VI SA/Wa 275/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska Sędziowie Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Sędzia WSA Andrzej Czarnecki (spr.) Protokolant Iwona Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia[...] grudnia 2006 r. nr [...]w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu publicznego z drogi krajowej oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., nr [...], Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad zezwoli na lokalizację zjazdu publicznego z drogi krajowej nr [...] B. w km 22+830, strona prawa, do działki nr [...] w Z. oraz ustalił warunki wykonania i użytkowania zjazdu. W warunkach tych wskazał między innymi, że zjazd ma być użytkowany do obsługi zabudowy mieszkalno-usługowej na działce nr [...] oraz na działkach przyległych nr [...] i [...] projektowaną drogą wewnętrzną po działce nr [...]. Decyzję otrzymał A. B. jako wnioskodawca, oraz – do wiadomości - właściciele działki [...], K. i M. małżonkowie P. Dotychczasowi właściciele działki nr [...] – Z. i S. małżonkowie W. - zmarli przed wszczęciem postępowania. Decyzja ta stała się prawomocna w dniu [...] września 2005 r. P. P., dnia [...] lutego 2006 r. złożył do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego. Argumentował, że od dnia [...] grudnia 2005 r. właścicielami działki nr [...], jak również przylegających działek nr [...] i [...], stał się on wraz z żoną M. W postępowaniu zakończonym ww. decyzją nie brali udziału ani poprzedni właściciele tej działki, ani też obecni jej właściciele. Jako przyczynę tego stanu rzeczy wnioskodawca wskazał brak należytej staranności ze strony urzędników oraz złą wolę H. B., która znała zarówno stan prawny działki nr [...], jak i adresy zamieszkania jej właścicieli, przed którymi ukrywała fakt toczącego się postępowania o zlokalizowanie zjazdu. Wnioskodawca nie zgadzał się z rozwiązaniem układu komunikacyjnego, który narzucono mu powołaną wyżej decyzją. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, postanowieniem z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...], wznowił postępowanie w sprawie. Postanowienie to otrzymali – jako strony – P. i M. P., M.i K. P. i A. B. W trakcie postępowania toczącego się na skutek wznowienia M. i P. P. domagali się – w piśmie z dnia [...] kwietnia 2006 r. – stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdyż toczącego się bez udziału strony. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., nr [...], Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji wobec braku przesłanek z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., jako podstawę rozstrzygnięcia podając art. 151 §1 pkt 1 k.p.a. W uzasadnieniu organ wskazał, że we wniosku o wznowienie postępowania zarzucono organowi, iż nie ustalił spadkobierców właścicieli działki nr [...] i dlatego pominął ich przy wydawaniu decyzji. Organ istotnie powinien był "ustanowić przedstawiciela ustawowego spadkobierców w miejsce nieżyjących właścicieli", jednakże okoliczność ta nie miała znaczenia w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r., "ponieważ wnoszący o wznowienie postępowania P. P. nie należał do grona spadkobierców". W ocenie organu II instancji P. P. uzyskał tytuł prawny w dniu [...] grudnia 2005 r. na podstawie umowy o dział spadku i darowizny. Spadkobiercą małżonków W., który w wyniku działu spadku otrzymał własność działki nr [...] była B. P. Osoba ta nie zgłaszała żadnych wniosków ani nie podjęła innych czynności mających na celu uznanie jej za stronę postępowania o zlokalizowanie zjazdu. W szczególności B. P. nie złożyła wniosku o wznowienie postępowania. Skarżone rozstrzygnięcie było prawidłowe, bowiem P. P. nie mógł być stroną postępowania w przedmiocie zlokalizowania zjazdu. Omawianą decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. otrzymali M. i K. P. oraz P. P., a także A. B. M. i P. P. złożyli dnia [...] czerwca 2006 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem ww. decyzją. W uzasadnieniu podnieśli, że decyzja o lokalizację zjazdu wydana została bez ich udziału w postępowaniu, co stanowi naruszenie przepisów k.p.a. i może być podstawą do jej uchylenia. W chwili orzekania w pierwszej instancji spadkobiercy właścicieli działki nr [...] żyli i byli znani wnioskodawczyni. Ponadto P. P. był właścicielem działki nr [...], której również miał dotyczyć planowany zjazd z drogi krajowej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną organ podał art. 138 §1 pkt 1 w związku z art. 127 §3 oraz art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu organ, odnosząc się do argumentacji P. i M. P. wskazał, że małżonkowie nie należeli do kręgu spadkobierców ustawowych właścicieli działki nr [...], to jest S. i Z. małżonków W. Po śmierci tych ostatnich własność działki nr [...] nabyła dnia [...] grudnia 2005 r. B. P., która jeszcze tego samego dnia darowała ją P. i M. P. Dlatego też małżonkowie P. nie legitymowali się uprawnieniami strony w postępowaniu zakończonym wydaniem w pierwszej instancji decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 r. Ponadto organ podkreślił, że B. P. zgłosiła się do Oddziału w K. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad dnia [...] października 2005 r. w celu zapoznania się z aktami sprawy. Nie składała wówczas żadnych wniosków i nie podjęła żadnych czynności mających na celu uznanie jej za stronę postępowania. P. P. złożył na ww. decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako naruszających prawo, w szczególności art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. W uzasadnieniu podniósł, że już we wniosku o wznowienie postępowania wyraźnie zaznaczył, że w postępowaniu nie brali udziału spadkobiercy Z. i S. W., występujących w księgach wieczystych jako właściciele działki nr [...]. W ocenie skarżącego, organ nie kwestionował faktu pominięcia w postępowaniu spadkobierców małżeństwa W., a pomimo to wniosek o wznowienie postępowania złożony przez następcę prawnego osoby, która należała do kręgu spadkobierców po ww. małżeństwie, organ uznał za nie spełniający warunków z art. 145 §1 pkt 4 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. W uzasadnieniu argumentował, że decyzja merytoryczna została wydana dnia [...] sierpnia 2005 r., to jest gdy właściciele działki nr [...] nie żyli już od kilku lat. Spadek po nich nabyli w częściach równych: B. P., M. T., A. W. i Z. W. Organ prowadzący postępowanie nie miał informacji o następcach prawnych małżeństwa W., a wiadomość taką powziął dopiero po wydaniu decyzji, to jest w dniu [...] października 2005 r., gdy B. P. zgłosiła się do organu w celu zapoznania się z aktami sprawy. B. P. nie podjęła w sprawie żadnych działań, których celem byłoby uznanie jej za stronę toczącego się postępowania, nie wnosiła także o jego wznowienie. W tej sytuacji organ nie mógł wznowić postępowania z urzędu. Ponadto organ podkreślił, że skarżący P. P. i jego żona M. P. uzyskali tytuł prawny do działki nr [...] dopiero dnia [...] grudnia 2005 r. w wyniku umowy o dział spadku i umowy darowizny. Nie są oni zatem spadkobiercami małżonków W., nieuprawnione jest więc twierdzenie skarżącego, że zostali pominięci w postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. W myśl art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, iż jest ona niezasadna. Wznowienie postępowania administracyjnego, zakończonego ostateczną decyzją administracyjną dopuszczalne jest tylko w przypadku zaistnienia jednej z podstaw określonych w art. 145 § 1 kpa. Żadna inna okoliczność, nie objęta treścią tego przepisu, nie może być podstawą wznowienia postępowania. Skarżący podnosił, iż on wraz z żoną byli, bez własnej winy, pozbawieni możliwości udziału w postępowaniu, które zakończyło się decyzją o udzieleniu zezwolenia na urządzenie zjazdu. Otóż M. i P. P. nie uczestniczyli w tym postępowaniu nie dlatego, iż uczestnictwa tego zostali pozbawieni wskutek wad toczącego się postępowania, a dlatego, iż w owym czasie byli podmiotami nie mającymi żadnego związku ze sprawą. Skarżący dopiero z chwilą nabycia nieruchomości mogą być stroną postępowań administracyjnych dotyczących ich nieruchomości i to w zakresie odnoszącym się do zdarzeń powstałych po nabyciu nieruchomości. P. P. występując w sprawie osobiście, a nie jako pełnomocnik spadkobierców działki nr [...] wywodził, iż doszło do naruszenia prawa ponieważ w postępowaniu administracyjnym nie brali udziału następcy prawni zmarłych właścicieli. Należ więc zauważyć, iż wznowienie postępowania z tej przyczyny (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) może nastąpić jedynie na żądanie strony (art. 147 k.p.a.). Jak wynika z akt sprawy skarżący nie był właścicielem przedmiotowej nieruchomości w czasie postępowania o udzielenie zezwolenia na urządzenie zjazdu. Nie był także spadkobiercą po zmarłych Z. i S. W., bowiem jego udział w spadku był wyłączony przez żyjąca matkę B. P. Jest faktem, że spadkobiercy Z. i S. W. nie brali udziału w tym postępowaniu administracyjnym. Zachodziła więc podstawa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. do wznowienia postępowania przy spełnieniu warunków określonych w k.p.a. Ponieważ spadek po Z. i S. W. otworzył się przed wszczęciem postępowania administracyjnego, B. P., jako jedna ze spadkobierców Z. i S. W., miała prawo skorzystania z zarzutu wskazanego w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. – braku uczestnictwa w postępowaniu o udzielenie zezwolenia na urządzenie zjazdu. Podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 k.p.a.). B. P. dowiedziała się o decyzji w dniu [...] października 2005 r., jednakże nie skorzystała z terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, nadto wniosku takiego w ogóle nie złożyła. Stąd zarzut skarżącego o braku uczestnictwa spadkobierców działki nr [...] w postępowaniu o wydanie zezwolenia na zjazd, aczkolwiek trafny, nie zmienia faktu, że uprawnieni do wystąpienia z żądaniem wznowienia tego postępowania takiego wniosku nie złożyli. Natomiast skarżący, z przyczyn już podnoszonych, nie mógł skutecznie domagać się zmiany zaskarżonej decyzji. W tych okolicznościach Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.