VI SA/Wa 2578/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 marca 2011 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego uchylenia decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2010 r., Nr [...] Urząd Patentowy RP powołując się na art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 252 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r., Nr 119, p. 1117 z późn. zm.) umorzył postępowanie wszczęte na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez M. O., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "P." w J. od decyzji z dnia [...] maja 2010 r. o uchyleniu decyzji stwierdzającej wygaśnięcie z dniem [...] lutego 2008 r. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...] udzielonego na rzecz R. K. "N." w T. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. Urząd Patentowy RP na podstawie art. 110 i 111 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej tekst jednolity Dz. U. Nr 119 z 2003 r. p. 1117 ze zm.) po rozpatrzeniu zgłoszenia oznaczonego numerem [...] dokonanego w dniu [...] lutego 2003 r. udzielił na rzecz N., T. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt "Noga fotela" pod warunkiem uiszczenia opłaty w wysokości 100 złotych za pierwszy okres ochrony rozpoczynający się w dniu [...] lutego 2003 r. i obejmujący 1-5 rok ochrony. Jako podstawa prawna żądanej opłaty wskazany został art. 224 ust. 1 Prawa własności przemysłowej oraz pkt II ppkt 1 tabeli opłat stanowiącej załącznik nr 2 do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 sierpnia 2001 r. w sprawie opłat związanych z ochroną wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów przemysłowych, znaków towarowych, oznaczeń geograficznych i topografii układów scalonych (Dz. U. Nr 90, poz. 1000). Jednocześnie organ pouczył, że w razie nieziszczenia wskazanej opłaty w wyznaczonym terminie na podstawie art. 52 ust. 2 zd. drugie w zw. z art. 111 ustawy Prawo własności przemysłowej Urząd Patentowy RP stwierdzi wygaśnięcie niniejszej decyzji. Przedmiotowa opłata za pierwszy okres ochrony została przez stronę uiszczona. Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Urząd Patentowy RP na podstawie art. 90 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 4 w zw. z art. 118 ust. 1 oraz art. 224 ust. 4 Prawa własności przemysłowej stwierdził wygaśnięcie z dniem [...] lutego 2008 r. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego Nr [...], udzielonego na rzecz N., T. z powodu nieuiszczenia w przewidzianym terminie opłaty za II okres ochrony. Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2009 r. R. K. zwrócił się do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy i o uchylenie decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. oraz przywrócenie terminu do wniesienia zaległej opłaty za II okres (6-10 rok ochrony). W uzasadnieniu wniosku podał, iż na skutek awarii komputera i zniszczenia danych ewidencyjnych przedmiotowego wzoru przemysłowego nie dotrzymał terminu uiszczenia opłaty za drugi okres ochrony. Urząd Patentowy RP po rozpoznaniu tego wniosku wydał decyzję z dnia [...] maja 2010 r., nr [...], którą na podstawie art. 132 k.p.a. w zw. z art. 252 Prawa własności przemysłowej uchylił swoją decyzję z dnia [...] listopada 2008 r. uznając, iż argumenty przedstawione przez R. K. zasługują na uwzględnienie. Od tej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł M. O. właściciel P., w którym domagał się uznania go za stronę dla przedmiotowego wniosku i uchylenia decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2010 r. Wnioskodawca podniósł, że uczestniczył w tworzeniu przedmiotowego wzoru i do niedawna współpracował z uprawnionym przy produkcji wyrobów według tego wzoru. Natomiast z końcem maja 2010 r. R. K. zakazał wnioskodawcy dalszej produkcji z użyciem zarejestrowanego wzoru. Z tych względów M. O. ma interes prawny w zaskarżeniu decyzji organu z dnia [...] maja 2010 r. tym bardziej, że została ona wydana niesłusznie, gdyż prawo z rejestracji przedmiotowego wzoru przemysłowego wygasło dnia [...] lutego 2008 r. na skutek niewniesienia w przewidzianym w art. 224 ust. 4 Prawa własności przemysłowej terminie opłaty za kolejny okres ochrony wzoru. Termin ten nie podlega przywróceniu. Urząd Patentowy RP decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 252 Prawa własności przemysłowej umorzył postępowanie wszczęte na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez M. O. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "P." w J. od decyzji z dnia [...] maja 2010 r. o uchyleniu decyzji stwierdzającej wygaśnięcie z dniem [...] lutego 2008 r. prawa z rejestracji wzoru przemysłowego [...] udzielonego na rzecz R. K. "N." w T. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ podał, iż M. O. nie ma interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., aby być stroną w postępowaniu dotyczącym prawidłowości wniesienia opłat przez R. K. za kolejny okres ochrony zarejestrowanego na jego rzecz wzoru przemysłowego. Urząd Patentowy RP powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2008 r., sygn. akt II GSK 389/07, w którym wyrażony został pogląd, iż art. 235 ust. 2 Prawa własności przemysłowej stanowi lex specialis w stosunku do normy zawartej w art. 28 k.p.a., dlatego też stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w sprawie uzyskania patentu, prawa chronionego albo prawa z rejestracji jest zgłaszający. Wprawdzie orzeczenie NSA dotyczyło postępowania w sprawie przedłużenia prawa ochronnego na znak towarowy, jednakże postępowanie w sprawie dalszego okresu ochrony prawa z rejestracji wzoru przemysłowego można uznać za postępowanie, w którym analogicznie należy ustalić krąg podmiotów mających statut strony. W tym stanie rzeczy skoro M. O. nie jest stroną, postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należało umorzyć. Na decyzję z dnia [...] września 2010 r. M. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej: 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 224 ust. 4 pwp, art. 228 ust. 3 i 4, art. 105 ust. 6, art. 90 i 92 w zw. z art. 118 pwp, art. 28 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. 2) naruszenie przepisów proceduralnych a to art. 2558 ust. 1 pkt 8 pwp, art. 7, 9, 10, 77, 80 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej Urzędowi Patentowemu RP do ponownego rozpatrzenia. Według oceny M. O. stan faktyczny w sprawie potwierdza, że uchylenie przez Urząd Patentowy RP swojej decyzji z dnia [...] listopada 2008 r. potwierdzającej wygaśnięcie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego z dnia [...] lutego 2008 r. dopiero decyzją z dnia [...] maja 2010 r. stworzyło wobec niego sytuację podważającą legalność jego działania. Wnoszący skargę po stwierdzeniu, że prawo z rejestracji wzoru przemysłowego [...] wygasło z dniem [...] lutego 2008 r. rozpoczął stosowanie wyrobu według wygasłego prawa z rejestracji. Zapis w rejestrze o wygaśnięciu prawa istniał jeszcze w maju 2010 roku i korzystał z domniemania prawdziwości. W tej sytuacji M. O. miał prawo sądzić, że po upływie terminu określonego w Prawie własności przemysłowej, organ nie może wprowadzić już żadnych zmian, gdyż podważa to stabilność prawną i godzi w porządek prawny. Bezspornym jest, że naruszające prawo działanie Urzędu Patentowego RP spowodowało, że powstała zobiektywizowana czyli realna potrzeba ochrony prawnej skarżącego. Podmiotowy interes prawny, zmierzający do wyjaśnienia zasadności uchylenia przez Urząd Patentowy RP decyzji ma niewątpliwie charakter interesu osobistego i zindywidualizowanego. Zgodnie z orzecznictwem i doktryną prawo strony do wniesienia odwołania nie jest uzależnione od jej uczestnictwa w postępowaniu przed organem I instancji ani też od doręczenia decyzji. Analiza faktów pozwala jednoznacznie podnieść, że wnoszący skargę ma interes prawny w uchyleniu decyzji naruszającej prawo i zmieniającej jego sytuację prawną. Organ uchylając decyzję z [...] listopada 2008 r. decyzją z [...] maja 2010 r. naruszył przepisy art. 224 ust. 4 oraz art. 228 ust. 3 i 4 Prawa własności przemysłowej. Bezzasadne przywrócenie ważności prawa ochronnego jednoznacznie naruszyło prawa wnoszącego sprzeciw do dowolnego korzystania z niechronionego wzoru. Niezależnie od powyższego Urząd Patentowy RP przy wydawaniu decyzji z dnia [...] maja 2010 r. uchybił art. 2558 ust. 1 pkt 8 Prawa własności przemysłowej, albowiem uchylił się od sporządzenia prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Dokonując oceny zasadności skargi M. O. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2010 r. Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 z 2002 r., poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi nie zaś według kryteriów słusznościowych. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej p.p.s.a.). Zadaniem Sądu w niniejszej sprawie było zbadanie, czy organ wydając decyzję z dnia [...] września 2010 r. prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umarzając postępowanie z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, albowiem pochodził od osoby nieuprawnionej tj. nie mającej przymiotu strony. Sąd podzielił słuszność argumentacji organu, iż M. O. na gruncie niniejszego postępowania nie może być uznany za stronę, mogącą skutecznie podejmować czynności procesowe. W myśl art. 252 Prawa własności przemysłowej w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania przed Urzędem Patentowym stosuje się z zastrzeżeniem art. 253 odpowiednio przepisu kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że k.p.a. ma zastosowanie do postępowań toczących się przed Urzędem Patentowym RP wtedy, gdy dana kwestia nie została uregulowana w Prawie własności przemysłowej poza tym przepisy kpa nie stosujemy wprost tylko odpowiednio. Na gruncie ustawy Prawo własności przemysłowej funkcjonują dwa tryby rozpoznawania spraw tj. postępowanie zgłoszeniowe i rejestrowe (Tytuł VI) oraz postępowanie sporne (Tytuł VII). W myśl art. 235 ust. 2 znajdującego się w Tytule VI Prawa własności przemysłowej stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w sprawie uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji jest zgłaszający. Pozostałe artykuły tego tytułu regulują kwestie związane z pełnomocnictwem w postępowaniu zgłoszeniowym i rejestrowym, dokonywaniem zgłoszeń, prowadzeniem korespondencji, środkami zaskarżenia i terminami. Niewątpliwie artykuł 235 ust. 2 Prawa własności przemysłowej w sposób odmienny od przepisów k.p.a. uregulował zagadnienie strony do postępowania w sprawie uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji stanowiąc, iż jest nim zgłaszający. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 maja 2008 r. wydanym w sprawie II GSK 389/07 podkreślił, że art. 235 ust. 2 Prawa własności przemysłowej jest normą specjalną (lex specialis) w stosunku do art. 28 k.p.a., w świetle którego stroną jest podmiot mający interes prawny, wynikający z norm prawa materialnego. Sąd podzielił pogląd organu, iż art. 235 ust. 2 Prawa własności przemysłowej znajduje zastosowanie w niniejszym postępowaniu, które dotyczy dalszego okresu ochrony prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. W tym stanie rzeczy w niniejszej sprawie za stronę należy uznać R. K. Nie jest nią natomiast osoba trzecia tj. M. O. Wobec przyjęcia, że zgłaszający ma jedynie status strony w niniejszej sprawie, albowiem wynika to z art. 235 ust. 2 Prawa własności przemysłowej, bezprzedmiotowe jest badanie interesu prawnego M. O. Podobnie argumentem w niniejszej sprawie przemawiającym za udziałem skarżącego w postępowaniu nie może być wykazywana przez niego wadliwość decyzji z dnia [...] maja 2010 r. Ocena prawna ww. decyzji przekracza ramy niniejszego postępowania. Skoro skarżący nie posiadając przymiotu strony złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z [...] maja 2010 r., Urząd Patentowy RP prawidłowo wydał decyzję z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w oparciu o art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu a zarzuty skargi okazały się niezasadne Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.