VI SA/Wa 2793/24

WyrokWSA w Warszawie2025-02-19

Skład orzekający: Jakub Linkowski, Dorota Pawłowska, Maciej Borychowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika lotniczego za nieprzekazanie informacji API może zostać nałożona po upływie terminu przedawnienia, uwzględniając zawieszenie biegu terminu przedawnienia w związku z pandemią COVID-19?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna została nałożona w terminie, ponieważ bieg terminu przedawnienia został zawieszony na okres 71 dni w związku z pandemią COVID-19, zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19. Doręczenie decyzji nastąpiło przed upływem tak obliczonego terminu przedawnienia. Sąd oddalił również zarzuty dotyczące braku zdolności prawnej strony, naruszenia czynnego udziału strony w postępowaniu oraz braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi przewoźnika lotniczego R. z siedzibą w D. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego (ULC) nakładającą karę pieniężną w wysokości 22 500 zł za nieprzekazanie informacji API dotyczącej lotu z dnia 24 kwietnia 2019 r. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące m.in. naruszenia przepisów postępowania, braku zdolności prawnej strony, przedawnienia kary oraz naruszenia prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Prezes ULC utrzymał w mocy własną decyzję, uznając, że obowiązek przekazania informacji API został naruszony, a kara została nałożona w terminie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Pawłowska Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Wiechowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2025 r. sprawy ze skargi R. z siedzibą w D. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2024 r., nr [...]Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego (dalej również: "organ", "Prezes ULC") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, dalej: "k.p.a.") oraz art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2023 r., poz. 2110, dalej: "Prawo lotnicze") po ponownym rozpatrzeniu sprawy z wniosku przewoźnika lotniczego R. [...] z siedzibą w D., [...] (dalej: "skarżąca", "strona", "przewoźnik") utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2024 r. nr [...] nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości 22.500 złotych w związku z nieprzekazaniem przez stronę informacji API, dotyczącej lotu z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] z A. (dalej: "zaskarżona decyzja"). Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. Wnioskiem z dnia [...] września 2019 r. Komendant Placówki Straży Granicznej [...] wystąpił z wnioskiem do Prezesa ULC o wymierzenie kary pieniężnej przewoźnikowi w związku z nieprzekazaniem informacji API za lot nr [...] z A. w dniu [...] kwietnia 2019 r. Świadczą o tym notatka służbowa funkcjonariusza SG odpowiedzialnego w dniu [...] kwietnia 2019 r. za sprawdzenie listy oraz informacja z Biura Łączności i Informatyki Komendy Głównej Straży Granicznej o braku powyższej listy w bazie danych SG. Do wniosku o wymierzenie kary załączono kopię wniosku do przewoźnika o przekazanie danych, kopię dokumentu potwierdzającego otrzymanie wniosku przez przewoźnika, notatkę funkcjonariusza Straży Granicznej odpowiedzialnego za sprawdzenie listy API w dniu [...].04.2019 r., raport z Archiwum Odpraw i Legitymowań, potwierdzający brak informacji API. Prezes ULC decyzją z dnia [...] marca 2024 r. nr [...], działając na podstawie art. 209u ust. 1 pkt 1 i ust. 2, w związku z art. 209w Prawa lotniczego, w związku z art. 104 k.p.a. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 22 500 zł związku z nieprzekazaniem przez nią informacji API dotyczącej lotu z dnia [...] kwietnia 2019 r. z A.. Od tej decyzji spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes ULC wydał zaskarżoną decyzję Ponownie rozpoznając sprawę, Prezes ULC omówił przepisy prawa, które mają zastosowanie w sprawie, oraz wyjaśnił, że materiał dowodowy zebrany w toku postępowania w pierwszej instancji, tj. wniosek o wymierzenie kary, kopia wniosku do przewoźnika o przekazanie danych, kopia dokumentu potwierdzającego otrzymanie wniosku przez przewoźnika, notatka funkcjonariusza Straży Granicznej odpowiedzialnego za sprawdzenie listy API w dniu [...].04.2019 r., raport z Archiwum Odpraw i Legitymowań potwierdzający brak informacji API wskazuje, że w związku z lotem z dnia [...] kwietnia 2019 r., [...] z A., przewoźnik nie przekazał informacji. W dniu [...] kwietnia 2019 r. Placówka Straży Granicznej [...] nie otrzymała od przewoźnika listy pasażerów lotu nr [...] (planowa godzina przylotu [...]) na trasie A. ([...]) - [...] [...]). Faktyczny czas przylotu [...]. Jednak do tego czasu placówka SG nie otrzymała listy pasażerów, do której przesłania przewoźnik został zobligowany. Odnosząc się do argumentów przewoźnika, dotyczących upływu terminu do wszczęcia postępowania określonego w art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej, Prezes ULC wskazał, że w zakresie przepisów procedury należy stosować przepisy k.p.a. Wobec zmiany brzmienia art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, przepis art. 209w ust. 5 ustawy Prawo lotnicze stał się bowiem normą pustą, ponieważ odsyła do normy, której nie można zastosować. Prezes ULC wyjaśnił, że norma z art. 165b § 1 Ordynacji podatkowej nie mogła mieć zastosowania również ze względu na to, że do ujawnienia nieprawidłowości przez Straż Graniczną nie doszło w wyniku kontroli przewoźnika - naruszenie przepisów zostało wykryte podczas kontroli granicznej pasażerów przedmiotowego lotu, tymczasem, zgodnie z ww. przepisem, termin 6 miesięcy stosuje się w przypadku "ujawnienia przez kontrolę podatkową nieprawidłowości co do wywiązywania się przez kontrolowanego z obowiązków". Odnosząc się do zarzutu uniemożliwienia skarżącej odniesienia się do zebranego materiału dowodowego, organ zwrócił uwagę, że pismem z dnia [...] lutego 2024 r. poinformował skarżącą o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w terminie 5 dni od dnia otrzymania zawiadomienia. Pismo zostało odebrane przez stronę w dniu [...] marca 2024 r., wobec czego powyższy termin upłynął z dniem [...] marca 2024 r. Zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] marca 2024 r., z czego wynika, że strona miała faktyczną możliwość zapoznania się z zebranymi dowodami i wypowiedzenia się co do nich przed wydaniem decyzji. Organ podniósł ponadto, że w jego ocenie, nie zachodzą również określone w art. 189f k.p.a. przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, ponieważ mając na względzie wpływ, jaki ma przesłanie wadliwej informacji API na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej, nie można stwierdzić, że waga naruszenia przepisów jest znikoma. Za to samo zachowanie przewoźnik nie został również ukarany karą pieniężną przez inny uprawniony organ administracji publicznej, ani nie został prawomocnie ukarany za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, nie był również prawomocnie skazany za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe. Od tej decyzji skargę złożyła Skarżąca wnosząc o stwierdzenie jej nieważności i nieważności poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2024 r. ewentualnie o uchylenie obu decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 61a § 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a., art. 28 i 29 k.p.a. oraz art. 61 § 1 k.p.a. poprzez brak wydania przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, podczas gdy podmiot, wobec którego Komendant Placówki Straży Granicznej [...] wniósł wniosek o wymierzenie kary pieniężnej, nie istniał już w dniu złożenia tego wniosku, a zatem zaistniała przesłanka jakichkolwiek innych przyczyn dla których postępowanie nie może być wszczęte, co winno skutkować wydaniem przez organ postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, 2. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 28, 29 i 30 § 1 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. oraz w zw. z art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez wszczęcie postępowania wobec podmiotu nieposiadającego - zarówno w dniu sporządzenia wniosku o wszczęcie postępowania jak i w dniu jego wszczęcia - zdolności prawnej (podmiot nieistniejący), tj. wobec R. [...], a następnie poprzez brak umorzenia postępowania w całości z uwagi na jego bezprzedmiotowość, co skutkowało wydaniem decyzji wobec podmiotu nieposiadającego zdolności prawnej, a tym samym winno skutkować stwierdzeniem nieważności wydanej decyzji. 3. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 189g § 1 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo że postępowanie stało się bezprzedmiotowe, z uwagi na przedawnienie prawa do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej z uwagi na upływ 5 lat od dnia wykonania przez skarżącą lotu będącego przedmiotem tego postępowania, tj. po upływie 5 lat od dnia naruszenia prawa, co powinno prowadzić do wydania decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji wydanej w pierwszej instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i umorzenia postępowania z urzędu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. 4. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 81 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo braku zapewnienia czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania i uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych, w szczególności mając na uwadze fakt, że: a) organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia [...] marca 2024 r., skarżąca miała możliwość zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym dopiero w dniu [...] marca 2024 r. (tj. po upływie 5-dniowego terminu na zapoznanie się z zebranym materiałem dowodowym, który to upłynął w dniu [...] marca 2024 r.), zaś już w tym samym dniu organ wydał decyzję w sprawie, tj. na 11 dni przed wyznaczonym terminem załatwienia sprawy, bez zapewnienia stronie prawa do wypowiedzenia się w zakreślonym przez organ terminie, b) na etapie II instancji organ wyznaczył termin załatwienia sprawy do dnia [...] maja 2024 r., podczas gdy już w dniu [...] maja 2024 r. wydał decyzję administracyjną - pomimo otwartego terminu na załatwienie sprawy, bez zapewnienia stronie prawa do wypowiedzenia się w zakreślonym przez organ terminie, czym w sposób rażący pozbawił stronę prawa do oceny zgromadzonego materiału dowodowego i kontroli poczynionych przez organ ustaleń, co miało wpływ na treść decyzji, gdyż okoliczności faktyczne które ustalał organ nie mogły zostać uznane za udowodnione, zgodnie z treścią art. 81 k.p.a. 5. naruszenie przepisów postępowania, które mało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 209u ust. 1 pkt 1) ustawy prawo lotnicze w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w pierwszej instancji, pomimo braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania całego niezbędnego materiału dowodowego, pozwalającego ustalić, czy doszło do nieprzekazania informacji APl, i dokonanie ustalenia stanu faktycznego w sposób dowolny, na podstawie dokumentów "notatki urzędowej" oraz "odpowiedzi na faks", podczas gdy dokumenty te wskazywały w sposób ogólny na brak przekazania listy pasażerów bez wskazania i udokumentowania braku ich przekazania za pośrednictwem telefaksu lub adresu poczty elektronicznej lub w inny uzgodniony sposób, w sytuacji gdy organ winien dokonać sprawdzenia i udokumentowania, czy informacja taka nie została przekazana za pośrednictwem innego z dopuszczalnych sposobów przekazywania informacji, co doprowadziło do niesłusznego uznania przez Organ, że Skarżący nie przekazał informacji APl i nałożenia na niego kary pieniężnej, pomimo braku dowodów pozwalających na stwierdzenie tej okoliczności. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie przez Sąd dowodu z załączonych do skargi dokumentów tj.: 1) wydruku z irlandzkiego rejestru przedsiębiorców dla R. [...]wraz z tłumaczeniem przysięgłym na język polski w celu wykazania wykreślenia spółki R. [...] i powstanie nowego podmiotu R. [...], odrębności prawnej pomiędzy spółkami R. [...] i R. [...], braku przymiotu strony dla spółki R. [...], 2) wydruku z serwisu "https://www. [...]/" wraz z tłumaczeniem maszynowym w celu wykazania różnic pomiędzy irlandzkimi spółkami w formie L. ([...]) a D. [...] ([...]), skierowania wniosku o wszczęcie postępowania przeciwko R. [...], braku przymiotu dla spółki R. [...], 3) wydruku ze strony internetowej organu https://www. [...]w celu wykazania posiadanie przez organ wiedzy o braku istnienia podmiotu wykonującego przewozy lotnicze na terenie Rzeczpospolitej pod nazwą R. [...], świadomość organu o wykonywaniu lotów oznaczonych kodem "FR'' oraz "RYR" nadanym przez organizacje lotnicze lATA oraz ICAO przez przewoźnika R. [...]. Prezes ULC w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi w całości wskazując, że skarżona decyzja w pełni odpowiada prawu, w konsekwencji czego organ nie znalazł podstaw do jej zmiany lub uchylenia, skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów: zaświadczenia z dnia [...] września 2016 r. (Certificate of Incorporation On Conversion To A Designated Activity Company) z rejestru spółek irlandzkich prowadzonego przez Urząd Rejestracji Przedsiębiorstw (CRO) wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym, zrzutu ekranu ze strony internetowej krajowego rejestru spółek irlandzkich (CRO) oraz danych z prowadzonej przez Komisję UE bazy ACOL (Air Carriers Operating Licences) - na okoliczność tożsamości podmiotowej przewoźnika lotniczego R. [...], dawniej R. [...], wobec oznaczenia strony w skarżonej decyzji zarówno jako R. [...] jak i R. [...]. W piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2025 r. Skarżąca wniosła o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji, wprowadzony w brzmieniu przewidzianym przez art. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. 568) jest zgodny z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP, w szczególności w zakresie, w jakim ww. przepis wprowadza okres zawieszenia biegu przedawnienia na czas nieokreślony, z jednoczesnym dopuszczeniem możliwości modyfikacji tego okresu rozporządzeniem, tj. aktem normatywnym niższego rzędu niż ustawa. Postanowieniami wydanymi na rozprawie w dniu [...] lutego 2025 r. Sąd oddalił wnioski dowodowe zawarte w skardze i w odpowiedzi na skarg , a także nie uwzględnił wniosku Skarżącej o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a.") sąd orzeka na podstawie akt sprawy. Stosownie zaś do art. 134 P.p.s.a., sąd badając legalność zaskarżonego aktu nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 209u ust. 1 pkt 1 i ust. 2. Z art. 209u ust. 1 pkt 1 Prawa lotniczego wynika, że przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą w zakresie wykonywania przewozu lotniczego, który wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 202a, nie przekazał informacji - podlega karze pieniężnej w wysokości 22 500 zł - za każdy lot, w którym nie przekazał informacji. Zgodnie z art. 209u ust. 2 Prawa lotniczego, powyższą karę Prezes ULC wymierza na uzasadniony wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej przez pasażerów statku powietrznego, przy czym do wniosku tego komendant dołącza akta sprawy wraz z niezbędnymi dowodami. Natomiast art. 209w ust. 1 ustawy Prawo lotnicze określa, że karę pieniężną, o której mowa m.in. w art. 209u, nakłada Prezes ULC, w drodze decyzji administracyjnej. Przepis art. 202a ust. 1 Prawa lotniczego stanowi, że przewoźnik lotniczy, który wykonuje loty międzynarodowe pasażerskie do lub z Rzeczypospolitej Polskiej, jest obowiązany do przekazywania informacji dotyczącej pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, który będzie lądował na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie zaś do treści ust. 2 art. 202a powołanej ustawy obowiązku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do lotów pasażerskich między Rzecząpospolitą Polską a innym państwem członkowskim Unii Europejskiej oraz między Rzecząpospolitą Polską a państwem trzecim traktowanym na równi z państwami Unii Europejskiej na podstawie umowy w sprawie włączenia tego państwa we wdrożenie, stosowanie i rozwój dorobku z Schengen. W art. 202a ust. 3 Prawa lotniczego ustawodawca określił, że informacja przekazywana przez przewoźnika lotniczego obejmuje następujące dane: 1) imię lub imiona oraz nazwisko w pełnym brzmieniu; 2) datę urodzenia; 3) numer i rodzaj dokumentu podróży; 4) obywatelstwo; 5) nazwę przejścia granicznego, w którym nastąpi przekroczenie granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej; 6) numer lotu; 7) datę i czas startu i lądowania statku powietrznego; 8) liczbę pasażerów statku powietrznego; 9) lotnisko wejścia pasażera na pokład statku powietrznego w celu odbycia lotu. Informacja, o której mowa w przywołanych przepisach, jest przekazywana przez przewoźnika lotniczego na wniosek komendanta placówki Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce przekroczenia granicy państwowej Rzeczypospolitej Polskiej przez pasażerów znajdujących się na pokładzie statku powietrznego, przy czym komendant ten występuje z wnioskiem, w przypadku gdy jest to konieczne do zwalczania nielegalnej migracji lub usprawnienia kontroli granicznej (art. 202a ust. 4 Prawa lotniczego). Przewidziany w ustawie Prawo lotnicze obowiązek przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, został ustanowiony w wyniku implementacji dyrektywy Rady 2004/82/WE 29 kwietnia 2004 r. w sprawie zobowiązania przewoźników do przekazywania danych pasażerów (Dz.Urz.UE.L.2004.261.24; dalej: "dyrektywa 2004/82/WE"). Zakres danych o których mowa w Prawie lotniczym, objętych obowiązkiem informacyjnym pokrywa się z informacjami wskazanymi w dyrektywie 2004/82. Nieprzekazanie chociażby jednego z elementów informacji, skutkuje sankcjami finansowymi nakładanymi na przewoźników lotniczych. Wynika to z motywu 1 dyrektywy 2004/82/WE, w którym wskazano, że w celu skutecznego zwalczania nielegalnej imigracji i polepszenia kontroli granicznej niezbędne jest wprowadzenie przez wszystkie Państwa Członkowskie przepisów ustanawiających zobowiązania przewoźników przywożących pasażerów na terytorium Państw Członkowskich drogą powietrzną. W myśl art. 3 ust. 1 dyrektywy 2004/82/WE Państwa Członkowskie podejmują niezbędne kroki do ustanowienia zobowiązania dla przewoźników do przesyłania na wniosek organów odpowiedzialnych za przeprowadzanie kontroli osób na granicach zewnętrznych, przed końcem kontroli, informacji dotyczących pasażerów, których będą wprowadzać przez autoryzowane przejścia graniczne, przez które te osoby wchodzą na terytorium Państwa Członkowskiego, wskazując jednocześnie zakres przekazywanych informacji (art. 3 ust. 2), który jest tożsamy z tym, jaki polski ustawodawca określił w art. 202a ust. 3 ustawy Prawo lotnicze. W dyrektywie zobowiązano też Państwa Członkowskie do podjęcia niezbędnych środków, aby nałożyć sankcje na przewoźników, którzy, w wyniku błędu, nie przesłali danych lub przesłali dane niepełne lub fałszywe, a podejmowane środki powinny zapewnić, że nakładane sankcje są odstraszające, skuteczne i proporcjonalne (art. 4 ust. 1). W ocenie Sądu, Prezes ULC zasadnie uznał, że Przewoźnik wbrew obowiązkowi określonemu w art. 202a Prawa lotniczego nie przekazał Straży Granicznej informacje API za przedmiotowy lot. Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 7, art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. organ stwierdził, że powyższe okoliczności zostały w tej sprawie ustalone, na podstawie dokumentów załączonych do wniosku Komendanta Placówki Straży Granicznej, tak ustalonego stanu faktycznego Przewoźnik skutecznie nie zakwestionował, a powołanie się na brak czy informacja taka nie została przekazana za pośrednictwem innego z dopuszczalnych sposobów przekazywania informacji jest niewystarczająca. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w punktach 1 i 2 skargi wskazać należy, że skargę w niniejszej sprawie złożyła R. [...]. Decyzja z [...] marca 2024 r. adresowana do R. [...], natomiast zarówno wniosek Komendanta Straży Granicznej, jak i decyzja Prezesa ULC z [...] maja 2024 r., jak wskazała Skarżąca, dotyczyły R. [...]. Wbrew jednak tym zarzutom, zdaniem Sądu, nie ma wątpliwości, że decyzje wydane w niniejszej sprawie zostały prawidłowo skierowane do właściwego przewoźnika lotniczego. Z przedstawionego przez skarżącą R. [...] wypisu z Irlandzkiego Rejestru Przedsiębiorców wynika, że poprzednia nazwa tej spółki to: R. [...]. Zatem mowa jest o tym samym podmiocie, którego firma na skutek przekształcenia spółki uległa zmianie. Należy zwrócić uwagę, że tożsamość podmiotową skarżąca potwierdziła we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że nazwa R. [...] to jej dawna nazwa. Wobec przekształcenia osoby prawnej w inną osobę prawną zachodzi tożsamość podmiotowa strony, z tego względu wskazanie w treści decyzji na R. [...], zamiast R. [...], nie stanowi naruszenia przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a tym bardziej podstawy do stwierdzenia nieważności ww. decyzji, zwłaszcza że powyższe uchybienie może być konwalidowane przez Prezesa ULC w drodze sprostowania jako oczywistej omyłki pisarskiej (por. wyrok NSA z 18 maja 2023 r. sygn. akt II GSK 173/20), w którym wskazano, że: "strona skarżąca w istocie wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji podważa dotychczasowe, niekwestionowane orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym określenie w decyzji poprzedniej formy prawnej przekształconej spółki (to natomiast miało miejsce w sprawie niniejszej) nie skutkuje nieważnością tej decyzji." W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł zatem podstaw, by uznać, że doszło do skierowania decyzji do podmiotu niebędącego stroną w sprawie. Dodać również należy, że obie spółki bazują na tym samym numerze w irlandzkim rejestrze Spółek (nr [...]). Sąd podziela ponadto stanowisko organu, że z punktu widzenia działalności przewoźnika lotniczego niezwykle istotnym czynnikiem potwierdzającym ciągłość prowadzonej działalności przez R. [...] oraz R. [...] jest zachowanie kodu identyfikacyjnego linii lotniczej nadanego przez IATA (International Air Transport Association), czyli Międzynarodowe Stowarzyszenie Transportu Lotniczego. Kod ten w obrocie międzynarodowym służy do oznaczania lotów wykonywanych przez jednego przewoźnika lotniczego. Zarówno do R. [...], jak i R. [...] przypisany jest jeden dwuliterowy unikatowy kod - "FR". Działania te wskazują, że R. [...] potwierdza, że w żaden sposób nie zmienia się status prawny spółki a przekształcenie spółki z R. [...] na R. [...] podlega w świetle irlandzkiego prawa zasadzie pełnej kontynuacji. Stanowisko takie R. [...] przedstawiał również w korespondencji wobec Prezesa Urzędu, jak i nadzoru irlandzkiego. R. [...], nie podnosił też tych zarzutów w prowadzonych postępowaniach administracyjnych. W konsekwencji dostrzeżona przez skarżącą praktyka zamiennego stosowania oznaczenia przewoźnika lotniczego jako R. [...] i R. [...], w pismach w postępowaniu w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie związane z obowiązkiem przekazania informacji API oraz w decyzji administracyjnej chociaż w żaden sposób nie może być uznana za prawidłową, to jednak nie miała istotnego wpływu na podjęte przez Prezesa ULC rozstrzygnięcie. Tym samym nie można z uchybień tych czynić zarzutu uzasadniającego uchylenie albo stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. Wbrew wywodom skargi, nie doszło również do pomyłki i wątpliwości czy stroną postępowania był brytyjski przewoźnik R. [...]., którego siedzibą jest Wielka Brytania a nie Irlandia. Jednocześnie przewoźnik ten nie jest przewoźnikiem unijnym. Przewoźnik ten używa zupełnie innego oznaczenia kodu lotów IATA tzn. "RK". Jak wyjaśnił organ okoliczność ta nie jest sporna w sprawie, nigdy nie kierował pism w tej sprawie do R. [...]do [...]. W zakresie z kolei polskiego przewoźnika lotniczego R. [...] S.A. przewoźnik ten posługuje się kodem IATA "RR" a jego siedzibą jest W.. Wniosek o nałożenie kary nigdy nie wskazywał żadnych kodów lotów poza FR. Podkreślić należy, iż odróżnienie danego podmiotu od innego podmiotu to nie tylko nazwa ale też inne cechy determinujące, a w tym przypadku istotne znaczenie mają miejsca siedzib spółek. W zakresie natomiast podnoszonej przez skarżącą kwestii dotyczącej opublikowanej listy adresów przewoźników lotniczych na stronie Prezesa ULC, należy wyjaśnić, że na liście tej występują przewoźnicy o nazwie R. [...] z siedzibą w D. oraz o nazwie R. [...] S.A. z siedzibą w W.. Z akt sprawy wynika, że na każdym etapie toczącego się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej adres przewoźnika w D. był oznaczany prawidłowo. Nie zachodzi zatem wątpliwość, który z przewoźników operujących na terenie Polski jest stroną postępowania oraz adresatem obowiązku uiszczenia kary pieniężnej za naruszenie związane z wymogiem przekazania informacji API. Stąd też organ wszczynając postępowanie wobec skarżącej (mimo błędnego wskazania jej firmy w piśmie informującym o wszczęciu postępowania) nie naruszył w istotnym stopniu, art. 61 a § 1 k.p.a. w zw. art. 28 i 29 oraz art. 61 § 1 k.p.a., ponieważ skarżąca Spółka istniała zarówno w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego, jak też w dniu wydania ostatecznej decyzji administracyjnej, tylko działała w innej niż wskazana przez organ formie organizacyjnej. Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło obowiązków R. [...], a zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z tych samych powodów, zdaniem Sądu, organ nie naruszył art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W niniejszej sprawie postępowanie zostało wszczęte wobec właściwego podmiotu i przesłanka ta nie zdezaktualizowała się do końca postępowania. W ocenie Sądu niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 189g § 1 k.p.a. w zw. z art. 105 k.p.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wbrew temu, co twierdzi skarżąca upływ czasu, który nastąpił między naruszeniem przez nią obowiązku ([...] kwietnia 2019 r.) a nałożeniem na skarżącą kary za to naruszenie ostateczną decyzją administracyjną z dnia [...] maja 2024 r. (data wydania) nie stanowił przeszkody w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią art. 189g § 1 k.p.a., administracyjna kara pieniężna nie może zostać nałożona, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia naruszenia prawa albo wystąpienia skutków naruszenia prawa. Przepisu § 1 nie stosuje się do spraw, w przypadku których przepisy odrębne przewidują termin, po upływie którego nie można wszcząć postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub stwierdzenia naruszenia prawa, w następstwie którego może być nałożona administracyjna kara pieniężna (§ 2 powołanego artykułu). W myśl zaś § 3 tego artykułu administracyjna kara pieniężna nie podlega egzekucji, jeżeli upłynęło pięć lat od dnia, w którym kara powinna być wykonana. W ocenie Sądu, w okolicznościach faktycznych i prawnych tej sprawy nie doszło do określonego w art. 189g § 1 k.p.a. przedawnienia nałożenia administracyjnej kary pieniężnej. Termin przedawnienia nałożenia kary biegł bowiem od dnia naruszenia art. 202a Prawa lotniczego przez przewoźnika, czyli od [...] kwietnia 2019 r., a zatem – zasadniczo – powinien upłynąć [...] kwietnia 2024 r. Jednakże na bieg terminu przedawnienia nałożenia zaskarżoną decyzją kary pieniężnej miała wpływ sytuacja prawna spowodowana wprowadzeniem w Polsce od dnia [...] marca 2020 r. stanu zagrożenia epidemicznego, a później od dnia [...] marca 2020 r. stanu epidemii (rozporządzenia Ministra Zdrowia odpowiednio z dnia [...] marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego - Dz.U. poz. 433 ze zm. i z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii - Dz.U. poz. 491 ze zm.). Zgodnie z art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (ustawa z dnia 2 marca 2020 r.), w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres. Pojawiające się w praktyce organów administracji publicznej oraz orzecznictwie sądów administracyjnych rozbieżności w przedmiocie czasu trwania zawieszenia biegu przedawnienia nakładania kar administracyjnych przez okres 54 lub 71 dni, rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z: 18 stycznia 2024 r., sygn. akt II GSK 568/23, 3 lipca 2024 r. sygn. II GSK 2387/23, 23 maja 2024 r. sygn. II GSK 1928/23, 21 marca 2024 r. sygn. II GSK 2040/21, 23 stycznia 2024 r. sygn. II GSK 771/23, wyraził pogląd, że czas trwania zawieszenia biegu terminu przedawnienia w opisanej sytuacji wynosił 71 dni, a niniejszy pogląd skład orzekający w pełni go akceptuje. Uwzględniając powyższe stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, pięcioletni termin przedawnienia nałożenia kary pieniężnej w sprawie uległ zawieszeniu w okresie od [...] marca 2020 r. do [...] maja 2020 r. (71 dni), a następnie biegł dalej i upłynął [...] lipca 2024 r., a więc już po wydaniu i doręczeniu Stronie ostatecznej decyzji w sprawie kary pieniężnej. Błędne jest przy tym przekonanie przewoźnika, że za datę wydania zaskarżonej decyzji powinien być uznany dzień jej doręczenia. Jak podkreśla się w orzecznictwie niewątpliwie decyzja administracyjna wywołuje skutki prawne dopiero z chwilą wprowadzenia jej do obrotu prawnego w drodze doręczenia lub jej ogłoszenia (art. 110 k.p.a). Dopiero prawidłowe doręczenie (lub ogłoszenie) decyzji przynajmniej jednej ze stron postępowania i umożliwienie w ten sposób adresatowi zapoznanie się z jej treścią kończy proces decyzyjny oraz załatwia sprawę w rozumieniu art. 104 k.p.a. Nie oznacza to jednak - jak to przyjmuje skarżący - że w pojęciu "wydanie decyzji" mieści się również doręczenie tego aktu. Obowiązujące przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do utożsamienia wydania decyzji z jej doręczeniem. Wydanie (sporządzenie) decyzji zgodnie z wymaganiami art. 107 § 1 k.p.a. jest czynnością procesową wywołującą oznaczone skutki prawne (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2006 r., II OSK 714/05). Chwilą wydania decyzji jest wobec tego nie data doręczenia stronie, lecz data jej sporządzenia, czyli w przypadku decyzji pisemnej dzień podpisania decyzji zawierającej prawem wymagane składniki. Wydanie, ogłoszenie i doręczenie aktu to trzy odrębne czynności podejmowane w toku postępowania, które ustawodawca wyraźnie rozróżnia i z którymi łączy różne skutki tak procesowe jak i materialne (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 listopada 2013 r. I OPS 6/13; por. też E. Frankiewicz, Wydanie a doręczenie decyzji administracyjnej, Państwo i Prawo 2002, z. 2, s. 70-79). Wymaga podkreślenia, że zawieszenie biegu przewidzianego przepisami prawa administracyjnego terminu przedawnienia było jednym ze środków zapobieżenia negatywnym skutkom zaistnienia sytuacji nadzwyczajnej, jaką było zagrożenie epidemiczne SARS-CoV-2. Środek ten był stosowany do już istniejącego - bo ogłoszonego wcześniej - stanu zagrożenia epidemicznego, który w znaczeniu prawnym obowiązywał w określonych ramach czasowych. Normatywne skutki zastosowanego środka zapobiegawczego odnoszą się zatem do całego okresu obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i nie oznacza to w tym przypadku wstecznego działania prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2024 r., II GSK 771/23). Sąd podkreśla, że na gruncie niniejszej sprawy doręczenie decyzji nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia. Z kolei powoływane w skardze wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Trybunału Konstytucyjnego dotyczące problematyki przedawnienia zostały wydane w odmiennych stanach faktycznych i prawnych, choć zaistniałych w związku z pandemią COVID-19. Stwierdzając powyższe, Sąd uznał, że nie zachodzi zasadność zadania pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19 z art. 2, art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji RP. Podkreślenia wymaga, że zawieszenie terminu przedawnienia w okresie obowiązywania art. 15 zzr ust. 1 ustawy COVID -19 nie budzi zastrzeżeń tak w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak i wojewódzkich sądów administracyjnych. Sąd zaznacza jednocześnie, że Trybunał Konstytucyjny w powołanym w skardze wyroku z 12 grudnia 2023 r., P 12/22, stwierdził, że art. 15zzr1 ust. 1 ustawy COVID-19 (Dz. U. z 2023 r. poz. 1327 ze zm.) jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten miał następujące brzmienie: "W okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii, ogłoszonego z powodu COVID-19, oraz w okresie 6 miesięcy po ich odwołaniu nie biegnie przedawnienie karalności czynu oraz przedawnienie wykonania kary w sprawach o przestępstwa i przestępstwa skarbowe" i nie miał zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Zastosowanie w niniejszej sprawie miał natomiast art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy COVID-19, odnoszący się do terminów prawa administracyjnego, za jaki należy uznać termin przedawnienia wynikający z art. 189g § 1 k.p.a. Jak wcześniej wskazano, zgodnie z powołanym art. 15zzr ust. 1 pkt 3 "w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 bieg przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów przedawnienia nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu na ten okres". Już choćby z tego względu bezzasadne byłoby umorzenie postępowania administracyjnego w związku z ww. wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. Dodatkowo wskazać jednak należy, że w ocenie Trybunału art. 15zzr1 ust. 1 ustawy COVID-19 godził w zasadę ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa m.in. z tego powodu, że nie został wprowadzony w marcu 2020 r., czyli w początkowym okresie pandemii (który w sposób bezprecedensowy wpłynął na dezorganizację życia publicznego), lecz dopiero po upływie piętnastu miesięcy od wystąpienia epidemii na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, o ile w marcu i kwietniu 2020 r. – czyli w początkowym okresie pandemii COVID-19 – faktycznie występowały problemy z efektywnym funkcjonowaniem organów państwa (co stanowi fakt notoryjny), o tyle postępowania karne były zasadniczo kontynuowane przez cały czas jej dotychczasowego trwania. Stąd też wejście w życie tak daleko idącej normy prawnej – piętnaście miesięcy po ogłoszeniu stanu zagrożenia epidemicznego, a następnie stanu epidemii – zawieszającej wprost instytucję przedawnienia w prawie karnym, musi być uznane za nieproporcjonalne i sprzeczne z art. 2 Konstytucji. Tymczasem znajdujący zastosowanie w rozpoznawanej sprawie art. 15zzr ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. wszedł w życie już w dniu 31 marca 2020 r. i obowiązywał jedynie do 16 maja 2020 r. Sąd podziela ponadto stanowisko organu o braku podstaw do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej za przekazanie nieprawidłowych informacji API na podstawie art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. W ocenie Sądu, Prezes ULC w sposób uprawniony stwierdził, że waga stwierdzonego naruszenia prawa przez skarżącego nie była znikoma, trafnie powołując się na cele wprowadzenia obowiązku przekazywania informacji API, a przede wszystkim kwestię usprawnienia kontroli granicznej. Stwierdzone w tej sprawie naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego, ponieważ przekazanie Służbie Granicznej nieprawdziwej informacji o danych identyfikujących pasażerów mogło wywołać następstwa sprzeczne z celami, dla realizacji których owe obowiązki przewoźników w zakresie przekazywania danych pasażerów, zostały ustanowione. Przekonująco organ wskazał przy tym na wpływ, jaki ma przesłanie wadliwej informacji API na zwalczanie nielegalnej migracji i organizację kontroli granicznej, na co wskazują wyjaśnienia Komendanta Placówki Straży Granicznej zawarte we wniosku o wymierzenie przewoźnikowi kary pieniężnej. Ponadto, Sądowi z urzędu (w związku z innymi rozpoznanymi już w WSA w Warszawie sprawami ze skarg przewoźnika na decyzje Prezesa ULC w przedmiocie nałożenia kar pieniężnych za naruszenie obowiązku przekazywania informacji API) wiadoma jest okoliczność, że nieprzekazanie Straży Granicznej informacji API oraz przekazanie informacji API nieprawdziwych, czy też niepełnych było zdarzeniem powtarzalnym, co świadczy o wadliwej organizacji zbierania i przekazywania tych informacji. Do uchylenia zaskarżonej decyzji nie mógł doprowadzić zarzut skargi dotyczący naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Podnosząc ten zarzut strona nie wykazała, że przypisywane organowi naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co jest wymagane w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. W szczególności nie podała jakie konkretnie - dotychczas nieznane okoliczności lub dowody istotne dla rozstrzygnięcia sprawy - mogłyby zostać przez nią skutecznie zgłoszone przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Zawarte w skardze oraz w odpowiedzi na skargę wnioski o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów w postępowaniu sądowym nie został przez Sąd uwzględnione. Zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Celem postępowania dowodowego prowadzonego ewentualnie przez sąd na tej podstawie nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Z tego punktu widzenia uwzględnienie wniosków dowodowych skarżącej i organu, nie było niezbędne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy, albowiem dotychczas zgromadzony materiał dowodowy stwarzał możliwość dokonania oceny legalności zaskarżonej decyzji. Reasumując, zdaniem Sądu wszystkie zarzuty podniesione w skardze są niezasadne. Sąd nie dostrzegł również uchybień organu, które zobligowany był wziąć pod uwagę z urzędu, a które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Ze wszystkich wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło