VI SA/Wa 2584/14

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi P. P. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy radców prawnych p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego P. P. od kosztów sądowych ponad kwotę 200 (słownie dwustu) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi, 2. ustanowić dla skarżącego P. P. adwokata. P. P. (dalej też jako skarżący) wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata). Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu oraz z nadesłanych oświadczeń wynika, iż skarżący samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący przez jedenaście miesięcy przebywał w areszcie śledczym, z którego został dwa miesiące temu zwolniony. Nie posiada zatrudnienia, poszukując pracy. Zgodnie z oświadczeniem nie dysponuje rachunkami bankowymi, utrzymując się z pomocy udzielanej mu przez rodziców. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku poz. 270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż zasadnym jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Biorąc bowiem pod uwagę aktualną sytuację skarżącego, który wskutek uchylenia wobec niego aresztu tymczasowego, poszukuje zatrudnienia, nie jest możliwe poczynienie przez skarżącego oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania. Nie sposób oczekiwać bowiem czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Skarżący nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami, jak wynika ze złożonego przez niego oświadczenia. Przyznanie skarżącemu prawa pomocy w ramach niniejszego postępowania w zakresie całkowitym obejmuje ustanowienie dla niego adwokata oraz zwolnienie go od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych ponad kwotę 200 złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Podkreślenia wymaga bowiem, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy ma charakter konstytutywny i wywołuje skutki ex nunc, tzn. od daty wniesienia wniosku. Nie działa ono zatem z mocą wsteczną, lecz obejmuje swoim zakresem wszelkie przyszłe i potencjalne koszty sądowe, w tym również te opłaty sądowe, które mogą być następstwem zmian w obowiązującym ustawodawstwie (p. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2004 r., sygn. akt FZ 125/04 – publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.