK 44/10 Sąd Najwyższy wskazał: Dopuszczalne jest zawarcie przez klub sportowy i profesjonalnego zawodnika piłki nożnej umowy cywilnoprawnej o świadczenie usług sportowych.
Także w wyroku z dnia 24 stycznia 2000 r. sygn. akt III CKN 53/98 Sąd Najwyższy stwierdził: Kontrakt o profesjonalne uprawianie piłki nożnej jest umową o świadczenie usług, do których zastosowanie ma art. 750 kc (DSP200/10/146).
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło