VI SA/Wa 2681/16

WyrokWSA w Warszawie2017-08-03

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Pamela Kuraś-Dębecka, Danuta Szydłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nałożeniu kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi i masy całkowitej pojazdu może zostać wydana na podstawie pomiarów wykonanych przy użyciu wag przenośnych, które nie posiadają homologacji na dokonywanie pomiarów masy całkowitej pojazdów, a zastosowane współczynniki korygujące mają charakter wewnętrzny i nie są normami powszechnie obowiązującymi?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że pomiar nacisków osi wielokrotnych oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu nie mógł być uznany za prawidłowo przeprowadzony. Wagi użyte do pomiaru nie posiadały homologacji na dokonywanie pomiarów masy całkowitej, a zastosowane współczynniki korygujące miały charakter wewnętrzny i nie stanowiły norm powszechnie obowiązujących. Organ naruszył również art. 153 PPSA, opierając swoje rozstrzygnięcie na argumentacji i orzeczeniach powstałych po dacie kontroli.
Stan faktyczny
W sprawie nałożono karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi i masy całkowitej pojazdu członowego. Kontrola wykazała znaczące przekroczenia norm. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez WSA i oddaleniu skargi kasacyjnej przez NSA, organ ponownie wydał decyzję nakładającą karę. Skarżący zarzucił przewlekłość postępowania, brak informacji o dowodach oraz nieprawidłowości w sposobie przeprowadzenia kontroli i pomiarów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając pomiar za nieprawidłowy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2016 r. Zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę 1500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2016 r.; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. M. kwotę 1500 (jeden tysiąc pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] października 2011 r. w miejscowości [...] na drodze gminnej zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował J. D. M., który wykonywał krajowy przewóz z ładunkiem kruszywa na trasie [...]. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] października 2011 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy: - nacisk na pojedynczej osi napędowej 14,6 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 6,6 t, - nacisk na potrójnej osi nienapędowej naczepy - 32,6 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 10,8 t, - rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego - 54,1 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 14,1 t, - podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...],[...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości [...] ([...]) złotych, od której złożyła ona odwołanie. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło przekroczenie dopuszczalnych nacisków osi na drogach, na których jest dopuszczalny ruch pojazdów o naciskach osi do 8 t, dla: 1. pojedynczej osi napędowej pojazdów silnikowych, 2. potrójnej osi pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi większej niż 1,3 m i nie większej niż 1,4 m, oraz 3. przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji, w wyniku czego strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem sygn. akt. VI SA/Wa 1416/12 z dnia 6 listopada 2012 r., uchylił zaskarżoną decyzje oraz utrzymana nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2012 r., w następstwie czego organ złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem sygn. akt. II GSK 569/13 z dnia 4 czerwca 2014 r., oddalił skargę kasacyjną. W wyniku ponownie prowadzonego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dnia [...] stycznia 2016 r. wydał decyzję nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] ([...]) złotych, od której złożyła ona odwołanie. W odwołaniu strona wskazała na przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ I instancji, brak informacji od organu o podejmowanych czynnościach, zebranych dowodach. Ponadto strona podniosła kwestię, braku zastosowania podkładek pod wszystkie osie pojazdu, a jedynie pod jedną oś sąsiednią, w sytuacji braku wnęki fundamentowej na stanowisku kontrolnym. Ponadto organ w toku ponownego postępowania nie przeprowadził dowodu z przesłuchania w charakterze strony skarżącego, a kierowany przez nią pojazd został zatrzymany do kontroli od razu po załadunku, a on jako kierowca nie mógł zobaczyć dokumentów otrzymanych po tej czynności. Doprowadziło to do sytuacji, w której nie zdążył on zweryfikować ilości ładunku, przy braku możliwości powrotu na teren załadowcy, celem usunięcia nieprawidłowości. Jednocześnie strona podniosła kwestię braku zbadania odpowiedzialności załadowcy, zwracając uwagę na wysokość kary pieniężnej, która przestaje być środkiem prewencyjnym, a staje się nieadekwatną restrykcją. Decyzją z dnia [...] listopada 2016r. Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 23), art. 13 ust. 1 pkt 2, art. 13 g ust. 1 i 1 b pkt 1, art. 40 c ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst. jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 460) oraz lp. 6 pkt 6 lit. d) i e), lp. 6 pkt 7 lit. d) i e), lp. 9 pkt 5 lit. c) załącznika nr 2 do ww. ustawy, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), art. 5 ust. 2 w zw. z art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy — Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2011 r. Nr 222, poz. 1321), po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] ([...]) złotych, orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wskazał, że stosownie do art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu lub zespołu pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, albo którego wymiary lub masa wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy, jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia. W myśl art. 13g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, za przejazd pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia określonego przepisami o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu, wymierza się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. Zgodnie z art. 13g ust. 1b pkt 1, powyższą karę nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli pomiarem pochylenia miejsca kontroli z dnia [...] października 2011 r. Pojazd został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10 C o nr fabrycznych [...] i [...]. Wagi legitymowały się w dniu kontroli świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do [...] lutego 2012 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Po dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli nr [...] z dnia [...] października 2011 r. Organ opisał szczegółowo zasady i przebieg ważenia nacisków osi i dmc za pomocą pary wag SAW 10C, wskazując że trudno wymagać od kontrolującego inspektora aby podczas kontroli udostępniał kierowcy instrukcję obsługi wag, umożliwiając mu zapoznanie się w jej pełną treścią. Dlatego inspektorzy informują kierowcę o zasadach kontroli, a w odmiennym przypadku kierowca ma możliwości wniesienia uwag do protokołu kontroli, czego jak wynika w niniejszym przypadku kierowca nie uczynił. Zatem stwierdzić należy, że kierowca (skarżący) nie miał wątpliwości dotyczących zasad kontroli. Pomiar został przeprowadzony przy wyłączonym silniku, włączonym biegu i zwolnionych hamulcach, co wynika z oświadczenia kierującego pojazdem, podpisanego przez kontrolowanego. Organ zauważył, że miejsce ważenia legitymowało się pomiarem z pochylenia terenu z dnia [...] października 2011 r., a następnie protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów . Pomiaru nacisków osi pojazdu dokonano za pomocą wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C o nr fabrycznych [...] i [...], które legitymowały się w dniu kontroli świadectwami legalizacji ponownej wydanymi przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z datą ważności do [...] lutego 2012 r. Zgodnie z instrukcją obsługi wag mogą być one eksploatowane w konfiguracji samych tylko dwóch wag (jednej pary) przy pomiarach obciążenia osi. Przy tego rodzaju pomiarze, w żadnym razie nie zamieszczono ograniczenia co do liczby osi, które mogą być poddane takiemu ważeniu. Przewidziano natomiast również możliwość użytkowania wag w grupach od 4 do 6 - przy pomiarach obciążenia grupowego osi lub pomiarach wagi netto pojazdów dwu- lub trzyosiowych, podczas jednej procedury pomiaru wagi. Równocześnie producent zalecił jednoczesny pomiar dla wszystkich kół w zamocowanej części pojazdu przy zastosowaniu odpowiedniej liczby połączonych wag, aby zapobiec powstawaniu błędów w pomiarach spowodowanych tarciem spoczynkowym. Dopuścił jednak możliwość jednoczesnego zważenia kół mostów wieloosiowych, pod warunkiem zrównoważenia różnic wysokości przy pomocy płyt pomocniczych, przy czym wskazał nawet, że z wykorzystania podkładek można zrezygnować, jeżeli istnieją odpowiednie wgłębienia w nawierzchni w miejscu przeprowadzania pomiarów, w których można umieścić wagę SAW. Wykonując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt. VI SA/Wa 1416/12 z dnia 6 listopada 2012 r., organ uzupełnił materiał dowodowy o decyzję zatwierdzenia nr [...] dla wag przenośnych o znaku SAW 10 i SAW 10C z dnia [...].06.1994 r. oraz zastosował tolerancję wynikająca z błędu pomiarowego wagi w użyciu, wynikającego z przepisów. W aktach sprawy znajdują się potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopie świadectw legalizacji wag użytych w sprawie z których wynika, iż są one wagami IIII klasy dokładności przy czym wartość działki legalizacyjnej "e" = 50 kg w przypadku tego rodzaju wag. W załączniku do rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz.U. Nr 26, poz. 152) w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych, określono błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych podczas legalizacji ponownej. Wynika z niego, iż w największy dopuszczalny błąd graniczny dla wag nieautomatycznych klasy IIII wynosi +/- 1,5 e. W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 75 kilogramów. Stosownie do § 6 ust 2 ww. rozporządzenia "błędy graniczne dopuszczalne wskazań wag nieautomatycznych w użytkowaniu równe są dwukrotnym wartościom błędów granicznych dopuszczalnych wskazań wag podczas legalizacji ponownej, określonym w załączniku do rozporządzenia". W przedmiotowej sprawie zatem będzie to masa 150 kg na wagą, a zatem 300 kg na oś pojazdu. Tym samym zdaniem organu skoro wagi użyte do kontroli legitymowały świadectwem legalizacji ponownej, to musiały spełniać ww. obwarowania prawne podczas kontroli metrologicznej. Wartości błędów pomiarowych określone w rozporządzeniu są skierowane do organu metrologii prawnej i są sprawdzane przez ten organ, pod względem kontroli metrologicznej. Dopóki błędy mieszczą się w wartościach granicznych, dopóty waga ma ważną legalizację i odczytuje się wyniki z wyświetlacza wagi. Użytkownik wagi nie powinien korygować wyników ważenia o wartości. Żadne przepisy go do tego nie obligują. Zatem nie istnieje obowiązek prawnego korygowania wyników ważenia przez użytkownika wagi. Trudno zatem sądzić, aby odjęcie tolerancji określonej w zarządzeniu Głównego Inspektora Transportu Drogowego było niewystarczające skoro z przepisów prawa powszechnie obowiązującego nie wynika obowiązek odejmowania jakiejkolwiek tolerancji. Tolerancja zastosowana przez organ Inspekcji Transportu Drogowego została wprowadzona jedynie na korzyść kontrolowanych. Tymczasem uzyskane w sprawie wyniki ważenia każdej osi zostały pomniejszone o 2% zaokrąglone do 0,1 t w górę na podstawie zarządzenia nr [...] Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2011 r. w sprawie zasad prowadzenia kontroli przez Inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego. Jak wynika z tabeli pomiarów zawartej w protokole kontroli od wartości nacisku odjęto w przypadku I osi 0,15 t, natomiast w przypadku II, III, IV, V osi 0,3 t. Odjęcie 0,15 t na pierwszej osi pojazdu pozostaje bez wpływu na kwalifikację prawną naruszeń i wysokość kary pieniężnej. Na tej osi nie stwierdzono przekroczenia dopuszczalnego nacisku, a w przypadku wyznaczenia wielkości przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej, nałożono karę pieniężną w wysokości [...] złotych stosownie do lp. 9 pkt 5 lit. c) tj. w przedziale powyżej 50,0 t do 64,0 t. Tym samym okoliczność odjęcia 0,15 t na pierwszej osi pojazdu pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. zawiadomił stronę o uzupełnieniu materiału dowodowego o dokumenty tj. poświadczone tłumaczenie z języka angielskiego od International Road Dynamics INC (producenta wag SAW 10C/II) z dnia [...] grudnia 2014 r., upoważnienie producenta z dnia [...] grudnia 2014 r., sprawozdanie z pracy pt. Sprawdzanie błędów pomiaru nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdu samochodowego metodą ważenia "oś po osi" przy użyciu pary wag statycznych z dnia [...].11.2015 r., pismo Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], dotyczące wyznaczania masy całkowitej pojazdu za pomocą przenośnych wag nieautomatycznych, poprzez sumowanie nacisków poszczególnych osi. Do strony przesłano również kopię instrukcji obsługi wag SAW 10C i świadectwo homologacji wag. Organ odwoławczy do strony przesłał pismo producenta wag z dnia [...] grudnia 2014 r., jak i sprawozdanie z dnia [...] listopada 2015 r., który dotyczyły wag SAW 10C/II, z której wynika że wagi SAW 10C/II mogą być wykorzystywane do ważenia kilku osi, w tym 3 lub więcej. Jednak w celu uzyskania maksymalnej dokładności wszystkie osi ważonego pojazdu muszą znajdować się na tym samym poziomie podczas procesu ważenia. W celu spełnienia tego warunku proces ważenia powinien przebiegać w następują sposób: 1. Wagę SAW 1 OC/II należy ustawić pod każdym kołem lub podwójnym kołem pojazdu, 2. W przypadku ważenia pojedynczych osi przy pomocy dwóch wag SAW 1 OC/II, należy umieścić dwie wagi SAW 1 OC/II w płytkich zagłębieniach w ziemi, tak aby były one na poziomie otaczającego podłoża, a wszystkie osie znajdowały się w tej samej płaszczyźnie lub na tej samej wysokości, 3. Jeżeli planuje się użyć dwóch wag SAW 1 OC/II ustawionych na podłożu (bez zagłębień w podłożu), wówczas należy umieścić wagi SAW 1 OC/II pod płytami osłonowymi (tej samej grubości co wagi) pod drugimi osiami lub kołami, tak aby wszystkie koła znajdowały się w tej samej płaszczyźnie lub na tej samej wysokości. Całkowitą masę pojazdu można określić poprzez dodanie wszystkich obciążeń na oś. Do celów związanych z określeniem naruszenia przepisów należy od każdej pojedynczej wartości zmierzonej odjąć wartość tolerancji pomiarowej wagi. Organ powołał się również na sprawozdania pracy pt. Sprawdzanie błędów pomiaru nacisku osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdu samochodowego metodą ważenia "oś po osi" przy użyciu pary wag statycznych z dnia [...].11.2015 r. wynika, że praktycznie we wszystkich przeprowadzonych eksperymentach polegających na wyznaczeniu wartości nacisku statycznego osi wielokrotnej oraz masy całkowitej pojazdów referencyjnych metodą sumowania wyników ważenia poszczególnych osi na wagach SAW, w porównaniu do wyników uzyskanych na wagach referencyjnych, stwierdzono wystąpienie ujemnych wartości błędu pomiaru obu wielkości. Oznacza to, że w tych przypadkach nie ma niebezpieczeństwa uznania pojazdu obciążonego normatywnie za przeciążony, a stosowana korekcja (2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) dodatkowo (choć niepotrzebnie) zwiększa margines bezpieczeństwa. Tylko w jednym ważeniu pojazdu referencyjnego I dla stopnia załadowania z=3 wartość błędu pomiaru nacisku statycznego pierwszej osi wielokrotnej była dodatnia i wyniosła +0.0030 (+0.3%), co jest jednak wartością znacznie mniejszą od wartości korekty wprowadzanej przez inspektorów ITD. We wszystkich tych przypadkach korekcja wyników ważenia wprowadzana w efekcie procedury stosowanej przez inspektorów ITD była prawidłowa, gdyż skutecznie zabezpieczała przed nieuzasadnionym nałożeniem kary za przekroczenie dopuszczalnej wartości masy całkowitej lub nacisku statycznego osi wielokrotnej. Organ odwoławczy zauważył, iż czynności te były przeprowadzane na potrzeby Głównego Inspektora Transportu Drogowego, a nie w konkretnej sprawie i miały sprawdzić możliwość wyznaczania wagami SAW nacisków osi wielokrotnych oraz rzeczywistej masy całkowitej. Z eksperymentu wynika, że nie ma możliwości uznania pojazdu normatywnego za nienormatywny. Natomiast z pisma Prezesa Głównego Urzędu Miar z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...], wynika, że ustawa z dnia 11 maja 2001 r. Prawo o miarach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1069, ze zm.), nie nakazuje stosowania określonych przyrządów pomiarowych do wykonywania zadań pomiarowych w dziedzinach określonych w art. 8 ust. 1 ustawy. Prawo o miarach stanowi jedynie, że jeżeli zadania te wykonywane są przy użyciu jednego z przyrządów pomiarowych, określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 27 grudnia 2007 r. w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej oraz zakresu tej kontroli (Dz. U. z 2014 r. poz. 1066), to przyrząd ten podlega prawnej kontroli metrologicznej i w konsekwencji przyrząd taki może być użytkowany wyłącznie wtedy, gdy posiada dowód prawnej kontroli metrologicznej. Rozwiązanie przyjęte w ustawie pozwala na wykonywanie zadań pomiarowych w dziedzinach określonych w art. 8 ust. 1 ustawy, z zastosowaniem przyrządów pomiarowych innych niż te, które są określone w ww. rozporządzeniu w sprawie rodzajów przyrządów pomiarowych podlegających prawnej kontroli metrologicznej. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, podnosząc że organ po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego II GSK 569/13 z dnia 18 września 2014 r. w sposób opieszały i przewlekły prowadził postępowanie. Podkreślił, że zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, otrzymał po 11 miesiącach od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Następnie po złożonych wyjaśnieniach i wnioskach organ przesłał informację o przedłużeniu postępowania administracyjnego a następnie wydał decyzję nakładającą karę pieniężną. Skarżący wskazał, że w toku prowadzonego postępowania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nie był informowany o czynnościach podejmowanych przez organ uzasadniający tak długo prowadzone postępowanie i o dowodach jakie organ zebrał i na jakich się oparł w wydanej decyzji. Po zapoznaniu się z treścią otrzymanej decyzji dowiedział się o przeprowadzonym eksperymencie pomiarowym polegającym na ważeniu pojazdów samochodowych na trzech rodzajach wag: - na wadze platformowej MR100, - a wadze wolnoprzejazdowej SC ALEX 14-01-20/R, - na dwóch wagach statycznych typu SAW10. Skarżący zauważył, że organ nie poinformował go o przeprowadzonym eksperymencie i nie wskazał kto brał udział w jego przeprowadzeniu. Skarżący stwierdził, że podczas kontroli nie został zapoznany z żadnym dokumentem a jedynie krzyczano na niego i kazano wykonywać polecenia kontrolującego a na koniec kazano podpisać protokół nie informując go o niczym. Oświadczył, że nie otrzymałem do wglądu podczas kontroli dokumentacji dotyczącej: legalizacji wag, legalizacji terenu, instrukcji obsługi. Jednocześnie oświadczam, iż nie był wykonywany pomiar żadnym urządzeniem odległości między osiami. Wskazał że Główny Inspektor napisał w swojej decyzji. iż "Pomiar został przeprowadzony przy wyłączonym silniku, włączonym biegu i zwolnionych hamulcach", co nie jest prawdą. Skarżący zakwestionował również miejsce ważenia powołując się na wykonane zdjęcia kilka dni po ważeniu pojazdu. Ponadto w jego ocenie nie zostało zbadane, że został zatrzymany prawie na wyjeździe z posesji, gdzie dokonano załadunku. Nadal organ nie wywiódł szczegółowo w jaki sposób dokonał ważenia oraz w jaki sposób dokonał obliczeń nacisków poszczególnych osi, masy rzeczywistej po wykonaniu ważenia każdego koła zespołu pojazdów. Ponadto organ nie przeprowadził żadnego dowodu z przesłuchania skarżącego w sprawie jako kierującego. Podkreślił, że do zatrzymania pojazdu doszło w miejscowości [...]. Miejsce zatrzymania to około 500 m od drogi krajowej nr [...]. Powyższa droga jest jedyną drogą przebiegającą przy miejscu załadunku i nie ma tam żadnych alternatywnych dróg. Kontrola odbyła się praktycznie na wyjeździe z posesji i nie zdążyłem jeszcze sprawdzić dokumentów, a musiał opuścić miejsce załadunku ze względu na brak miejsca parkingowego na terenie posesji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na wstępie podkreślić należy, że w sprawie orzekał już Wojewódzki Sąd Administracyjny, co oznacza że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 poz. 718 ze zm.) - zwanej dalej "p.p.s.a." ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie organu i Sądu, mające oparcie w stanowiącym podstawę orzekania w sprawie art. 153 p.p.s.a. polega na tym, iż ani organ ponownie rozpoznający sprawę, ani Sąd nie mogą formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem. Ich bezwzględnym obowiązkiem jest natomiast podporządkowanie się mu w pełnym zakresie. Dokonując oceny legalności aktu administracyjnego wydanego na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy w wyniku uchylenia poprzedniej decyzji, Sąd I instancji nie mógł pominąć kontroli, czy organy administracji prawidłowo uwzględniły wytyczne co do dalszego postępowania, zawarte we wskazanym powyżej wyroku. Trzeba mieć na uwadze, że przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu Sądu, chyba że zmienił się stan faktyczny lub stan prawny sprawy, co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, iż kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji (vide: wyrok NSA z 20 kwietnia 2011 r., II OSK 729/10, LEX nr 1081870). \ Istotą zasady "związania oceną prawną" z art. 153 p.p.s.a. jest to, że dotyczy wykładni prawa materialnego, jak i procesowego oraz braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu istotnych okoliczności stanu faktycznego. Orzekający poprzednio Sąd wskazał, że zasady użytkowania urządzeń określają ich producenci, co potem jest weryfikowane w oparciu o obowiązujące normy zarówno w świadectwach homologacji, certyfikatach zatwierdzenia typu oraz świadectwach legalizacji. Ze świadectwa Homologacji UE nr [...] wynika, że waga nieautomatyczna SAW 10C/II służy jedynie do pomiaru nacisków kół i osi (w układzie dwóch połączonych wag). Urządzenie to nie posiada homologacji na dokonywanie pomiarów masy całkowitej pojazdów. Zdaniem orzekającego poprzednio Sądu w swoich wyjaśnieniach dotyczących możliwości użycia przedmiotowych wag do określenia DMC spornego zespołu pojazdów a także nacisku osi wielokrotnej organ nie wykazał, że inne są zasady: pomiaru wartości DMC dwiema wagami do pomiarów statycznych oraz pomiaru łącznego nacisku osi wielokrotnej. W przypadku bowiem identyczności zasady przeprowadzenia ww. pomiarów wykluczone jest zastosowanie przedmiotowych wag przenośnych do pomiaru łącznego nacisku osi wielokrotnej, skoro waga ta nie może być użyta do pomiaru masy całkowitej. Innymi słowy organ nie wykazał również, że przedmiotowa waga nadaje się do pomiaru obciążenia osi składowych osi wielokrotnych. Sąd zauważył, że w "Instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych" wprowadzonej zarządzeniem Głównego Inspektora nr 3/2006 z dnia 7 lutego 2006 r., na którą powołuje się organ w odpowiedzi na skargę, polecono obniżenie wyników pomiarów, dokonywanych za pomocą wag przenośnych (typu SAW i LP), o 200 kg i 2% celem skorygowania ewentualnych błędów w zakresie wskazań wag, co miało poprawić wiarygodność tych pomiarów. Zdaniem Sądu, kompensowanie ograniczeń w zakresie stosowania urządzeń, które wynikają z treści świadectw homologacji i instrukcji ich użytkowania, poprzez wydawanie zarządzenia, w którym polecono obniżenie wyników pomiarów należy uznać za działanie wadliwe. Powyższe unormowania mają wyłącznie charakter wewnętrzny i nie mają statusu norm powszechnie obowiązujących. Tymczasem wartość pomiaru nacisków osi oraz DMC ustalonego w niniejszej sprawie, przekładająca się na wysokość kary pieniężnej, została stwierdzona nie tylko na podstawie przeprowadzonego ważenia ale również przy zastosowaniu współczynnika korygującego podanego w ww. zarządzeniu nr 3/2006. Sąd stwierdził, że w tym stanie rzeczy już tylko z tego powodu przedmiotowy pomiar nie może być uznany za przeprowadzony prawidłowo, a w konsekwencji jego wynik nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego. Wobec powyższego formułując ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania w wyroku z dnia 6 listopada 2012 r. Sąd zakwestionował prawidłowość przeprowadzenia pomiaru nacisków osi wielokrotnych oraz DMC, stwierdzając że nie może być on uznany za przeprowadzony prawidłowo, a w konsekwencji jego wynik nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego. Pomimo to organ po raz kolejny oparł swoje rozstrzygnięcie o wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej na wynikach pomiaru, który uznany został przez Sąd za nieprawidłowy przynajmniej gdy chodzi o wyniki pomiaru DMC i osi wielokrotnych. Ponowne przeprowadzenie tych pomiarów z oczywistych względów nie jest możliwe, a poszukiwanie przez organ dodatkowej argumentacji która pojawiała się w kolejnych latach po przeprowadzonej kontroli nie może konwalidować popełnionych podczas kontroli błędów i nieprawidłowości. W tej sytuacji prowadzenie ponownie postępowania i powoływanie argumentacji, twierdzeń i orzeczeń które miały miejsce kilka lat po dacie kontroli prowadzi do wniosku, że organ naruszył art. 153 p.p.s.a. oraz zasadę zaufania do organów państwa. Mając na względzie powyższe, Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku, orzekając o kosztach postępowania w oparciu o przepisy art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Organ wydając ponownie decyzję uwzględni przedstawioną ocenę prawną zawartą w wyroku z dnia 6 listopada 2012r. sygn. akt VI SA/Wa 1416/12.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło