VI SA/Wa 2802/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędziowie: Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędzia WSA Danuta Szydłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym dnia 2 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2021 r. 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej M. K. kwotę 400 (czterysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ") decyzją z [...] września 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 22 lit. h, lit. l, art. 92a ust. 1, ust. 3 i ust. 7, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2021 r. poz. 919, dalej: "u.t.d."), lp. 6.1.3, lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 71 ust. 1, art. 81 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 450) Prawo o ruchu drogowym, art. 32 ust. 3, art. 33 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. UE L 2014 60.1 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. K. prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą [...] (dalej: "Strona", "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z [...] czerwca 2021 r. nr [...], o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], przeprowadzonej 2 sierpnia 2019 r., w [...] zostały stwierdzone przez inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego naruszenia, polegające na podłączeniu do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu oraz wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nie posiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów przekraczała 3,5 tony. Kontrolowanym zespołem pojazdów kierowca V. L. wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy. Podczas kontroli kierowca okazał wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy udzielonej przedsiębiorcy [...]. Przebieg kontroli został opisany w protokole kontroli nr [...] z [...] sierpnia 2019 r. Rozpoznając odwołanie od decyzji i instancji, po przytoczeniu mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa, organ stwierdził, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. dokumentów przewozowych, danych cyfrowych pobranych z karty kierowcy i tachografu, dokumentacji fotograficznej, protokołu przesłuchania świadka oraz protokołu przesłuchania strony, protokołu kontroli drogowej, że 2 sierpnia 2019 r. Strona wykonywała przewóz drogowy pojazdem wyposażonym w tachograf cyfrowy, w trakcie którego kierowca za pomocą magnesu zakłócał pracę tachografu skutkiem czego nie rejestrował swojej faktycznej aktywności. Podczas kontroli zostały pobrane dane cyfrowe z karty kierowcy i tachografu oraz dokumenty przewozowe w celu skontrolowania czasu pracy kierowcy. Analiza danych cyfrowych z dokumentami przewozowymi wykazała wykonywanie przewozu drogowego w dniu kontroli w trakcie której to jazdy nie rejestrowana faktyczna aktywność kierowcy i przebyta droga. Kontrolujący ustalili, że ilość zarejestrowanych kilometrów pokonanych przez kontrolowany pojazd w dniu kontroli nie odpowiada ilości kilometrów dzielących miejscowość w której pojazd został załadowany, tj. [...], a miejscowością w której pojazd został rozładowany tj. [...]. Inspektorzy przeglądając dokumenty przewozowe skontrolowali zapiski kierowcy, w których kierowca rejestrował przejechane kilometry, a w których to zapiskach widniało słowo "magnes" napisane w języku białoruskim (kierowca posiadał obywatelstwo białoruskie). W związku z ujawnionymi nieprawidłowościami w zapisie kilometrów kontrolujący dokonali oględzin pojazdu w celu ujawnienia miejsca ingerencji w pracę tachografu w trakcie których to oględzin zauważyli, że czujnik ruchu miał ślady w postaci odrapanej obudowy świadczące o mocowaniu w tym miejscu magnesu do czujnika ruchu. Wygląd czujnika ruchu został utrwalony za pomocą dokumentacji fotograficznej. Organ wyjaśnił, że magnes przyłożony do czujnika ruchu powoduje, że tachograf nie rejestruje faktycznej aktywności kierowcy, tj. rejestruje odpoczynek w trakcie jazdy pojazdem. Organ stwierdził również, że zostało udowodnione na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postaci m.in. protokołu kontroli drogowej, danych z systemu Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, że 2 sierpnia 2019 r. Strona wykonywała przewóz drogowy pojazdem, który nie miał aktualnych okresowych badań technicznych potwierdzających zdatność pojazdu do ruchu drogowego. W trakcie kontroli inspektorzy na podstawie danych pobranych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalili, że ważności badania technicznego pojazdu marki [...] o nr rej. [...] upłynęła 17 października 2018 r. Ponieważ zgodnie z art. 81 ust. 5 ustawy Prawo o ruchu drogowym, okresowe badanie techniczne pojazdu przeprowadza się corocznie, z zastrzeżeniem ust. 6-10, oznacza to że na 2 sierpnia 2019 r. pojazd marki [...] o nr rej. [...] nie posiadał ważnych badań technicznych potwierdzających zdatność pojazdu do ruchu drogowego. Ustalony w trakcie kontroli stan faktyczny polegający na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem bez aktualnych badań kontrolnych został zakwalifikowany jako naruszenie określone w lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., polegające na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nie posiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd. GITD wyjaśnił, że w związku z naruszeniami opisanymi w protokole kontroli zostało wszczęte postępowanie, którego stroną był przedsiębiorca [...]. Prowadząc postępowanie organ I instancji uzyskał informacje od firmy [...] sp. z o.o., z których wynikało, że 2 sierpnia 2019 r. kontrolowanym zespołem pojazdów nie był wykonywany przewóz w imieniu przedsiębiorcy [...] lecz w imieniu Strony. W związku z nowymi informacjami odnośnie osoby w imieniu której 2 sierpnia 2019 r. wykonywany był przewóz zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...] organ I instancji wszczął postępowanie wobec Strony. W związku z wyjaśnieniami Strony organ I instancji przesłuchał Z. S. w charakterze świadka i Stronę. Organ wyjaśnił, że świadek Z. S. zaprzeczył by 2 sierpnia 2019 r. wykonywał przewóz zespołem pojazdów składającym się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Jednocześnie świadek zeznał, że pojazd marki [...] o nr rej. [...] został zgłoszony do posiadanej licencji wystawionej dla przedsiębiorcy [...], jednak około 3 miesiące przed kontrolą ww. pojazd został pożyczony przedsiębiorcy [...]. Świadek zeznał, że wypis z licencji okazany w dniu kontroli przez kierowcę V. L. zostawił w pojeździe marki [...] o nr rej. [...]. Strona zeznała, że miała zawartą umowę z firmą [...], jednak w dniu kontroli przewóz wykonywał przedsiębiorca [...] ponieważ pojazd Strony uległ awarii. Strona podczas przesłuchania nie przedstawiła, dokumentów świadczących o zawarciu umowy z przedsiębiorcą [...] oraz nie wiedziała czy pojazd marki [...] o nr rej. [...] został dostarczony z kierowcą czy bez bądź z kierowcą i naczepą. GITD zgodził się z ustaleniami organu I instancji, że podmiotem, który ponosi odpowiedzialność za naruszenia opisane w protokole kontroli z [...] sierpnia 2019 r. jest Strona. GITD dodał, że Strona przedstawiła fakturę VAT wystawioną przez przedsiębiorcę [...] za wykonaną usługę przewozową jednak z uwagi na datę wystawienia faktury, tj, [...] września 2019 r. pozostają wątpliwości, czy faktycznie została wystawiona za wykonaną usługę przewozową 2 sierpnia 2019 r. Podczas przesłuchania Strona nie dysponowała informacjami czy pojazd marki [...] o nr rej. [...] został dostarczony z kierowcą i naczepą czy tylko z samym kierowcą. Fakt, że naczepa marki [...] o nr rej. [...] była własnością przedsiębiorcy [...] świadczy, że faktycznie ww. przedsiębiorca był podmiotem wykonującym przewóz kontrolowanym zespołem pojazdów. Organ wskazał, że mimo, że Strona nie była właścicielem pojazdu marki [...] o nr rej. [...], w dniu kontroli, kontrolowanym pojazdem wykonywany był przewóz w imieniu Strony. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że Strona miała zawartą umowę z przedsiębiorcą [...] sp. z o.o. na wykonywanie przewozów drogowych. Dlatego jeżeli do przewozu Strona użyła pojazdu, który nie był jej własnością nie jest to okoliczność zwalniającą Stronę z odpowiedzialności za wykonywanie przewozu, który nie ma ważnego badania technicznego na dzień przewozu. Pismem z 18 października 2021 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z [...] września 2021 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zwrot kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 oraz art. 123 § 1 K.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania nierzetelnie, z niezachowaniem słusznego interesu strony poprzez nieprzeprowadzenie wnioskowanych czynności dowodowych które to dowody mają w ocenie Skarżącej zasadnicze znaczenie dla wyniku rozstrzygnięcia oraz poprzez przeprowadzenie postępowania nierzetelnie poprzez niezastosowanie art. 92c u.t.d., dokonanie interpretacji normatywu na niekorzyść Strony, 2) nierozpoznania podniesionych przez Skarżącą argumentów mających zasadniczy wpływ na wynik rozstrzygnięcia w sprawie. W uzasadnieniu skargi Skarżąca zakwestionowała, że faktycznie dokonywała sporny przewóz oraz powołała się na upływ ponad dwóch lat od ujawnienia spornych naruszeń i niezastosowanie przez organ normy wynikającej z art. 92c u.t.d. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskrzonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja I instancji naruszają przepisy prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. W niniejszej sprawie została na Skarżącą nałożona kara pieniężna w wysokości 12.000 zł. za stwierdzone podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów naruszenia polegające na podłączeniu do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu (w tym przypadku magnezu) oraz wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nie posiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego. Ustalenia faktyczne dotyczące stwierdzonych naruszeń nie budzą wątpliwości w sprawie. Analiza danych cyfrowych z dokumentami przewozowymi wykazała, że ilość zarejestrowanych kilometrów pokonanych przez kontrolowany pojazd w dniu kontroli nie odpowiada ilości kilometrów dzielących miejscowość w której pojazd został załadowany, tj. [...], a miejscowością w której pojazd został rozładowany tj. [...]. Dodatkowo oględziny pojazdu dokonane w celu ujawnienia miejsca ingerencji w pracę tachografu wykazały, że czujnik ruchu miał ślady w postaci odrapanej obudowy świadczące o mocowaniu w tym miejscu magnesu do czujnika ruchu. Wygląd czujnika ruchu został utrwalony za pomocą dokumentacji fotograficznej. Ponadto, na podstawie danych pobranych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców ustalono, że ważność badania technicznego pojazdu marki [...] o nr rej. [...] upłynęła 17 października 2018 r., przewóz drogowy zatem był dokonywany pojazdem, który nie miał aktualnych okresowych badań technicznych potwierdzających zdatność pojazdu do ruchu drogowego. W ocenie Sądu, organy obu instancji, nie ustaliły jednak w wyczerpujący sposób, jaki podmiot dokonywał 2 sierpnia 2019 r., spornego przewozu drogowego. Należy podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym reguły determinujące czynności ustalania stanu faktycznego, zwane zbiorczo postępowaniem wyjaśniającym, wytyczone są przede wszystkim przez uregulowane w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. zasadę prawdy obiektywnej, zasadę oficjalności, zasadę ciężaru dowodu, bezpośredniości i zupełności zgromadzonego materiału. Treścią zasady prawdy obiektywnej jest powinność organu procesowego dokonania ustaleń co do faktów zgodnie z ich rzeczywistym przebiegiem. Tylko takie fakty mogą stanowić podstawę załatwienia sprawy (zob. wyrok NSA z 14.02.2013 r., sygn. akt II GSK 2173/11, LEX nr 1358369). Za zgodne z prawdą przyjmuje się w orzecznictwie takie ustalenia faktyczne, które prowadzą do konkluzji, że "w świetle przeprowadzonych dowodów fakt przeciwny dowodzeniu jest niemożliwy lub wysoce nieprawdopodobny" (zob. postanowienie SN z 4.04.2013 r., sygn. akt V KK 13/13, LEX nr 1312594; wyrok SA w Katowicach z 13.06.2013 r., sygn. akt II AKa 156/13, LEX nr 1349898). Wniosek o zaistnieniu określonego przebiegu zdarzeń może stanowić także rezultat uwzględniającego wiedzę wynikającą z zasad doświadczenia życiowego i obserwacji życia społecznego oraz logicznego rozumowania o faktach wykazanych określonymi dowodami (zob. postanowienie SN z 23 maja 2002 r., sygn. akt V KKN 426/00, OSNKW 2002/9-10, s. 81). Natomiast ustanowiona w kodeksie zasada oficjalności obciąża organ administracji publicznej obowiązkiem zebrania, a następnie rozważenia całego materiału dowodowego z urzędu. Koresponduje z nim przyjęta w postępowaniu administracyjnym koncepcja spoczywającego na organach administracji ciężaru dowodu, która nabiera szczególnego znaczenia w postępowaniu, którego przedmiotem jest nałożenie sankcji administracyjnej, a więc obowiązku o quasi karnym charakterze. W przedmiotowej sprawie ponieważ kierowca spornego zespołu pojazdów podczas kontroli przedstawił wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy udzielonej przedsiębiorcy [...], organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne wobec tego podmiotu. W toku postępowania organ I instancji uzyskał od firmy [...] sp. z o.o., informację zawartą w piśmie z 2 października 2019 r., że firma ta nie zlecała spornego przewozu przedsiębiorcy [...] lecz Stronie. W związku z powyższym organ I instancji wszczął postępowanie wobec Strony. W toku postępowania Strona wyjaśniała w pismach kierowanych do organu I instancji, że nie realizowała przewozu drogowego zespołem pojazdów o nr rej. [...] i [...], a pojazdy nigdy nie były w jej dyspozycji oraz, że kontrolowany kierowca Y. L. nigdy nie świadczył przewozów na rzecz Strony, która nie zawierała z tym kierowcą żadnej umowy o pracę, ani też innej umowy cywilnoprawnej, czy też umowy współpracy. W piśmie z 7 września 2020 r., Strona wyjaśniła, że ze względu na awarię pojazdu odstąpiła realizacje przedmiotowego przewozu na rzecz niezależnego podmiotu gospodarczego tj. firmy [...] i dla wykazania tej okoliczności wniosła o przesłuchanie właściciela tej firmy oraz kierowcy. Organ I instancji [...] marca 2021 r. przesłuchał w charakterze świadka Z. S. oraz przesłuchał Stronę. Z. S. wyjaśnił, że nie wykonywał spornego przewozu i w dniu kontroli, ani ciągnik samochodowy nr rej. [...], ani naczepa nr rej. [...] nie pozostawały w jego dyspozycji. Z wyjaśnień świadka wynika również, że ciągnik samochodowy nr rej. [...] został przez niego wypożyczony na 2 może 3 miesiące od M. D., któremu świadek wypożyczył naczepę i któremu zwrócił sporny ciągnik ok. 3 miesiące przed kontrolą. W trakcie dysponowania tym ciągnikiem świadek zgłosił go do posiadanej licencji, której wypis pozostał w pojeździe po jego zwróceniu M. D.. Świadek też wyjaśnił, że kierowca V. L. był prawdopodobnie zatrudniony przez M. D.. Strona natomiast wyjaśniła, że kiedy jej pojazd uległ awarii aby uniknąć kary umownej poprosiła o pomoc w wykonaniu przewozu M. D.. Strona wyjaśniła, że nie zna szczegółów gdyż tym zajmował się jej mąż, że pojazd o nr rej. [...] nie jest i nie był jej i, że nie jest w stanie określić, czy posiada naczepę o nr rej. [...]. Strona następnie 30 marca 2021 r. przesłała pocztą elektroniczną skan faktury z [...] września 2019 r. wystawionej przez [...] na rzecz Strony, której przedmiotem była usługa transportowa [...]-[...]. W świetle powyższego, w ocenie Sądu, organy obu instancji nie dysponowały w niniejszej sprawie dowodami, które w wyczerpujący sposób wskazywałyby, że spornego przewozu dokonywanego w dniu kontroli – 2 sierpnia 2019 r., dokonywała Skarżąca. Skarżąca ostatecznie podniosła, że przewozu dokonała firma [...], co uprawdopodabniają nie tylko wyjaśnienia Skarżącej oraz skan faktury z [...] września 2019 r. nr [...], z której jak słusznie wskazały organy, nie wynika w jakim dniu została wykonana usługa transportowa, ale również wyjaśnienia świadka Z. S., z których wynika, że właścicielem spornego ciągnika samochodowy nr rej. [...] był M. D., który prawdopodobnie zatrudniał również kierowcę dokonującego spornego przewozu V. L.. Powyższe dowody wprowadzają na tyle istotną wątpliwość – czy to Skarżąca dokonywała spornego przewozu, korzystając z wypożyczonego od M. D. ciągnika samochodowego wraz z kierowcą, czy też usługę tę wykonał właśnie firma M. D., jak twierdzi Skarżąca – że organy powinny podjąć dodatkowe czynności wyjaśniające w celu ustalenia, który z tych podmiotów rzeczywiście dokonywał spornego przewozu 2 sierpnia 2019 r. Organy obu instancji nie występując do M. D. o wyjaśnienie, czy przedstawiona przez Stronę faktura [...] września 2019 r. nr [...], dotyczy spornego przewozu z 2 sierpnia 2019 r. i usługi transportu, czy też tylko wypożyczenia ciągnika wraz z kierowcą, nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, a w konsekwencji nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego, naruszając tym samym ogólne normy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Przyjmując natomiast, że to Skarżąca dokonywała spornego przewozu, jedynie na podstawie faktu, że Skarżąca była właścicielką naczepa marki [...] o nr rej. [...], z pominięciem omówionych powyżej dowodów, wprowadzających istotną wątpliwość, co do podmiotu dokonującego przewozu, orany obu instancji wykroczyły poza granice zasady swobodnej oceny dowodów naruszając art. 80 K.p.a. Naruszenie wskazanych przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ w niebudzących wątpliwości w sprawie okolicznościach dotyczących dokonywania spornego przewozu z naruszeniem przepisów prawa polegającym na podłączeniu do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf oraz wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nie posiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, mogło dojść do nałożenia kary pieniężnej za powyższe naruszenia na niewłaściwy podmiot. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "P.p.s.a."), orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. Ponieważ zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 3 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat – a stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenia zostały ujawnione 2 sierpnia 2019 r. – Sąd na podstawie art. 145 § 3 P.p.s.a., umorzył postępowanie administracyjne w pkt 2 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 1 oraz art. 209 P.p.s.a., w pkt 3 sentencji wyroku.