VI SA/Wa 2578/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie uznania trwałej niezdolności do wykonywania zawodu adwokata p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu M. K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. M. K. (dalej też jako "skarżący") wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Wskazał, że aktualnie nie uzyskuje dochodów z uwagi na brak zatrudnienia. W listopadzie ubiegłego roku otrzymał odszkodowanie w kwocie 3 128 złotych. Wśród stałych wydatków wymienił kwoty sięgające łącznie 10 tysięcy złotych miesięcznie z tytułu zobowiązań wobec matki i ciotki. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w ter minie 14 dni poprzez nadesłanie: 1. wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie, 2. wyjaśnienia, czy skarżący posiada status osoby bezrobotnej. W takim przypadku zobowiązać skarżącego do przedstawienia zaświadczenia z właściwego Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu go w ewidencji osób bezrobotnych, 3. dokumentów potwierdzających wykazane w Rubryce 11 wydatki z tytułu zobowiązań wobec matki i ciotki skarżącego wraz ze wskazaniem źródła środków przeznaczanych na ten cel. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 20 lutego 2017 roku, przy czym skarżący do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 718, dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Szczególnie istotnym jest, że skarżący nie przedstawił oświadczenia, czy posiada rachunki bankowe, lokaty lub konta dewizowe, ani nie nadesłał z nich wyciągów. Jest to informacja mająca kluczowy charakter dla oceny statusu majątkowego skarżącego a w konsekwencji jego zdolności do poniesienia kosztów postępowania. Ponadto nie wyjaśnił kwestii skali zobowiązań wobec matki i ciotki skarżącego wraz ze wskazaniem źródła środków przeznaczanych na ten cel. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.