VI SA/Wa 2715/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej p o s t a n a w i a: odmówić B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym Postanowieniem z dnia 26 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną wniesioną przez B. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej także: "skarżąca spółka" lub "strona skarżąca") od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 listopada 2015 r. oddalającego skargę tej spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], wydaną w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Na powyższe postanowienie WSA w Warszawie skarżąca spółka złożyła w dniu 31 grudnia 2015 r. zażalenie, w którym zawarła wniosek o przyznanie prawa pomocy w części obejmującej zwolnienie od wpisu sądowego od zażalenia oraz poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu. W związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, pismem Sądu z dnia 8 kwietnia 2016 r. przesłano stronie skarżącej urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej (PPPr) i wezwano stronę do wypełnienia przedmiotowego formularza przez osobę uprawnioną do reprezentowania spółki - w terminie 7 dni - pod rygorem pozostawienia wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania. Powyższe wezwanie zostało prawidłowo doręczone stronie skarżącej w dniu 23 kwietnia 2016 r. (vide: zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki - k. 190 akt sądowych). W wyznaczonym powyżej terminie skarżąca spółka nadesłała wypełniony formularz. Zarządzeniem z dnia 5 maja 2016 r. referendarz sądowy wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie – w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania - oryginału lub poświadczonej notarialnie za zgodność z oryginałem kopii dokumentu wskazującego na sposób lub osoby umocowane do reprezentacji strony skarżącej – pełnego odpisu z KRS. Wezwanie zostało doręczone w dniu 21 maja 2016 r. (k. 157, t. II akt sądowych). Pismem z dnia 24 maja 2016 r. skarżąca złożyła odpis z Krajowego Rejestru Sądowego. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 2 czerwca 2016 r. wezwano stronę skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedłożenie w terminie 14 dni: a/ rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2014, b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. i w 2016 r.– np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2015 roku oraz koniec lutego 2016 r., c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Powyższe wezwanie doręczono skarżącej w dniu 18 czerwca 2016 r. (vide: z.p.o. – k. 205). Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 20 lipca 2016 r. odmówiono skarżącej przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie z uwagi na nieuzupełnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy o dokumenty określone w wezwaniu z dnia 8 czerwca 2016 r. (art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.). Powyższe postanowienie zostało doręczone stronie skarżącej w dniu 13 sierpnia 2016 r. (vide: duplikat zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki - k. 221 akt sądowych). W piśmie procesowym z dnia 17 sierpnia 2016 r. strona skarżąca wniosła sprzeciw od ww. postanowienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Do złożonego sprzeciwu strona skarżąca ponowie nie załączyła dokumentów określonych w wezwaniu z dnia 8 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 259 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718) dalej jako "p.p.s.a." w brzmieniu sprzed nowelizacji, tj. przed 15 sierpnia 2015 r. - od postanowień wydanych na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy strona może wnieść do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego sprzeciw. Stosownie do art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Instytucja prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która ma gwarantować możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, stanowi odstępstwo od zasady ponoszenia kosztów postępowania przez strony. W związku z tym, że w przypadku przyznania prawa pomocy koszty postępowania sądowego pokrywane są z budżetu Państwa, korzystanie z tej instytucji powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, że wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za rok 2014 zamknęła się w kwocie 413.388,68 zł. Wskazała też, że na jej rachunku bankowym znajdują się środki w kwocie 19 zł. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dotychczas przesłane przez stronę skarżąca dokumenty były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej strony skarżącej, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 2 czerwca 2016 r. wezwano skarżącą spółkę, do nadesłania w terminie 14 dni: a/ rocznego sprawozdania finansowego spółki za rok 2014, b/ dokumentu wskazującego na wysokość osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w 2015 r. i w 2016 r.– np. odpisu z księgi rachunkowej na koniec grudnia 2015 roku oraz koniec maja 2016 r., c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie. Powyższe wezwanie doręczono stronie skarżącej w dniu 18 czerwca 2016 r. i dotychczas nie zostało ono wykonane. Sąd stwierdza, że skarżąca wraz ze sprzeciwem nie nadesłała brakujących dokumentów. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie prawnej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Jeżeli zatem strona nie dopełniła w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego i dochodów, to fakt ten uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (patrz: J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wyd. II, Warszawa 2006 s. 527). W niniejszej sprawie nienadesłanie przez stronę skarżącą na wezwanie Sądu dodatkowych dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego oraz dochodów skarżącej uniemożliwia dokonanie oceny spełnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie prawnej jest jej stan majątkowy. Wydanie postanowienia o przyznaniu prawa pomocy umotywowane innymi przyczynami niż sytuacja materialna wnioskodawcy jest niedopuszczalne, ponieważ nie znajduje uzasadnienia w art. 246 § 2 pkt 2 ww. ustawy (patrz; postanowienie NSA z dnia 31 marca 2005 r. sygn. akt II OZ 118/05 – niepubl.). W związku z powyższym Sąd musi ustalić, czy ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy osoba prawna wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego strony skarżącej. W związku z powyższym, w myśl art. 246 § 2 pkt 1 w zw. z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.