VI SA/Wa 2717/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. M. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2717/12 w sprawie ze skargi M. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień wynikających z licencji pracownika zabezpieczenia technicznego pierwszego stopnia postanawia: odmówić skarżącemu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym: zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie dla skarżącego adwokata Pismem z dnia 23 listopada 2012 r. M. M. (nazywany dalej “skarżącym") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień wynikających z licencji pracownika zabezpieczenia technicznego pierwszego stopnia. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 1 lutego 2013 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję w kwocie 200 złotych. Odpis zarządzenia został doręczony skarżącemu w dniu 15 lutego 2013 r. Pismem z dnia 22 lutego 2013 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 22 lutego 2013 r.) skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego, w uzasadnieniu którego zawarł równocześnie wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na trudną sytuację materialną. W dniu 28 marca 2013 r. skarżący złożył na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z informacji podanych przez skarżącego w formularzu wynikało, że prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a jedynym źródłem utrzymania jest zasiłek dla bezrobotnych wynoszący 623 złotych. Skarżący nadesłał wypowiedzenie umowy kredytu odnawialnego, zgodnie z którym na dzień 5 lutego 2013 r. zobowiązany był do zapłaty na rzecz banku kwoty 3.216,34 złotych. Z informacji o operacjach na rachunku bankowym skarżącego wynika natomiast, iż saldo było ujemne, przy czym jedyną wpłatą, która obniżyła zadłużenie z kwoty 3 105 złotych do kwoty 1 605 złotych, był przelew wykonany przez matkę skarżącego w kwocie 1 500 złotych. Skarżący przedłożył nadto informację komornika o zajęciu wierzytelności na kwotę 1 342 złotych oraz postanowienie komornika ustalające koszty postępowania egzekucyjnego na kwotę 355 złotych. Dołączył również dowody wpłaty dokonanych prze jego matkę na rachunki komornika i sądu rejonowego w kwotach 1 816 zł, 1100 zł, 680 zł i 1 175 złotych. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 12 sierpnia 2013 r. odmówiono skarżącemu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, nazywanej dalej "p.p.s.a."), prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu postanowienia podano, że skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, albowiem nie znajduje się w sytuacji, w której zdobycie przez niego środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Pismem z dnia 15 września 2013 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 16 września 2013 r.) skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia z dnia 12 sierpnia 2013 r. W uzasadnieniu sprzeciwu skarżący podał, że jest osobą bezrobotną, która musiała zaciągnąć pożyczkę w kwocie 3.000 złotych celem spłaty należności w związku z wszczętą egzekucją komorniczą, jak również osobą, na której ciąży zobowiązanie w kwocie 10.000 złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Użyte w cytowanym przepisie określenie "gdy osoba wykaże" oznacza, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, że jej dochody i sytuacja życiowa nie pozwalają na poniesienie kosztów postępowania. Inaczej mówiąc, to strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż od tego będzie zależało rozstrzygniecie Sądu (J. P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319). Przystępując do rozpoznania wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożonego w niniejszej sprawie, Sąd miał także na uwadze dokumenty i wyjaśnienia skarżącego złożone w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1869/12 ze skargi M. M. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] lipca 2012 roku nr [...] odmawiające zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia licencji pracownika zabezpieczenia technicznego pierwszego stopnia (które to postępowanie zakończone zostało decyzją zaskarżoną w przedmiotowym postępowaniu o sygn. akt VI SA/Wa 2717/12). W toku postępowania w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1869/12 skarżący również złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy, przy czym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 1869/12 odmówiono przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, które zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 lipca 2013 roku sygn. akt II GZ 464/13. Należy przy tym zauważyć, że skarżący w swoim piśmie z dnia 15 września 2013 r. – sprzeciwie odwoływał się do ustaleń i orzeczeń poczynionych w sprawie VI SA/Wa 1869/12. Podobnie jak w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 1869/12 podstawowym problemem była kwestia tzw. samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego przez skarżącego. Przesądzenie tej kwestii było decydujące, wziąwszy pod uwagę sytuację materialną skarżącego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał, że posiada przepisany przez rodziców pokój o powierzchni 16m2 oraz drugi pokój przepisany na innych warunkach. Celem stwierdzenia, czy skarżący spełnia warunek tzw. samodzielnego prowadzenia gospodarstwa domowego, który następnie stanowił punkt odniesienia przy ocenie sytuacji materialnej skarżącego, Sąd (dla porównania) odwołał się do uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 1996 r. sygn. akt II URN 56/95, Lex nr 24775, w którym stwierdzono, że cechami charakterystycznymi dla prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego może być udział i wzajemna ścisła współpraca w załatwianiu codziennych spraw związanych domu, niezarobkowanie i pozostawanie w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi, a wszystko to dodatkowo uzupełnione cechami stałości, które tego typu sytuacje charakteryzują. Skarżący, celem uzupełnienia oświadczenia złożonego we wniosku o przyznanie prawa pomocy (k. 56 akt sądowych), dołączył kopię decyzji Starosty O. z dnia [...] października 2012 r. przyznającą mu status osoby bezrobotnej wraz z prawem do zasiłku dla bezrobotnych w wysokości 623,60 złotych (kwota na dzień złożenia sprzeciwu) oraz wypowiedzenie umowy kredytu odnawialnego, z którego wynika, że na dzień 5 lutego 2013 r. skarżący był zobowiązany do zapłaty na rzecz banku kwoty 3.216,34 złotych. Brak informacji o otrzymywaniu co miesiąc stałych dochodów w postaci zasiłku dla bezrobotnych, potwierdzona pismem bankowym z dnia 5 lutego 2013 r. wysokość zadłużenia w banku, jak również informacja zawarta w potwierdzeniach przelewów wykonywanych przez matkę skarżącego na rzecz komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w O. oraz na konto Sądu Rejonowego w O. czy na rachunek skarżącego każą stwierdzić, że pozostaje on na utrzymaniu rodziców. Powołana w wyroku Sądu Najwyższego przesłanka niezarobkowania i pozostawania w związku z tym na całkowitym lub częściowym utrzymaniu osoby, z którą się gospodarstwo domowe prowadzi wydaje się być spełniona w rozpatrywanej sprawie, zważywszy, że zobowiązania skarżącego pokrywa ze swoich środków matka skarżącego, zasilając również jego konto. Ponadto we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w sprawie VI SA/Wa 1869/12, ocenianym przez Naczelny Sąd Administracyjny, skarżący oświadczył, że prowadzi gospodarstwo domowe z rodzicami. Takiej informacji nie zawarł już we wniosku o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Należy jednak zauważyć, że adres zamieszkania skarżącego nie uległ zmianie i jest taki sam jak rodziców. Ponadto sytuacja finansowa się pogorszyła, gdyż skarżący jako jedyne źródło dochodów ma zasiłek dla bezrobotnych w wysokości 623 zł, a koszty utrzymania wzrosły, bo pozostaje do spłaty kredyt i dwa pokoje w budynku, otrzymane od rodziców. Skarżący oświadczył także, że ma zadłużenie u rodziców, ale nie wskazał z jakiego tytułu (v. wniosek o przyznanie prawa pomocy, k. 56-57 akt sądowych). Powyższe okoliczności wskazują, że nadal, co najmniej, korzysta z pomocy rodziców. Stąd warunek określony w art. art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania należało ocenić przez pryzmat dochodów osób pozostających ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym. W związku z powyższym, Sąd sięgnął do informacji podanych przez skarżącego we wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia 5 listopada 2012 r., przesłanym do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1869/12. Z danych wpisanych przez skarżącego w pkt 10 ww. formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynika, że dochód netto T. M. – matki skarżącego kształtuje się na poziomie ok. 2.800 złotych miesięcznie, zaś ojca E. M. w wysokości 1350 złotych netto, w sumie 4.100 złotych. Oceniając sytuację finansową skarżącego z uwzględnieniem sytuacji finansowej jego rodziców, z którymi pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym, Sąd uznał, że strona nie wykazała, że znajduje się w tak trudnej sytuacji materialnej, że zasadnym byłoby przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że wnioskodawca wraz z rodzicami osiąga stały dochód miesięczny w wysokości 5.000 netto miesięcznie. Na obecnym etapie postępowania jedyny koszt, jaki skarżący musiałby ponieść to kwota 200 złotych, do uiszczenia której był wzywany, tytułem wpisu sądowego od skargi. Ewentualne zaś wydatki na pełnomocnika, w ocenie Sądu, nie powinny być na tyle wysokie, by znacząco uszczuplić środki strony. Przy wydawaniu niniejszego rozstrzygnięcia Sąd uwzględnił również fakt, że skarżący nie przedstawił żądanych przez Sąd dokumentów potwierdzających ponoszenie przez niego miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń, jak również nie podał, w jakim zakresie i w jakiej wysokości partycypuje w kosztach utrzymania domu, który zamieszkuje wspólnie z rodzicami. Brak tych oświadczeń utwierdził Sąd w przekonaniu, że stwierdzone na wstępie niniejszego uzasadnienia pozostawanie przez skarżącego we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami było trafne i zasadne. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał zatem, że wnioskodawca jest w stanie z uzyskiwanych dochodów wygospodarować środki na pokrycie kosztów postępowania sądowego i zastępstwa procesowego, a zatem brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku Skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.