VI SA/Wa 263/13
WyrokWSA w Warszawie2013-05-14
Skład orzekający: Izabela Głowacka-Klimas, Piotr Borowiecki, Dorota Wdowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresach, w których zgłosiła zawieszenie działalności organowi podatkowemu, ale nie zgłosiła tego faktu organowi ewidencyjnemu?Ratio decidendi
Podkreślono, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jest ściśle powiązany z faktycznym prowadzeniem tej działalności, co wymaga zgłoszenia jej zawieszenia do organu ewidencyjnego, a nie tylko podatkowego. Brak takiego zgłoszenia skutkuje traktowaniem przedsiębiorcy jako osoby prowadzącej działalność, a tym samym podlegającej obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Skarżąca kwestionowała objęcie jej ubezpieczeniem w okresach od września 2008 r. do maja 2012 r., twierdząc, że zawiesiła działalność. Organ odwoławczy uznał, że zgłoszenie zawieszenia działalności organowi podatkowemu nie jest wystarczające, a brak zgłoszenia tego faktu organowi ewidencyjnemu skutkuje obowiązkiem ubezpieczenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi B. Z. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania objęciem obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym oddala skargę
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) po rozpatrzeniu odwołania B. Z. (dalej jako skarżąca) w dniu [...] grudnia 2012 r. uchylił w całości decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] listopada 2012 r., stwierdzającą objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym skarżącej z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w ww. okresach i stwierdził, że B. Z. jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: [...] oraz, że nie została objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresach: [...].
Jako podstawę decyzji wskazano art. 102 ust. 5 pkt 24 w zw. z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. nr 164, poz. 1027 ze zm.), dalej ustawa o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], Inspektorat w [...] pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. zwrócił się do Dyrektora [...] OW NFZ z wnioskiem o rozstrzygnięcie w drodze decyzji o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej - na podstawie art. 109 ustawy o świadczeniach.
Rozpatrując ww. wniosek Dyrektor [...] OW NFZ decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., stwierdził istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach: [...] oraz, że nie została objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresach: [...].
Od tej decyzji skarżąca w terminie wniosła odwołanie, w którym zakwestionowała ustalenia organu pierwszej instancji.
Rozpatrując odwołanie, z uwagi na rozbieżności w okresach podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu, Prezes NFZ decyzją z [...] sierpnia 2012 r., uchylił decyzję Dyrektora [...] OW NFZ i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Ponownie rozpatrując sprawę Dyrektor [...] OW NFZ decyzją z [...] listopada 2012 r., stwierdził istnienie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącej z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej w okresach [...] oraz, że nie została objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą w okresach: [...].
Od powyższej decyzji skarżąca ponownie wniosła odwołanie. Wskazała w nim, że uznanie przez organ okresu od dnia [...] września 2008 r. do chwili obecnej za okres nieprzerwanej działalności gospodarczej jest niezgodne ze stanem faktycznym, jak również to nadinterpretacja pisma Wójta Gminy [...], z pominięciem wszystkich pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie. Podniosła również, że zaistniałe braki w systemie ewidencji działalności gospodarczej nie powstały z jej winy, zatem okresy prowadzonej działalności gospodarczej po dniu [...] września 2008 r. należy oceniać tak jak w latach poprzednich.
W uzasadnieniu wskazanej na wstępie decyzji z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...], Prezes NFZ podniósł, że w okresie objętym decyzją organu pierwszej instancji miały zastosowanie przepisy trzech kolejnych ustaw tj.: art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, obowiązującej do 31 marca 2003 r. (Dz. U. nr 28. poz. 153 ze zm.), dalej ustawa o ubezpieczeniu zdrowotnym; art. 9 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 23 stycznia 2003 r. o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia, obowiązującej do 30 września 2004 r. (Dz. U. nr 45, poz. 391 ze zm.), dalej ustawa o ubezpieczeniu w NFZ; art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym do 20 września 2008 r., - zgodnie z którymi obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, natomiast zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w brzmieniu obowiązującym od 20 września
2008 r. "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".
We wskazanym okresie obowiązywały również kolejno trzy ustawy określające zasady podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej na terenie Polski, zawierające podobne unormowania: w art. 8 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 41, poz. 324 z późn zm.) obowiązującej do dnia 31 grudnia 2000 r., zwanej dalej: ustawą o działalności, w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) zwanej dalej: ustawą prawo działalności i w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą o swobodzie działalności, zgodnie z którymi dopuszczono możliwość podjęcia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę będącego osobą fizyczną dopiero po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (wg ustawy o działalności po zgłoszeniu działalności do takiej ewidencji).
Według art. 13 pkt 4 z dnia 13 października 1998 o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r., Nr 205, poz. 1585 ze zm.) – dalej ustawa o systemie - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego podlegały w brzmieniu obowiązującym do 20 września 2008 r. "osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności", a od 20 września 2008 r., w brzmieniu: "osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania lej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej".
Zgodnie z regulacjami art. 7 ust. 2 ustawy prawo działalności, uchylonego z dniem 31 marca 2009 r. przez art. 66 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 173, poz. 1808 z późn. zm.) przedsiębiorca będący osobą fizyczną mógł podjąć działalność po uzyskaniu wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Natomiast według art..7e ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, zawiadomienie o zaprzestaniu wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę - osobę fizyczną - powodowało wykreślenie powyższego wpisu z ewidencji działalności gospodarczej.
Jednocześnie zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, w brzmieniu obowiązującym do 30 czerwca 2011 r., przedsiębiorca mógł podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Obecna treść art. 14 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej albo po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Z dniem 20 września 2008 r. przepis art. 1 ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 2008 r., nr 141, poz. 888), wprowadził do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, możliwość zawieszenia działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 14a ust. 1 ww. ustawy, przedsiębiorca nie zatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy.
W okresie zawieszenia działalności gospodarczej przedsiębiorca zostaje wyłączony z obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego. W oparciu o przywołane powyżej regulacje prawne, Prezes NFZ zauważył, iż w stanie prawnym przed 20 września 2008 r., kiedy nie istniała formalna możliwość zgłoszenia zawieszenia działalności gospodarczej, Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z 19 marca
2007 r. (sygn. akt: III UK 133/06) stwierdził, że "(..)ciężar dowodu wystąpienia przesłanek uzasadniających ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego (rzeczywistego zaistnienia przerwy w prowadzeniu działalności) obciąża tę stronę, która z faktu tego wywodzi skutki prawne w zakresie ustania obowiązku ubezpieczenia".
W związku z tym Prezes NFZ wskazał, że zgodnie z danymi Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej prowadzonej i nadzorowanej przez Ministerstwo Gospodarki (stan na dzień [...] listopada 2012 r.), skarżąca zgłosiła rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej od dnia [...] czerwca 1996 r. Z dniem [...] sierpnia 2012 r. zawiesiła działalność gospodarczą na przewidywany okres do dnia [...] czerwca 2013 r. Jednakże z historii wpisów wynika, że skarżąca zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej z dniem [...] maja 2012 r., następnie wznowiła wykonywanie działalności z dniem [...] lipca 2012 r. i ponownie zawiesiła z dniem [...] sierpnia 2012 r. oraz wznowiła z dniem [...] sierpnia 2012 r. Organ administracji uznał przy tym za udowodnione przez skarżącą zaświadczeniami Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] okresy zawieszenia prowadzonej sezonowo działalności w latach 1999 – 2008, natomiast za niepoparte dowodami okresy przerw w działalności uznał lata 2009 – 2011. Ponadto, z obowiązującej treści art. 14 a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, wynika, że nie ma prawnej możliwości zawieszenia działalności gospodarczej na okres krótszy niż 1 miesiąc, wobec czego okresy zawieszenia działalności gospodarczej w m-cach maj 2012 r., lipiec 2012 r. oraz sierpień 2012 r., zgłaszane skutecznie przez skarżącą do ewidencji, nie były podstawą do uznania, że w tych okresach skarżąca nie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia.
Mając na względzie wskazane powyżej okresy zawieszenia prowadzonej przez skarżącą działaności gospodarczej, organ odwoławczy uchylił decyzję [...] OW NFZ i orzekł co do meritum, wskazując wymienione na wstępie okresy, za które skarżąca została objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym oraz okresy, za które takiego obowiązku organ odwoławczy nie stwierdził.
Od decyzji Prezesa NFZ skarżąca w terminie złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której w odniesieniu do części dotyczącej objęcia jej obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w okresie od dnia [...] września 2008 r. do [...] maja 2012 r. zarzucając naruszenie:
a) prawa materialnego polegające na niewłaściwym zastosowaniu
i niewłaściwej wykładni:
- art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy o świadczeniach,
- art.7 i art.7 a do 7 h ustawy prawo działalności,
- art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności,
które to naruszenia miały istotne znaczenie dla sprawy;
b) sprzeczność ustaleń Prezesa NFZ z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy faktów i dowodów;
c) naruszenie przepisów proceduralnych - art. 65 k.p.a. oraz art.7 k.p.a., art.77 § 1 k.p.a., .art. 80 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a.
skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji, zgodnie z jej żądaniem, że we wskazanych okresach - [...] jest objęta obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.
W uzasadnieniu skargi podtrzymała stanowisko zajęte w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi. Organ wskazał, że cały materiał dowodowy przedstawiony przez skarżącą został przeanalizowany przez organu obu instancji, tym samym zarzut dotyczący nieprowadzeniu przez skarżącą po roku 2008 pozarolniczej działalności gospodarczej, nieodnotowany w ewidencji działalności gospodarczej nie mógł zostać uwzględniony.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając przedmiotową skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że jest ona niezasadna.
Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Prezesa NFZ, której podstawą materialnoprawną były przepisy ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji był obowiązany do dokonania tego pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi Kodeksu postępowania administracyjnego.
Powszechny obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego na przestrzeni ostatnich lat - obejmujący również okres, którego dotyczy rozpoznawana sprawa, wynikał z różnych aktów normatywnych, mianowicie:
- do 31 marca 2003 r. z art. 8 pkt 1 lit c ustawy ubezpieczeniu zdrowotnym, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby prowadzące pozarolniczą działalność lub osoby z nimi współpracujące;
- do 30 września 2004 r. z art. 9 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy o ubezpieczeniu w NFZ, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniem społecznym lub ubezpieczeniem społecznym rolników (...), które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;
- do 19 września 2008 r. z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegały osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które były osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi;
- z dniem 20 września 2008 r. zaczął obowiązywać przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu zmienionym przez art. 12 ustawy z 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw, w myśl którego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w ww. przepisach powstaje i wygasa - w myśl art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach - zarówno w brzmieniu sprzed, jak i po nowelizacji, w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.
W niniejszej sprawie, spór pomiędzy skarżącą a organem II instancji sprowadza się w swej istocie do oceny, czy podlegała ona obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] maja 2012 r., czy też zaprzestała prowadzenia tej działalności w spornym okresie, ponieważ wówczas skutecznie zgłaszała okresy zawieszenia prowadzonej działalności.
Poza sporem jest, że w okresie tym, ustalenie faktu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej wywiedzione zostało z wpisu w ewidencji działalności gospodarczej, która nie została ani zawieszona, ani wyrejestrowana z ewidencji.
W toku prowadzonego postępowania administracyjnego, skarżąca przedstawiła zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. o dokonanych wpłatach na zryczałtowany podatek dochodowy za miesiące: [...] oraz zaświadczenie z ww. urzędu z dnia [...] czerwca 2012 r. o prowadzeniu działalności gospodarczej opodatkowanej w formie karty podatkowej od dnia [...] czerwca 2003 r. W zaświadczeniu organ ten wykazał okresy zawieszenia działalności: [...].
Nadto, z przedstawionego materiału dowodowego wynika, że Urząd Skarbowy w [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. powiadomił Urząd Miejski w [...] o wznowieniu przez skarżącą działalności gospodarczej, a następnie o zawieszeniu jej wykonywania. Prowadząc postępowanie wyjaśniające, organ I instancji uzyskał informację, z której wynika, że skarżąca nigdy nie figurowała w ewidencji działalności gospodarczej Urzędu Miejskiego w [...] (vide: pismo z dnia [...] października
2012 r. w aktach administracyjnych).
Zgodnie z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie, obowiązkowym ubezpieczeniom - emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu podlegają w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r. osoby prowadzące działalność gospodarczą od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, a od dnia 20 września 2008 r. osoby prowadzące pozarolniczą działalność od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności z wyłączeniem okresu na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej.
Podobnie jak ww. ustawy: o świadczeniach oraz o systemie ubezpieczeń społecznych, także ustawa o swobodzie działalności gospodarczej została znowelizowana ustawą o zmianie. Przepis art. 1 ustawy o zmianie wprowadził do ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej sprzed nowelizacji (tekst jednolity Dz. U. 2010 r. Nr 220, poz. 1447 z póżn. zm.), art. 14a ust. 1, w myśl którego przedsiębiorca niezatrudniający pracowników może zawiesić wykonywanie działalności gospodarczej na okres od 30 dni do 24 miesięcy. Nadto ust. 5 wskazuje, że zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej oraz wznowienie wykonywania działalności gospodarczej następuje na wniosek przedsiębiorcy, okres zawieszenia rozpoczyna się od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej lub do dnia wskazanego w tym wniosku, który nie może być wcześniejszy niż dzień złożenia wniosku.(ust. 6).
Innymi słowy, znaczenie prawne dla określenia okresu objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania działalności pozarolniczej ma zarówno istniejący wpis do ewidencji działalności gospodarczej, jak również okresy jej zawieszenia. Moment rozpoczęcia działalności gospodarczej oraz jej zawieszenia mają również istotne znaczenie z punktu widzenia przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 z późn. zm.). Art. 9a ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż podatnicy podejmujący działalność gospodarczą wniosek lub oświadczenie o zastosowanie form opodatkowania określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym mogą złożyć na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Dodatkowo podatnicy (z zastrzeżeniem wyjątków zawartych w ustawie) mogą wybrać sposób opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w ustawie (art. 30c). W tym przypadku są obowiązani do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego do dnia 20 stycznia roku podatkowego pisemnego oświadczenia o wyborze tego sposobu opodatkowania. Z kolei art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 144, poz. 930 z późn. zm.) stanowi, że pisemne oświadczenie o wyborze opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na dany rok podatkowy podatnik składa naczelnikowi urzędu skarbowego, właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika, nie później niż do dnia 20 stycznia roku podatkowego. Jeżeli podatnik rozpoczyna prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej, oświadczenie może złożyć na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, a jeżeli podatnik nie złożył oświadczenia na podstawie tych przepisów – pisemne oświadczenie składa naczelnikowi urzędu skarbowego, właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika, nie później niż w dniu uzyskania pierwszego przychodu.
Wywody powyższe są o tyle celowe, że w aktach sprawy niniejszej znajdują się dokumenty, z których wynika, że w spornym pomiędzy stronami okresie, tj. od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] maja 2012 r. skarżąca, ewidencjonująca przychody w formie karty podatkowej, zgłaszała organowi podatkowemu – Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...] okresy zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej – od dnia [...]do nadal (stan na dzień [...] czerwca
2012 r., vide pismo Naczelnika Urzędu skarbowego w [...] w aktach administracyjnych sprawy). Zgłoszenia te były jak najbardziej prawidłowe, jednakże odnosiły się jedynie do aspektu podatkowego prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej.
W tym miejscu – mając na względzie zarzuty podniesione w skardze – wyjaśnienia wymaga kwestia związana z obowiązkiem zgłoszenia organowi ewidencyjnemu zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności sprzed nowelizacji, ewidencję (przedsiębiorców będących osobami fizycznymi) prowadzi gmina właściwa dla miejsca zamieszkania przedsiębiorcy, jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Organem ewidencyjnym jest wójt, burmistrz, prezydent miasta (ust. 3). Art. 23 zmieniony został przez art. 1 pkt 6 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r., Nr 18 poz. 97), który od dnia 1 lipca
2011 r. wprowadził Centralną Ewidencję i Informację o Działalności Gospodarczej (CEIDG). Zmiana formy ewidencjonowania z dniem 1 lipca 2011 r. spowodowała utratę przez organy gmin dotychczasowych kompetencji w zakresie ewidencjonowania działalności gospodarczej, bowiem w myśl art. 66 ust. 1. ww. ustawy, organy ewidencyjne obowiązane były do przeniesienia danych przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą oraz przedsiębiorców, którzy zawiesili wykonywanie działalności gospodarczej, zawartych w dotychczasowej ewidencji, do systemu teleinformatycznego Centralnej Ewidencji
i Informacji o Działalności Gospodarczej w terminie do dnia 31 grudnia 2011 r. Natomiast zgodnie z art. 66 ust. 2a i 2b dodanym przez dodany przez art. 11 pkt 1 ustawy z dnia 13 maja 2011 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2011 r., Nr 131 poz. 764), z dniem przeniesienia do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej wpisu, o którym mowa w ust. 1, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przestaje być organem ewidencyjnym dla przedsiębiorcy, którego wpis przeniesiono. Do dnia 31 grudnia 2011 r., w zakresie wpisów nieprzeniesionych do CEIDG, wójt, burmistrz albo prezydent miasta pozostawał organem ewidencyjnym.
Mając na względzie powyższe regulacje, w aktach niniejszej sprawy brak jakiegokolwiek dowodu na fakt zgłoszenia przez skarżącą od dnia [...] czerwca 1996 r. (data rozpoczęcia działalności) do dnia [...] grudnia 2011 r. Burmistrzowi Gminy [...] (organowi ewidencyjnemu) informacji o zawieszeniu prowadzonej działalności gospodarczej (vide pismo ww. organu z dnia [...] maja 2012 r. w aktach administracyjnych). Zgłaszanie przerw w prowadzonej działalności w spornym okresie - od dnia [...] września 2008 r. do dnia [...] maja 2012 r. - organowi podatkowemu, nie miało wpływu na objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej, bowiem w zakresie obowiązków ewidencyjnych "gospodarzem sprawy" jest organ ewidencyjny, a nie organ podatkowy. Pamiętać przy tym należy, że każda osoba przystępująca do prowadzenia działalności gospodarczej winna być zorientowana w przepisach prawnych regulujących tą działalność i podejmować właściwe kroki w celu realizacji swych praw. Na przedsiębiorcy oprócz obowiązku zgłoszenia chęci podjęcia prowadzenia działalności gospodarczej, ciąży również obowiązek zgłaszania w niej wszelkich zmian - nie tylko prawnych, ale i faktycznych. Skoro tak, to faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności z różnych przyczyn powinno być do ewidencji zawsze zgłoszone i wpisane. Objęcie obowiązkiem ubezpieczenia osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą uzależnione jest bowiem – na co już wskazano, od jej rzeczywistego prowadzenia na podstawie wpisu do ewidencji.
Powyższe ustalenia oznaczają, że Prezes NFZ prawidłowo ustalił na podstawie stanu faktycznego potwierdzonego przez zgromadzone w sprawie dokumenty, jak również o wyciąg z CEIDG, że nie mogło być mowy o zaprzestaniu wykonywania prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej w ustalonych w zaskarżonej decyzji okresach. W prawidłowy sposób ustalone zostały również – niekwestionowane przez skarżącą – pozostałe okresy podlegania oraz niepodlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu wskazane w zaskarżonej decyzji. Nie budzi bowiem wątpliwości prawidłowe ustalenie, że nie miało miejsca ani formalne, ani faktyczne zaprzestanie we wskazanych okresach prowadzenia tej działalności, co oznacza, że skarżąca jako przedsiębiorca nie została wyłączona z ubezpieczenia zdrowotnego.
Reasumując, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszej sprawie organ administracji – Prezes NFZ - nie dopuścił się naruszenia prawa materialnego. Nie znalazły akceptacji zarzuty niewłaściwego zastosowania i wykładni art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach; art. 7, art. 7 a-h ustawy prawo działalności gospodarczej, jak również art. 14a ust. 1 ustawy o swobodzie działalności, bowiem bezspornym jest, że okres prowadzenia działalności gospodarczej wyznacza okres podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. W okresie zawieszenia prowadzonej działalności, przedsiębiorca zostaje wyłączony z tego obowiązku. To na przedsiębiorcy oprócz obowiązku zgłoszenia zamiaru prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w organie ewidencyjnym, ciąży obowiązek zgłaszania wszelkich zmian, zarówno prawnych jak i faktycznych, w tym również okresów zawieszenia działalności. Przedsiębiorca – w niniejszej sprawie skarżąca – który nie zgłosił zawiadomienia o zawieszeniu działalności jest traktowany jako osoba prowadząca działalność, a co za tym idzie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu i zobowiązana jest do uiszczenia stosownych składek.
W toku postępowania – w ocenie Sądu – nie doszło także do naruszenia przepisów proceduralnych w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stan faktyczny sprawy został ustalony w sposób prawidłowy. Organ przeprowadził właściwe postępowanie dowodowe i odniósł się do wszystkich dowodów przedłożonych przez skarżącą, czemu dał wyraz w wydanej decyzji.
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, iż zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa. Dlatego też, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012 r., poz. 270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło