VI SA/Wa 2730/14
WyrokWSA w Warszawie2015-04-27
Skład orzekający: Urszula Wilk, Jacek Fronczyk, Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Z.J. z tytułu umowy zlecenia zawartej z podmiotem innym niż pracodawca, jeśli praca była faktycznie wykonywana na rzecz pracodawcy, z którym Z.J. pozostawał w stosunku pracy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes NFZ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania. Zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, osoba wykonująca pracę na podstawie umowy zlecenia na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy, jest traktowana jako pracownik. W takiej sytuacji to Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma kompetencje do ustalenia podlegania ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym, a decyzja ZUS rozstrzyga o podstawie objęcia ubezpieczeniem. Potwierdzanie tej okoliczności przez NFZ byłoby zbędne.Stan faktyczny
Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystąpił z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy wyłączenia Z.J. z ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu umowy zlecenia zawartej z K., wskazując, że praca była faktycznie wykonywana na rzecz M. Sp. z o.o., z którym Z.J. był pracownikiem. Dyrektor Oddziału NFZ odmówił wszczęcia postępowania, uznając sprawę za 'wymiarową' należącą do kompetencji ZUS. Prezes NFZ utrzymał w mocy postanowienie o odmowie. ZUS wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. na postanowienie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. pismem z dnia [...] grudnia 2013 r., wystąpił do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w zakresie wyłączenia z ubezpieczenia zdrowotnego Z.J. z tytułu zawarcia umowy zlecenia przez płatnika składek: K., w okresie od [...] grudnia 2007 do [...] lipca 2010 r.
[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] stycznia 2014 r., przekazał ww. sprawę do załatwienia zgodnie z właściwością miejscową [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wniósł o rozpatrzenie sprawy w zakresie ustalenia podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu Z.J., który w ramach umowy zlecenia zawartej z K., wykonywał w okresie od [...] grudnia 2007 r. do [...] lipca 2010 r. pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostawał w stosunku pracy. W związku z tym, że odbiorcą usług świadczonych przez K. był "M." Sp. z o.o., zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C., zainteresowany wykonując umowę zlecenia wykonywał pracę na rzecz własnego pracodawcy i tym samym w sferze ubezpieczeń społecznych uważany jest za pracownika i podlega w ww. okresie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Z ustaleń kontroli przeprowadzonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych u płatnika składek: K. wynika, że K. zawarł z M. Sp. z o,o. umowę o świadczenie usług. Przedmiotem umowy było wykonanie usługi obróbki przez płatnika składek: K. na rzecz zamawiającego. Prace wykonywane przez zleceniobiorców w ramach umów zlecenia zawartych przez płatnika składek: K. z pracownikami ww. spółki, w tym m.in. Z.J., były faktycznie świadczone na rzecz spółki, z którą pozostawali w stosunku pracy, tj. prace z tytułu umowy zlecenia wykonywane były pod adresem siedziby spółki, na hali produkcyjnej oraz w pomieszczeniach biurowych spółki przy wykorzystaniu narzędzi, sprzętu, ubrań roboczych, kart kontroli dostępu potrzebnych do wykonywania zlecenia będących własnością spółki. Zleceniobiorcy wykonywali prace z umów zleceń po godzinach pracy lub w sobotę na tych samych stanowiskach pracy, na których pracowali w ramach umowy o pracę. Zakresy wykonywanej pracy osób zgłoszonych do ubezpieczenia zdrowotnego przez płatnika składek: K. jako zleceniobiorców były identyczne jak zakresy obowiązków tych zleceniobiorców zgłoszonych przez spółkę do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawarcia umowy o pracę. Wszyscy zleceniobiorcy firmy K., w tym również Z.J., byli jednocześnie pracownikami spółki. W momencie rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę wygasała również umowa zlecenia.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. dołączył do wniosku kopię umowy zawartej w dniu [...] grudnia 2007 r. pomiędzy panem Z.J. a firmą K.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia dla Z.J., pracownika M. Sp. z o.o. obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego u tego płatnika z tytułu umowy zlecenia zawartej z innym niż pracodawca płatnikiem składek: K., w ramach której wykonywał pracę na rzecz M. Sp. z o.o.
W uzasadnieniu stwierdzono, że rozstrzygnięciu podlega jedynie kwestia czy do podstawy wymiaru pracowniczej składki Z.J. zaliczyć również przychód uzyskany na mocy umowy cywilnoprawnej, na podstawie której usługi świadczone były na rzecz "macierzystego" pracodawcy. W ocenie dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia zagadnienie to ma charakter "wymiarowy" i zgodnie z powołanymi powyżej regulacjami prawnymi należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Od ww. postanowienia Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wniósł w dniu [...] lutego 2014 r. zażalenie. ZUS wskazał w swoim wniosku, że rozstrzygnięcie w zakresie wyłączenia z obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego będzie stanowiło podstawę do wydania decyzji w sprawie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne.
Postanowieniem z [...] czerwca 2014 r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia, wniesionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. na postanowienie wydane przez Dyrektora C. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] stycznia 2014 r., odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia dla Z.J., pracownika M. Sp. z o.o. obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego u tego płatnika z tytułu umowy zlecenia zawartej z innym niż pracodawca płatnikiem składek: K., w ramach której wykonywał pracę na rzecz M. Sp. z o.o., orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu organ wskazał, że za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy oraz osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Prezes NFZ powołał się na uchwałę SN z dnia 2 września 2009 r., sygn. akt II UZP 6/09, w której Sąd Najwyższy stwierdził, że przepis o art. 8 ust. 2a ustawy o systemie rozszerza pojęcie pracownika dla celów ubezpieczeń społecznych poza sferę stosunku pracy. Rozszerzenie to dotyczy dwóch sytuacji. Pierwszą jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z wymienionych umów prawa cywilnego, przez osobę, która umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy. Drugą, jest wykonywanie pracy na podstawie jednej z tych umów przez osobę, która umowę taką zawarła z osobą trzecią, jednakże w jej ramach wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Przesłanką decydującą o uznaniu takiej osoby za pracownika w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest to, że - będąc pracownikiem związanym stosunkiem pracy z danym pracodawcą - jednocześnie świadczy na jego rzecz pracę w ramach umowy cywilnoprawnej, zawartej z nim lub inną osobą. W konsekwencji, nawet, gdy osoba ta (pracownik) zawarła umowę o dzieło z osobą trzecią, to pracę w jej ramach wykonuje faktycznie dla swojego pracodawcy (uzyskuje on rezultaty jej pracy)". Sąd Najwyższy wskazał w rezultacie, że "pracodawca, którego pracownik wykonuje na jego rzecz pracę w ramach umowy o dzieło zawartej z osobą trzecią, jest płatnikiem składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe z tytułu tej umowy."
Z powyższego zdaniem Prezesa NFZ wynika, że tak długo jak dana osoba będąc pracownikiem związanym stosunkiem pracy z określonym pracodawcą wykonuje jednocześnie prace na jego rzecz ale w ramach umowy cywilnoprawnej zawartej z innym podmiotem - jest pracownikiem w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
Wobec tego Prezes NFZ uznał, że to decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych określająca, że dana osoba podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy zlecenia w ramach, której wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy rozstrzyga, że dana osoba nie podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu u zleceniodawcy, a podlega tym ubezpieczeniom u pracodawcy z tytułu umowy zlecenia zawartej z podmiotem trzecim.
Niecelowe jest zatem wydawanie decyzji odnośnie objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym w przypadku, gdy osoba podlega już obowiązkowemu ubezpieczeniu.
Skoro zatem Z.J. w ramach umowy o pracę zawartej z M. Sp. z o.o. wykonywał swoje obowiązki i równolegle - w ramach umowy zlecenia na wykonywanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartej z K. - wykonywał tożsame obowiązki, a pracodawcę Z.J. w tym samym okresie łączyła ze zleceniodawcą umowa o udzielanie świadczeń zdrowotnych, to sytuacja ta powinna zostać rozstrzygnięta przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w oparciu o art. 8 ust. 2a ustawy o sus. W takiej sytuacji bowiem pracodawca jest również płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu umowy zawartej przez K. ze Z.J. (art. 66 ust. 1 pkt 1 a oraz art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej). Podleganie przez Z.J. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy zawartej z K. będzie konsekwencją objęcia jego obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym jako osoby uznanej za pracownika (art. 66 ust. I pkt la w związku z art. 5 pkt 43 ustawy o świadczeniach i art. 8 ust. 2a ustawy o sus, a nie jako zleceniobiorcę (art. 66 ust. 1 pkt le ustawy o świadczeniach).
Pismem z [...] lipca 2014 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe postanowienie, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt. 1 w związku z art. 61 a § 1 k.p.a. oraz art. 109 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych z środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., nr 164, poz. 1027 ze zm.), zwanej dalej ustawą o świadczeniach. Wobec powyższego ZUS wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W uzasadnieniu ZUS wskazał, że sprawa wymiaru składek jest wtórna w stosunku do sprawy o wyłączenie Z.J. z ubezpieczenia zdrowotnego i jednocześnie jest także zależna od tego wyłączenia. Nie można bowiem wymierzyć podwójnej składki od tego samego przychodu. W konsekwencji wniosek ZUS dotyczył wyłączenia Z.J. z ubezpieczenia zdrowotnego, a w tym przedmiocie może rozstrzygać tylko Dyrektor właściwego Oddziału NFZ, nie była to sprawa mająca charakter "wymiarowy", jak to zostało określone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
ZUS podkreślił, że nie domaga się objęcia obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym Z.J. z tytułu wykonywania umowy zlecenia w firmie K. Przedmiotem wniosku ZUS było wyłączenie Z.J. z obowiązkowego ubezpieczenia z tytułu wykonywania umowy zlecenia w firmie K.
Rozstrzygnięcie w zakresie wyłączenia z obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego będzie stanowiło podstawę do wydania - przez ZUS - decyzji w sprawie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne, a decyzja ta zostanie już wydana właściwemu, zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy systemowej, płatnikowi składek, tj. Spółce M.
Zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy o świadczeniach, do ubezpieczenia zdrowotnego osób objętych ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, osób wymienionych w art. 75 i art. 76 oraz członków ich rodzin stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące zasad, trybu i terminu zgłaszania do ubezpieczeń społecznych lub do ubezpieczenia społecznego rolników oraz wyrejestrowywania z tych ubezpieczeń.
Stosownie zaś do art. 38 ust. 1 ustawy systemowej, w razie sporu dotyczącego obowiązku ubezpieczeń społecznych Zakład wydaje decyzję osobie zainteresowanej oraz płatnikowi składek.
Na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy o świadczeniach, Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu rozpatruje indywidualne sprawy z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego. Do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego zalicza się sprawy dotyczące objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym i ustalenia prawa do świadczeń.
Zdaniem ZUS bezsporne w niniejszej sprawie jest to, że L.W. zgłosił Z.J. do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, z tytułu wykonywania umowy zlecenia. L.W. zgłosił zastrzeżenia do protokołu kontroli przeprowadzonej przez ZUS w jego firmie i zakwestionował ustalenia między innymi w zakresie uznania umowy zlecenia zawartej z Z.J. za umowę wykonywaną na rzecz własnego pracodawcy tj. Spółki M. W konsekwencji L.W. nie wyrejestrował Z.J. z obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego, choć w stosunku do tego ostatniego została wydana, wskazana wyżej, decyzja z dnia [...] lutego 2014 r.
W ocenie ZUS można zatem stwierdzić, że w niniejszej sprawie powstał spór, co do podlegania Z.J. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania umowy zlecenia, zawartej z L.W., jako płatnikiem składek na to ubezpieczenie. Jedynym podmiotem uprawnionym do rozstrzygnięcia tego sporu jest Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu. Decyzja wydana w tym przedmiocie, będzie podstawą do zmiany danych na koncie płatnika składek L.W. oraz na koncie Z.J.
W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2014 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ o odmowie wszczęcia postępowania jest wadliwe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż skarga nie ma uzasadnionych podstawy dla jej uwzględnienia.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Prezesa NFZ utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia dla Z.J., pracownika M. Sp. z o.o. obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego u tego płatnika z tytułu umowy zlecenia zawartej z innym niż pracodawca płatnikiem składek: K., w ramach której wykonywał pracę na rzecz M. Sp. z o.o.
W ocenie Sądu stanowisko Prezesa NFZ jest zasadne.
Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. a z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, ze zm.), obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są pracownikami w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U z 2013 r., poz. 1442, ze zm.), za pracownika, w rozumieniu ustawy, uważa się także osobę wykonującą pracę na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia lub innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z ustawą z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), zwanej dalej "k.c.", stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, albo umowy o dzieło, jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy, lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy.
Jednocześnie zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do zakresu działania ZUS należy między innymi: stwierdzanie i ustalanie obowiązku ubezpieczeń społecznych. Wobec powyższego to Zakład Ubezpieczeń Społecznych ma kompetencje do określania, czy osoba spełnia przesłanki do podlegania ubezpieczeniom społecznym i kto, w stosunku do takiego zleceniobiorcy, pełni funkcje płatnika składek oraz z jakiego tytułu powinien być zgłoszony do ubezpieczenia społecznego.
W świetle powołanych przepisów za pracownika uważa się osobę pozostającą w stosunku pracy oraz osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia jeżeli umowę taką zawarła z pracodawcą, z którym pozostaje w stosunku pracy lub jeżeli w ramach takiej umowy wykonuje pracę na rzecz pracodawcy, z którym pozostaje w stosunku pracy. Jednocześnie to Zakład Ubezpieczeń Społecznych lub płatnik składek określa czy osoba wykonująca pracę na umowę zlecenie jest pracownikiem w rozumieniu ustawy o systemie, co zgodnie z art. 66 ust, 1 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach skutkuje zgłoszeniem danej osoby, jako pracownika do ubezpieczenia zdrowotnego.
Mając na uwadze obowiązujące przepisy oraz ustalony w sprawie stan faktyczny stwierdzić należy, że skoro Z.J. w ramach umowy o pracę zawartej z M. Sp. z o.o. wykonywał swoje obowiązki i równolegle - w ramach umowy zlecenia na wykonywanie świadczeń opieki zdrowotnej zawartej z K. - wykonywał tożsame obowiązki, a pracodawcę Z.J. w tym samym okresie łączyła ze zleceniodawcą umowa o udzielanie świadczeń zdrowotnych, to sytuacja ta powinna zostać rozstrzygnięta przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w oparciu o art. 8 ust. 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W takiej sytuacji bowiem pracodawca jest również płatnikiem składek na ubezpieczenie zdrowotne z tytułu umowy zawartej przez K. z Z.J. (art. 66 ust. 1 pkt 1 a oraz art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej).
Prezes NFZ zasadnie, wiec przyjął, że podleganie przez Z.J. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu umowy zawartej z K. będzie konsekwencją objęcia jego obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym jako osoby uznanej za pracownika, a nie jako zleceniobiorcę.
Powyższe stanowisko wynika z ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego w tym m.in z postanowienia z dnia 29 stycznia 2014 r., sygn. akt II UZ 70/13, w którym SN stwierdził, że w przypadku ustalenia, że określona osoba podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym w związku z wykonywaniem zatrudnienia na podstawie umowy o świadczenie usług, to podleganie z tego tytułu ubezpieczeniom zdrowotnym wynika wprost z ustawy o świadczeniach, wobec czego potwierdzanie tej okoliczności deklaratoryjną decyzją NFZ byłoby zbędne i bezprzedmiotowe. Sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą bowiem do właściwości organów ubezpieczeń społecznych (art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach), wobec czego stwierdzenie podlegania przez zainteresowaną z mocy prawa obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w związku z objęciem obowiązkowymi ubezpieczeniami społecznymi z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług uprawniało Zakład Ubezpieczeń Społecznych do ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.
W postanowieniu Sąd Najwyższy stwierdził zatem brak konieczności wydawania decyzji w zakresie ubezpieczenia zdrowotnego w przypadku ustalenia podlegania ubezpieczeniu społecznemu przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Zgodzić należy się z Prezesem NFZ, że rozstrzygnięcie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych w przedmiotowej sprawie, iż w oparciu o art. 8 ust 2a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, określona osoba będzie podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu zatrudnienia w oparciu o umowy o świadczenie usług, oznacza podleganie z tego tytułu ubezpieczeniu zdrowotnemu zgodnie z ustawą o świadczeniach.
W ocenie orzekającego w niniejszej sprawie Sądu podzielić zatem należy stanowisko Prezesa NFZ, że gdy Z.J. zostanie uznany za pracownika, powinien podlegać ubezpieczeniu zdrowotnemu jak pracownik, a w konsekwencji płatnikiem tych składek będzie M. Sp. z o.o., a nie K. i to właśnie decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych będzie rozstrzygać merytorycznie, co do podstawy objęcia ubezpieczeniem zarówno społecznym jak i zdrowotnym.
Tym samym nie istnieje konieczność merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, co do podstawy prawnej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a w konsekwencji odmowa wszczęcia postępowania była uzasadniona.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło