VI SA/Wa 2575/21
WyrokWSA w Warszawie2022-03-07
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Dorota Pawłowska, Dorota Dziedzic-Chojnacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin na uiszczenie opłaty za pierwszy okres ochrony patentu, liczony od dnia doręczenia decyzji o udzieleniu patentu, rozpoczyna bieg od nowa od dnia doręczenia decyzji wydanej w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, jeśli decyzja pierwszoinstancyjna nie była wykonalna przed upływem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że termin na uiszczenie opłaty za pierwszy okres ochrony patentu, liczony od dnia doręczenia decyzji o udzieleniu patentu, powinien rozpocząć bieg od nowa od dnia doręczenia decyzji wydanej w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wynika to z faktu, że decyzja pierwszoinstancyjna nie była wykonalna przed upływem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a wniesienie takiego wniosku wstrzymuje wykonanie decyzji. Skoro strona uiściła opłatę w terminie liczonym od dnia doręczenia decyzji drugiej instancji, nie doszło do uchybienia terminowi, a tym samym nie było podstaw do stwierdzenia wygaśnięcia patentu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej stwierdzającej wygaśnięcie patentu na wynalazek z powodu nieuiszczenia w terminie opłaty za pierwszy okres ochrony. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość ustalenia terminu do uiszczenia tej opłaty, twierdząc, że powinien on być liczony od dnia doręczenia decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy, a nie od decyzji pierwotnej. Strona uiściła opłatę w terminie liczonym od daty doręczenia decyzji drugiej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2020 r., umorzył postępowanie administracyjne i zasądził od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska (spr.) Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2022 r. sprawy ze skargi T. Sp. j. z siedzibą w Z. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lipca 2020 r.; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz strony skarżącej T. Sp. j. z siedzibą w Z. kwotę 2 217 (słownie: dwa tysiące dwieście siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z [...] lipca 2021r. nr [...] (dalej ,,zaskarżona decyzja") Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej ,,Organ", ,,Urząd Patentowy"), na podstawie art. 225 ust. 3 i art 245 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2021 r., poz. 324; dalej ,,Pwp"), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z 9 października 2020 r. wniesionego przez spółkę T. SPÓŁKA JAWNA z siedzibą w A. (dalej ,,Skarżący", ,,Strona", ,,Uprawniony", ,,Zgłaszający") od decyzji Organu z [...] lipca 2020 r. nr [...] (dalej ,,decyzja I instancji") stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Urzędu Patentowego z [...] czerwca 2019 r. o udzieleniu Stronie patentu na wynalazek pt: "Szafa z systemem do identyfikacji przechowywanych przedmiotów i sposób identyfikacji przechowywanych w szafie przedmiotów" zgłoszony za numerem P.422041, z powodu nieuiszczenia w wyznaczonym terminie opłaty za pierwszy okres ochrony - utrzymał w mocy decyzję I instancji.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach sprawy. Dnia [...] czerwca 2019 r. Urząd Patentowy wydał decyzję o udzieleniu na rzecz Skarżącego patentu na wynalazek pt. "Szafa z systemem do identyfikacji przechowywanych przedmiotów i sposób identyfikacji przechowywanych w szafie przedmiotów" pod warunkiem uiszczenia opłaty w wysokości 480 zł za I okres ochrony obejmujący 1-3 rok ochrony, w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia tej decyzji. Strona złożyła od tej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym żądała uchylenia decyzji z [...] czerwca 2019r. w części dotyczącej zastrzeżeń patentowych 18-26, składając jednocześnie zgłoszenie wydzielone w tym zakresie zgodnie z normą art. 39 ust. 2 Pwp. Natomiast w zakresie zastrzeżeń patentowych 1-17 Skarżąca domagała się wydania ponownej decyzji o innym (węższym) zakresie przedmiotowym.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy decyzją z [...] lutego 2020 r. uchylił decyzję z [...] czerwca 2019 r. w części dotyczącej wynalazków określonych zastrzeżeniami patentowymi 18-26 oraz stwierdził, że wynalazki określone zastrzeżeniami patentowymi 18-26 będą rozpatrywane w ramach zgłoszenia wydzielonego. W uzasadnieniu tej decyzji Urząd Patentowy wskazał jednocześnie, że decyzja z [...] czerwca 2019r. w zakresie zastrzeżeń patentowych nr 1-17 pozostaje w mocy.
Decyzja z [...] lutego 2020r. została doręczona Stronie 18 lutego 2020r i w tym też dniu Uprawniony wniósł wymaganą opłatę za 1-4 rok ochrony oraz opłatę za publikację.
Decyzją I instancji Urząd Patentowy stwierdził wygaśnięcie decyzji z [...] czerwca 2019r. z powodu nieuiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie. Po rozpoznaniu wniosku Strony o ponowne rozpatrzenie sprawy Organ wydał zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że zgodnie z art 52 ust 2 Pwp udzielenie patentu następuje pod warunkiem uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony. Termin do uiszczenia opłaty, określonej w decyzji o udzieleniu prawa wyłącznego wynosi trzy miesiące od daty doręczenia wezwania (art 224 ust 1 zd. 1 Pwp). Jak podkreślił Organ, definitywne udzielenie ochrony uzależnione jest więc od wniesienia przez zgłaszającego w przewidzianym terminie opłaty za pierwszy okres ochrony, a sankcją za niedopełnienie tego warunku jest wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o udzielenie prawa wyłącznego.
Jak dalej wywiódł Organ, w rozpatrywanej sprawie Strona wystąpiła o udzielenie patentu na wynalazek pt: "Szafa z systemem do identyfikacji przechowywanych przedmiotów i sposób identyfikacji przechowywanych w szafie przedmiotów". W wyniku rozpatrzenia powyższego zgłoszenia Urząd Patentowy wydał w dniu [...] czerwca 2019 r. decyzję o udzieleniu patentu na przedmiotowy wynalazek, pod warunkiem uiszczenia opłaty w wysokości 480 zł. za pierwszy okres ochrony. Zgodnie zaś ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru znajdującym się w aktach sprawy, przedmiotowa decyzja został odebrana przez ustanowionego w sprawie pełnomocnika w dniu 13 czerwca 2019 r. Następnie pełnomocnik Zgłaszającego, w dniu 1 sierpnia 2019 r., złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i uchylenie decyzji w części dotyczącej zastrzeżeń nr 18-26 w wersji z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz wydanie ponownej decyzji w zakresie zastrzeżeń 1-17. Ponadto, jak wskazał Organ, pełnomocnik Strony złożył zgłoszenie wydzielone obejmujące swym zakresem zastrzeżenia o numerze 18-26.
Jak przyjął Urząd Patentowy, Strona w zakresie zastrzeżeń 1-17 nie kwestionowała przedmiotowej decyzji, zakres zaskarżenia nie obejmował również wysokości należnej opłaty. Organ podniósł, że w ugruntowanym już orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w sytuacji, w której decyzja zawiera wyodrębnione, samodzielne rozstrzygnięcia, to strona ma prawo odwołać się zarówno od całej decyzji, jak też ograniczyć ten środek zaskarżenia do jej fragmentu, jeżeli ten fragment nie wpływa na treść pozostałych rozstrzygnięć objętych decyzją, mogących samodzielnie funkcjonować w obrocie prawnym. Dopuszczalne jest wówczas zaskarżenie i wzruszenie decyzji jedynie w części. Jeżeli odwołanie dotyczy tylko niektórych postanowień (części) decyzji, w pozostałym zakresie decyzja staje się ostateczna z chwilą upływu terminu do wniesienia odwołania. Jak dalej dowodził Organ, wobec zaskarżenia jedynie części decyzji z [...] czerwca 2019 r. w zakresie zastrzeżeń nr 18-24, należało uznać, iż pozostała część decyzji pozostaje w mocy, a zatem trzymiesięczny termin na uiszczenie opłaty za I okres ochrony patentu na wynalazek zgłoszony za numerem P.422041 upływał w dniu 13 września 2019 r. Zdaniem Urzędu Patentowego, powyższe potwierdza wydana w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja z [...] lutego 2020 r., w której to Organ w rozstrzygnięciu na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 2 Pwp uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wynalazków, określonych zastrzeżeniami patentowymi nr 18-26 w wersji z dnia [...] grudnia 2018 r. oraz stwierdził, że wynalazki, określone zastrzeżeniami patentowymi nr 18-26 w wersji z dnia [...] grudnia 2018 r. będą rozpatrywane w ramach zgłoszenia wydzielonego. Ponadto, w uzasadnieniu tej decyzji Organ wskazał, że Zgłaszający nie dążył do uchylenia decyzji w zakresie obejmującym zastrzeżenia patentowe nr 1-17, a zatem w tym zakresie decyzja pozostała w mocy. Oznacza to zdaniem Organu, że trzymiesięczny termin na uiszczenie opłaty za pierwszy okres ochrony zaczął biec od dnia doręczenia pełnomocnikowi decyzji z [...] czerwca 2019 r. Urząd Patentowy nie podzielił przy tym stanowiska Strony, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w dniu [...] lutego 2020 r. została wydana zupełnie nowa decyzja i tym samym Organ powinien wyznaczyć stronie nowy termin do uiszczenia opłaty za I okres ochrony patentu na wynalazek zgłoszony za numerem P.422041 w zakresie zastrzeżeń 1-17.
W dalszej kolejności Organ wskazał, że w myśl art 225 ust 3 Pwp decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji o udzieleniu patentu z powodu nieuiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony może zostać uchylona na wniosek zgłaszającego o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy, i po jednoczesnym uiszczeniu zaległej opłaty. Zdaniem Organu, o braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie. W związku z powyższym Urząd Patentowy stwierdził, że rozpatrywany wniosek nie może zostać uwzględniony, albowiem okoliczności w nim wskazane nie mogą stanowić o braku winy w uchybieniu terminu na uiszczenie opłaty za I okres ochrony patentu na wynalazek zgłoszonego za numerem P.422041. W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik w uzasadnieniu wniosku, nie wykazał, by przeszkodę dla terminowego uiszczenia opłaty stanowiły obiektywne okoliczności, których mimo starań nie dało się usunąć. Zdaniem Organu, pełnomocnik Strony podjął niewłaściwe kroki procesowe, przyjmując, że termin na uiszczenie opłaty za I okres ochrony patentu na wynalazek zgłoszony za numerem P.422041, biegnie na nowo od dnia odebrania przez niego decyzji z dnia [...] lutego 2020 r. wydanej w wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W tym stanie rzeczy Organ przyjął, że Zgłaszający nie spełnił warunku zawartego w decyzji z [...] czerwca 2019 r. o udzieleniu patentu na wynalazek zgłoszony za numerem P.422041 a zatem w rozpatrywanej sprawie spełnione zostały przesłanki z art 52 ust. 2 Pwp wymagane do wydania decyzji stwierdzającej jej wygaśnięcie. Ponadto Strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do uiszczenia opłaty za I okres ochrony przedmiotowego wynalazku, zatem w niniejszej sprawie nie było również podstaw do ewentualnego uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 225 ust. 3 Pwp.
W skardze złożonej na powyższą decyzję Urzędu Patentowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Strona zarzuciła, że przy wydaniu tej decyzji doszło do naruszenia:
I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 6 w związku z art. 8 oraz art. 77 §1 Kpa polegające na dokonaniu wybiórczej, dowolnej i stronniczej oceny stanu faktycznego, nieznajdującego odzwierciedlenia w uzasadnieniu decyzji, a także braku wskazania rzeczywistych podstaw, na jakich oparto wnioski wyrażające się w odmowie uwzględnienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji o udzieleniu patentu P.422041, co w konsekwencji doprowadziło do potraktowania Skarżącej w sposób nierespektujący zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej, równości, proporcjonalności oraz bezstronnego traktowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
- naruszenie art. 7 w związku z art. 8 oraz 77 §1 Kpa polegające na dokonaniu wybiórczej, dowolnej i stronniczej oceny stanu faktycznego w zakresie ustalenia początku biegu terminu do wniesienie opłaty za ochronę wynalazku warunkującej udzielenia patentu, jak i błędnego przyjęcia woli Skarżącej, która rzekomo nie kwestionowała decyzji w części, co w konsekwencji doprowadziło do wadliwych dalszych rozstrzygnięć;
- naruszenia art. 107 § 3 Kpa poprzez brak odniesienia się lub niewystarczające odniesienie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz stanowiska Skarżącej prezentowanego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w tym całkowite pominięcie uzasadnienia z jakich powodów nie został zastosowany przez Organ art. 245 ust. 2 Pwp,
II. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.;
- naruszenie art. 15 Kpa w związku z art. 78 Konstytucji RP oraz w związku z art. 127 § 1 i art. 128 Kpa w związku z art. 244 ust. 1, ust. 11 oraz art. 245 ust. 1 Pwp poprzez błędną wykładnią tych przepisów polegającą na:
a) uznaniu, iż organ może arbitralnie kształtować zakres przedmiotowy postępowania wywołanego wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, podczas gdy zakres przedmiotowy takiego postępowania wyznaczają ramy postępowania zakończonego decyzją, od której złożono wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy;
b) uznaniu, iż zasada dwuinstancyjności postępowania nie ma zastosowania, gdy podmiot składający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy "nie dąży do uchylenia decyzji" podczas gdy takie rozumienie zakłada, że jedynym możliwym rozstrzygnięciem organu rozpoznającego ponownie sprawę jest uchylenie decyzji pierwotnej, a nadto zamyka stronie możliwość realizacji zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy nie dąży ona do uchylenia decyzji;
c) uznaniu, iż organ może w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wydać decyzję, w której "stwierdzi" pozostawanie w mocy decyzji pierwotnej w określonym zakresie, podczas gdy organ powinien wydać decyzję kształtującą prawa i obowiązki strony, choćby miała ona polegać na utrzymaniu w mocy decyzji pierwotnej (a nie stwierdzeniu jej pozostawania w mocy);
- naruszenie art. 245 ust. 2 Pwp polegające na niewłaściwym zastosowaniu tego przepisu poprzez jego niezastosowanie wyrażające się w tym, że Organ stwierdził wygaśnięcie decyzji z powodu niewniesienia opłaty w terminie, podczas gdy termin na wniesienie tej opłaty z chwilą utrzymania decyzji w mocy biegnie od nowa, co oznacza że organ - stosując prawidłowo przepis - powinien uznać, iż termin na wniesienie opłaty biegnie od nowa od dnia 17 lutego 2020 r. (data doręczenia decyzji wydanej dnia [...] lutego 2020 r.), a zatem powinien uwzględnić opłatę wniesioną przez pełnomocnika Skarżącej 18 lutego 2020 r. i w konsekwencji nie wydawać decyzji o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji o udzieleniu patentu.
Wskazując na powyższe zarzuty Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji z [...] lipca 2020 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2021, poz.137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz.U. z 2022r. poz. 329, dalej ,,Ppsa").
Istota sprawy sprowadzała się do rozsądzenia, czy Organ zasadnie przyjął, że zaistniały okoliczności uzasadniające stwierdzenie, na podstawie art. 52 ust. 2 Pwp, wygaśnięcia decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek pt. ,,Szafa z systemem do identyfikacji przechowywanych przedmiotów i sposób identyfikacji przechowywanych w szafie przedmiotów" zgłoszony pod numerem P.422041. Okolicznością faktyczną zaś determinującą wydane przez Organ rozstrzygniecie było przyjęcie, że Strona nie uiściła w wyznaczonym terminie opłaty za pierwszy okres ochrony.
W odwołaniu do stanu sprawy należy mieć na uwadze, że mocą decyzji z [...] czerwca 2019r. Urząd Patentowy udzielił patentu na ww. wynalazek, pod warunkiem uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony. Stosownie bowiem do postanowienia art. 52 ust. 2 Pwp ,,udzielenie patentu następuje pod warunkiem uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony. W razie nieuiszczenia opłaty w wyznaczonym terminie, Urząd Patentowy stwierdza wygaśnięcie decyzji o udzieleniu patentu". Wezwanie zaś do uiszczenia tej opłaty zostało objęte treścią decyzji z [...] czerwca 2019r.
Jak natomiast stanowi art. 224 ust. 1 zd. 1 Pwp termin do uiszczenia opłaty jednorazowej za ochronę lub opłaty za pierwszy okres ochrony, określonej w decyzji o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub odpowiednio prawa z rejestracji, wynosi trzy miesiące od daty doręczenia wezwania.
W sprawie istotne jest także, że od wspomnianej decyzji z [...] czerwca 2019r. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku tym Skarżący zażądał uchylenia decyzji w części dotyczącej zastrzeżeń 18-26 oraz wydania ponownej decyzji w zakresie zastrzeżeń 1-17. Jednocześnie też złożył zgłoszenie wydzielone obejmujące swym zakresem zastrzeżenia 18-26 (por. art. 39 ust. 2 Pwp).
W wyniku rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Organ wydał decyzję z [...] lutego 2020r., mocą której uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wynalazków, określonych zastrzeżeniami patentowymi nr 18-26 w wersji z dnia [...] grudnia 2018r. oraz stwierdził, że wynalazki określone tymi zastrzeżeniami będą rozpatrywane w ramach zgłoszenia wydzielonego. W uzasadnieniu decyzji Urząd Patentowy wskazał nadto, że decyzja w zakresie zastrzeżeń patentowych nr 1-17 pozostaje w mocy.
Na tle tych okoliczności sprawy Organ i Strona reprezentowali odmienną ocenę prawną co do tego, kiedy Uprawniony powinien uiścić wspomnianą opłatę za pierwszy okres ochrony. Urząd Patentowy utrzymuje, że termin na uiszczenie opłaty należy liczyć od dnia doręczenia decyzji z [...] czerwca 2019r., zaś Strona stoi na stanowisku, że od daty doręczenia decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy tj. od dnia doręczenia decyzji z [...] lutego 2020r. (co nastąpiło 18 lutego 2020r.).
Rację należy przyznać Stronie.
W pierwszej kolejności trzeba podkreślić, że ocena zasadności stanowisk Strony i Organu wiąże się z rozsądzeniem, kiedy decyzja o udzieleniu patentu stała się wykonalna. Tylko bowiem na mocy wykonalnej decyzji organ administracji publicznej może oczekiwać od strony określonego zachowania czy zaniechania działania - a w niniejszej sprawie - od tego dnia należałoby liczyć termin na dochowanie przez Stronę wymogów z jakimi przepisy prawa wiążą określony skutek prawny (tutaj: uiszczenia opłaty za pierwszy rok ochrony w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia wezwania w tym zakresie wystosowanego przez Organ).
Stosownie do postanowienia art. 130 § 1-3 Kpa w związku z art. 244 ust. 11 Pwp:
,,§1. Przed upływem terminu do wniesienia odwołania decyzja nie ulega wykonaniu.
§2. Wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje wykonanie decyzji.
§3. Przepisów § 1 i 2 nie stosuje się w przypadkach, gdy:
1)decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108);
2)decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy".
W Kpa przyjęto zatem jako zasadnicze rozwiązanie, że decyzja przed upływem terminu do wniesienia odwołania nie ulega wykonaniu (por. wyrok NSA z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt II OSK 120/16). Także na gruncie art. 244 ust. 5 Pwp wskazuje się jednoznacznie, że przed upływem terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzja nie podlega wykonaniu.
Przepis art. 130 § 2 Kpa stanowi zaś expressis verbis, że wniesienie odwołania w terminie wstrzymuje z mocy prawa wykonanie decyzji. Odwołanie ma zatem – co do zasady – skutek suspensywny, powodując niemożność wykonania przez organ zaskarżonej decyzji po upływie terminu do wniesienia odwołania a przed doręczeniem (ogłoszeniem) decyzji organu drugiej instancji (m.in. wyrok NSA z 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2893/15; wyrok NSA z 7 września 2017 r., sygn. akt II OSK 120/16; wyrok NSA z 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 579/15; wyrok NSA z 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 423/12).
Reguła ta nie dotyczy sytuacji gdy decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności (art. 108 Kpa) lub też decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu z mocy ustawy (art. 130 § 3 Kpa w związku z art. 244 ust. 11 Pwp). Sytuacje te nie odnoszą się jednak do decyzji Organu z [...] czerwca 2019r.
W tym stanie rzeczy, decyzja Urzędu Patentowego z [...] czerwca 2019 r. nie była wykonalna przed upływem terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Termin zatem na uiszczenie opłaty za pierwszy okres ochrony nie mógł biec od dnia doręczenia tej decyzji ani też nie mógł rozpocząć biegu do czasu dręczenia decyzji wydanej w II instancji. Powinien zatem biec od dnia doręczenia decyzji wydanej w wyniku rozstrzygnięcia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy tj. od dnia doręczenia decyzji z [...] lutego 2020 r. Okolicznością bezsporną przy tym jest, że Strona w dniu doręczeniu jej tej decyzji uiściła należną opłatę, a zatem uczyniła to w terminie wynikającym z art. 224 ust. 1 Pwp.
Nie zasługują przy tym na uznanie twierdzenia Organu (str. 2-3 zaskarżonej decyzji) co do zakresu zaskarżenia decyzji z [...] czerwca 2019r. dokonanego przez Stronę wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Trzeba bowiem w tym zakresie odróżnić dwie zasadnicze kwestie a mianowicie: zakres zaskarżenia decyzji z [...] czerwca 2019r. od wniosku formułowanego co do oczekiwanego przez Stronę rozstrzygnięcia wydanego w wyniku jego rozpoznania. I tak, Strona zaskarżyła w całości decyzję z [...] czerwca 2019r. Odmienne wnioskowanie nie znajduje oparcia w treści tego wniosku. Strona nie zawężyła bowiem zakresu dokonywanego zaskarżenia do części decyzji z [...] czerwca 2019r. Z takim też stanem rzeczy pozostaje zgodne żądanie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy co do oczekiwanego przez Stronę rozstrzygnięcia. Skarżący zażądał bowiem uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej wynalazków określonych zastrzeżeniami patentowymi nr 18-26 w wersji z [...] grudnia 2018r. oraz wydania ponownej decyzji w zakresie zastrzeżeń 1-17. W tym stanie rzeczy wnioskowanie Organu o zaskarżeniu części decyzji z [...] czerwca 2019r. nie ma oparcia w treści złożonego przez Stronę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Trzeba też dodać, że Urząd Patentowy, w decyzji z [...] lutego 2020r. uchylił zaskarżoną decyzję z [...] czerwca 2019r. w części dotyczącej wynalazków określonych zastrzeżeniami patentowymi nr 18-26. Przy czym, jak stanowi art. 245 ust. 1 pkt 2 Pwp w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Urząd Patentowy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo części i w tym zakresie rozstrzyga co do istoty sprawy. To jednak, że w samej sentencji decyzji wydanej w II instancji Organ nie stwierdził, że utrzymuje decyzję z [...] czerwca 2019r. w pozostałym zakresie w mocy, nie może być oceniane jako świadczące o zaskarżeniu decyzji z [...] czerwca 2019r. jedynie w powyżej wskazanym zakresie (tj. w części). Już bowiem na gruncie wykładni art. 138 § 1 pkt 2 Kpa zawierającego analogiczne uregulowanie jak art. 245 ust. 1 pkt 2 Pwp wskazuje się, że brak wyraźnego stwierdzenia, że decyzja w pozostałym zakresie pozostaje w mocy (tj. w zakresie zaskarżonym ale nieuchylanym w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy), nie jest wymagane. Osnowa takiej decyzji, składa się wtedy z dwóch części: w pierwszej organ uchyla oznaczoną decyzję i określa zakres tego uchylenia – w całości lub w części, zaś w drugiej rozstrzyga sprawę co do istoty. W przypadku, gdy organ rozpoznając sprawę w II instancji uchylił zaskarżoną decyzję w części, może orzec co do istoty sprawy tylko w tej części. Zdaniem Sądu, nie jest natomiast obowiązany do stwierdzenia w sentencji decyzji, że w pozostałej części utrzymuje zaskarżoną decyzję w mocy. Sytuacja prawna strony jest zatem ostatecznie określona decyzją II instancji w części, w której uchyla ona zaskarżoną decyzję i w tym zakresie rozstrzyga co do istoty sprawy oraz decyzją I instancji w części nieuchylonej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy. Nie zmienia to jednak tego, że z uwagi na zakres zaskarżenia obejmujący decyzję I instancji w całości (tj. decyzję z [...] czerwca 2019r.), decyzja ta nie podlegała wykonaniu przed upływem terminu na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy a i aż do chwili doręczenia decyzji wydanej w wyniku jego rozpoznania ( tj. decyzji z [...] lutego 2020r., która doręczona została Stronie 18 lutego 2020r.).
W tym stanie rzeczy Urząd Patentowy nie był uprawniony do przyjęcia, że nieuiszczenie opłaty za pierwszy okres ochrony w terminie trzech miesięcy liczonych od dnia doręczenia decyzji z [...] lutego 2019r. powinno pociągać za sobą negatywny dla Strony skutek określony w art. 52 ust. 2 Pwp tj. stwierdzenie wygaśnięcia decyzji z [...] czerwca 2019r. Termin ten powinien być bowiem liczony od dnia doręczenia decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy tj. od dnia doręczenia decyzji z [...] lutego 2020r. A jak wynika z akt sprawy Skarżący należną opłatę uiścił w tym właśnie terminie.
W tym stanie rzeczy Strona nie musiała też, z powołaniem na art. 225 ust. 3 Pwp uprawdopodabniać, na etapie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji [...] lipca 2020r. stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z [...] czerwca 2019r. o udzieleniu patentu, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Do uchybienia bowiem terminu nie doszło.
W konsekwencji w niniejszej sprawie Urząd Patentowy dokonał niewłaściwego zastosowania art. 52 ust. 2 w związku z art. 224 ust. 1 Pwp poprzez przyjęcie, że w stanie faktycznym sprawy termin uiszczenia opłaty za pierwszy okres ochrony powinien biec od dnia doręczenia decyzji z [...] czerwca 2019r. a nie decyzji z [...] lutego 2020r.
Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję z [...] lipca 2020r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a Ppsa.
Z uwagi na okoliczność, że w takim przypadku brak było podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji o udzieleniu patentu na zgłoszony przez Stronę wynalazek Sąd, na podstawie art. 145 § 3 Ppsa, umorzył postepowanie administracyjne w tym przedmiocie.
O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 Ppsa w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2019r. poz. 1431) zasądzając od Organu na rzecz Strony kwotę 2217 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na które złożyły się wpis sądowy w wysokości 1000 zł., wynagrodzenie pełnomocnika będącego rzecznikiem patentowym 1200 zł. oraz opłata skarbowa od złożonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł.
Sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 1842 z późn. zm.), to jest przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło