VI SA/Wa 27/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-06-03
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, osoba w wieku 70 lat z dochodem z emerytury wynoszącym 399,59 zł netto miesięcznie z powodu potrąceń komorniczych na alimenty w kwocie 621 zł, przy kosztach utrzymania mieszkania 269 zł, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Skarżący spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ jego dochody z emerytury, pomniejszone o znaczące potrącenia komornicze na alimenty i koszty utrzymania mieszkania, są niewystarczające do pokrycia podstawowych potrzeb życiowych, a tym samym nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego. Brak możliwości poczynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb, uzasadnia przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący J. O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Skarżący ma 70 lat, samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i uzyskuje dochód z emerytury w kwocie 399,59 zł netto miesięcznie z powodu potrąceń komorniczych na alimenty w wysokości 621 zł. Koszt utrzymania mieszkania wynosi 269 zł. Stan jego rachunku bankowego nie przekraczał 487 zł w okresie od października 2012 r. do marca 2013 r.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego J. O. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla skarżącego J. O. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. O. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego J. O. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego J. O. adwokata.
J. O. (dalej jako skarżący) wniósł na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.
Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu oraz z nadesłanych dokumentów i oświadczeń wynika, iż skarżący mając 70 lat samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. Skarżący uzyskuje dochód z tytułu emerytury w kwocie 399, 59 złotych netto miesięcznie z uwagi na potrącenia komornicze. Potrącenia te z tytułu alimentów sięgają łącznie kwoty 621 złotych. Skarżący podkreślił, że sam koszt utrzymania mieszkania sięga kwoty 269 złotych. Z kolei wydruk z rachunku bankowego za okres od dnia 1 października 2012 roku do dnia 25 marca 2013 r. potwierdza, że jedyny istotny wpływ to otrzymywana emerytura stan rachunku maksymalnie sięgnął kwoty 487 złotych.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 roku poz. 270), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 2 października 2009 r. (sygn. akt II OZ 822/09) udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym.
Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, iż zasadnym jest przyznanie skarżącemu prawa pomocy w żądanym zakresie. Biorąc bowiem pod uwagę wysokość dochodów, które uzyskuje skarżący z tytułu emerytury w kontekście konieczności pokrycia niezbędnych, miesięcznych wydatków, w tym wydatków związanych chociażby z zakupem żywności czy opłaceniem mieszkania, nie jest możliwe poczynienie przez skarżącego oszczędności w bieżących wydatkach celem pokrycia kosztów postępowania. Nie sposób natomiast oczekiwać czynienia oszczędności od osoby, której dochody wystarczają jedynie na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych (tak też w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 grudnia 2004 r. sygn. akt OZ 890/04). Skarżący nie dysponuje przy tym żadnymi oszczędnościami, jak wynika z oświadczenia skarżącego. Również wydruk z rachunku bankowego potwierdza, że w istocie skarżący nie jest w stanie alokować środków. Z uwagi bowiem na skalę dochodu, środki te wydawane są na bieżące potrzeby skarżącego.
Tym samym uznać należy, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania a w konsekwencji zasadnym będzie przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło