VI SA/Wa 2711/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-20
Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Zbigniew Rudnicki, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił obowiązek rejestracji odbiorników telewizyjnych i nałożył opłatę abonamentową na podstawie oświadczenia złożonego przez stronę w protokole kontroli, mimo jej późniejszych twierdzeń o wprowadzeniu w błąd i braku możliwości sprawdzenia stanu odbiorników?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji miały podstawy do nakazania rejestracji odbiorników i nałożenia opłaty abonamentowej. Podstawą były ustalenia z protokołu kontroli, który został podpisany przez stronę bez zastrzeżeń. Domniemywa się, że posiadanie odbiornika w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu jest równoznaczne z jego używaniem i rodzi obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej, nawet jeśli ustalenia opierają się na oświadczeniu strony, a nie na bezpośrednim sprawdzeniu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji utrzymującej w mocy decyzję D. S.A. nakazującą H. K. rejestrację pięciu używanych odbiorników telewizyjnych i ustalającą opłatę za ich używanie. Kontrola wykazała posiadanie sześciu odbiorników telewizyjnych w lokalu użytkowym, z czego jeden był zarejestrowany na cele domowe. Strona kwestionowała ustalenia, twierdząc, że została wprowadzona w błąd co do celu kontroli i że odbiorniki nie były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór, a protokół nie został jej w pełni odczytany. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rejestracji używanych odbiorników telewizyjnych i ustalenia opłaty za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Minister Administracji i Cyfryzacji (dalej: "MAiC") – po rozpatrzeniu odwołania H. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą H. K. [...] od decyzji z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] D. S.A. (dalej: "D. S.A.") nakazującej rejestrację pięciu odbiorników telewizyjnych i ustalającej opłatę za używanie pięciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych – działając na podstawie art. 5 ust. 1 i 3 oraz art. 7 ust. 7 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. nr 85 poz. 728 ze zm.; dalej" "u.o.a.") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.) - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] maja 2014 r. D. S.A. wydał decyzję nr [...] nakazującą H. K. (dalej: "strona", "skarżąca") rejestrację pięciu używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalił opłatę za używanie ww. odbiorników w kwocie 2.797,50 zł.
Rozstrzygnięcie to zostało wydane na podstawie protokołu kontroli wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2013 r. w lokalu użytkowym zajmowanym przez D. "[...]" – [...] przy ul. [...] w C., którego właścicielem jest strona.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że kontrola została przeprowadzona w obecności strony oraz jej męża – K. K.. W wyniku złożonego przez stronę oświadczenia, stwierdzono, że w lokalu użytkowym znajduje się sześć odbiorników telewizyjnych. Odbiorniki telewizyjne znajdowały się w wynajmowanych pokojach i z powodu zajęcia pokoi przez gości nie było możliwości uruchomienia ich w celu stwierdzenia technicznej możliwości odbioru programu, jednak według oświadczenia złożonego przez stronę wszystkie odbiorniki telewizyjne były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Według oświadczenia strony okres użytkowania odbiorników TV w kontrolowanym obiekcie wynosił 2 miesiące i są to urządzenia technicznie dostosowane do odbioru programów, podłączone do anteny naziemnej.
Protokół z kontroli został podpisany bez zastrzeżeń przez stronę oraz świadka – K. K..
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji podniósł, że pismem z dnia [...] września 2014 r. znak: [...] poinformował stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie przeprowadzonej kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych a do korespondencji załączono kserokopie protokołu i oświadczenia, potwierdzone za zgodność z oryginałem. Wskazał też, że zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. strona została poinformowana o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji w tej sprawie.
Pismem z dnia [...] września 2013 r. strona wyjaśniła organowi I instancji, iż niespodziewaną wizytę kontrolerów odebrała jako element kampanii reklamowej związanej z obowiązkiem rejestracji odbiorników. Tymczasem protokół sporządzony został w celu sformułowania podstaw do nałożenia opłaty. Strona podniosła, że protokół nie został odczytany wszystkim osobom obecnym przy kontroli w całości. Ponadto wniosła korektę ilości odbiorników, wskazując, że jako emerytka jest zwolniona z uiszczania opłat abonamentowych, a zatem jeden z odbiorników należy uznać za opłacony. Strona podkreśliła, że wraz z mężem byli przekonani, że opłacanie abonamentu RTV spełnia również warunki korzystania z RTV w okresie prowadzenia działalności gospodarczej. Wskazała na swoją trudną sytuację finansową.
Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. organ i instancji wyjaśnił stronie jakie ustalenia zostały poczynione podczas przeprowadzonej kontroli oraz wskazał jakie są konsekwencje prawne stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników RTV.
Pismem z dnia [...] listopada 2013 r. strona wniosła o umorzenie toczącego się postępowania. Wskazała, iż jakkolwiek brak wiedzy o obowiązku rejestracji odbiorników nie stanowi podstawy do odstąpienia od naliczenia opłaty, to obowiązkiem kontrolujących pozostaje poinformowanie kontrolowanego o celu i ewentualnych konsekwencjach kontroli. Kontrolerzy naruszyli ten obowiązek. Ponadto strona podkreśliła, że protokół nie został jej w pełni odczytany, a ona podpisała go bez czytania. Tym samym, w ocenie strony, doszło do naruszenia art. 9, art. 28 i art. 83 k.p.a. Podniosła także, iż dowody uzyskane w wyniku podstępu i wprowadzenia kontrolowanego w błąd nie mogą stanowić podstawy wyjaśnienia sprawy i są niezgodne z prawem. Strona podkreśliła, iż w domu wypoczynkowym na życzenie klientów instalowane są odbiorniki telewizyjne. W momencie kontroli żaden odbiornik nie był fizycznie zainstalowany, a odbiorniki składowane były w magazynie. Pokoje natomiast nie zostały obejrzane.
Pismem z dnia [...] stycznia organ I instancji wyjaśnił stronie m.in. to, iż kontrolerzy weszli w posiadanie informacji dotyczących ilości ujawnionych odbiorników i ich gotowości do natychmiastowego odbioru programu w oparciu o wyjaśnienia strony w tym przedmiocie. Poinformował stronę, iż dalsze postępowanie będzie się toczyć odnośnie pięciu niezarejestrowanych odbiorników, przychylając się tym samym do wyjaśnień strony, iż jeden z sześciu odbiorników ujawnionych w czasie kontroli znajduje się w gospodarstwie domowym.
Pismem z dnia [...] lutego 2014 r. strona podkreśliła, iż kontrolerzy uzyskali jedynie informacje, że istnieje możliwość podłączenia 6 odbiorników telewizyjnych, a nie że są podłączone i pozostają w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Jakkolwiek odbiorniki były sprawne technicznie to nie oznacza to, że znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Za przekłamanie należy uznać, że odbiorniki znajdowały się w pokojach wynajętych przez wczasowiczów, gdyż z uwagi na koniec sezonu wszystkie pokoje nie były zajęte jak również odbiorniki nie znajdowały się w pokojach. Kontrolerzy nie zamierzali oglądać pokoi, a strona została wprowadzona w błąd co do tego kim byli kontrolerzy oraz jaki był cel kontroli.
Pismem z dnia [...] marca 2014 r. organ I instancji podtrzymał swoje stanowisko zawarte we wcześniejszej korespondencji. Podkreślił przy tym, że okoliczności przedstawione w protokole z kontroli zostały potwierdzone podpisem strony, która po przeczytaniu protokołu nie wniosła zastrzeżeń do niego.
Pismem z dnia [...] marca 2014 r. strona odnosząc się do stwierdzenia organu I instancji, iż "niedopuszczalne byłoby nakłanianie kogokolwiek w ramach kontroli do składania wyjaśnień niezgodnych ze stanem faktycznym lub wprowadzania strony w błąd" podniosła, iż stało się to co jest niedopuszczalne. Podkreśliła, iż możliwe było wejście do pokoi celem stwierdzenia, czy znajdują się w nich odbiorniki telewizyjne będące w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. organ I instancji podtrzymał swoje stanowisko zawarte we wcześniejszej korespondencji.
W dalszej części uzasadnienia organ przywołał treść art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1 u.o.a., § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych(Dz. U. Nr 187, poz. 1342) oraz § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz. U. z dnia 30 grudnia 2013 r., poz. 1676). Wskazał, że w celu wykonania obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych odbiorniki podlegają zarejestrowaniu w placówce operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) w ciągu 14 dni od dnia wejścia w ich posiadanie.
Strona wniosła odwołanie od decyzji z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], w którym zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu, że używała lub posiadała w trakcie kontroli 5 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Zarzuciła także wprowadzenie przez kontrolujących w błąd skarżącej co do faktycznego celu kontroli.
Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wniosła także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozpatrzenia odwołania. Strona podkreśliła, iż nie jest prawdą, że w czasie kontroli używała 5 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, choć ustalenia te wynikają z protokołu z kontroli. Wskazała, że odbiorniki w chwili kontroli nie znajdowały się w pokojach. Wskazała, że nie przeczytała protokołu z kontroli i nie został on jej odczytany. Znajduje się w nim zapis, w oparciu o który można wywnioskować, że kontrolerzy dokonali oględzin pomieszczeń. Natomiast od strony kontrolerzy uzyskali informację, że w domu istnieje możliwość podłączenia do instalacji wewnętrznej 5 odbiorników telewizyjnych. Strona wyjaśniła, że wizytę kontrolerów odebrała jako informującą o obowiązku zarejestrowania odbiorników. Strona podkreśliła, iż uchyla się od skutków prawnych wynikających z podpisania protokołu jak i oświadczenia, gdyż pozostawała w błędzie co do treści w nich zawartych. Dodała, iż T. będąca spółką prawa handlowego nie miała prawa pobierać abonamentu. Strona podniosła, iż jakkolwiek organ I instancji wskazał, że wznowiła działalność gospodarczą z dniem [...] maja 2014 r. to wynajmowane przez nią pokoje nie są wyposażone w odbiorniki telewizyjne.
Minister Administracji i Cyfryzacji opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję D. S.A. Rozpatrując odwołanie wskazał, że na podstawie art. 2 ust. 1 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy, domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Podkreślił, że w świetle tych uregulowań prawnych, zdolność do natychmiastowego odbioru programu przez odbiornik jest równoznaczna ze stwierdzeniem, iż odbiornik jest używany, a to z kolei prowadzi do wniosku, że posiadacz jest obowiązany do wniesienia opłaty abonamentowej za jego używanie. Opłatę tę uiszcza się za każdy odbiornik - z wyjątkiem przypadków określonych w art. 2 ust. 5.
W uzasadnieniu swojej decyzji MAiC powołał się ponadto na art. 2 ust. 5 i 6 u.o.a., zgodnie z którym niezależnie od liczby odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych używanych przez osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym lub samochodzie stanowiącym ich własność uiszcza się tylko jedną opłatę abonamentową. Zauważył przy tym, że opłacenie abonamentu w ramach gospodarstwa domowego nie obejmuje używania odbiorników w lokalu o charakterze handlowym, usługowym czy produkcyjnym.
Dalej organ II instancji wskazał, że w przedmiotowej sprawie w dniu [...] sierpnia 2013 r. przeprowadzona została kontrola wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych w lokalu zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez stronę działalności gospodarczej. Kontrola została przeprowadzona w obecności K. K. – męża strony. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono posiadanie w lokalu 6 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Stwierdzony okres używania odbiorników wynosił 2 miesiąc. Powyższe ustalenia zostały odnotowane w protokole z kontroli jak i złożonym przez stronę oświadczeniu, w którym podała przyczynę braku możliwości bezpośredniego skontrolowania zdolności odbiorników do odbioru programu, cyt.: "uruchomienie tych odbiorników, w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie jest możliwe z następujących przyczyn: pokoje są zajęte przez gości". Wyjaśnił jednocześnie, że biorąc pod uwagę te okoliczności organ I instancji przyjął, że okoliczność używania przez stronę w dniu przeprowadzonej kontroli w lokalu zajmowanym na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej 5 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu nie budzi wątpliwości.
Odnosząc się do zarzutu popełnienia błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na ustaleniu, że strona używała lub posiadała w trakcie kontroli 5 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, MAiC wskazał, iż ustalenie czy odbiorniki znajdują się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu może dokonać się w drodze bezpośredniego sprawdzenia tej okoliczności lub ewentualnie w drodze oświadczenia osoby uczestniczącej w kontroli. Zarówno jeden jak i drugi sposób ustalenia jest dopuszczalny, jednak informacja o tym fakcie musi znaleźć się w protokole kontroli podpisanym przez kontrolujących i przez osobę uczestniczącą w kontroli (por. Wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2012 r. sygn. akt: VI SA/Wa 1615/12). Wskazał, że w przedmiotowej sprawie strona w czasie kontroli oświadczyła, iż posiada 6 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. W toku postępowania strona wniosła o zmianę liczby ujawnionych odbiorników z 6 na 5, gdyż jeden odbiornik posiada zarejestrowany. Podniósł, że w toku postępowania nie przedstawiono żadnych dowodów podważających ustalenia kontroli. Tym samym nie znajduje odzwierciedlenia z materiale sprawy twierdzenie strony, iż nie jest prawdą, że w czasie kontroli używała 5 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.
Odnośnie zarzutu dotyczącego wprowadzenia strony w błąd co do faktycznego celu kontroli organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy - Prawo Pocztowe. Podkreślił przy tym, iż w protokole kontroli zostało wskazane, iż kontrola dotyczyła: "wykonania obowiązku rejestracji odbiornika radiowego - telewizyjnego ". Tym samy organ uznał, iż strona była świadoma celu kontroli, w której uczestniczyła i brak jest podstaw do uznania, iż wizytę kontrolerów odebrała jedynie jako informującą o obowiązku zarejestrowania odbiorników.
W dalszej części uzasadnienia MAiC wyjaśnił, iż ustawodawca wskazując P. S.A. jako uprawnioną do przeprowadzania kontroli obowiązku rejestracji odbiorników nie wyposażył kontrolerów w ustawowe prawo do żądania dokumentów tożsamości od osób uczestniczących w kontroli ani oglądania pomieszczeń, w których zlokalizowane są odbiorniki, wbrew woli właściciela lokalu czy osoby uczestniczącej w kontroli, zwłaszcza w sytuacji gdy obejrzenie pokoi nie było możliwe z powodu obecności gości hotelowych. Z tych też względów okoliczności dotyczące posiadania odbiorników i ich zdolności do natychmiastowego odbioru programu muszą się opierać na oświadczeniach wiedzy złożonych przez właścicieli kontrolowanych obiektów lub osób uczestniczących w kontroli. Podkreślić należy, iż gdyby istotnie prawdziwe były okoliczności podniesione przez stronę w odwołaniu odnośnie używania ujawnionych odbiorników telewizyjnych to podnoszone znalazłyby one odzwierciedlenie w protokole w postaci odpowiednich zapisów. Organ II instancji oceniając zapisy zawarte w protokole kontroli dokonane na podstawie oświadczeń strony oraz argumentację zawartą w odwołaniu oraz załączonych do niego dokumentach, z uwagi na przytoczone wyżej okoliczności dał wiarę spontanicznym oświadczeniom strony składanym w toku przeprowadzonej kontroli. W ocenie organu, strona posiadała wiedzę dotyczącą przedmiotu kontroli skoro w tym zakresie złożyła stosowne wyjaśnienia do protokołu. Bez wątpienia była rozeznana w funkcjonowaniu lokalu, świadoma celu kontroli, w której brała udział, stanowiła zatem pełnowartościowe źródło dowodowe, na podstawie którego możliwe było dokonanie ustaleń stanu faktycznego sprawy.
Organ podniósł, że obowiązek ponoszenia opłat abonamentowych, jak również prawo a jednocześnie obowiązek wydania przez kierownika jednostki operatora publicznego decyzji w zakresie nakazania rejestracji odbiornika oraz ustalenia opłaty w sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika wynika wprost z ustawy.
Odnosząc się do zarzutu, iż strona nie przeczytała protokołu kontroli i nie został jej on odczytany, tym samym strona uchyla się od skutków prawnych wynikających z podpisania protokołu jak i oświadczenia, gdyż pozostawała w błędzie, co do treści w nich zawartych, MAiC podkreślił, iż strona podpisała protokół kontroli bez zastrzeżeń. Protokół zawiera informacje, iż "Protokół odczytano wszystkim osobom obecnym, biorącym udział w kontroli, które złożyły poniższe podpisy". Zarzuty podniesione w treści odwołania nie znajdują zatem uzasadnienia w materiale sprawy.
MAiC wskazał również, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów na okoliczność, iż w wynajmowanych pokojach nie znajdują się odbiorniki telewizyjne. Wyjaśnił, że w myśl postanowień art. 7 ust. 6 u.o.a. w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników kierownik jednostki operatora wyznaczonego wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiorników oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników. Wysokość tej opłaty wynika wprost z treści art. 5 ust. 3 tej ustawy, opłata ta jest stała i stanowi trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanych odbiorników. Przepisy powołanej ustawy nie dają organowi administracji publicznej podstaw prawnych do miarkowania wysokości nałożonej opłaty, czy też odstąpienia od jej nałożenia jeśli zostały spełnione przesłanki do jej ustalenia. Reasumując, MAiC stwierdził, że wysokość tej opłaty nie wynika ze swobodnego uznania P. S.A., która jedynie została wskazana w ustawie jako podmiot pobierający opłaty i dokonujący kontroli obowiązku rejestracji odbiorników.
W konsekwencji organ II instancji stwierdził, że decyzja organu I z dnia [...] maja 2014 r. ustalająca opłatę za używanie 5 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 2.797,50 zł. odpowiada prawu. W jego ocenie bezsporna jest okoliczność, że w dniu kontroli w lokalu zajmowanym przez stronę znajdowało się 6 odbiorników telewizyjnych będących w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, przy czym jeden odbiornik był zarejestrowany, a tym samym pobranie opłaty tytułem używania 5 niezarejestrowanych odbiorników jest uzasadnione.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła H. K. wnosząc o jej uchylenie oraz o wstrzymanie wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi. Zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych będący podstawą rozstrzygnięcia polegający na ustaleniu, że skarżąca używała pięciu niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych oraz istotne naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że:
- nikt z kontrolujących nie stwierdził naocznie, iż posiada pięć odbiorników telewizyjnych w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu;
- kontrolujący sami sporządzili dokumenty w postaci protokołu oraz oświadczenia, które to nawet nie zostały odczytane;
- kontrolerzy nie poinformowali skarżącej jaki jest faktyczny cel wizyty, wskazując i sugerując wprost, że chodzi o "akcję" informacyjną.
Do skargi strona załączyła oświadczenia innych osób z J., u których przeprowadzono kontrolę wykonania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, wskazujące na rzekome nieprawidłowości przy kontroli.
W odpowiedzi na skargę MAiC wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 31 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2014.1647 j.t.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. 2012.270 ze zm. dalej: "p.p.s.a.").
Stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Podkreślenia wymaga również, iż stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.
Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i decyzja utrzymana nią w mocy nie naruszają prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
W ocenie Sądu w stanie faktycznym ustalonym w niniejszej sprawie organy miały w pełni uzasadnione podstawy do tego, aby nakazać skarżącej rejestrację pięciu używanych odbiorników telewizyjnych oraz ustalić opłatę za używanie ww. odbiorników telewizyjnych.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 u.o.a. za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Co do zasady opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny (ust. 4 art. 2 u.o.a.).
Z językowej wykładni powołanych przepisów wynika, że ich adresatem jest posiadacz odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, który w sytuacji jego używania, zobowiązany jest do uiszczania opłaty abonamentowej. Przy czym należy zwrócić uwagę, że posiadanie w rozumieniu u.o.a. zostało określone, jako stan faktyczny rozpatrywany w oderwaniu od prawa własności, a "używanie" objęte jest domniemaniem zakładającym, że w sytuacji, gdy odbiornik znajduje się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, to jest on używany przez jego posiadacza.
W myśl art. 7 ust. 1 i 2 u.o.a. kontrolę wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej prowadzi operator wyznaczony w rozumieniu ustawy Prawo pocztowe.
Nadzór nad wykonywaniem kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz obowiązku pobierania opłaty abonamentowej sprawuje minister właściwy do spraw łączności.
W przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego kierownik jednostki operatora wyznaczonego przeprowadzający kontrolę, wydaje decyzję, w której nakazuje rejestrację odbiornika oraz ustala opłatę za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego, o której mowa w art. 5 ust. 3 u.o.a.
Od decyzji, o której mowa w ust. 6, służy odwołanie do ministra właściwego do spraw łączności (ust. 6 i 7 art. 7 u.o.a.).
Przy czym stosownie do treści art. 5 ust. 3 u.o.a. w przypadku stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego pobiera się opłatę w wysokości stanowiącej trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej obowiązującej w dniu stwierdzenia używania niezarejestrowanego odbiornika.
Zgodnie z art. 178 ustawy Prawo pocztowe, P. S.A. pełni obowiązki operatora wyznaczonego w okresie 3 lat od dnia wejścia w życie tej ustawy.
W niniejszej sprawie, w toku przeprowadzonej przez pracowników P. S.A. Centrum Obsługi Finansowej kontroli, w dniu [...] sierpnia 2013 r. ustalono, że w lokalu przy ul. [...] w miejscowości C. zajmowanym na potrzeby prowadzonej przez H. K. działalności gospodarczej, znajduje się 6 odbiorników telewizyjnych. Ustalenie to poczyniono w oparciu o oświadczenie skarżącej, która podała również, że odbiorniki te są w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór. Zgodnie z tym oświadczeniem uruchomienie odbiorników w celu stwierdzenia technicznej możliwości dostosowania do odbioru programu nie było możliwe z powodu zajmowania pokoi przez gości. Stwierdzony okres używania odbiorników w tym lokalu wynosił 2 miesiące zgodnie z oświadczeniem skarżącej złożonym do protokołu kontroli.
Organ ustalił również, że przed dniem kontroli strona dokonała rejestracji jednego odbiornika radiofonicznego i jednego odbiornika telewizyjnego na cele indywidualnego gospodarstwa domowego.
Ustalenia kontroli utrwalone w protokole z kontroli stanowiły dla organu I instancji podstawę do wydania na podstawie art. 7 ust. 6 u.o.a. decyzji ustalającej opłatę za używanie niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych w kwocie 2.797,50 zł.
Zdaniem Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia zaistnienia deliktu administracyjnego w postaci używania niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych. Z protokołu przeprowadzonej kontroli w sposób jednoznaczny wynika, że w kontrolowanym lokalu znajdowały się wskazane odbiorniki, które były w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór.
Jako okres używania odbiorników wskazano w protokole kontroli – dwa miesiące, co oznacza, że organy prawidłowo przyjęły, że upłynął czternastodniowy termin przewidziany na ich zarejestrowanie wynikający z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych.
Skoro zatem niezarejestrowane odbiorniki telewizyjne znajdowały się w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programów to słusznie organy zastosowały w niniejszej sprawie art. 7 ust. 6 u.o.a. ustaliły opłatę za ich używanie.
Za prawidłowe uznać również należy działanie organów odnośnie nakazania zarejestrowania oraz ustalenia opłaty za używanie 5 niezarejestrowanych odbiorników telewizyjnych, albowiem z akt sprawy wynika, że przed wydaniem decyzji skarżąca zarejestrowała 1 odbiornik.
Również wysokość ustalonej przez organy opłaty, stanowiącej iloczyn liczby stwierdzonych, a niezarejestrowanych odbiorników i trzydziestokrotność miesięcznej opłaty abonamentowej, która w dniu stwierdzenia ich używania wynosiła 18,65 złotych zgodnie z § 1 ust. 2 rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia 7 maja 2012 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2013 r. (Dz. U. 2012. 534) uznać należy za prawidłową.
Ustosunkowując się do zarzutów skargi zważyć należy, że w mechanizmie odpowiedzialności za używanie niezarejestrowanego odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego podstawowe znaczenie mają ustalenia dotyczące stanu faktycznego, stwierdzone w toku kontroli. Zasadniczo, bowiem jedynie na tym etapie postępowania strona ma możliwość wpływu na ocenę, czy istotnie w jej przypadku doszło do sytuacji używania niezarejestrowanego odbiornika. Przy czym podkreślić należy, że protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia i jako taki stanowi podstawowy dowód w sprawie.
W niniejszej sprawie protokół kontroli został podpisany przez skarżącą i jej męża, który był świadkiem kontroli oraz kontrolerów legitymujących się upoważnieniami do wykonywania czynności kontrolnych, udzielonymi przez Dyrektora Centrum Obsługi Finansowej, tj. organ powołany do kontroli wykonywania obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych – co uzasadnia przyjęcie go za wiarygodny dowód w sprawie. Przy czym zdaniem Sądu moc dowodową sporządzonego protokołu zwiększa również fakt, że został on bez zastrzeżeń podpisany przez skarżącą.
Z treści protokołu jednoznacznie wynika przedmiot kontroli, jak również okoliczność, iż strona została poinformowana o przepisach wynikających z ustawy o opłatach abonamentowych. Skarżąca złożyła również oświadczenie, którego treść brzmi: "Ja, H. K. uczestnicząca w kontroli obowiązku rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych w charakterze kontrolowanej (...)". W tym stanie trudno dać wiarę twierdzeniom skarżącej, że nie wiedziała jaki charakter mają czynności wykonywane przez kontrolerów.
W ww. dokumencie skarżąca oświadczyła, że w kontrolowanym lokalu znajduje się 6 szt. odbiorników telewizyjnych w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu. Oświadczenie opatrzone jest podpisem skarżącej oraz pieczątkami prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, organ zasadnie uznał, iż strona posiadała wiedzę dotyczącą przedmiotu kontroli i w tym zakresie złożyła stosowne wyjaśnienia do protokołu. Bez wątpienia była rozeznana w funkcjonowaniu lokalu, którego jest właścicielem.
Odnosząc się do zarzutu skargi zauważyć należy, że w protokole kontroli utrwala się przebieg i wynik kontroli. Sporządzony jest on przez kontrolującego, a w sytuacji, gdy jak w niniejszej sprawie, w czynnościach kontrolnych bierze udział przedstawiciel podmiotu kontrolowanego, przedstawia się go do podpisu tej osobie. Dodatkowo pamiętać również należy, że w toku kontroli osoby biorące w niej udział, nie składają oświadczeń woli wymagających dla swej skuteczności działania organów uprawnionych do ich reprezentacji, lecz oświadczenia wiedzy dotyczące przedmiotu kontroli. Wobec powyższego, przyjmując nawet, że jak twierdzi skarżąca nie była ona świadoma, że czynności podejmowane przez kontrolerów miały charakter kontrolny a jedynie informacyjny, uznać należy, iż złożone przez nią oświadczenia są zgodne z prawdą. Co za tym idzie, organ miał uzasadnione podstawy do uznania, że złożone przez skarżącą oświadczenia są zgodne z prawdą.
W ocenie Sądu dokonana następnie przez organy administracji ocena materiału dowodowego, a w szczególności protokołu kontroli nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 80 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu "organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona". Oznacza to, że organy w ocenie materiału dowodowego nie są skrępowane żadnymi regułami dowodowymi, a ustaleń faktycznych dokonują według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego. Podkreślenia wymaga, że dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń. Tak też jest w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, organy właściwie oceniły całość zebranego materiału dowodowego, a w szczególności protokół z kontroli, który stanowi podstawowy dowód w sprawie.
Sąd nie dopatrzył się w sprawie jakichkolwiek okoliczności, które mogłyby podważyć wiarygodność ustaleń bezstronnych i niezaangażowanych osobiście w sprawę kontrolerów, a tym samym odmówić mocy dowodowej protokołowi, który utrwalił wyniki kontroli. Skarżąca biorąca udział w kontroli nie wniosła do niego zastrzeżeń, podpisała protokół i w złożonym oświadczeniu potwierdziła ustalenia wynikające z protokołu.
Zdaniem Sądu argumentacja skarżącej kwestionująca wyniki kontroli stanowi jedynie próbę uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej i nie zdołała podważyć wyników przeprowadzonej kontroli, a w konsekwencji prawidłowości rozstrzygnięć organów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest ponadto wyjaśnić, iż oddalając na rozprawie wnioski dowodowe strony skarżącej zawarte w skardze, działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zgodnie z którym to przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.
Zdaniem Sądu załączone do skargi oświadczenia osób trzecich, nie mają wpływu na ustalenia poczynione przez organ, bowiem w żaden sposób nie są związane z niniejszą sprawą.
W tej sytuacji, należy w konsekwencji uznać, że organy w toku postępowania wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło