VI SA/Wa 261/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-24
Skład orzekający: Joanna Kruszewska-Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, którego dochody nie wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych, może zostać zwolniony od kosztów sądowych i ustanowiony dla niego rzecznik patentowy w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący, którego miesięczne dochody oscylują wokół kwoty 1100 zł, a jego małżonka nie pracuje, nie dysponuje majątkiem i nie jest w stanie pokryć nawet podstawowych potrzeb życiowych, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych oraz dla niego powinien zostać ustanowiony rzecznik patentowy. Prawo pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno być przyznawane, gdy zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe.Stan faktyczny
Skarżący M. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie rzecznika patentowego. Skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, która nie uzyskuje dochodów. Dochody skarżącego z tytułu pisania wierszy i umów o dzieło są niskie i nie wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych. Małżonkowie nie dysponują majątkiem i mieszkają w lokalu należącym do brata skarżącego. Skarżący przedstawił dokumenty potwierdzające jego trudną sytuację materialną.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego M. G. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego M. G. rzecznika patentowego.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 24 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia patentu na wynalazek p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego M. G. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego M. G. rzecznika patentowego.
Skarżący M. G. we wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu w dniu [...] lutego 2015 r. – data stempla pocztowego) zażądał przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie rzecznika patentowego.
Z informacji podanych w formularzu wniosku, a także z nadesłanych do akt dokumentów wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z małżonką, przy czym żona skarżącego nie uzyskuje żadnych dochodów. Natomiast skarżący osiąga dochody w łącznej wysokości ok. 500 zł miesięcznie z tytułu pisania wierszy i umów o dzieło (kserokopie: trzech umów o dzieło zawartych przez skarżącego jako wykonawcę w roku 2014 na łączną kwotę 10.400 zł brutto oraz jednej umowy o dzieło zawartej przez skarżącego jako wykonawcę w roku 2015 na kwotę 659 zł brutto w aktach sądowych sprawy). Dochód brutto obojga małżonków w 2011 r. wyniósł 6.322,20 zł, a w 2012 r. – zamknął się w kwocie 6.524,50 zł (zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z [...] października 2013 r. w aktach sądowych sprawy). Natomiast w 2014 r. dochód małżonków wyniósł 10.780 zł (zeznanie podatkowe małżonków za 2014 r. w aktach sądowych sprawy). W piśmie z [...] kwietnia 2015 r. skarżący wyjaśnił, iż razem z żoną prowadzili gospodarstwo rolne i oboje są objęci ubezpieczeniem w KRUS, co wyklucza możliwość rejestracji w ewidencji osób bezrobotnych.
Małżonkowie nie dysponują żadnym majątkiem. Mieszkają w lokalu o pow. 36 m kw. stanowiącym własność brata skarżącego, który również wspiera finansowo skarżącego. Skarżący przyznał, że aktualnie nie posiada środków nawet na zrealizowanie recept na leki, a czasami brakuje mu pieniędzy na zakup żywności.
Skarżący przedstawił wydruk ze swojego rachunku bankowego za okres od [...] stycznia 2015 r. do [...] marca 2015 r., na którym saldo końcowe wynosiło 411,30 zł.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r., sygn. akt II OZ 822/09, udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
W roku bieżącym średnie miesięczne dochody skarżącego oscylują wokół kwoty 1.100 zł. Są to jedyne dochody obojga małżonków, ponieważ żona skarżącego nie pracuje. Nadesłany do akt sprawy wydruk z rachunku bankowego skarżącego (obejmujący pierwszy kwartał 2015 r.) potwierdza okoliczność, że skarżący sporadycznie uzyskuje wpływy. I tak w dniu [...] stycznia br. wypłacono skarżącemu odszkodowanie za dach zerwany przez wichurę w kwocie 1.728 zł, a w dniu [...] marca br. skarżący otrzymał wynagrodzenie w wysokości 600 zł z tytułu umowy zlecenia zawartej z Gminnym Ośrodkiem Kultury w M. oraz zwrot z podatku w kwocie 1.112 zł. Saldo początkowe na przedmiotowym rachunku bankowym wynosiło 49,22 zł, a saldo końcowe zamknęło się w kwocie 411,30 zł. W świetle przedstawionych wyżej okoliczności uznać należy, iż skarżący nie ma możliwości pozyskania środków finansowych, które mógłby przeznaczyć na pokrycie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W konsekwencji zasadnym jest przyznanie mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Nie sposób bowiem oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody nie wystarczają na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło