VI SA/Wa 2579/24
WyrokWSA w Warszawie2024-12-02
Skład orzekający: Andrzej Nogal, Dorota Pawłowska, Justyna Żurawska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oznaczenie słowne "[...]" może zostać zarejestrowane jako znak towarowy dla usług transportowych i organizacji podróży, jeśli nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej, a wykazana wtórna zdolność odróżniająca nie jest wystarczająca?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "[...]" dla usług transportowych i organizacji podróży. Oznaczenie to jest opisowe, wskazuje na zawód "[...]" i region "[...]", a nie na konkretnego przedsiębiorcę. Stowarzyszenie nie wykazało również, aby znak nabył wtórną zdolność odróżniającą w stopniu pozwalającym na jego rejestrację.Stan faktyczny
Polskie Stowarzyszenie złożyło wniosek o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowny "[...]" dla usług transportowych i organizacji podróży. Urząd Patentowy odmówił udzielenia prawa ochronnego, uznając, że znak nie posiada pierwotnej zdolności odróżniającej, jest opisowy i nie wykazał wtórnej zdolności odróżniającej. Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne uznanie braku wtórnej zdolności odróżniającej. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Nogal Sędziowie Sędzia WSA Dorota Pawłowska Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) Protokolant st. ref. Lili Zawadzka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi Polskiego Stowarzyszenia [...] z siedzibą w S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Przedmiotem skargi Polskiego Stowarzyszenia w S. (dalej: "Strona", "Skarżący", "Stowarzyszenie", "Zgłaszający") jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2024 r. znak [...], utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] marca 2023 r. znak [...] o odmowie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "[...]".
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:
Stowarzyszenie zwróciło się do Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "organ" "Urząd Patentowy") o udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy słowny "[...]" przeznaczony do oznaczania usług z klasy 39: Transport, Organizowanie podróży.
Decyzją z dnia [...] marca 2023 r. Urząd Patentowy odmówił udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny "[...]", zgłoszony przez Stowarzyszenie w dniu [...] marca 2021 r. pod numerem [...]. Podstawę prawną decyzji stanowił art. 1291 ust. 1 pkt 2 i art. 1291 ust. 1 pkt 3 oraz art. 145 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 324), dalej: "p.w.p.".
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosło Stowarzyszenie, podnosząc że przedmiotowe oznaczenie nabrało wtórnej zdolności odróżniającej.
Na skutek tego wniosku, decyzją z dnia [...] maja 2024 r. (zaskarżoną w sprawie) Urząd Patentowy utrzymał w mocy decyzję własną, na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 145 ust. 1 p.w.p. (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1170, ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że odmówił Stowarzyszeniu udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, albowiem w jego ocenie brak jest pierwotnej zdolności odróżniającej zgłoszonego znaku towarowego, natomiast wtórna zdolność odróżniająca nie została przez Stronę wykazana.
W odniesieniu do pierwotnej zdolności odróżniającej organ wskazał, że przedmiotowy znak nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, a więc takich cech, które w świadomości uczestników obrotu gospodarczego w sposób niebudzący wątpliwości wskazują, że towary i usługi w ten sposób oznaczone pochodzą od określonego, tego samego przedsiębiorstwa. Zachodzą zatem, zdaniem organu, przesłanki wskazane w art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p. Dodatkowo organ wskazał, że przedmiotowy znak składa się wyłącznie z elementów opisowych. Zachodzi zatem przeszkoda wskazana w art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p.
Dalej organ wskazał, że oznaczenie [...] oznacza "osobę zawodowo zajmującą się przewozem turystów na rzece [...], a dokładnie na szlaku wodnym w [...]; będącą jednocześnie przewodnikiem". Samo słowo "[...]" zgodnie ze słownikiem język polskiego PWN oznacza "osobę trudniąca się spławem drewna", zaś [...] to pasmo górskie.
W ocenie organu, przedmiotowe oznaczenie rozpatrywane jako całość posiada zatem konkretny, zrozumiały desygnat, wskazujący na osobę zawodowo zajmującą się przewozem turystów na rzece [...], ale też odnosi się do nazwy zawodu oraz jego pochodzenia ([...]). Takie też będzie rozumienie przedmiotowego oznaczenia - jako nazwa określonego zawodu. Zdaniem organu, fakt, że Stowarzyszenie zrzesza [...] nie jest wystarczający do uznania, iż należy mu się wyłączne prawo do używania oznaczenia "[...]" w kontekście zgłoszonych usług związanych z transportem i organizowaniem podróży. Wyraz "[...]" i oznaczenie regionu "[...]" stanowią wszak elementy opisowe. Oznaczenie [...] nie posiada waloru fantazyjnego, jest określeniem informacyjnym, wskazującym na to, z jakim podmiotem mamy do czynienia, zatem samoistnie nie będzie zdolne do pełnienia funkcji znaku towarowego.
W ocenie organu, dla relewantnego kręgu odbiorców wyrażenie "[...]" oznacza jedynie nazwę zawodu, a nie wskazanie na konkretny podmiot świadczący dane usługi. Słowo "[...]" odnosi się jedynie do miejsca świadczenia tych usług.
Organ wskazał także, że w okolicznościach sprawy nie ma możliwości, aby w świadomości potencjalnych odbiorców oznaczenia [...] wytworzyć trwałą, jednoznaczną i niebudzącą żadnych wątpliwości asocjację tego znaku z usługami Stowarzyszenia, a nie kogokolwiek innego. Skoro odbiorcy nie będą postrzegali przedmiotowego oznaczenia jako znaku towarowego, to nie istnieje możliwość na spełnienie przez to oznaczenie funkcji znaku towarowego. Również i z wypowiedzi Stowarzyszenia wynika, zdaniem organu, że znak [...] identyfikuje całą grupę zawodową, a zatem nie może pełnić roli indywidualnego znaku towarowego, gdyż nie wskazuje konsumentom na jeden podmiot oferujący zgłoszone usługi.
Zdaniem organu, przedmiotowy znak odbiorcy znaku będą postrzegać wyłącznie jako ogólną nazwę zawodu świadczonego w [...] przez określoną grupę zawodową, a nie jako znak towarowy indywidualizujący danego przedsiębiorcę na rynku.
Organ wskazał nadto, że Stowarzyszenie jedynie zrzesza [...], którzy prowadzą własną działalność gospodarczą w zakresie transportu i organizowania podróży - zatem usługi te świadczą [...] jako samodzielne podmioty gospodarcze, a nie Stowarzyszenie.
W odniesieniu do wtórnej zdolności odróżniającej, organ wskazał, że takowa nie została przez Stowarzyszenie wykazana. Najistotniejszymi aspektami oceny uzyskania przez znak wtórnej zdolności odróżniającej są: po pierwsze - ustalenie, wobec których zgłoszonych towarów i usług znak był faktycznie używany, oraz po drugie - ustalenie przypuszczalnego postrzegania znaku w tym aspekcie przez relewantnych jego odbiorców.
W tym zakresie organ wyjaśnił, że Zgłaszający powinien wyraźnie wykazać, że przed dniem [...] marca 2021 r. (data zgłoszenia oznaczenia), wskutek używania słownego znaku [...], przynajmniej znaczna część społeczeństwa w Polsce postrzegała zgłoszone towary i usługi jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa, czyli od Zgłaszającego.
Zdaniem organu, przedstawione przez stronę dowody (publikacje i strony internetowe) świadczą jedynie o tym, że zgłoszone oznaczenie [...] jest używane na rynku - jednak nie ma wystarczających informacji, dowodu - iż jest powszechnie rozpoznawalne i kojarzone jedynie ze Stroną, i że to właśnie to Stowarzyszenie świadczy usługi wymienione w wykazie towarów. Organ podkreślił, że w materiałach tych wielokrotnie jest podkreślane, że Stowarzyszenie jedynie zrzesza [...], którzy mają zarejestrowaną własną działalność gospodarczą. Materiały przedstawione jako załączniki do sprawy świadczą o funkcjonowaniu nazwy grupy zawodowej, ale informują również, że każdy [...] ma własną działalność gospodarczą, a Stowarzyszenie jest jedynie podmiotem zrzeszającym pojedynczych [...].
Nadto Urząd Patentowy wskazał, że nie przedstawiono jakichkolwiek badań, które świadczą o powszechnej rozpoznawalności oznaczenia [...] jako używanego jedynie przez Stowarzyszenie. Badania opinii publicznej są jednym z głównych dowodów do wykazania, że oznaczenie nabyło wtórną zdolność odróżniającą.
Zauważył także, że niemal całość materiałów poświęconych promocji działalności Zgłaszającego posiada fantazyjne logo Stowarzyszenia, co powoduje, iż trudno uznać, że konsumenci kojarzą wyrażenie [...] ze Zgłaszającym - czy jedynie sugerują się obecnością rozpoznawalnego, fantazyjnego znaku w postaci logo Zgłaszającego.
Skargę na powyższą decyzję wniosło Stowarzyszenie, domagając się jej uchylenia. Decyzji zarzucono naruszenie:
- przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy poprzez nieuwzględnienie wszystkich istotnych okoliczności dotyczących rozpoznawanej sprawy, w wyniku czego naruszony został istotny interes Skarżącego,
- obrazę przepisów prawa materialnego tj. ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że znak towarowy [...] nie uzyskał "wtórnej zdolności odróżniającej".
Zdaniem Stowarzyszenia sporny znak nabył wtórną zdolność odróżniającą. Pojęcie "[...]" to wyrażenie, które w wyniku ponad dwustuletniej historii przewozu turystów Przełomem [...] nabrało jednoznacznego waloru indywidualizującego, wskazującego na usługę "Spływu Przełomem [...]" realizowaną przez "[...]" zrzeszonych w Stowarzyszeniu. Stowarzyszenie podniosło, że w przedstawionych publikacjach (konkretnie pt. "[...]") jednoznacznie wskazuje się na wyjątkowo długą tradycję używania oraz popularyzowania pojęcia [...] przez Stowarzyszenie. Wskazuje także, że [...] to nie jedynie pracownik obsługujący łódź [...] . To także szczególny rodzaj przewodnika turystycznego prezentujący różne dziedziny wiedzy. Szkoleniem [...] - przewodników zajmuje się Stowarzyszenie.
Stowarzyszenie zaznaczyło, że z publikacji autorstwa K. M wynika, że [...] to członek Stowarzyszenia. Autor tłumaczy, że poszczególni [...] są odrębnymi podmiotami gospodarczymi, którzy zrzeszyli się w Stowarzyszeniu po to, by ułatwić turystom dostęp do usługi oraz w celu uporządkowania sposobu jej realizacji. Strona zaakcentowała także, że pojęcie [...] było i jest powszechnie używane w przewodnikach turystycznych począwszy od tych wydawanych w okresie przedwojennym jak i tych wydawanych współcześnie, jak również na wielu stronach internetowych.
Wskazała również, że ponad 200 tysięcy turystów przewożonych rokrocznie "Spływem Przełomem [...]" to także efekt wieloletniej działalności promocyjnej prowadzonej przez Polskie Stowarzyszenie [...]. Stowarzyszenie wydaje corocznie liczne informatory, broszury, kalendarze etc.
Zdaniem Stowarzyszenia, znak [...] spełnia wszystkie elementy uzyskania wtórnej mocy odróżniającej. Jest używany od wielu lat, a nawet wieków. Jest stosowany w celu poinformowania o pochodzeniu ściśle określonej usługi, ściśle określonego przedsiębiorcy. Istnieje ścisły związek znaczeniowy pomiędzy omawianym znakiem towarowym, usługą oraz jej oferentem. Więź ta jest utrwalona w czasie oraz w przestrzeni naszego kraju.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Na rozprawie Strony podtrzymały dotychczasowe stanowiska prezentowane w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli w sprawie jest decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] maja 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję tego organu z dnia [...] marca 2023 r. odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowny [...], zgłoszony [...] marca 2021 r. przez Stowarzyszenie.
Oceniając zaskarżoną decyzję pod względem jej zgodności z prawem, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), Sąd uznał że nie narusza ona prawa w stopniu skutkującym obowiązkiem jej wyeliminowania z obrotu prawnego.
W sprawie zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o art. 1291 ust. 1 pkt 2 i art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. W świetle powyższych przepisów nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone (pkt 2); składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności (pkt 3). Jednocześnie organ uznał, że zgłoszenie nie ma tzw. wtórnej zdolności odróżniającej, o której mowa w art. 130 p.w.p.
Przepis art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p. określa bezwzględną przeszkodę rejestracji znaku towarowego i wskazuje, że oznaczeniem niedystynktywnym jest takie, które nie pozwala w obrocie odróżnić objętych zgłoszeniem towarów od towarów (usług) tego samego rodzaju pochodzących od innego przedsiębiorcy.
Konieczność posiadania przez znak dostatecznych znamion odróżniających, czyli posiadania pierwotnej zdolności odróżniającej wynika z tego, że oznaczenie pełniące funkcję znaku towarowego musi nadawać się do identyfikacji towarów (usług) w obrocie, aby zaś móc realizować tę funkcję w sposób prawidłowy, musi posiadać pewne cechy charakterystyczne, które mogą utkwić w pamięci kupujących czy usługobiorców. Ta bezwzględna przyczyna odmowy rejestracji uzasadniona jest interesem publicznym, który na tle art. 1291 ust. 1 pkt 2 p.w.p. wiąże się z podstawową funkcją znaku towarowego, umożliwiając konsumentom odróżnienie, bez ryzyka wprowadzenia w błąd, towaru lub usługi od towarów lub usług mających inne źródło pochodzenia (wyrok TS z 15.09.2005 r., C-37/03, pkt 60, LEX nr 223371). Odróżniający charakter znaku towarowego oznacza, że ten znak towarowy pozwala na identyfikację towaru lub usługi, dla których wniesiono o rejestrację, jako pochodzących z określonego przedsiębiorstwa i tym samym na odróżnienie tego towaru lub tej usługi od towarów lub usług pochodzących z innych przedsiębiorstw (por. wyrok TS z 21.01.2010 r., C-398/08 P, LEX nr 550839).
Przy czym kwestii posiadania bądź nieposiadania przez znak dostatecznych znamion odróżniających nie rozpatruje się in abstracto, lecz in concreto, a więc w odniesieniu do konkretnych towarów i usług, do których oznaczania zgłaszający chce przeznaczyć znak. Oczywistym jest przy tym, że znak powinien być oceniany całościowo, tzn. z uwzględnieniem wszystkich elementów, które składają się na jego formę przedstawieniową. Ocena zdolności odróżniającej oznaczenia powinna być dokonywana z uwzględnieniem towarów bądź usług, które mają być sygnowane tym oznaczeniem, warunków obrotu oraz z punktu widzenia właściwego kręgu odbiorców.
Z kolei zgodnie z art. 1291 ust. 1 pkt 3 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności. Przepis ten dotyczy zatem tzw. oznaczeń opisowych (deskryptywnych), które opisują zgłoszone towary/usługi. Również w tym przypadku ocena opisowego charakteru oznaczenia winna zostać dokonana z punktu widzenia odbiorców towarów lub usług, dla których oznaczenie zostało zgłoszone. W orzecznictwie wskazuje się, że znak towarowy ma charakter opisowy i jest pozbawiony dostatecznych znamion odróżniających, jeżeli przynajmniej w jednym ze swych możliwych znaczeń określa właściwość (cechę) towarów, do oznaczania których został zarejestrowany (por. wyrok NSA z 20.04.2021 r. II GSK 720/18). Oznaczenie ma zatem charakter opisowy, jeżeli wykazuje wystarczająco bezpośredni i konkretny związek z towarami lub usługami wskazanymi w zgłoszeniu. Kryterium pozwalającym na uznanie, że dane oznaczenie jest opisowe, nie jest to, że dany krąg odbiorców ustali istnienie bezpośredniego i natychmiast dostrzegalnego związku między wspomnianym oznaczeniem a konkretnym towarem lub usługą, ale to, że w odczuciu właściwego kręgu odbiorców wspomniane oznaczenie określa jedną lub więcej niż jedną z właściwości owych towarów lub usług (por. wyrok WSA w Warszawie z 10.01.2024 r. VI SA/Wa 4672/23).
W ocenie Sądu, trafnie organ uznał, że przedmiotowe oznaczenie nie posiada zdolności odróżniającej z uwagi na jego informacyjny charakter. Zdaniem Sądu organ ocenił przedmiotowe oznaczenie najpierw w odniesieniu do poszczególnych słów, a potem całościowo tj. z uwzględnieniem wszystkich elementów, które składają się na jego formę przedstawieniową, z uwzględnieniem relewantnego kręgu odbiorców. Przy czym uczynił to w odniesieniu do konkretnych towarów i usług, do których oznaczania Zgłaszający chciał przeznaczyć znak.
W sprawie Urząd Patentowy ocenił zdolność odróżniającą spornego oznaczenia w kontekście sygnowanych nim usług i prawidłowo ustalił, że w stosunku do usług zawartych w klasie 39 (transport; organizowanie podróży) oznaczenie [...] jest oznaczeniem niedystynktywnym, wskazującym na osobę zawodowo zajmującą się przewozem turystów na rzece [...], a konkretnie na szlaku wodnym w [...], będącą jednocześnie przewodnikiem. Samo słowo [...] oznacza osobę trudniącą się spławem drewna, a [...] to pasmo górskie. Organ nadmienił przy tym, że oznaczenie [...] jest wpisane do rejestru zawodów (nr [...] załącznika do rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 sierpnia 2014 r. tekst jedn. Dz.U. z 2018 r. poz. 227). W tej sytuacji konkluzja organu, że przedmiotowe oznaczenie rozpatrywane jako całość wskazuje na osobę zawodowo zajmującą się przewozem turystów na rzece [...], ale i odnosi się do nazwy zawodu i jego pochodzenia, zasługiwało na aprobatę.
W ocenie Sądu trafnie organ wywiódł, że przedmiotowe oznaczenie będzie rozumiane jako nazwa konkretnego zawodu, wykonywanego na danym terenie. Oznaczenie [...] nie posiada charakteru fantazyjnego, ale informacyjny.
Dodać przy tym należy, że w toku postępowania sam Skarżący podnosił, że nazwa [...] odnosi się do całej grupy zawodowej [...]. A skoro tak, to trafnie organ uznał, że sporne oznaczenie nie może pełnić roli indywidualnego znaku towarowego, gdyż nie wskazuje konsumentom na jeden podmiot oferujący zgłoszone usługi. Oceny tej nie zmienia akcentowana przez Stronę okoliczność, że aktualnie wszyscy [...] są członkami Stowarzyszenia.
W ocenie Sądu przeciętny odbiorca (w tym przypadku ogół społeczeństwa), nie będzie odbierał przedmiotowego oznaczenia jako znaku towarowego, pozwalającego jednoznacznie zidentyfikować konkretnego przedsiębiorcę, od którego pochodzą usługi nim oznaczone. Nadto przedmiotowe oznaczenie jako opisowe pozostaje bez związku z konkretnym podmiotem gospodarczym, wskazujące w sposób ogólny na określoną grupę zawodową.
Udzielenie prawa ochronnego na oznaczenie, którego przedmiotem jest określenie ogólnoinformacyjne wskazujące na konkretną grupę zawodową, oznaczałoby niedozwolone utrudnienie w posługiwaniu się tym oznaczeniem przez inne podmioty. Zauważyć bowiem należy, że zgłoszone usługi wykonują indywidualni przedsiębiorcy – [...], chociaż zrzeszeni w Stowarzyszeniu.
W ocenie Sądu brak jest również podstaw do przyjęcia, by w stosunku do spornego oznaczenia [...] wykształciła się wtórna zdolność odróżniająca. Stosownie do treści art. 130 p.w.p. "Odmowa udzielenia prawa ochronnego na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 2-4 nie może nastąpić, jeżeli przed datą zgłoszenia znaku towarowego w Urzędzie Patentowym znak ten nabrał, w następstwie jego używania, charakteru odróżniającego w zwykłych warunkach obrotu.".
Brak pierwotnej zdolności odróżniającej znaku jest przeszkodą udzielenia prawa ochronnego, jednakże przeszkoda ta może zostać usunięta przez wykazanie wykształcenia się tzw. wtórnej zdolności odróżniającej. Używanie znaku w celu nabycia przez niego wtórnej zdolności odróżniającej powinno polegać nie tylko na wprowadzeniu oznakowanego towaru na rynek, ale także na stałej obecności na rynku i dostępności dla kupujących przez dłuższy okres. Znak towarowy nabywa zdolność odróżniającą w wyniku jego używania wówczas, gdy jest w stanie identyfikować towar jako pochodzący od konkretnego przedsiębiorcy.
W wyroku z dnia 22 czerwca 2006 r. C-25/05 P, (pkt 75) Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że przy ocenie, czy dany znak nabył charakter odróżniający w drodze używania, można wziąć pod uwagę w szczególności udział tego znaku w rynku, intensywność, zasięg geograficzny i długość okresu używania znaku towarowego, wysokość nakładów przedsiębiorstwa związanych z promocją, odsetek zainteresowanych kręgów odbiorców, który dzięki temu znakowi rozpoznaje towar jako pochodzący od określonego przedsiębiorstwa, jak również opinie izb handlowych i przemysłowych oraz innych zrzeszeń zawodowych. Należy zaznaczyć, że ustalenia w tym zakresie muszą opierać się na konkretnych i wiarygodnych danych, uwzględniających przeciętnego konsumenta danej kategorii towarów i usług, który jest dobrze poinformowany, należycie uważny i ostrożny.
Powyższe oznacza, że w wyniku używania znaku w świadomości odbiorców wytworzył się związek pomiędzy oznaczeniem, a określonymi towarami lub usługami pochodzącymi z danego przedsiębiorstwa, mimo że oznaczenie nie miało konkretnej zdolności odróżniającej.
Nabycie wtórnej zdolności odróżniającej danego oznaczenia winno być wykazane w odniesieniu do całego terytorium Polski, gdyż taki jest zakres terytorialny prawa ochronnego (art. 153 ust. 1 p.w.p.). A zatem nabycie wtórnej zdolności odróżniającej można stwierdzić, jeżeli wykazane zostanie, że właściwy krąg odbiorców lub przynajmniej znaczna jego część, identyfikuje towary i usługi jako pochodzące od konkretnego przedsiębiorstwa przez ten właśnie znak. Jednym z czynników, który może wpływać na ocenę nabycia wtórnej zdolności odróżniającej jest okoliczność, czy dane oznaczenie jest używane na rynku przez jednego czy wielu przedsiębiorców (por. wyrok WSA w Warszawie z 10.01.2024 r. VI SA/Wa 4672/23). W orzecznictwie wskazuje się, że nabycie wtórnej zdolności odróżniającej następuje w momencie, gdy pewna znacząca grupa kupujących przyporządkowuje dane oznaczenie określonym towarom, czyli uznaje je za znak wyróżniający te towary na rynku (por. wyrok NSA z 14.07.2010 r. II GSK 703/09).
W sprawie organ ocenił przedstawione przez Stronę dowody słusznie uznając, że w wyniku używania przedmiotowego oznaczenia nie wytworzył się związek między oznaczeniem, a usługami (transport, organizowanie podróży) jako pochodzącymi z danego przedsiębiorstwa. Przedstawione materiały wskazują, że oznaczenie [...] jest rozpoznawalne w kontekście usługi transportu, gdyż wskazuje na osobę zawodowo zajmującą się przewozem turystów w konkretnym regionie ([...] – rzeka [...]). W sprawie nie ma przy tym sporu, że przedmiotowych usług w zakresie transportu, organizowania podróży, nie świadczy Stowarzyszenie, a poszczególni przedsiębiorcy – [...]. Okoliczność, że Stowarzyszenie funkcjonuje od dziesięcioleci, a poszczególni przedsiębiorcy ([...]) są zrzeszeni w Stowarzyszeniu nie zmienia faktu, że same usługi są świadczone przez tych indywidualnych przedsiębiorców. Organ trafnie ocenił, że przedłożone materiały świadczą o funkcjonowaniu nazwy grupy zawodowej, ale i jednocześnie informują o tym, że każdy [...] prowadzi własną działalność gospodarczą oraz iż [...] są zrzeszeni w Stowarzyszeniu. Te okoliczność wykazują bowiem przedłożone przez Stronę materiały. Stanowisko to jest zgodne z twierdzeniem samego Stowarzyszenia, które wskazywało, że jest organizacją zrzeszającą [...], którzy to [...] jako przedsiębiorcy świadczą konkretne usługi.
Sąd nie podziela zatem stanowiska Strony, że skoro Stowarzyszenie (jak wskazuje) zrzesza aktualnie wszystkich [...], to oznacza to, że oznaczenie to kojarzone jest przez przeciętnego odbiorcę z usługami świadczonymi przez Stowarzyszenie. Zdaniem Sądu, Stowarzyszenie nie zdołało wykazać, że sporny znak słowny nabył wtórną zdolność odróżniającą, w rozumieniu art. 130 p.w.p., co trafnie ocenił Urząd Patentowy.
Ponadto Sąd zauważa, że organ nie kwestionuje, iż oznaczenie [...] zostało zakorzenione w kulturze kraju i jest używane w kontekście usługi transportu oraz iż odnosi się do osoby zawodowo zajmującej się przewozem trustów na rzece [...], będącej jednocześnie przewodnikiem. Wskazuje jednakże, że zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na identyfikację konkretnych usług jako pochodzących od konkretnego przedsiębiorcy. Brak jest tym samym powiązania tej rozpoznawalności z uznaniem, że przeciętni konsumenci kojarzą to oznaczenie z konkretnym, tym samym, przedsiębiorcą.
Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, w tym przepisów postępowania, a to art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, organ wyjaśnił sprawę w sposób wymagany powyższymi przepisami oraz w sposób zgodny z prawem zastosował przepisy prawa materialnego, a to art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 p.w.p. oraz art. 130 p.w.p.
Zdaniem Sądu wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, co skutkowało jej oddaleniem, stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935). Dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło