VI SA/Wa 2661/10
WyrokWSA w Warszawie2011-06-16
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Andrzej Czarnecki, Halina Emilia Święcicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Urząd Patentowy RP prawidłowo ustalił renomę znaków towarowych w kontekście sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy, a w szczególności, czy renoma znaków może być wykazywana zbiorczo, a nie indywidualnie dla każdego znaku?Ratio decidendi
Sąd uznał skargę za bezzasadną, stwierdzając, że Urząd Patentowy RP prawidłowo ustalił renomę części znaków towarowych, a także, że dopuszczalne jest zbiorcze wykazywanie renomy pewnej grupy znaków, a nie tylko indywidualnie dla każdego z nich. Brak podobieństwa między spornym znakiem a renomowanymi znakami sprzeciwiającego, przy jednoczesnym braku ryzyka wprowadzenia konsumentów w błąd, skutkował oddaleniem sprzeciwu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu wniesionego przez P. S.A. wobec decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy TRAVKA BUFFALO GRASS FLAVOURED VODKA dla P. Sp. z o.o. Sprzeciw opierał się na zarzutach naruszenia przepisów Prawa własności przemysłowej, w tym podobieństwa znaku do wcześniejszych, renomowanych znaków skarżącego oraz ryzyka wprowadzenia konsumentów w błąd. Urząd Patentowy oddalił sprzeciw, uznając brak podobieństwa między znakami i brak podstaw do unieważnienia prawa ochronnego. P. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Urzędu Patentowego, kwestionując ustalenia dotyczące renomy znaków.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant ref. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. Urząd Patentowy RP oddalił sprzeciw [...] S.A. z siedzibą w [...] na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 i pkt 3, art. 131 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.).
Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach.
W dniu [...] marca 2007 r. do Urzędu Patentowego wpłynął sprzeciw [...] S.A. z siedzibą w [...], wobec decyzji Urzędu z dnia [...] lutego 2006 r. o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy TRAVKA BUFFALO GRASS FLAVOURED VODKA o numerze [...]. Uprawnioną do powyższego prawa ochronnego na znak towarowy jest [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca, uprawniona). Znak przeznaczony został do oznaczania wódek i wyrobów spirytusowych zawartych w klasie 33 Klasyfikacji Nicejskiej.
Sprzeciwiający podniósł, że przedmiotowe prawo ochronne wydane zostało z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 132 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo własności przemysłowej. Stwierdzając powyższe naruszenie sprzeciwiający podniósł, że sporny znak towarowy jest podobny w takim stopniu do znaków sprzeciwiającego, zarejestrowanych z wcześniejszym pierwszeństwem, że istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd. Sprzeciwiający przeciwstawił następujące znaki towarowe:
POLMOS ŻUBRÓWKA BISON BRAND VODKA o numerze [...];
ŻUBRÓWKA o numerze [...];
GRASS o numerze [...];
BISON o numerze [...].
Zdaniem sprzeciwiającego wskazane podobieństwo przynosi firmie [...] Sp. z o.o. nienależną korzyść i jest szkodliwe dla odróżniającego charakteru i renomy wcześniejszych znaków P. Sprzeciwiający wskazał na podobieństwo wizualne, fonetyczne oraz znaczeniowe, przytoczył zasady oceny podobieństwa znaków towarowych oraz dołączył materiał dowodowy na okoliczność renomy przeciwstawionych znaków.
Uprawniony w piśmie z dnia [...] maja 2007 r. nie zgodził się z zarzutami sprzeciwiającego i uznał wniesiony sprzeciw za bezzasadny. Uprawniony również dokonał oceny przeciwstawionych znaków towarowych podnosząc, że między powyższymi nie występują zarzucane podobieństwa, a znaki różnią się zwłaszcza w elementach dominujących. Zdaniem uprawnionego potwierdzeniem tego jest długotrwałe i bezkolizyjne równoległe funkcjonowanie porównywanych oznaczeń na tym samym rynku. Odnosząc się do materiału dowodowego uprawniony stwierdził, że dowodzi on jedynie, że cechą odróżniającą znaków sprzeciwiającego jest słowo "żubrówka". Natomiast wykazywana renoma znaków zawierających nazwę "żubrówka" wobec braku przesłanek wskazujących na podobieństwo znaków nie może dowodzić zasadności zarzutów.
Wobec uznania sprzeciwu przez uprawnionego za bezzasadny, sprawa ta, w trybie art. 247 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, została przekazana do rozstrzygnięcia w trybie postępowania spornego.
Sprzeciwiający w piśmie z dnia [...] maja 2008 r. przeciwstawił kolejne znaki towarowe, podkreślając ich renomę. Są to znaki:
ŻUBRÓWKA BRAND VODKA o numerze [...];
ŻUBRÓWKA BISON VODKA o numerze [...];
ŻUBRÓWKA BISON VODKA o numerze [...];
POLMOS ŻUBRÓWKA BISON BRAND VODKA o numerze [...];
GRASOVKA o numerze [...].
Zdaniem sprzeciwiającego istnieje niebezpieczeństwo, że pojawienie się na rynku kolejnej etykiety odwołującej się do wizerunku żubra, trawki i słowa GRASS/TRAWKA - takiej jak uprawnionego, byłoby odebrane jako kolejny wariant przeciwstawionych w sprawie znaków towarowych. Odnosząc się do renomy znaków towarowych sprzeciwiający stwierdził, że produkt oznaczany był całym zestawem znaków w różnych wariantach przez co renoma rozciąga się na poszczególne elementy odróżniające tych znaków. Wnioskodawca podniósł także, że słowa "buffalo" i "grass" nie są znane w Polsce i zakwestionował długotrwałą obecność towaru uprawnionego oznaczanego spornym znakiem na polskim rynku.
Uprawniony w piśmie z dnia [...] września 2008 r. podtrzymał stanowisko w sprawie. Podniesiono, że każdy przeciwstawiony znak towarowy należy oceniać osobno. Uprawniony zaprzeczył istnieniu renomy któregokolwiek z przeciwstawionych znaków towarowych. Zdaniem uprawnionego nie świadczą o tym załączone do akt dokumenty, a dowody załączone do sprzeciwu dotyczą wyłącznie znaku słownego ŻUBRÓWKA. Zdaniem uprawnionego także fakt, że w niniejszej sprawie znaki przeznaczone są do oznaczania towarów identycznych oznacza, że art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. nie znajduje zastosowania. Z kolei załączone do akt oświadczenia pracowników jednej z firm produkujących alkohole świadczą o bezkolizyjnej koegzystencji znaku spornego i znaków sprzeciwiającego. Uprawniony jeszcze raz dokonał oceny podobieństwa powyższych znaków towarowych.
Sprzeciwiający w piśmie z dnia [...] października 2008 r. potwierdził, że istnieje konieczność porównania znaków przeciwstawionych z osobna. Niemniej należy mieć również na uwadze fakt istnienia rodziny znaków. Tymczasem uprawniony świadomie zgłosił do rejestracji znak towarowy, który wykazuje wiele wspólnych cech ze znakami należącymi do tej rodziny. W piśmie powyższym dokonano analizy porównawczej wybranych znaków towarowych przeciwstawiając kolejny znak towarowy, a mianowicie znak przestrzenny o numerze [...]. Sprzeciwiający dołączył kolejny materiał dowodowy.
Uprawniony w piśmie z dnia [...] listopada 2008 r. zakwestionował możliwość powoływania się na serię znaków wnoszącego sprzeciw i wynikające z niej skutki. Zdaniem uprawnionego nie spełnione zostały kryteria, które pozwalają na stwierdzenie istnienia takiej serii. Uprawniony ponownie zakwestionował renomę znaków przeciwstawionych.
Na rozprawie w dniu [...] maja 2009 r. sprzeciwiający podtrzymał wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na sporny znak towarowy wskazując jako podstawy unieważnienia art. 131 ust. 2 pkt 1, art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt 3 ustawy p.w.p. Sprzeciwiający podtrzymał twierdzenie o renomie znaków "z grupy Żubrówka" istniejącej także w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego. Na powyższą okoliczność przedstawiono materiał dowodowy. Sprzeciwiający podniósł, że renoma znaku towarowego nie dotyczy wyłącznie znaku słownego ŻUBRÓWKA, lecz rozciąga się na wszystkie elementy występujące w dziesięciu znakach, do których uprawniony jest P. Zdaniem sprzeciwiającego z uwagi na podniesioną renomę tych znaków towarowych przysługuje im rozszerzony zakres ochrony wobec znaków późniejszych, próbujących pasożytniczo korzystać z pozycji marki. Sprzeciwiający podkreślił, że dla zastosowania przepisów art. 132 ust. 2 pkt 3 u.p.w.p. nie jest konieczne stwierdzenie wprowadzenia odbiorców w błąd. Sprzeciwiający podniósł, że w sklepie [...] na lotnisku [...] wódka opatrzona spornym znakiem widnieje na półce z napisem "Wódka Żubrówka". Zdaniem sprzeciwiającego sporny znak towarowy został zgłoszony w złej wierze, a zamiarem uprawnionego było upodobnienie spornego znaku do znaków sprzeciwiającego.
Na rozprawie przesłuchano świadka, p. I. K., specjalisty technologa, pracownika P. w zakresie używania i obecności na rynku polskim przeciwstawionych znaków towarowych (t. II, karty 192-191).
Sprzeciwiający w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r. uzupełnił materiał dowodowy i podniósł, że podnoszona renoma rozciąga się na wszystkie znaki towarowe, którymi opatrywany był produkt Żubrówka, przeciwstawione w niniejszym postępowaniu znakowi spornemu, czyli na znaki: [...],[...],[...],[...],[...] i [...]. Sprzeciwiający wskazał jednocześnie, że w świetle przywołanych okoliczności i dowodów twierdzenie o deskryptywnym charakterze źdźbła trawy jest błędne.
Uprawniony w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r. podtrzymał stanowisko w sprawie. Odnosząc się do twierdzeń sprzeciwiającego uprawniony podniósł, że powszechna znajomość nazwy "żubrówka" wynika z jej długotrwałego funkcjonowania w języku potocznym jako nazwy określonego rodzaju wódki wytwarzanej na nalewie z trawy żubrowej, również znanej jako turówka wonna, ulubionej karmy żubrów. Z uwagi zaś na to, że nazwa "żubrówka" nigdy nie była nazwą fantazyjną, nie można uznać, że jest znakiem powszechnie znanym lub renomowanym. Zdaniem uprawnionego załączone do akt sprawy dowody w postaci medali i odznaczeń nie wskazują jakimi znakami słowno-graficznymi nagradzane były wódki "żubrówka". Uprawniony podniósł, że wg stanu na 1996 r. żubrówkę produkowały także inne P., np.: [...] w [...] oraz [...] w [...]. Uprawniony wskazał, że także otrzymane dyplomy dotyczące "żubrówki" otrzymywały różne podmioty, w tym [...] oraz [...]. Uprawniony odnosząc się ponownie do zarzutu podobieństwa przeciwstawionych znaków towarowych stwierdził, że między tymi znakami istnieje zbyt słaby związek skojarzeniowy, a sporny znak towarowy nie jest adaptacją znaków sprzeciwiającego. Zdaniem uprawnionego sprzeciwiający nie wykazał przesłanek warunkujących zastosowanie przepisów art. 132 ust. 2 pkt 3 u.p.w.p.
Na rozprawie w dniu [...] maja 2010 r. sprzeciwiający wyjaśnił, że jeśli chodzi o sześć znaków towarowych wskazanych w piśmie z dnia [...] czerwca 2009 r., to zostały one wskazane jako znaki, co do których została udowodniona ich renoma. Natomiast w zakresie podstawy prawnej art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. sprzeciwiający wskazał dziesięć znaków towarowych zgodnie ze stanowiskiem przedłożonym w sprawie. Sprzeciwiający ponownie dokonał oceny podobieństwa porównywanych znaków towarowych. Zdaniem sprzeciwiającego uwaga odbiorcy koncentruje się na umieszczonym w centrum pola widzenia wizerunku rogatego żubra, zielonej grafice słowa "travka", w którym centralna litera V stylizowana jest na dwa źdźbła trawy oraz znaczeniu tego słowa. Taki znak przywodzi na myśl renomowane znaki sprzeciwiającego. Sprzeciwiający podniósł, że uprawniony oferuje towary oznaczone znakiem praktycznie w jednym sklepie, dlatego fakt istnienia towaru na rynku przez kilka lat nie świadczy w żaden sposób o tym jakoby nie istniało niebezpieczeństwo pomyłki po stronie "przeciętnie poinformowanego, uważnego i rozsądnego konsumenta".
Uprawniony podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wszystkie twierdzenia i argumenty zawarte w dotychczasowych pismach procesowych. Uprawniony ponownie wskazał na opisowy charakter nazwy "żubrówka" oraz zakwestionował wartość dowodów sprzeciwiającego złożonych na okoliczność renomy znaków towarowych.
Kolegium Orzekające UP decyzję oddalającą sprzeciw oparło o następujące ustalenia i poglądy.
Przede wszystkim organ podkreślił, iż jak wynika z materiałów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw, wytwarzana przez niego wódka "Żubrówka" należy do grupy tzw. wódek kolorowych i jest wysokoprocentowym napojem alkoholowym aromatyzowanym wyciągiem z trawy żubrowej (właśc. turówki wonnej, hierochloe odorata). Dla oceny, renomowanego charakteru znaków towarowych używanych przez wnoszącego sprzeciw szczególne znaczenie mają następujące okoliczności natury faktycznej, odnoszące się do obecności na rynku wódki "Żubrówki" wytwarzanej przez wnoszącego sprzeciw oraz jego poprzedników prawnych. Po pierwsze, zasadnicze znaczenie ma wysoka pozycja rynkowa "Żubrówki" w szczególności w sektorze wódek kolorowych. Z przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw badań rynkowych, przeprowadzanych w latach 1997-2002 r. (tom I, karty 15-10) wynika, że w latach tych, wódka "Żubrówka" zajmowała pierwsze miejsce w rankingu marek wódek kolorowych kupowanych zwykle przez klientów. W raporcie CBM Indicator "Zwyczaje i zachowania klienckie" z 1997 r. stwierdzono, że "tradycyjnie największym uznaniem cieszy się gatunkowa wódka ŻUBRÓWKA (kupuje ją 13,8 % ogółu klientów i 37,1 % nabywców wódek kolorowych)" (t. I k. 15).W raportach sporządzanych przez tę firmę w latach późniejszych (1998-2002), wódka "Żubrówka" niezmiennie zajmuje pierwsze miejsce w rankingach preferencji klientów, dotyczących rynku wódek kolorowych. Ponadto, w przeprowadzonych przez ACNielsen badaniach spontanicznej znajomości marek wódek, opublikowanych w 1999 r. (t. I, k. 12). "Żubrówka" zajęła jedenastą pozycję na liście najczęściej wymienianych marek (11,8% wskazań). Z przedstawionych przez wnoszącego sprzeciw badań udziałów w rynku wynika natomiast, że w roku 2002 wódka "Żubrówka" zajmowała drugie miejsce pod względem wysokości udziałów w rynku wódek kolorowych (t. I, k. 5). Wódka ta była ponadto wielokrotnie nagradzana na międzynarodowych i krajowych targach napojów alkoholowych (w latach 1962-2001, t. I k. 25-18), a w latach 1973-1982 podmiot wytwarzający wódkę "Żubrówkę" był uprawniony do oznaczania tego produktu Znakiem Jakości Klasy I. Także w "badaniach efektywności kampanii reklamowych wódek" przeprowadzonych [...] kwietnia 2002 r. (t. II, k. 180-172) podnosi się, że "istnieją dwie liczące się marki wódek kolorowych: Żubrówka i Żołądkowa Gorzka." Zgodnie natomiast z tabelą wybieranych wódek kolorowych (t. II k. 173) Żubrówka znajduje się na pierwszym miejscu.
W ocenie Kolegium Orzekającego powyższe materiały niewątpliwie świadczą o ugruntowanej od wielu lat bardzo wysokiej pozycji rynkowej wódki "Żubrówki". Odnoszą się także bezpośrednio do marki - oznaczenia słownego "Żubrówka" i w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wskazują, że oznaczenie to cieszyło się wysoką rozpoznawalnością zarówno w dacie zgłoszenia spornego znaku towarowego, jak i przed tą datą. Jednocześnie zasadnicze i kluczowe znaczenie w powyższym kontekście ma fakt zajmowania przez produkt nią oznaczany czołowej pozycji na rynku wódek kolorowych oraz trwająca od połowy lat sześćdziesiątych, długotrwała obecność na rynku wódki "Żubrówki" wytwarzanej przez uprawnionego oraz jego poprzedników prawnych. Zasadnicze znaczenie ma także, jak wskazano wyżej, uznana, wysoka jakość wódki "Żubrówki". Na powyższe ustalenie nie ma wpływu argumentacja uprawnionego, oparta na twierdzeniu o rodzajowym charakterze słowa "żubrówka" oraz przedłożone materiały dotyczące sporu w tym przedmiocie istniejącego pomiędzy językoznawcami w okresie międzywojennym. Na powyższe ustalenia nie wpływa także to, że w ofercie Fabryki Wódek, Likierów B. K. w [...] oraz w [...] Krajowej Fabryce Likierów, Propolisów i Rumu A. Hr. P. w [...] w okresie międzywojennym znajdowała się wódka "Żubrówka" (por. t. II k. 13-12). W ocenie Kolegium Orzekającego, materiały te pozbawione są znaczenia dla niniejszej sprawy. Przede wszystkim odnoszą się do okoliczności mających miejsce na kilkadziesiąt lat przed kluczową dla sprawy niniejszej datą zgłoszenia spornego znaku towarowego. Od czasów dwudziestolecia międzywojennego sytuacja na polskim rynku wódek kolorowych ulegała dynamicznym przeobrażeniom; w szczególności nie można pominąć wieloletniej obecności na rynku wódki oznaczanej znakiem towarowym "Żubrówka", wytwarzanej przez poprzedników prawnych wnoszącego sprzeciw oraz przez niego samego. niezależnie od przyjętej metody oceny renomy znaku towarowego (subiektywnej, obiektywnej), punktem odniesienia o zasadniczym znaczeniu, jest percepcja przeciętnego odbiorcy oraz stopień znajomości, rozpoznawalności danego znaku towarowego wśród konsumentów danych towarów oraz określone, pozytywne wyobrażenia o tym znaku. Przede wszystkim, w całości materiału dowodowego przedłożonego przez wnoszącego sprzeciw, odnoszącego się zarówno do nagród i wyróżnień przyznanych konkretnemu produktowi, jak i jego pozycji rynkowej, jest on identyfikowany słownym oznaczeniem "Żubrówka". Także przedmiotem omówionych wyżej badań konsumenckich, jest oznaczenie "Żubrówka", w tym jego znajomość i rozpoznawalność. Należy zatem podkreślić, że w przedmiotowej sprawie, materiał dowodowy przedłożony przez wnoszącego sprzeciw nie odnosi się bezpośrednio do słowno-graficznych oraz przestrzennych znaków, o numerach [...],[...],[...],[...],[...]
i [...]. Jednocześnie jednak oczywistym jest, że sam znak słowny służący do oznaczania konkretnego napoju alkoholowego, w obrocie używany jest w konkretnej postaci, na etykietach, w połączeniu z ustaloną szatą graficzną i formą opakowania. W ocenie Kolegium Orzekającego, zgromadzony w przedmiotowej sprawie materiał pozwala na ustalenie istnienia renomy tych znaków towarowych, należących do wnoszącego sprzeciw, w których w warstwie słownej występuje element słowny "żubrówka", pod warunkiem że ma on istotne znaczenie dla całościowego odbioru tych znaków przez konsumenta. Wobec tego, pięć powyżej wskazanych znaków towarowych, należy uznać za renomowane, w odniesieniu do wódek kolorowych (smakowych). Jednocześnie jednak, w ocenie Kolegium Orzekającego, dokonanie ustalenia renomy wskazanych znaków towarowych, nie przesądza w sposób automatyczny o istnieniu renomy pozostałych znaków towarowych wskazanych przez sprzeciwiającego. Renoma produktu w sposób bezpośredni i automatyczny nie przekłada się na renomę wszystkich znaków towarowych służących do jego oznaczania. W świetle materiałów dowodowych zgromadzonych w toku niniejszego postępowania, brak jest podstaw by uznać za renomowany przestrzenny znak towarowy o numerze [...], w postaci butelki bez etykiety.
Następnie Urząd Patentowy stwierdził, iż sam fakt, że wcześniejszy znak towarowy cieszył się renomą nie jest wystarczający do unieważnienia prawa ochronnego na znak późniejszy. Organ doszedł do przekonania, iż nie została w niniejszej sprawie spełniona zasadnicza przesłanka wymagana dla ustalenia istnienia naruszenia renomy znaku wcześniejszego, jaką jest istnienie pewnego stopnia podobieństwa między renomowanym znakiem towarowym a spornym oznaczeniem, z powodu którego dany krąg odbiorców kojarzy je ze sobą, to znaczy stwierdza, że występuje między nimi związek, niekoniecznie jednak je myląc. Organ podkreślił, iż nie jest wymagane, by stopień podobieństwa między renomowanym znakiem towarowym a oznaczeniem używanym przez osobę trzecią był na tyle duży, by wywołać prawdopodobieństwo wprowadzenia danego kręgu odbiorców w błąd. Wystarczy, by skutkował on wywołaniem u danego kręgu odbiorców przekonania, że między oznaczeniem a znakiem występuje pewien związek.
Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, jak również ETS, definiujące pojęcia podobieństwa oraz związku między znakami (wyrok Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich z dnia 27 listopada 2008 r. w sprawie Intel Corporation Inc. przeciwko CPM United Kingdom Ltd, sygn. akt C-252/07, dalej Intel, par. 41-42 i cytowane tam orzecznictwo a także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 207/07), organ stwierdził, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi podobieństwo pomiędzy spornym znakiem towarowym, a wcześniejszymi, renomowanymi znakami towarowymi zarejestrowanymi na rzecz wnoszącego sprzeciw pod numerami [...],[...],[...],[...] oraz [...], które skutkowałoby wywołaniem u danego kręgu odbiorców przekonania, że między przeciwstawionymi oznaczeniami występuje wymagany dla spełnienia powyższej przesłanki związek. Mianowicie, w ocenie Kolegium Orzekającego, w przedmiotowej sprawie nie zachodzi podobieństwo pomiędzy spornym znakiem towarowym, a wcześniejszymi, renomowanymi znakami towarowymi zarejestrowanymi na rzecz wnoszącego sprzeciw pod numerami [...],[...],[...],[...] oraz [...], które skutkowałoby wywołaniem u danego kręgu odbiorców przekonania, że między przeciwstawionymi oznaczeniami występuje związek, o którym mowa w orzecznictwie. Przede wszystkim podkreślenia wymaga, zdaniem Kolegium Orzekającego, iż ocena tego podobieństwa powinna mieć całościowy charakter, jednocześnie jednak powinna uwzględniać elementy o dominującym i wyróżniającym charakterze na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej (konceptualnej). Jednocześnie, ocena ta, zgodnie z regułami ugruntowanymi w orzecznictwie wspólnotowym, musi uwzględniać wszystkie okoliczności szczególne, istniejące w danym, konkretnym przypadku.
W ocenie Kolegium Orzekającego, pomiędzy spornym znakiem towarowym, a przeciwstawionymi mu, wskazanymi wyżej, oznaczeniami słowno-graficznymi o numerach [...],[...],[...],[...] oraz [...] występują zasadnicze różnice i wbrew twierdzeniom wnoszącego sprzeciw, brak jest jakichkolwiek, istotnych dla przedmiotowej sprawy podobieństw. Na płaszczyźnie słownej, przedmiotowe znaki towarowe nie posiadają jakichkolwiek elementów wspólnych ani też podobnych. W oznaczeniach wcześniejszych, należących do wnoszącego sprzeciw w warstwie słownej dominuje charakterystyczny i posiadający znaczną siłę oddziaływania element słowny "żubrówka" Sporny znak towarowy, w warstwie słownej zawiera dominujący, wyeksponowany wyraz "travka". Pozostałe elementy słowne mają na całościową ocenę tego znaku wpływ drugorzędny. Są to bowiem oznaczenia odnoszące się do rodzaju towaru (vodka - ang. "wódka", flavoured - ang. "aromatyzowana" oraz "buffalo grass" odwołujące się do typu trawy). Słowo "travka" fonetycznie i wizualnie jest całkowicie odmienne zarówno od słowa "żubrówka" jak i "bison brand" oraz "polmos" obecnych we wcześniejszych znakach wnoszącego sprzeciw. Wobec powyższego, twierdzenie wnoszącego sprzeciw odnoszące się do podobieństwa przedmiotowych znaków towarowych w warstwie słownej należy uznać za niezasługujące na uwzględnienie.
W ocenie Kolegium Orzekającego, także na płaszczyźnie wizualnej, pomiędzy spornym znakiem towarowym a przeciwstawionymi mu renomowanymi znakami towarowymi o numerach [...],[...],[...],[...] oraz [...] podobieństwo nie występuje. Wnoszący sprzeciw argumentując za istnieniem podobieństwa pomiędzy tymi znakami wskazuje na zbieżne elementy w postaci wizerunku żubra oraz charakterystycznej trawki umieszczonej wewnątrz butelki. W ocenie Kolegium Orzekającego, wbrew twierdzeniom wnoszącego sprzeciw, sporny znak towarowy i przeciwstawione mu znaki towarowe wnoszącego sprzeciw, postrzegane całościowo wywołują odmienne wrażenie. Przede wszystkim należy stwierdzić, że zasadniczo różny jest układ graficzny i kompozycja etykiety na butelce stanowiącej sporny znak towarowy. Wizerunek głowy zwierzęcia łatwo dostrzegalny i dominujący w spornym znaku towarowym w sposób zasadniczy różni się od stosunkowo realistycznie przedstawionego wizerunku żubra obecnego w znakach wnoszącego sprzeciw. Istotne znaczenie ma tu w szczególności odmienny kształt sylwetki i pozycji zwierzęcia, a także brak jakichkolwiek dodatkowych elementów mających postać okręgu w centralnej części etykiety, bardzo charakterystycznych dla znaków [...],[...] oraz [...]. W znakach przeciwstawionych, w których występuje żubr, zwierzę to konsekwentnie przedstawiane jest w całości. Sylwetka zwierzęcia uwidoczniona jest zawsze z boku. W znaku spornym odmienna jest także czcionka użyta do zapisu elementów słownych. Powyższe uwagi mają zasadnicze znaczenie dla jego całościowej percepcji. Nie można natomiast uznać, że wykorzystanie elementów graficznych odwołujących się do charakteru towaru (niezależnie od sposobu ich przedstawienia i dystansu istniejącego miedzy znakami) i będących w gruncie rzeczy elementami sugerującymi z jakim towarem ma do czynienia odbiorca jest możliwe jedynie przez jednego uczestnika obrotu gospodarczego.
W ocenie Kolegium Orzekającego obecność elementu wewnątrz butelki, w postaci wykrzywionego pasma w znaku towarowym [...], mogącego przypominać źdźbło trawy, a także stylizowane przedstawienie tej rośliny w znaku towarowym [...] oraz fakt, że centralnie umieszczonym elementem słownym w znaku spornym jest wyraz "Travka" w żadnej mierze nie wystarcza dla ustalenia istnienia podobieństwa pomiędzy tymi oznaczeniami. Należy przede wszystkim podkreślić, że w przypadku znaków towarowych przeznaczonych do oznaczania napojów alkoholowych, uwaga konsumenta jest kierowana przede wszystkim na etykietę oraz jej treść, jako elementy zwykle przekazujące zasadniczą informację o marce, rodzaju i producencie nabywanego napoju alkoholowego, a dopiero później - na pozostałe elementy, takie jak kształt butelki, czy też jej zawartość. Ponadto, elementy te, odwołujące się do charakteru towaru, zasadniczo się różnią. Element słowny "Travka" jest elementem dominującym, sugerującym smak (typ) alkoholu poprzez użycie fantazyjnego wyrazu nasuwającego na myśl wyraz "trawka". Natomiast w przeciwstawionych znakach towarowych przedstawiono określone stylizacje graficzne.
Wobec powyższych ustaleń, Kolegium Orzekające stwierdziło, że z uwagi na zasadniczo odmienny i indywidualny charakter zarówno spornego znaku towarowego jak i grupy wcześniejszych, renomowanych znaków towarowych wnoszącego sprzeciw, dominujące, wyraźne różnice pomiędzy nimi, a także z uwagi na fakt, że elementy graficzne oraz element słowny "Travka" odwołują się do charakteru towaru pośrednio informując odbiorcę o rodzaju napoju alkoholowego w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o istnieniu pomiędzy tymi znakami, ocenianej z punktu widzenia przeciętnego konsumenta, więzi, mogącej prowadzić do naruszenia renomy znaków wnoszącego sprzeciw. Udowodnienie naruszenia renomy wcześniejszego znaku towarowego winno polegać na wykazaniu, że użycie spornego znaku towarowego może prowadzić do uzyskania przez uprawnionego nienależnej korzyści z dystynktywnego charakteru lub renomy znaku wcześniejszego, albo też użycie to może być szkodliwe dla renomy lub charakteru odróżniającego znaku wcześniejszego. Dla stwierdzenia, czy przesłanki te zostały spełnione, kluczową okolicznością jest ustalenie relewantnej grupy odbiorców, składającej się z przeciętnych, właściwie poinformowanych, dostatecznie uważnych i rozsądnych konsumentów. W tym miejscu, należy jednocześnie podkreślić, że jakkolwiek ochrona wcześniejszych znaków towarowych cieszących się renomą na gruncie art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. ma charakter ochrony poza granicami specjalizacji (bez konieczności wykazywania podobieństwa towarów oznaczanych przeciwstawianymi znakami towarowymi) i nie wymaga wykazania tożsamości grup odbiorców towarów oznaczanych tymi znakami, to nie ma żadnych ograniczeń w stosowaniu wskazanego przepisu także w przypadkach, gdy będące przedmiotem postępowania znaki towarowe przeznaczone są, w całości lub w części, do oznaczania towarów lub usług identycznych lub podobnych. W przedmiotowej sprawie bezsporna jest okoliczność, iż z uwagi na przeznaczenie przedmiotowych znaków do oznaczania tych samych grup towarów oraz faktyczne ich używanie do oznaczania tego samego rodzaju produktu, grupy odbiorców towarów oznaczanych tymi znakami są tożsame.
W ocenie Kolegium Orzekającego jedną spośród okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla oceny zarzutów wnoszącego sprzeciw jest to, iż w świetle konstytucyjnych reguł gwarantujących swobodę podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej, podmiot uprawniony z tytułu prawa ochronnego na znaki towarowe, nawet wówczas, gdy cieszą się one wysoką renomą, korzystając z przysługujących mu uprawnień nie może dążyć do zawłaszczenia ogółu skojarzeń odnoszących się do rodzaju danego towaru. Zdaniem Kolegium Orzekającego, fakt że przedmiotowe znaki towarowe mogą budzić skojarzenia ze zwierzęciem-żubrem, nie może przesądzać o naruszeniu przez sporny znak towarowy renomy wcześniejszych, wskazanych znaków towarowych należących do wnoszącego sprzeciw. Jak wskazano wyżej, z uwagi na fakt, iż wszystkie te znaki faktycznie używane są do oznaczania tego samego rodzaju produktu - wódki aromatyzowanej ekstraktem z turówki wonnej, potocznie zwanej trawą żubrową, skojarzenie z żubrem jako zwierzęciem odnosi się przede wszystkim do konkretnego typu wódki i składnika użytego do jej wytworzenia. Uprawniony zaś, w ocenie Kolegium Orzekającego, konstruując swój znak dołożył należytej staranności by w sposób zasadniczy odróżnić go od wcześniejszych znaków wnoszącego sprzeciw, w tym w szczególności renomowanych znaków towarowych zawierających oznaczenie "Żubrówka". Elementy spornego znaku towarowego, takie jak w szczególności szata graficzna i wyeksponowane słowo TRAVKA nadają temu znakowi charakter w wysokim stopniu różny i indywidualny w stosunku do wcześniejszych znaków towarowych wnoszącego sprzeciw i w żaden sposób do nich nie nawiązują. Nie może być zatem mowy o czerpaniu przez uprawnionego jakichkolwiek korzyści z renomy wcześniejszych znaków towarowych wnoszącego sprzeciw. Zdaniem Kolegium Orzekającego sporny znak towarowy posiada wystarczająco dużą siłę dystynktywną, a dla należycie poinformowanego, uważnego i rozsądnego nabywcy napojów alkoholowych, mającego kontakt z tym znakiem będzie on stanowił informację o pochodzeniu oznaczanej nim wódki od konkretnego podmiotu i będzie oznaczeniem o charakterze całkowicie indywidualnym i niezależnym w stosunku do wcześniejszych, renomowanych znaków towarowych wnoszącego sprzeciw, nienawiązującym do ich renomy. W świetle powyższego, z uwagi na to, że zarówno wcześniejsze znaki towarowe wnoszącego sprzeciw jak i sporny znak towarowy mają charakter wyraźnie odrębny względem siebie, nie może być także mowy o możliwości wystąpienia szkody dla renomy lub odróżniającego charakteru wcześniejszych znaków wnoszącego sprzeciw. Ponownego podkreślenia wymaga bowiem to, że w zasadzie jedyne wspólne skojarzenia, jakie budzą przeciwstawione sobie znaki towarowe odnoszą się do tego, że znaki te służą do oznaczania tego samego rodzaju wódki. Podkreślenia wymaga zaś to, że ochrona znaku towarowego nawet takiego, który cieszy się szczególnie wysoką renomą nie może ograniczać praw podmiotów trzecich i prowadzić do faktycznej wyłączności jednego producenta na wytwarzanie towarów określonego rodzaju.
Zgodnie z art. 131 ust. 2 pkt 1 p.w.p. nie udziela się prawa ochronnych na oznaczenia jeżeli zostały zgłoszone w złej wierze do Urzędu Patentowego w celu uzyskania ochrony.
W przedmiotowej sprawie, w świetle ustaleń dokonanych w odniesieniu do zarzutu naruszenia renomy znaków wnoszącego sprzeciw, powyższy zarzut należy uznać za nieuzasadniony. Przede wszystkim bowiem, jak wskazano, sporny znak towarowy ma postać indywidualną i odrębną w stosunku do wcześniejszych znaków towarowych wnoszącego sprzeciw. Zdaniem Kolegium Orzekającego, uprawniony dołożył należytej staranności, by nadać spornemu znakowi postać różną od znaków towarowych wnoszącego sprzeciw w taki sposób, by bezkolizyjnie móc oznaczać nim swój produkt. W związku z powyższym, wobec ustaleń o braku podobieństwa pomiędzy przeciwstawionymi znakami towarowymi, zarzut w swej istocie opierający się na twierdzeniu o podobieństwie tych oznaczeń, ostać się nie może. Skoro bowiem, jak ustalono, znaki te są niepodobne oraz nie dochodzi do naruszenia renomy wcześniejszych znaków towarowych wnoszącego sprzeciw, nie może być mowy o jakimkolwiek nieuczciwym zamiarze towarzyszącym zgłoszeniu spornego znaku towarowego.
W myśl art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy Prawo własności przemysłowej nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego zarejestrowanego z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli jego używanie spowodować może wśród części odbiorców błąd polegający w szczególności na skojarzeniu między znakami.
Ocena, czy w zaistniałym stanie faktycznym ma zastosowanie przepis art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. winna być zatem dokonana w oparciu o łączną analizę następujących przesłanek: podobieństwa spornego oznaczenia do przeciwstawionego mu wcześniejszego znaku towarowego, jednorodzajowości towarów i usług objętych prawem ochronnym na każdy z wskazanych znaków oraz istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczanych tymi znakami.
Sprzeciwiający podnosząc udzielenie prawa ochronnego na sporny znak towarowy wbrew treści art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. wskazał znaki towarowe przeciwstawione uprzednio na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. Są to:
POLMOS ŻUBRÓWKA BISON BRAND VODKA o numerze [...];
przestrzenny o numerze [...];
POLMOS ŻUBRÓWKA BISON BRAND VODKA o numerze [...];
ŻUBRÓWKA BRAND VODKA o numerze [...];
ŻUBRÓWKA BISON VODKA o numerze [...];
ŻUBRÓWKA BISON VODKA o numerze [...].
Ponadto sprzeciwiający wskazał następujące znaki towarowe:
ŻUBRÓWKA o numerze [...] (znak słowny) przeznaczony do oznaczania wyrobów alkoholowych;
GRASS o numerze [...] (znak słowny) przeznaczony do oznaczania wyrobów alkoholowych;
BISON o numerze [...] (znak słowny) przeznaczony do oznaczania napojów alkoholowych;
GRASOVKA o numerze [...] przeznaczony do oznaczania wódek.
Dokonując oceny podobieństwa na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 u.p.w.p. w pierwszej kolejności poddane jest ocenie podobieństwo samych towarów (np: wyrok WSA z 25 października 2006 r. Sygn. akt VI SA/Wa 533/06).
Między porównywanymi znakami zachodzi identyczność towarów, gdyż znak sporny przeznaczony jest do oznaczania wódek i wyrobów spirytusowych zawartych w klasie 33 Klasyfikacji Nicejskiej. Wyroby spirytusowe nawet jeśli są hasłem bardziej ogólnym niż napoje alkoholowe (w tym wódki) to zawierają wszystkie towary oznaczane znakami sprzeciwiającego.
W doktrynie i orzecznictwie, zarówno krajowym jak i organów wspólnotowych wypracowane są ustalone kryteria oceny podobieństwa w rozumieniu wskazanego przepisu. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury, porównanie znaków towarowych winno być dokonane poprzez ocenę ogólnego wrażenia wywieranego przez znaki towarowe, postrzegane jako całość, jednak z uwzględnieniem ogółu czynników istotnych w danej sprawie - w szczególności stopnia uwagi przeciętnego konsumenta, który winien być postrzegany jako osoba należycie poinformowana, uważna i rozsądna. Całościowa ocena podobieństwa pomiędzy znakami towarowymi winna uwzględniać istnienie podobnych i dystynktywnych elementów spornych oznaczeń oraz to, w jakim stopniu elementy te przykuwają uwagę przeciętnego odbiorcy. Ocena ta, dokonywana na płaszczyźnie wizualnej, fonetycznej oraz konceptualnej (znaczeniowej), winna opierać się na całościowym wrażeniu wywoływanym przez porównywane znaki, z uwzględnieniem w szczególności ich elementów o dystynktywnym i dominującym.
W przedmiotowej sprawie Kolegium Orzekające dokonując oceny podobieństwa na gruncie art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. znaków renomowanych sprzeciwiającego oraz znaku spornego uznało te znaki za niepodobne. Organ wyraził pogląd, iż w konsekwencji należało również uznać, że znaki te nie są podobne w rozumieniu przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. skoro ocena samego podobieństwa (niezależnie od ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd) pozostaje na gruncie zarówno art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt 3 taka sama, a w każdym razie nie ma przesłanek dla których ocenę podobieństwa na podstawie art. 132 ust. 2 pkt 2 należy przeprowadzić w sposób surowszy.
W ocenie Kolegium Orzekającego również pozostałe znaki towarowe nie są podobne do znaku spornego. Niepodobnym do znaku spornego jest w pierwszej kolejności znak towarowy przestrzenny o numerze [...]. Sporny znak wyróżnia się zarówno charakterystyczną, indywidualną postacią dominujących elementów słownych i graficznych. Natomiast znak przestrzenny przedstawia butelkę o określonym kształcie oraz linię, która ma zapewne stylizować źdźbło trawy. Ten ostatni element podobnie jak przeciwstawione znaki słowne: ŻUBRÓWKA o numerze [...], GRASS o numerze [...] oraz BISON o numerze [...] odwołują się jedynie pośrednio do określonych informacji o towarze. Należy ponownie zauważyć, że w znaku spornym nie wykorzystano żadnego z powyższych elementów graficznych lub słownych. Natomiast w odniesieniu do znaku towarowego GRASOVKA o numerze [...] ocena podobieństwa pozostaje tożsama z oceną takich znaków jak POLMOS ŻUBRÓWKA BISON BRAND VODKA o numerze [...] oraz ŻUBRÓWKA BRAND VODKA o numerze [...]. Znaki te stworzone są według identycznej koncepcji, z wykorzystaniem tych samych lub niemal takich samych elementów graficznych. Natomiast element słowny " Grasovka" pozostaje względem znaku spornego w tym samym dystansie co element słowny "Żubrówka".
Zdaniem organu analiza przeciwstawionych w niniejszej sprawie oznaczeń według ich cech wspólnych prowadzi do wniosku, że cechy te nie mogą prowadzić do pomylenia znaków, gdyż oznaczenia postrzegane jako całość nie wywołują wrażenia wspomnianego podobieństwa. Nie sposób zatem uznać, że obecność w obrocie przeciwstawionych znaków towarowych kreuje ryzyko wprowadzenia przeciętnego odbiorcy w błąd. Organ podkreślił, iż Sąd Pierwszej Instancji w wyroku z dnia 28 stycznia 2004 r. (sprawy połączone T-146/02, T- 153/02 w "Własność przemysłowa - orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich i Sądu Pierwszej instancji" pod red. prof. R. Skubisza, Zakamycze 2004, s.354) stwierdził, że przeciętny konsument to osoba "należycie i dobrze poinformowana, należycie uważna i ostrożna". Osoba taka nie może pomylić tak różnych znaków. Okoliczności tej nie zmienia fakt, że niektóre ze wskazanych znaków towarowych wnoszącego sprzeciw cieszą się renomą. Nie ma zatem podstaw, by twierdzić, że przeciętny konsument nabywając wódkę oznaczaną spornym znakiem towarowym, uznał, że produkt ten pochodzi od wnoszącego sprzeciw, lub też podmiotu z nim powiązanego. Przeciwnie, zdaniem Kolegium Orzekającego, konsument ten z uwagi na zasadnicze różnice pomiędzy przedmiotowymi znakami towarowymi uzna, że ma do czynienia z takim samym rodzajem wódki, ale wytwarzanym przez producentów konkurencyjnych, a zatem, co wynika z istoty stosunku konkurencji - całkowicie różnych i ze sobą niepowiązanych.
Uprawniona - [...] Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] maja 2010 r. Zaskarżyła ww. decyzję w tej jej części, w której Organ poczynił ustalenia co do istnienia renomy należących do Wnioskodawcy 6 znaków towarowych - w tym 5 słowno - graficznych znaków towarowych, które zawierają w warstwie słownej nazwę wódki "żubrówka", tożsamą ze słownym znakiem towarowym "żubrówka" (objętych prawami ochronnymi: [...] z 30/08/1985, [...] z 31/10/1966, [...] z 13/11/1997, [...] z 20/11/1991, [...] z 17/06/1992)
Nadto wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części wyżej wskazanej na podstawie art. 145 §1 ust. 1 lit a) i c) Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.)
Zaskarżonej w części decyzji zarzuciła, iż została wydana z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, w następstwie:
1. naruszenia przez Urząd Patentowy RP przepisów postępowania poprzez naruszenie obowiązujących Organ reguł procedury unormowanych w Kodeksie postępowania administracyjnego (ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn zm.) - dalej "k.p.a.": art. 7, 8, a w szczególności art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a., w zw. z art. 256 p.w.p., poprzez:
1.1 pominięcie szeregu istotnych okoliczności, mających wpływ na powstanie wykazanych przez Uprawnionego naruszeń prawa, które stały się następstwem nierozpatrzenia przez organ całokształtu zgromadzonego w aktach sprawy obszernego materiału dowodowego, przez co organ w podjętej decyzji w sposób niezgodny ze stanem faktycznym i prawem arbitralnie uznał za udowodnioną renomę 6 znaków Wnioskodawcy, co czyni zasadnymi: zarzut dowolności w ocenie materiału dowodowego dokonanej przez organ niezgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. oraz zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. w następstwie dokonania zaskarżonych ustaleń z pominięciem okoliczności istotnych w sprawie, w szczególności dotyczących wyłącznie opisowego charakteru nazwy "żubrówka", co ma szczególne znaczenie w sprawie w sytuacji, w której również Wnioskodawca przez aklamację przyznał, iż sam przywoływał tę okoliczność w innych postępowaniach, jak to wykazał Uprawniony na rozprawie w dniu [...]/05/2010;
wadliwe sporządzenie zaskarżonej decyzji (art. 107 §1 i §3 k.p.a.) w następstwie braków w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego co do wskazania przyczyn, z powodu których Urząd Patentowy RP nie rozpatrzył w sposób rzetelny i obiektywny całokształtu materiału dowodowego oraz nie ustosunkował się do twierdzeń Uprawnionego i podanych przez niego istotnych dla sprawy faktów, w szczególności przyznanych przez wnioskodawcę przez aklamację na rozprawie w dniu [...]/05/2010;
brak w decyzji wyjaśnienia przyczyn, dla których Urząd Patentowy RP ustalił renomę wszystkich 6 znaków, na podstawie materiału dowodowego Wnioskodawcy (wymienionego na str. 8 i 9 uzasadnienia zaskarżonej decyzji), podczas gdy większość tych dowodów nie dotyczyła renomy rozpatrywanych 6 znaków, potwierdzając jedynie unikalność walorów/właściwości samego produktu.
Słowo "żubrówka" stanowi tylko jeden z odrębnych elementów, zawartych w 5 konkretnych znakach słowno - graficznych, i jako takie nie decyduje ani o renomie, ani o funkcji odróżniającej pochodzenie opatrywanych nim produktów. Organ nie przeprowadził oceny renomy każdego z tych znaków, traktowanych jako całość, do czego był zobowiązany, wraz z przyporządkowaniem odrębnie do każdego z nich okresu, zasięgu, sposobu używania i postrzegania z uwzględnieniem całokształtu zawartego w aktach sprawy materiału dowodowego, i nie wyjaśnił, dlaczego uznał za zasadne uznanie renomy znaku słownego "żubrówka" w okolicznościach związanych z wykazanym przez uprawnionego sposobem zwyczajowego używania tego znaku jako nazwy tożsamej z rodzajem wódki o określonych unikalnych cechach, składzie i sposobie wytwarzania;
2. naruszenia przepisów prawa materialnego, a to poprzez niezgodne z prawem materialnym w świetle okoliczności, faktów i dowodów istotnych w sprawie uznanie renomy 6 znaków Uprawnionego, skutkujące niewłaściwym zastosowaniem przepisu art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., w granicach którego organ rozpatrywał wniosek o unieważnienie prawa ochronnego [...].
Skarżąca uzasadniła, iż w toku postępowania spornego przed UP znaki nie były rozpatrywane odrębnie, z uwzględnieniem cech każdego znaku z osobna. Uprawniona podkreśliła, iż wówczas podnosiła wielokrotnie iż przypisywanie, bez szczegółowej analizy, renomowanego charakteru 5 znakom Wnioskodawcy tylko wskutek zawartości w nich słowa "żubrówka" jest niezasadne. Podniosła, iż nazwa "żubrówka" posiada szczególny charakter, gdyż w Polsce powszechnie kojarzy się z unikalnym rodzajem wódki. Słowo "żubrówka" w tym samym znaczeniu trwale od wieków funkcjonuje w języku potocznym. Nie można zatem przypisywać renomy również znakowi słownemu "żubrówka", skoro w warunkach obrotu gospodarczego jest synonimem nazwy jedynego w swoim rodzaju produktu. Kolejno wprowadzane do obrotu i funkcjonujące w różnych okresach i z różną intensywnością znaki nie mogą regularnie, w takim samym stopniu przenosić charakteru odróżniającego i renomy na kolejne, podporządkowane znaki pochodne, zwłaszcza w sytuacji, w której wspólnym dla tych znaków elementem jest słowo tożsame z nazwą rodzajową produktu, powszechnie i długotrwale funkcjonującą w języku potocznym, trwale używaną w tym samym znaczeniu.
Organ pośrednio przyznając, że omówione na str. 8 i 9 uzasadnienia decyzji dowody dostarczone przez wnioskodawcę dotyczą wyłącznie wykazania obecności i postrzegania na rynku jednego rodzaju wódki gatunkowej określanej jako "żubrówka", nie powinien był na ich podstawie automatycznie uznać, że renoma kolejnych 5 znaków pochodnych wynika tylko stąd, że każdy z nich zawiera, oprócz innych decydujących o ich odróżnialności elementów, słowo "żubrówka", postrzegane jako nazwa rodzajowa znanej wódki, potocznie używana i trwale funkcjonująca w języku polskim w tym samym jej znaczeniu, jak to potwierdzają komentarze i dowody załączone przez uprawnionego do pisma procesowego z dnia [...]/06/2009 r. organ nie wyjaśnił przyczyny ich pominięcia, pomimo istotnego znaczenia, jakie powinny były mieć dla oceny postrzegania znaku słownego, a tym samym nieprawidłowości dokonania oceny renomy pozostałych 5 znaków Wnioskodawcy.
Reasumując, ani organ, ani Wnioskodawca nie wykazał, że konkretnie któryś z 6 znaków ma samoistną siłę atrakcyjną, wartość reklamową, to jest, że konkretnie któryś z tych znaków lub każdy - a nie gatunek wódki - dzięki szczególnej jakości ma zdolność do stymulowania zbytu oznaczanych nim towarów. Jak to bowiem wynika z całokształtu materiału dowodowego, to nie znaki realizują funkcje przyciągania klienteli, a rodzaj poszukiwanego przez nich gatunku wódki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując na bezzasadność podnoszonej przez uprawnioną spółkę argumentacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada przy tym celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Dokonując oceny skargi uprawnionej - [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] pod kątem powyższych norm prawa, Sąd doszedł do przekonania o jej bezzasadności.
W pierwszej kolejności należy wskazać na treść petitum skargi ograniczającego zakres zaskarżenia decyzji UP z [...] maja 2010 r. do części uzasadnienia zawierającej ustalenia w przedmiocie renomy znaków towarowych wnioskodawcy. Wymaga wyjaśnienia kwestia dopuszczalności zaskarżenia wyłącznie uzasadnienia decyzji, bez równoczesnego kwestionowania rozstrzygnięcia.
Sąd stanął w niniejszej sprawie na stanowisku, iż co do zasady skarga do sądu administracyjnego może dotyczyć wyłącznie uzasadnienia.
Skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przysługuje m.in. na decyzje administracyjne, zaś uzasadnienie decyzji jest niezbędnym elementem decyzji i stanowi jej integralną część (art. 107 k.p.a.). Za takim rozumieniem przepisów prawa przemawia orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – m. In. Wyroki z dnia 28 czerwca 1982 r. sygn. akt: I SA 47/82 oraz z dnia 28 czerwca 1982 r. sygn. akt: I SA 47/82.
Uznając zatem skargę za formalnie dopuszczalną, Sąd dokonał jej merytorycznej oceny dochodząc do wniosku o jej bezzasadności.
Skarżąca spółka zakwestionowała ustalenia faktyczne organu odnoszące się do renomy przeciwstawionych spornemu znakowi znaków towarowych wnioskodawcy - spółki P.
Renoma przeciwstawionych w sprawie znaków towarowych była przedmiotem oceny Urzędu Patentowego w oparciu o przedstawione przez strony dowody w kontekście zarzutów stawianych znakowi spornemu i wywodów prawnych odnoszących się do zakresu ochrony znaków zarejestrowanych na rzecz wnioskodawcy. Urząd dokonując ustaleń w powyższym zakresie wskazał na dowody, na których się oparł oraz odniósł się do dowodów uprawnionej spółki, czego wyrazem była treść uzasadnienia zawarta na stronach 8-10 zaskarżonej decyzji. Sprzeciwiający w toku postępowania przypisywał oznaczeniu ŻUBRÓWKA szczególne znaczenie dla renomy znaków zarejestrowanych na jego rzecz. Między innymi na rozprawie w dniu [...] maja 2009 r. pełnomocnik sprzeciwiającego podnosił, że "renoma znaku towarowego nie dotyczy wyłącznie znaku słownego ŻUBRÓWKA, lecz rozciąga się na wszystkie elementy występujące w 10 znakach, do których uprawniony jest P." (tom II, karta 194). W świetle powyższego nie zakwestionowanie przez sprzeciwiającego stanowiska przedstawionego przed innym organem pozostawało bez wpływu na ocenę renomy znaków sprzeciwiającego. Wbrew przekonaniu uprawnionego o "kojarzeniu się" słowa "żubrówka" z unikalnym rodzajem wódki (skarga s. 4), brak jest podstaw do zasadnego twierdzenia, że wyraz ten bezpośrednio wskazuje na rodzaj towaru. Na podstawie powyższych ustaleń, Urząd uznał renomę pięciu znaków towarowych sprzeciwiającego, a odmówił jej dla znaku o numerze [...] (butelka z trawą, bez etykiety).
Sąd nie podziela poglądu skarżącego o konieczności oceny renomy odrębnie dla każdego ze znaków przeciwstawionych. Zdaniem Sądu nie jest wykluczone zbiorcze wykazanie renomy pewnej grupy znaków. Przykładowo w wyroku z dnia 6 lutego 2007 r. w sprawie znaków towarowych należących do [...] Corp. (sygn. [...]) Sąd Pierwszej Instancji potwierdził poprawność uznania przez Izbę Odwoławczą przy Urzędzie Harmonizacji Rynku Wewnętrznego renomy trzydziestu sześciu znaków towarowych TDK, w sytuacji przedstawienia zbiorczych dowodów na renomę tych oznaczeń (ust. 56-59 uzasadnienia wyroku). Powyższe ustalenia zostały zaaprobowane przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości (wyrok ETS z 12 grudnia 2008 r. w sprawie C-197/07 P).
Należy ponadto zaznaczyć, iż w innych sprawach z udziałem (lub ze skargi) P. WSA w Warszawie wyraził podobny pogląd, jaki został zaprezentowany w zaskarżonej decyzji. Mianowicie – w sprawie zakończonej wyrokiem (prawomocnym) z dnia 10 maja 2010 r. (sygn. akt: VI SA/Wa 2038/09) stwierdził, iż "Urząd zasadnie przyjął renomę przeciwstawionego znaku R-62081 oraz brak renomy przestrzennego znaku towarowego nr [...]"., przy czym, jak wynika z dalszej części uzasadnienia, decydujący o istnieniu renomy był występujący (lub nie) element słowny "Żubrówka". W sprawie zakończonej wyrokiem (nieprawomocnym) z dnia VI SA/Wa 1147/09 Sąd stwierdził , iż "urząd zasadnie przyjął renomę wszystkich przeciwstawionych znaków z wyjątkiem przestrzennego znaku towarowego nr nr [...]. Podkreślić przy tym należy, że w przypadku renomy ocenie podlega znak towarowy jako całość, na który udzielono prawa ochronnego, a nie każdy element odrębnie, w oderwaniu od całości. Tak też przyjął Urząd Patentowy wskazując, iż mają renomę te wskazane znaki towarowe należące do skarżącej, w których warstwie słownej występuje element słowny "Żubrówka".
Ponadto wymaga podkreślenia fakt, iż w przypadku kontrolowanej sprawy fragment uzasadnienia dotyczący renomy znaków przeciwstawionych, kwestionowany przez skarżącą, jest integralną częścią wywodu Urzędu Patentowego stanowiącego postawę rozstrzygnięcia. Pogląd o zasadności oddalenia sprzeciwu [...] S.A. z siedzibą w [...] został bowiem wyrażony w oparciu o rozumowanie, iż brak jest podstaw do unieważnienia spornego znaku pomimo istnienia renomy znaków przeciwstawionych – wobec braku podobieństwa, które mogłoby skutkować wywołaniem u danego kręgu odbiorców przekonania, że między przeciwstawionymi oznaczeniami występuje związek, o którym mowa w art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. Kwestionowany fragment koreluje z treścią zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia organu.
W powyższej sytuacji oczywisty jest brak podstaw dla przyjęcia, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) i a).
Sąd rozpoznając niniejszą sprawę stwierdził nadto, iż w zaskarżonej decyzji nie doszło do jakiegokolwiek, mogącego mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, naruszenia zasad proceduralnych wskazywanych w petitum skargi – szczególnie wyrażonych w art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. Urząd Patentowy w sposób prawidłowy zgromadził i ocenił materiał dowodowy sprawy, zaś pogląd o renomie znaków przeciwstawionych uzasadnił w należyty sposób. Dokonał także właściwej interpretacji, a w konsekwencji – subsumpcji – przepisów prawa materialnego.
Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło