VI SA/Wa 2615/10
PostanowienieWSA w Warszawie2012-02-17
Skład orzekający: Jolanta Królikowska – Przewłoka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym kosztów ustanowienia adwokata, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że skarżący nie wykazał swojej trudnej sytuacji finansowej. Analiza przepływów na rachunkach bankowych wykazała znaczne rozbieżności między deklarowanymi dochodami a faktycznymi wydatkami oraz istnienie dużych, jednorazowych wpłat z nieznanych źródeł. Skarżący nie udowodnił, że nie jest w stanie ponieść kosztów profesjonalnego pełnomocnika.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wniosek został poprzedzony wyrokiem WSA oddalającym skargę na decyzję o cofnięciu licencji taksówkarza. Skarżący podał swoje dochody i wydatki, wskazując na kredyty i koszty utrzymania rodziny. Postanowieniem referendarza sądowego wniosek został odmówiony, co skarżący zaskarżył sprzeciwem. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o wyciągi z rachunków bankowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono G. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką p o s t a n a w i a: odmówić G. K. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
Wyrokiem z dnia 21 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. W tym samym dniu, tj. 21 października 2011 r. skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy (na urzędowym formularzu PPF).
We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zażądał ustanowienia adwokata, wskazując w uzasadnieniu, że adwokat jest mu potrzebny do sporządzenia skargi kasacyjnej.
W rubryce 10 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy zatytułowanej Dochody, skarżący wskazał, iż jego małżonka otrzymuje z tytułu umowy zlecenia 2.000 zł brutto miesięcznie, a jego miesięczny dochód netto z tytułu działalności gospodarczej wynosi 1.000 zł. Skarżący oświadczył też, że zarówno on, jak i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają żadnego majątku.
Z akt sprawy wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z żoną i małoletnim synem. Do miesięcznych wydatków rodziny należą:
- opłata za mieszkanie – 530,69 zł (zawiadomienie administratora budynku z dnia [...] czerwca 2011 r.),
- opłata za energię elektryczną - ok. 95 zł (faktura prognozowa obejmująca
okres 2 miesięcy wystawiona na kwotę 186,19 zł),
- opłata za gaz - ok. 20 zł (faktura prognozowa obejmująca okres 2 miesięcy wystawiona na kwotę 41,11 zł),
- opłaty za telefony komórkowe – ok. 270 zł (vide zestawienie operacji na
wyciągu z rachunku bankowego).
Skarżący zawarł również dwie umowy kredytu na cele konsumpcyjne:
wraz z żoną – na kwotę 40000 zł, którego miesięczna rata spłaty wynosi ok. 830 zł; termin całkowitej spłaty kredytu przypada na [...] czerwca 2013 r. (vide
umowa kredytu z dnia [...] maja 2008 r. oraz harmonogram spłaty tego
kredytu)
oraz
- na kwotę 4896 zł (na zakup sprzętu komputerowego), którego miesięczna
rata spłaty wynosi 244,80 zł. Stroną tej umowy o kredyt, zawartej w dniu [...] grudnia 2010 r., jest skarżący określony jako "osiągający miesięczne dochody netto:
4.000,00 zł" (vide umowa kredytu z dnia [...] grudnia 2010 r.).
Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 grudnia 2011 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu wskazano, że z analizy przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika, iż średnie wpływy na rachunek skarżącego i jego małżonki wynoszą ok. 10.000 zł, zaś źródło wpłat dokonywanych na ten rachunek przez skarżącego nie jest znane. Aktualność także zachowuje wniosek, że istnieją znaczne rozbieżności pomiędzy
oświadczeniem skarżącego (złożonym na urzędowym formularzu PPF pod rygorem odpowiedzialności karnej za podanie nieprawdziwych danych lub zatajenie prawdy) a stanem faktycznym ustalonym na postawie dokumentów przedłożonych do akt
sprawy. W tym kontekście zauważyć wypada, iż zawierając w dniu [...] grudnia 2010
r. umowę o kredyt na zakup sprzętu komputerowego skarżący oświadczył, że osiąga miesięcznie dochody netto w wysokości 4.000 zł, a zaledwie miesiąc wcześniej - w dniu 14 listopada 2010 r. skarżący wypełnił urzędowy formularz wniosku o
przyznanie prawa pomocy PPF (stanowiący załącznik do skargi w niniejszej
sprawie), w którym wskazał, iż utrzymuje się z prac dorywczych w wysokości 800 -1.000 zł brutto miesięcznie. Również w kolejnym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał podobną kwotę swoich dochodów (1.000 zł netto miesięcznie), która nie znajduje potwierdzenia w przedstawionym przez niego
wyciągu z rachunku bankowego. Ponadto skarżący nie wyjaśnił źródła wpłat
(zasileń) na rachunek bankowy, z którego przedłożył wyciąg za okres od 2 lipca 2011 r. do 30 września 2011 r. Z operacji dokonywanych na tym wyciągu wynika, że skarżący dysponuje jeszcze innym rachunkiem bankowym.
Pismem z dnia 8 stycznia 2012 r. skarżący złożył sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z 27 grudnia 2011 r. W uzasadnieniu sprzeciwu wskazał, że jego obroty (przychód) brutto kształtuje się na poziomie 8000 zł. Miesięczne koszty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą wynoszą około 6000 zł w skali miesiąca, na które to wydatki składają się:
- 840 zł – składka na ZUS;
- 30 zł zaliczka na podatek w formie karty podatkowej;
2500 zł – wydatki na paliwo. Skarżący wskazał, że posiada kartę paliwową i konto nr [...] obsługuje ta kartę;
- 1200 zł – opłatę za korporację;
- 180 zł – miesięczna opłata za parking;
- 350 zł - ubezpieczenie OC samochodu służącego do powstania przychodu, rozbite na jeden miesiąc;
- 900 zł – koszty amortyzacji, przeglądów, napraw bieżących;
Skarżący wskazał, że na koszty domowe składają się:
- 2000 zł – na zakupy spożywcze;
- 530 zł tytułem czynszu;
140 zł opłata za telewizję i Internet;
- 245 zł spłata comiesięcznych rat kredytu gotówkowego zaciągniętego w
2008 r.;
- 500 zł na zakup leków.
Skarżący wskazał następnie, że po zsumowaniu przychodów jego i żony kształtują się one na poziomie 10000 zł, natomiast koszty domowe i firmowe
wynoszą 10445 zł.
Zarządzeniem z dnia 12 stycznia 2012 r. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie 14 dni wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy (w tym wyciągów z kont nr [...] i nr [...], z których to kont skarżący zasilał rachunek nr [...]).
W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący złożył wydruki za ostatnie trzy miesiące z kont o numerach [...],[...] i [...].
Skarżący wskazał, że konto [...] jest kontem oszczędnościowym (na tym koncie jak wynika z wydruku skarżący posiada kwotę 4 616,14 zł), a konto [...] jest kontem martwym (debet w wysokości 16,22 zł)
.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej p.p.s.a. od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 cyt. ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. W związku z tym należy uznać, iż właściwy do rozpatrzenia sprzeciwu jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Rozpatrując przedmiotowy sprzeciw Sąd miał na względzie przepis art. 246 §
1 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w
zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak podnosi w swoim orzecznictwie Sąd Najwyższy (II CZ 104/84, Lex nr 8623) ubiegający się o pomoc w postępowaniu przed sądem winien w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Sąd analizując nadesłane przez skarżącego zestawienia operacji na koncie
[...] za ostatnie trzy miesiące wskazuje, że suma wydatków skarżącego w miesiącu listopadzie wyniosła około 5385 zł, w miesiącu grudniu 4630 zł, w styczniu około 4500 zł. W miesiącu styczniu skarżący dokonał z powyższego konta przelewu kwoty 3454,45 zł na konto nr [...] (nie jest wskazany tytuł wpłaty). Na to samo konto skarżący dokonał wpłaty w wysokości 2198,32 w miesiącu grudniu oraz w wysokości
2164,32 zł w listopadzie (te kwoty nie zostały ujęte w sumie wydatków za poszczególne miesiące).
Skarżący na konto nr [...] dokonał w listopadzie wpłaty gotówką kwoty w łącznej wysokości 6000 zł, zaś w styczniu skarżący dokonał jednorazowej wpłaty gotówka w wysokości 4900 zł.
Jedyne udokumentowane źródła przychodu jakie wpływają na konto nr [...] to wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia od C. Sp. z o.o. w wysokości 2 310,35 zł w miesiącu listopadzie, 2352,90 zł w grudniu, oraz 2060,22 zł w styczniu.
Mając na uwadze powyższe informacje wskazać należy, że Sąd nie jest w stanie określić faktycznych dochodów skarżącego i określić jego sytuacji majątkowej, skoro wydatki skarżącego nie odzwierciedlają jego udokumentowanych dochodów, a skarżący sam dokonuje dużych jednorazowych wpłat na własne konto z nieznanych źródeł, oraz przelewa pieniądze na inne konta.
Powyższe świadczy, że skarżący jest w stanie ponieść koszty profesjonalnego pełnomocnika w niniejszej sprawie.
Należy przy tym podnieść, iż strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania, jeżeli ma jakiekolwiek środki majątkowe. Skarżący, występując na drogę sądową winien liczyć się ze związanymi z tym wydatkami i zgromadzić na ten cel stosowne środki.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło