VI SA/Wa 2873/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Marzena Milewska – Karczewska (spr.) Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi A. B. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów postanawia: odrzucić skargę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej (w skrócie Prezydium NRA) uchwałą z dnia [...] listopada 2013 r. wydaną na podstawie art. 72 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania A.B. (dalej: skarżący) od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w Gdańsku (dalej: ORA) z dnia [...] października 2005 r. w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy adwokatów utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Do wydania powyższej uchwały doszło w oparciu o następujące ustalenia: Uchwałą z dnia [...] lutego 1991 r. skarżący został wpisany na listę adwokatów Okręgowej Izby Adwokatów w Gdańsku, a następnie w dniu [...] października 2002 r. skarżący został tymczasowo zawieszony w wykonywaniu czynności zawodowych adwokata. Orzeczeniem z dnia [...] kwietnia 2004 r. Sąd Dyscyplinarny Izby Adwokackiej w Gdańsku orzekł wobec skarżącego karę dyscyplinarną wydalenia z adwokatury. Orzeczenie to zostało w dniu [...] marca 2005 r. utrzymane w mocy przez Wyższy Sąd Dyscyplinarny. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2005 r. Sąd Najwyższy oddalił kasację od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego złożoną przez skarżącego, uznając ją za oczywiście bezzasadną. W świetle powyższych orzeczeń ORA uchwałą z dnia [...] października 2005 r. skreśliła skarżącego z listy adwokatów. Odwołanie skarżącego od przedmiotowej uchwały zostało omyłkowo dołączone do jednej ze spraw dyscyplinarnych toczących się przeciwko skarżącemu, a po jego odnalezieniu we wrześniu 2013 r. pismu skarżącego nadano dalszy bieg. Przywołaną na wstępie uchwałą z dnia [...] listopada 2013 r. Prezydium NRA utrzymało w mocy uchwałę ORA z dnia [...] października 2005 r. wskazując, że ORA w związku z wcześniejszym wydaniem orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu z adwokatury, zobowiązana była do wydania rozstrzygnięcia o skreśleniu skarżącego z listy adwokatów. Rozstrzygnięcie zostało przesłane skarżącemu na adres ul. [...] G. i po powtórnym awizowaniu w dniu [...] grudnia 2013 r. i po niepodjęciu w terminie 7 dni od drugiej awizacji, uznano ją za skutecznie doręczoną skarżącemu w trybie art. 44 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a. Na wskazane powyżej orzeczenie pismem z dnia [...] lipca 2014 r. (data nadania u operatora pocztowego) skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej uchwały oraz zasądzenie odszkodowania w kwocie 50.000 zł na rzecz skarżącego z odsetkami ustawowymi od dnia [...] listopada 2013 r. do dnia zapłaty. Skarżący zarzucił zaskarżonej uchwale naruszenie art. 80 i art. 95n Prawa o adwokaturze oraz art. 426, art. 427, art. 429 § 1, art. 540, art. 544 i art. 545 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz.U. Nr 89, poz. 555 z późn. zm.). W złożonej skardze skarżący wskazał również, że organy naruszyły przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz.U. Nr 179, poz. 1843 z późn. zm.). Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. na wniosek skarżącego, Prezydium NRA doręczyło mu kopię uchwały z dnia [...] listopada 2013 r., wskazując, że uchwała ta została uznana za skutecznie doręczoną w myśl art. 44 § 4 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Prezydium NRA pismem datowanym na dzień [...] września 2014 r. wniosło o odrzucenie skargi jako wniesionej po terminie. W uzasadnieniu pisma organ wskazał, że skarżący nie poinformował go o zmianie adresu, w związku z czym uchwała została doręczona skarżącemu z upływem ostatniego dnia 14-dniowego okresu od dnia zawiadomienia pierwszego awizo, tj. w dniu [...] grudnia 2013 roku. Prezydium NRA podkreśliło, że skarżący nie wnosił o przywrócenie terminu do złożenia skargi nawet po uzyskaniu informacji od Rzecznika Dyscyplinarnego o podjęciu uchwały przez Prezydium NRA oraz wskazało, iż skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw. Zdaniem organu okręgowa rada adwokacka, w myśl art. 72 ust. 1 pkt 8 Prawa o adwokaturze, zobligowana jest do skreślenia adwokata z listy w wypadku orzeczenia dyscyplinarnego o wydaleniu z adwokatury, zatem nie mogło być mowy o wadliwości decyzji organu II instancji, a skarżący nie wykazał, w jaki sposób naruszenie przez organ przepisów miało wpływ na wynik sprawy. Prezydium NRA podniosło, że skarżący błędnie zarzuca organowi II instancji naruszenie przepisów kodeksu postępowania karnego, gdyż organ w toku prowadzonego postępowania nie stosował przepisów postępowania karnego. Zdaniem organu art 95n Prawa o adwokaturze odsyła do zastosowania przepisów kodeksu postępowania karnego w zakresie nieuregulowanym w dziale dotyczącym odpowiedzialności dyscyplinarnej, która to odpowiedzialność leży w gestii niezależnych sądów dyscyplinarnych. Organ wskazał ponadto, że nie leży w kognicji sądu administracyjnego, przyznanie odszkodowania, o które wnosił skarżący. Skarżący, pismem z dnia [...] maja 2015 r. podniósł, że o zmianie miejsca pobytu skarżący zawiadomił Przewodniczącego Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego przy Pomorskiej Izbie Adwokackiej. W związku z powyższym skarżący uznał, że organ naruszył art. 41 § 1 i 2 oraz art. 44 § 4 k.p.a. i podniósł, że dochował wymogu z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), dalej: p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Jednocześnie w myśl art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż wymienione w pkt 1-5 tego przepisu) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z treścią art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Jednocześnie w myśl postanowień art. 43 k.p.a. w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania, a stosownie do treści art. 44 w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej – w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego, bądź pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu (§ 4). Jednocześnie w myśl art. 41 k.p.a. w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu, a w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. W świetle powyższych przepisów zdaniem Sądu prawidłowe tj. terminowe złożenie skargi uzależnione jest zarówno od daty wniesienia skargi, jak i daty skutecznego doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. W tym miejscu wskazać zatem należy, że zaskarżona uchwała z dnia [...] listopada 2013 r. została przesłana skarżącemu na adres ul. [...] w G. i po dwukrotnym awizowaniu przesyłki uznana za skutecznie doręczoną. Jednocześnie należy odnotować, że w aktach administracyjnych sprawy znajdują się pismo skarżącego z dnia [...] lutego 2013r., w których wskazany został adres: G., ul. [...], i pod którym to adresem, co wynika z akt, ORA prowadziła korespondencję ze skarżącym. Podkreślić również wypada, że skoro odwołanie skarżącego zostało zagubione, to po odnalezieniu go po 8 latach organ winien był zainteresować się bardziej wnikliwie czy adres wskazany w odwołaniu w dalszym ciągu pozostaje aktualny a nie jedynie poprzestać na adresie wskazanym w odwołaniu. Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że wobec zawarcia w aktach administracyjnych sprawy informacji o zmienionym adresie skarżącego nie zaszły okoliczności, o których mowa w art. 41 § 2 k.p.a. a w konsekwencji przekazanie skarżącemu uchwały z dnia 13 listopada 2013 r. na nieaktualny adres nie powoduje, że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia aktu administracyjnego w trybie określonym przepisami art. 44 k.p.a. i nastąpiło jego wejście do obrotu prawnego. Z akt administracyjnych sprawy i odpowiedzi na skargę wynika natomiast, że o doręczeniu skarżącemu uchwały z dnia [...] listopada 2013 r. można mówić dopiero na skutek jej przekazania przy piśmie Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] sierpnia 2014 r. Tymczasem skarżący wniósł skargę bezpośrednio do sądu w dniu [...] lipca 2014 r. W tym miejscu należy wskazać, że tryb wnoszenia skarg do sądów administracyjnych został określony w art. 54 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z utrwalonym poglądem doktryny znajdującym potwierdzenie w utrwalonej linii orzeczniczej sądów administracyjnych bezpośrednie wniesienie skargi do sądu administracyjnego powoduje, że sąd ten winien przesłać ją do właściwego organu a o terminie złożenia skargi decyduje w takim przypadku data nadania skargi przez sąd (por. T. Woś [w:] T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 248 i powołane tam postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 listopada 1973 r., II CZ 183/73, OSPiKA 1974, nr 5, poz. 97). W niniejszej sprawie skarga została nadana przez Sąd w dniu [...] lipca 2014 r. (vide: pismo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia [...] lipca 2015 r. – karta nr 14 akt sądowych), tj. jeszcze przed dniem doręczenia skarżącemu zaskarżonej uchwały przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2014 r. Tym samym zdaniem Sądu skarga została wniesiona przez skarżącego przed rozpoczęciem biegu terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., tj. w stosunku do aktu administracyjnego, który na dzień wniesienia skargi nie znajdował się w obrocie prawnym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 53 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. Skarżący zwolniony od kosztów sądowych postanowieniem z dnia 2 lutego 2015 r.