VI SA/Wa 2633/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skarg I. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2010 r. nr [...], nr [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oddala skargi W dniu [...] marca 2010 r. inspektorzy Urzędu Komunikacji Elektronicznej Delegatury w S., działając na podstawie upoważnienia Prezesa UKE przeprowadzili postępowanie kontrolne w firmie "O." Sp. z o.o. z siedzibą w K., w sklepie "O." położnym w T. przy ul. S., wyrobów wprowadzanych do obrotu zgodnie z ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności. W toku kontroli pobrano do badań po dwie sztuki następujących wyrobów: a/ świetlówka energooszczędna typ I., b/ świetlówka energooszczędna typ I., c/ świetlówka energooszczędna typ I.. Ustalono przy tym, iż powyższe wyroby wprowadzone zostały do obrotu przez I. Sp. z o.o. z siedzibą w R. Badania wyrobów przeprowadzone przez notyfikowane i akredytowane laboratorium Centralne Laboratorium Badań Technicznych wykazały, że pobrane świetlówki energooszczędne nie spełniają wymagań norm; PN-EN 55015:2005 w zakresie napięcia zaburzeń na zaciskach sieciowych p. 4.3.1 tab.2a. W zwiazku z powyższym Prezes UKE w dniu [...] czerwca 2010 r. wydał trzy decyzje o nr [...], [...], [...] zakazujące firmie "O." Sp. z o.o. z siedzibą w K. dalszego przekazywania wyrobu użytkownikom, konsumentom i dystrybutorowi wyrobów - świetlówek energooszczędnych wskazanych powyżej typów. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 40k ust. 1 w zw. Z art. 38 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności (Dz. U. Z dnia 2004 r., nr 204, poz, 2087 z późn. zm). I. Sp. z o. o. z siedzibą w R. (dalej też jako skarżąca) złożyła wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wskazanymi powyżej decyzjami. Podniosła, iż jej uprawnienie wynika z przepisu art. 28 kpa i art. 4la ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności. W jej ocenie skierowany do "O." Sp. z o. o. zakaz dalszego przekazywania użytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi wyrobu sprzedawanego przez I. Sp. z o.o. powoduje, że skarżąca zmuszona jest wstrzymać dalszą sprzedaż tego rodzaju towaru jak również stwarza ryzyko zwrotu już sprzedanego towaru. Prezes UKE w dniu [...] października 2010 r. wydał trzy postanowienia o nr [...], nr [...], nr [...] stwierdzające niedopuszczalność wniosków o ponowne rozpatrzenie spraw zakończonych wskazanymi powyżej decyzjami z dnia [...] czerwca 2010 r. W uzasadnieniu organ podkreślił, iż zgodnie z art. 40k ustawy o systemie zgodności, jeżeli organ przeprowadzi kontrolę, w wyniku której stwierdzi, że wyrób nie spełnia zasadniczych lub innych wymagań, może w drodze decyzji zakazać dalszego przekazywania wyrobu użytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi. Mając na uwadze fakt, że decyzja Prezesa UKE z dnia [...] czerwca 2010 r. skierowana została do sprzedawcy wyrobów - "O." Sp. z o.o. z siedzibą w K., skarżąca wskutek jej wydania nie uzyskała żadnych praw, nie zostały też na nią nałożone żadne obowiązki. W związku z powyższym I. nie posiada interesu prawnego, który uzasadniałby uznanie skarżącej za stronę postępowania zakończonego wskazanymi decyzjami. Na powyższe postanowienia I. Sp. z o.o. z siedzibą w R. wniosła skargi do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie (zarejestrowane odpowiednio pod sygn. akt VI SA/Wa 2633/10, VI SA/Wa 2634/10 oraz VISA/WA 2635/10). W uzasadnieniu podniosła, iż w niniejszej sprawie zastosowanie znajdzie przepis art. 41a ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o systemie oceny zgodności, który określa krąg podmiotów uznanych za stronę i uprawnionych do wzięcia udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 4la ust. 1 ustawy o systemie oceny zgodności, stroną postępowania w sprawie wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku wyrobów niezgodnych z zasadniczymi lub innymi wymaganiami, jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddala do użytku wyrób niezgodny z zasadniczymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. Ponadto, o tym, że niniejsze postępowania dotyczą interesu prawnego lub obowiązku skarżącej jednoznacznie świadczą otrzymane przez spółkę I. Sp. z o.o. postanowienia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2010 r. wyznaczające spółce I. Sp. z o.o. dwumiesięczny termin na usunięcie niezgodności wyrbów z zasadniczymi wymaganiami lub wycofanie tego wyrobu z obrotu. Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, wskazując, że czym innym jest postępowanie kontrolne prowadzone na podstawie art. 40 ustawy o systemie zgodności, a czym innym postępowanie w sprawie wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku wyrobów niezgodnych z zasadniczymi lub innymi wymaganiami, którego podstawą jest art. 41 cyt. ustawy. Na rozprawie Sąd w oparciu o przepis art. 111 § 2 p.p.s.a. postanowił połączyć sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 2633/10, VI SA/Wa 2634/10 oraz VISA/WA 2635/10 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzenia dalej sprawy pod sygn. akt VI SA/Wa 2633/10. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia natomiast decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (p. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także przywoływanej jako p.p.s.a.). W ocenie Sądu analizowane pod tym kątem skargi I. Sp. z o. o. nie zasługują na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienia Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2010 r. nie naruszają prawa. Skarżąca wywodzi, iż jej interes prawny do wniesienia odwołań od decyzji zakazujących sprzedawcy dalszego przekazywania użytkownikom, konsumentów i dystrybutorowi wyrobów wprowadzonych do obrotu przez skarżącą wynika z treści art. 41 a ust. 1 ustawy o systemie zgodności. W myśl cytowanego przepisu stroną postępowania jest osoba, która wprowadziła do obrotu lub oddała do użytku wyrób niezgodny z zasadniczymi lub innymi wymaganiami, wobec której postępowanie zostało wszczęte. Stroną postępowania może być także dystrybutor. Jednakże wskazany w powyższym przepisie krąg osób, którym ustawodawca przyznaje przymiot strony dotyczy wskazanego w art. 41 cyt. ustawy postępowania w sprawie wprowadzonych do obrotu lub oddanych do użytku wyrobów niezgodnych z zasadniczymi lub innymi wymaganiami. Postępowanie to wszczynane jest z urzędu, w przypadku gdy ustalenia kontroli wskazują, że wyrób nie spełnia zasadniczych lub innych wymagań. Inaczej jest natomiast zakreślony krąg osób, które można uznać za stronę postępowania na etapie tego postępowania kontrolnego, poprzedzającego wszczęcie postępowania, o którym mowa w art. 41 ustawy o systemie zgodności. Postępowanie kontrolne uregulowane jest przepisami zawartymi w art. 40a do 40m przedmiotowej ustawy. I tak zgodnie z art. 40k ust. 1 cyt. ustawy w przypadku gdy w wyniku kontroli organ wyspecjalizowany, który ją przeprowadził, stwierdzi, że wyrób nie spełnia zasadniczych lub innych wymagań, może, w drodze decyzji, zakazać dalszego przekazywania wyrobu użytkownikowi, konsumentowi i dystrybutorowi na okres nie dłuższy niż 2 miesiące. Tym samym do zakazu, o którym mowa w art. 40k ustawy o systemie zgodności, wydanego w toku postępowania kontrolnego nie znajdzie zastosowania przepis art. 41a odnośnie przyznania statusu strony postępowania osobie, która wprowadziła wyrób do obrotu. Uprawnienie takie nie wynika przy tym również z treści pozostałych przepisów ustawy regulujących postępowanie kontrolne. Słusznie zatem organ uznał, iż skarżącej nie przysługiwał przymiot strony w toku tego postępowania i stwierdził niedopuszczalność odwołań od decyzji zakazujących sprzedawcy dalszego przekazywania wyrobów, które do obrotu wprowadziła skarżąca. Art. 28 k.p.a. stwierdza bowiem, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interes prawny, użyte w przepisie art. 28 k.p.a., oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Interes prawny - to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. Zatem o istnieniu interesu prawnego decydują przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (p. wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu odróżnić jednak trzeba interes faktyczny, czyli stan, w którym strona jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy, nie może jednak poprzeć tego zainteresowania przepisami prawa powszechnie obowiązującego. W związku z tym uznać należy, że podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a., nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Z powyższego wynika zatem, że o tym, czy jest się stroną danego postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola, czy też przekonanie danego podmiotu, ale okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danego podmiotu jako interes prawny. Organ stwierdził przy tym niedopuszczalność odwołań na podstawie art. 134 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Brzmienie wskazanego przepisu oznacza, że nie w każdym przypadku odwołanie jest dopuszczalne. Dopuszczalność odwołania jest wyznaczona przesłankami przedmiotowymi i przesłankami podmiotowymi. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych zachodzi w przypadku, gdy nie ma przedmiotu zaskarżenia oraz w przypadku wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji (na przykład, gdy decyzja nie weszła do obrotu prawnego, lub gdy czynność organu administracji stanowi czynność materialno – techniczną). Natomiast przesłanka podmiotowa oznacza złożenie odwołania przez legitymowany podmiot stronę postępowania w sprawie. Jeżeli zatem ze złożonego odwołania wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że wnoszący nie ma w sprawie interesu prawnego, to organ odwoławczy w formie postanowienia stwierdza niedopuszczalność odwołania. Z taką właśnie sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Należy przy tym zaznaczyć, iż w istocie, skoro interes prawny wynika z prawa materialnego, to nie jest, co do zasady, możliwe by został ustalony już na etapie postępowania wstępnego. Dlatego też organ odwoławczy w takiej sytuacji może rozstrzygnąć w dwojaki sposób: nie stwierdza niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. z powodu braku interesu prawnego odwołującego się, lub przeprowadza postępowanie odwoławcze, które w razie braku legitymacji odwołującego się na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. umarza. Trzeba jednakże zwrócić uwagę, że mogą występować sytuacje, w których brak legitymacji bycia stroną postępowania jest tak oczywisty i jednoznaczny, że będą podstawy do zastosowania art. 134 k.p.a. W tym drugim przypadku zatem organ może wydać postanowienie o niedopuszczalności odwołania, co miało miejsce w niniejszej sprawie (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 1192/09). Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak na wstępie.