VI SA/Wa 2767/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. C. na pismo Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zażalenia postanawia odrzucić skargę Skarżący – W. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zażalenia na czynności Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczące realizacji umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, a w szczególności na czynności podjęte w ramach postępowania kontrolnego. W uzasadnieniu skargi skarżący poniósł brak merytorycznego rozpatrzenia przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia zażalenia na czynności Dyrektora [...] Narodowego Funduszu Zdrowia oraz zażądał odstąpienia od nałożenia na niego kary umownej, w wyniku prowadzonego postępowania kontrolnego nr [...]. Skarżący wniósł o wydanie postanowienia zabezpieczającego na czas trwania postępowania w postaci wstrzymania wykonalności wystąpienia pokontrolnego z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. określa kognicję sądów administracyjnych, wskazując katalog aktów prawnych i czynności z zakresu administracji publicznej mogących być przedmiotem skargi. Zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy z 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658; dalej zwana ustawą nowelizującą), zmieniono art. 3 § 2 p.p.s.a., mający zastosowanie w niniejszej sprawie. Stosownie do art. 2 ww. ustawy nowelizującej, przepisy tej ustawy w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2-8, pkt 10-14, pkt 19-32, pkt 34-39, pkt 41-47, pkt 51, pkt 52, pkt 55, pkt 57, pkt 58, pkt 60-69, pkt 71, pkt 72 i pkt 74-81 niniejszej ustawy stosuje się również do postępowań wszczętych przed dniem jej wejścia w życie. W pozostałym zakresie, do tych postępowań stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym. Zatem, zgodnie z art. 1 pkt 1 w związku z art. 2 ustawy nowelizującej, art. 3 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji ma zastosowania do postępowań sądowych wszczętych przed 15 sierpnia 2015 r. W rozpoznawanej sprawie postępowanie sądowe zostało wszczęte po 15 sierpnia 2015 r., czyli po wejściu w życie ustawy nowelizującej. W konsekwencji niniejszą sprawę należało rozważyć na podstawie art. 3 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu ustalonym ustawą nowelizującą. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Ponadto, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a). Powyższe wyliczenie ma charakter zupełny, a zatem sąd administracyjny nie jest właściwy do zajmowania się sprawami, które nie zostały wyraźnie wskazane w przywołanych wyżej przepisach oraz sprawami które zostały wyłączone spod kognicji sądów administracyjnych. Stosownie do art. 58 § pkt 1 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pismo Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2015 r. o nieuwzględnieniu zażalenia na czynności Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczące realizacji umowy o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej, a w szczególności na czynności podjęte w ramach postępowania kontrolnego. W myśl art. 160 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r., poz. 581 ze zm.; dalej ustawa o świadczeniach) - świadczeniodawcy, który zawarł umowę o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługuje zażalenie na czynności dyrektora wojewódzkiego oddziału Funduszu dotyczące realizacji umowy. Stosownie do art. 161 ust. 1 ustawy o świadczeniach - zażalenie, o którym mowa w art. 160, rozpatruje, w terminie 14 dni od dnia jego otrzymania, Prezes Funduszu. Zażalenie, o którym mowa w ust. 1, składa się wraz z uzasadnieniem za pośrednictwem właściwego miejscowo oddziału wojewódzkiego Funduszu w terminie 14 dni od dnia dokonania czynności przez dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu (art. 161 ust. 2 ustawy o świadczeniach). Prezes Funduszu, uwzględniając zażalenie w części lub w całości, nakłada na dyrektora oddziału wojewódzkiego Funduszu obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w szczególności poprzez uchylenie czynności, której dotyczy zażalenie, i zawiadamia świadczeniodawcę w terminie 7 dni o uwzględnieniu zażalenia (art. 161 ust. 2a ustawy o świadczeniach). Dokonując oceny charakteru prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (wyrażonego w piśmie z 5 sierpnia 2015 r.) przez pryzmat prawnych form działania organów administracji podlegających kognicji sądów administracyjnych stwierdzić należy, iż nie mieści się ono w katalogu spraw należących do właściwości sądów administracyjnych. Nie stanowi ono bowiem decyzji administracyjnej ani też postanowienia, gdyż prawo nie przewiduje wydania takiego rozstrzygnięcia, nie jest to również akt bądź czynność z zakresu administracji publicznej, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że przez akty lub inną czynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. należy rozumieć głównie działania materialno-techniczne wywołujące określone skutki prawne. Nadto, aby akty lub czynności podlegały kontroli sądów administracyjnych, muszą zostać spełnione następujące warunki: nie mogą mieć one charakteru decyzji czy postanowienia, winny mieć charakter publicznoprawny, być skierowane do indywidualnego podmiotu oraz dotyczyć jego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przy czym ten ostatnio wymieniony warunek oznacza, że musi istnieć ścisły związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, która dotyczy takiego uprawnienia lub obowiązku (por. np. postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2012 r. sygn. akt I OSK 1501/12, LEX nr 1332325). Zdaniem Sądu, zaskarżone pismo (rozstrzygnięcie) nie kształtuje sytuacji prawnej podmiotu, albowiem nie przyznaje określonych uprawnień lub nie nakłada obowiązków wynikających z przepisów prawa, lecz weryfikuje postępowanie dyrektora oddziału wojewódzkiego dotyczące realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Ponadto odnosi się ono do stosunku prawnego o charakterze cywilnoprawnym, którego stroną jest Narodowy Fundusz Zdrowia (realizacja umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej), nie ma więc ono charakteru publicznoprawnego. Należy bowiem podkreślić, iż zarówno decyzja administracyjna, jak i akt lub czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., muszą zostać wydane przez organ administracji publicznej w ramach jego ustawowych kompetencji. W stanie faktycznym niniejszej sprawy brak jest przepisu prawa materialnego, który stanowiłby podstawę do takiego rozstrzygnięcia. Zgodnie natomiast ze stanowiskiem zawartym w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II GSK 1012/09 rozstrzygnięcia zapadłe w imieniu Narodowego Funduszu Zdrowia (przez dyrektora wojewódzkiego oddziału NFZ lub przez Prezesa NFZ) wówczas mogą być zaskarżone do sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie tak wskazuje. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 58 § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.