VI SA/Wa 2734/12
WyrokWSA w Warszawie2013-06-04
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Zdzisław Romanowski, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu poprzedniej decyzji przez sąd administracyjny, naruszył art. 153 PPSA, jeśli nie zastosował się w pełni do oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu poprzedniego wyroku sądu, w szczególności w zakresie dostępu do akt sprawy i udostępniania ofert konkurencyjnych świadczeniodawców?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył art. 153 PPSA, ponieważ rozpoznając ponownie sprawę po uchyleniu poprzedniej decyzji przez sąd, nie zastosował się w pełni do wskazań sądu zawartych w poprzednim wyroku. Organ ograniczył dostęp strony do akt sprawy i nie udostępnił ofert konkurencyjnych świadczeniodawców, co było sprzeczne z oceną prawną sądu, który podkreślił potrzebę pełnego dostępu do materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym, z uwzględnieniem ochrony danych wrażliwych i tajemnicy przedsiębiorstwa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Poprzedni wyrok WSA w Warszawie uchylił decyzję Prezesa NFZ z uwagi na potrzebę analizy porównawczej ofert i umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do istotnych okoliczności. Organ, rozpoznając sprawę ponownie, utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w kwestii dostępu do akt i nie udostępnił ofert konkurencyjnych świadczeniodawców, co skarżąca uznała za naruszenie zasady równego traktowania i zasad postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędziowie Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącej M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2012 nr [...] Prezes
Narodowego Funduszu Zdrowia dalej jako "Prezes NFZ", na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) dalej jako "ustawa o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej jako "Dyrektor OW NFZ") z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] oddalającej odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: profilaktyczne programy zdrowotne – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że Dyrektor OW NFZ decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] oddalił odwołanie M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. od wyników konkursu ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w okresie od [...].01.2011 r. do [...].12.2013 r. w rodzaju: profilaktyczne programy zdrowotne, w zakresie: program profilaktyki raka piersi - etap podstawowy, 2203 - powiat [...].
Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji organu I instancji z dnia [...] grudnia 2010 r. - Prezes NFZ w dniu [...] marca 2011 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora OW NFZ.
Następnie organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M. Sp. z o.o. od decyzji Prezesa NFZ z dnia [...] marca 2011 r. - wyrokiem z dnia 13 października 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] grudnia 2010 r. Uzasadniając swoje stanowisko, Sąd stwierdził, że pomimo tego, iż w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 154 w zw. z art. 152 ust.1 ustawy o świadczeniach nie dochodzi do ponownego ustalenia stanu faktycznego to dla wydania decyzji zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. konieczne jest dokonanie porównania oferty wybranej z ofertą odwołującego. Także niezrozumiała w ocenie Sądu była odmowa udostępnienia oferty podmiotu wybranego w postępowaniu konkursowym z uwagi na zawarte w niej "dane wrażliwe" w świetle udostępnienia dokumentacji skarżącej spółki zawierającej również "dane wrażliwe". Sąd podkreślił, że w aktach sprawy brak jest jakiejkolwiek informacji, aby akta które nie zostały udostępnione stronie były objęte klauzulą poufności, o której mowa w art. 55 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.).
Natomiast we wskazaniach co do dalszego postępowania, jak dalej organ wskazywał - Sąd zobowiązał organy NFZ do dokonania, na podstawie zebranego i dołączonego do akt kompletnego materiału dowodowego - analizy porównawczej obu ofert złożonych w postępowaniu konkursowym.
W dniu [...] sierpnia 2012 r. Dyrektor OW NFZ rozpoznając ponownie sprawę wydał decyzję nr [...] oddalającą w całości odwołanie, wobec braku podstaw do jego uwzględnienia. Zdaniem organu I instancji - oferta odwołującego została przyjęta do postępowania konkursowego, a jej ocena została dokonana według jednolitych dla wszystkich świadczeniodawców kryteriów oceny ofert. Ponadto zaznaczył, że warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie podlegały zmianie w toku postępowania, a odwołujący w oświadczeniu załączonym do oferty oświadczył, że zapoznał się z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń, oraz że przyjmuje je do wykonania. Ponadto podkreślił, że Komisja konkursowa dokonała wyboru ofert celem zawarcia umowy i uwzględniła w rozstrzygnięciu postępowania ofertę zajmującą miejsce pierwsze. Oferta uznana za najlepszą, zdobywając 87,500 punktów uzyskała pierwsze miejsce w rankingu końcowym i zamknęła listę oferentów wyczerpujących kwotę przeznaczoną przez [...] OW NFZ na niniejsze postępowanie.
Prezes NFZ podkreślił także, że realizując zalecenia Sądu – organ I instancji przedstawił szczegółowe porównanie oferty wybranej w postępowaniu oraz oferty odwołującego.
Odwołanie od decyzji Dyrektora OW NFZ z dnia [...] sierpnia 2012 r. wniosła M. Sp. z o.o.
Rozpatrując ponownie niniejszą sprawę - Prezes NFZ na wstępie wskazał na treść przepisu art. 152 ust. 1, art. 154 ust. 1 ustawy o świadczeniach oraz stwierdził, że przedmiotem rozstrzygania przez organy NFZ jest badanie naruszenia interesu prawnego odwołującego się wskutek naruszenia zasad postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz kontrola prawidłowości postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. W dalszej kolejności wywodził, że przedmiot badania organów obu instancji jest zatem skonkretyzowany do określonego podmiotu (odwołującego się) i do określonych czynności komisji, podejmowanych w stosunku do tego podmiotu. Oznacza to, w ocenie Prezesa NFZ, że organy obu instancji nie prowadzą ponownie postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, lecz rozpoznają sprawę w odniesieniu do konkretnego podmiotu i konkretnych czynności. Nie powielają zatem czynności zarezerwowanych przez ustawę dla komisji powoływanej przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu. Organy obu instancji zobowiązane są zbadać, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, i czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego.
Następnie organ odwoławczy stwierdził, że oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa NFZ w wymienionych w zaskarżonej decyzji zarządzeniach wydanych na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, które stosownie do poglądu wyrażonego w wyrokiem NSA z 24 lutego 2011 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 262/10 są dla świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu wiążące.
W dalszej kolejności Prezes NFZ dokonał porównania oferty odwołującej się Spółki oraz oferty świadczeniodawcy wybranego w przedmiotowym konkursie ofert w formie tabelarycznej oraz stwierdził, że:
1. w zakresie ciągłości zarówno oferent wybrany, jak i odwołujący odpowiedzieli "TAK" na wszystkie cztery pytania ankietowe i za każde z nich otrzymali ¼*10=2,500 pkt, co łącznie daje maksymalną możliwą liczbę tj. 10 pkt;
2. w zakresie jakości w części dotyczącej personelu udzielającego świadczeń w odniesieniu do lekarzy zarówno oferent wybrany, jak i odwołujący zapewniają lekarza specjalistę, co skutkuje otrzymaniem 10/13*25=19,231 pkt, natomiast w odniesieniu do techników elektroradiologii otrzymali 3/13*25=5,765, co po zsumowaniu daje łącznie w tej kategorii maksymalną możliwą liczbę tj. 25,000 pkt;
3. w zakresie zewnętrznej oceny jakości oferent wybrany otrzymał ½ *5=2,500 pkt za posiadanie certyfikatu ISO, natomiast odwołujący za ten parametr otrzymał 0 pkt. Żaden z oferentów nie posiadał certyfikatu CMJ, za co każdy otrzymał 0 pkt, co po zsumowaniu daje w tej kategorii po 2,500 pkt oferentowi wybranemu i 0 pkt odwołującemu;
4. w zakresie jakości w części dotyczącej sprzętu i aparatury medycznej zarówno oferent wybrany, jak i odwołujący zapewniają prawidłowe wyniki testów specjalistycznych mammografu, co daje im 1/1*15=15 pkt, tj. maksymalną ilość w tej kategorii;
5. w zakresie dostępności zarówno oferent wybrany, jak i odwołujący otrzymali po 2 pkt za posiadanie podjazdu oraz po 2 pkt za posiadanie podnośnika lub windy umożliwiającego dostęp dla świadczeniobiorców niepełnosprawnych, co po przeliczeniu daje dwukrotnie liczbę 1,667 pkt: (2/6*5). Oferent wybrany w tej kategorii otrzymał 1,667 pkt (2/6*5) za posiadanie pomieszczenia sanitarnego przystosowanego dla osób niepełnosprawnych, którego nie posiadał odwołujący i za to kryterium otrzymał 0 pkt;
6. odnośnie do kryterium ceny – organ stwierdził, że zarówno oferent wybrany, jak i odwołujący otrzymali maksymalną liczbę punktów, ponieważ zaproponowali w ofertach cenę 9,00 zł za punkt, czyli niższą niż cena oczekiwana NFZ, która wynosiła 10,00 zł za punkt - 30x(1,1x10,00 zł - 9,00 zł)/(1,1x10,00 zł - 0,9x10,00 zł)=30x2/2=30.
Następnie Prezes NFZ wskazał, że decyzja o wybraniu oferty uzależniona jest od zajmowanego miejsca w rankingu końcowym, wynikającego stosownie do art. 148 ustawy o świadczeniach z porównania ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Organ odwoławczy stwierdził także, że przedstawiony dowód w postaci wyliczeń porównawczych jednoznacznie potwierdza, że dla każdej z ofert właściwie policzono punkty oceny i rozstrzygnięcie postępowania nie mogło być inne, niż wskazane w ogłoszeniu.
Podkreślił także, że wyższa punktacja uzyskana przez oferenta wybranego w kryteriach niecenowych (jakości i dostępności) wskazuje na lepsze warunki udzielania świadczeń przez wybranego świadczeniodawcę.
Ustosunkowując się do zarzutu odwołania dotyczącego nieudostępnienia odwołującej się Spółce ofert pozostałych oferentów – Prezes NFZ uznając go za bezprzedmiotowy przywołał orzecznictwo NSA postulujące wyłączenie z akt administracyjnych postępowania odwoławczego ofert konkurencyjnych (sygn. akt: II GSK 264/10, II GSK 265/10, II GSK 554/10 oraz II GSK 1458/10 i II GSK 999/12) stwierdzając, że poglądy w nich wyrażone są wskazówką jak należy rozstrzygnąć kwestię udostępniania akt. Wskazał, że w decyzji pierwszoinstancyjnej dokonano szczegółowej analizy porównawczej ofert biorących w postępowaniu poprzedzającym zawarcie umów na podstawie odpowiedzi udzielonych na poszczególne pytania ankiety, przedstawiając uzasadnienie w tabeli, co oznacza, że strona miała możliwość zapoznania się z odpowiedziami innych oferentów bez ujawniania danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa jak, np. dane finansowe, czy dane osobowe.
Zdaniem organu odwoławczego, wbrew zarzutom odwołania – organy NFZ nie naruszyły art. 10 § 1 art. 73 § 1 K.p.a., gdyż na każdym etapie postępowania odwołujący miał możliwość zapoznania się z dokumentami postępowania w zakresie określonym w czterech precedensowych wyrokach NSA w sprawach sygn. akt: II GSK 264/10, II GSK 265/10, II GSK 554/10 oraz II GSK 1458/10. Organ podkreślił także, że oferta odwołującego nie została udostępniona innym podmiotom biorącym udział w postępowaniu poprzedzającym zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, ponieważ podmioty te nie są stronami postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie odwoławcze. Tym samym Fundusz nie naruszył zasady równego traktowania oferentów. Organ dodał także, że w niniejszej sprawie art. 74 § 2 K.p.a. nie miał zastosowania, co znajduje w jego ocenie potwierdzenie w wyrokach NSA z dnia 16 marca 2011 r. zapadłych w sprawach o sygn. akt II GSK 264/10 oraz sygn. akt II GSK 265/10 oraz z dnia 14 czerwca 2011 r. sygn. akt II GSK 554/10, zgodnie z którymi "organ nie był zobowiązany do wydania postanowienia w trybie art. 74 § 2 k.p.a. odmawiającego NZOZ prawa przeglądania akt sprawy".
Prezes NFZ nie zgodził się także z zarzutem naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., gdyż w jego ocenie dyrektor OW NFZ w decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. dokonał szczegółowej analizy porównawczej ofert biorących w postępowaniu poprzedzającym zawarcie umów na podstawie odpowiedzi udzielonych na poszczególne pytania ankiety, przedstawiając uzasadnienie w tabeli.
W konkluzji Prezes NFZ stwierdził, że w toku postępowania konkursowego nie zostały naruszone zasady określone w ustawie o świadczeniach, aktach wykonawczych oraz zarządzeniach Prezesa NFZ wydanych na jej podstawie, a interes prawny odwołującego nie doznał uszczerbku.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] października 2012 r. M. Sp. z o.o. zwana dalej "skarżącą", "skarżącą spółką" zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie zasad postępowania określonych w art. 134 i 152 ustawy o świadczeniach, w szczególności zasad równego traktowania oferentów oraz zasad prowadzenia postępowania odwoławczego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;
2. naruszenie art. 7, 10, 73, 74, 77, 107 i 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 80 K.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Wniosła o uchylenie skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji dyrektora OW NFZ z dnia [...] sierpnia 2012 r., a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Rozwijając w obszernym uzasadnieniu skargi zarzuty naruszenia w toku postępowania zasady równego traktowania wszystkich oferentów skarżąca m. in. wskazała, że organy NFZ w uzasadnieniu swojej decyzji nie odniosły się do poruszonej przez nią kwestii zweryfikowania przez komisję konkursową poprawności i prawdziwości odpowiedzi innych oferentów na pytania zawarte w ankiecie, za które przyznawano punkty. Jednocześnie podkreśliła, że została poddana kontroli co do prawdziwości i poprawności udzielonych odpowiedzi jak i innych danych zawartych w ofercie, podczas gdy w przypadku innych świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu konkursowym odstąpiono od takich kontroli.
Skarżąca wywodziła, że z uwagi na brak dostępności do całości materiałów postępowania konkursowego, w szczególności ofert pozostałych uczestników i ich szczegółowych ocen, jedynie kontrola organu mogła zapewnić weryfikację prawidłowości przeprowadzenia postępowania konkursowego. Skoro zatem o meritum sprawy - Prezes NFZ rozstrzygnął bez dokonania analizy prawdziwości danych zawartych w ofertach podmiotów uczestniczących w konkursie i analizy dokumentacji postępowania konkursowego, to w ocenie skarżącej dokonana w toku postępowania przed Prezesem NFZ kontrola miała wyłącznie charakter iluzoryczny, nie dała bowiem odpowiedzi na pytanie, czy wynik punktowy skarżącej spółki jak i pozostałych uczestników postępowania został skalkulowany w sposób prawidłowy na podstawie prawdziwych i poprawnych danych zarówno pod względem rachunkowym, jak i pod względem merytorycznym - uzyskania danej ilości punktów w konkretnych kategoriach.
Następnie skarżąca dokonała szerokiego omówienia pojęcia uszczerbku interesu prawnego, stanowiącego w myśl art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach kryterium oceny zasadności wniesienia odwołania.
W konkluzji stwierdziła, że dla oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania, jak również w celu wykazania, że organ zapewnił równe traktowanie wszystkich oferentów zgodnie z zasadami gwarantującymi zachowanie zasad uczciwej konkurencji niezbędne jest wykazanie, że wyliczenie ilości punktów przypadających na daną kategorie zostało dokonane w oparciu o przejrzyste i jednakowe dla wszystkich oferentów kryteria. W jej ocenie organy NFZ nie sprostały temu zadaniu.
Ponadto skarżąca zarzucała, że organy nie odniosły się do poruszanego przez nią zarzutu naruszenia art. 134 ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach w zakresie zapewnienia równego traktowania wszystkich oferentów również w trakcie przeprowadzania kontroli.
Wywodziła, że o odstąpieniu komisji konkursowej od kontroli wszystkich ofert dowiedziała się dopiero na dalszym etapie postępowania, z uwagi na brak udostępnienia jej na etapie postępowania administracyjnego wglądu do akt sprawy, co pozbawiło ją możliwości obrony swoich praw i przedstawienia argumentacji zmierzającej do wykazania, że i w jakim stopniu nastąpił uszczerbek jej interesu prawnego.
W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym
w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, sąd administracyjny rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r. Nr 270 - dalej jako "p.p.s.a.").
Zaskarżona decyzja Prezesa NFZ z dnia [...] października 2012 r. została wydana na skutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2011 r. sygn. akt VI SA/Wa 1086/11 uchylającego decyzję tego organu z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora OW NFZ z dnia [...] grudnia 2010 r. z uwagi na potrzebę przeprowadzenia przez organ analizy porównawczej oferty skarżącej w relacji do oferty podmiotu, który konkurs wygrał, celem umożliwienia Sądowi zbadania legalności zaskarżonej decyzji, a skarżącej wypowiedzenia się co do istotnych okoliczności sprawy.
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu przepisu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej. Podkreślić należy, że zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej
w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie (vide: wyrok WSA w Łodzi z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 89/10 Lex nr 618104).
Sąd administracyjny, który ponownie orzeka w sprawie, może uwzględnić skargę na decyzję, tylko jeżeli organ administracyjny nie zastosuje się do oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu poprzednio zapadłego w tej sprawie wyroku.
Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu, organ naruszył przepis art. 153 p.p.s.a., bowiem rozpatrując ponownie sprawę, jedynie w części uwzględnił wskazania Sądu zawarte w powołanym wyroku z dnia 13 października 2011 r. - uzupełniając rozstrzygnięcie o analizę porównawczą oferty skarżącej w relacji do oferty podmiotu, który konkurs wygrał. Konsekwentnie natomiast utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, gdy idzie o dostęp do akt administracyjnych postępowania konkursowego, odmawiając stronie wglądu do dokumentacji ofertowej pozostałych świadczeniodawców, jak również nie dołączając do akt sprawy kompletnego materiału dowodowego w postaci pozostałych ofert wybranych świadczeniodawców.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w oparciu o przywołane orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ wyraził pogląd, o wyłączeniu z akt administracyjnych postępowania odwoławczego w sprawach konkursowych dokumentów dotyczących innych świadczeniodawców, zawierających dane chronione prawem. Jednocześnie Prezes NFZ wywodził, że odwołująca się w istocie miała możliwość zapoznania się z odpowiedziami innych oferentów bez ujawniania danych stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, jak np. dane finansowe czy dane osobowe, bowiem organy NFZ dokonały szczegółowej analizy porównawczej ofert biorących udział w postępowaniu poprzedzającym zawarcie umów, na podstawie odpowiedzi udzielonych na poszczególne pytania ankiety.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, nie podziela stanowiska wyrażonego w skarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji dyrektora OW NFZ, iż oferty konkurencyjnych świadczeniodawców nie mogą w sposób całkowity podlegać jakiemukolwiek ujawnieniu innym świadczeniodawcom. Owszem, uznać trzeba, iż nie mogą w toku postępowania odwoławczego podlegać ujawnieniu dane zawarte w ofercie, objęte tajemnicą przedsiębiorstwa oraz ustawowo chronione dane osobowe, w tym tzw. dane wrażliwe, niemniej w świetle art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, trudno byłoby wykazać naruszenia zasad prowadzenia postępowania w oparciu o materiał dowodowy, w którym nie byłoby jakiegokolwiek dostępu do danych wynikających z ofert konkurencyjnych świadczeniodawców.
Jak słusznie zauważa organ, w dotychczasowym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przeważa pogląd, iż Fundusz ma prawo ograniczyć dostęp uczestnika postępowania konkursowego, który przegrał konkurs do ofert konkurencyjnych świadczeniodawców (vide: wyroki NSA z dnia 16 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 264/10 oraz II GSK 265/10, czy też wyrok NSA z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 554/10). Niemniej należy wyraźnie podkreślić, iż powyższe orzeczenia NSA nie zapadły jednogłośnie.
Na gruncie niniejszej sprawy wskazać należy m.in. na wyrok NSA z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt II GSK 265/10. Autor zdania odrębnego zgłoszonego do powołanego wyroku podkreśla, że postępowanie toczące się przed Dyrektorem Oddziału Wojewódzkiego NFZ oraz Prezesem NFZ jest postępowaniem administracyjnym, bowiem odwołanie dotyczące rozstrzygnięcia postępowania złożone zostało na podstawie art. 154 § 1 ustawy o świadczeniach. Złożone odwołanie otworzyło zatem postępowanie administracyjne, do którego mają zastosowanie przepisy K.p.a. w zakresie niewyłączonym przez przepisy tej ustawy. O ile otwarte jest już postępowanie administracyjne, to musi dojść do ujawnienia i zbadania wszystkich okoliczności związanych ze sprawą. Także
z punktacją, ofertami, uzasadnieniem punktacji, itp., gdyż jest to skutek ocen dokonanych w odniesieniu do poszczególnych wymagań stawianych w ogłoszeniu. Odmowa stronie udostępnienia pełnych akt sprawy, pomimo złożonego w tym względzie wniosku, narusza art. 73 k.p.a.
Na aprobatę w ocenie Sądu zasługuje również pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt II GSK 121/12 "(...) jeżeli zatem np. organ ma za zadanie skontrolować zgodność rozstrzygnięcia z punktu widzenia zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców, to musi nie tylko porównać oceny ofert poszczególnych świadczeniodawców, ale również skonfrontować te oceny z samymi ofertami. W takim przypadku zarówno oceny poszczególnych ofert, jak i oferty powinny być włączone do akt kontrolnego postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatruje się w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej dostatecznych podstaw prawnych do wyłączenia stosowania w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organy Funduszu przepisów art. 73 - 74 k.p.a. Potrzebę ochrony informacji obejmujących np. tajemnicę przedsiębiorstwa lub ochrony danych osobowych można natomiast zaspokoić korzystając z innych, odpowiednich regulacji prawnych, np. odpowiednio art. 55 ust. 1 ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.). Na uwagę zasługuje fakt, że w sprawach ze skarg na decyzje podejmowane w omawianym postępowaniu administracyjnym, dbałość o ochronę informacji dotyczących świadczeniodawców wykazują przede wszystkim organy Funduszu (...)".
Konkludując, Prezes NFZ rozpoznając sprawę ponownie obowiązany jest
w całości uwzględnić wytyczne Sądu zawarte w wyroku z 13 października 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 1086/11, bez względu na poglądy prawne wyrażone
w orzeczeniach sądowych zapadłych w innych sprawach.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 p.p.s.a. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w pkt 2 wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło