VI SA/Wa 2880/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-10-27

Skład orzekający: Piotr Borowiecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy bank, będący głównym wierzycielem w postępowaniu upadłościowym, może zostać dopuszczony do udziału w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie dotyczącej zawieszenia praw syndyka, jeśli wykaże jedynie interes faktyczny, a nie prawny?
Ratio decidendi
Sąd odmówił dopuszczenia banku do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania, ponieważ bank nie wykazał posiadania interesu prawnego, a jedynie interes faktyczny. Interes prawny, w przeciwieństwie do faktycznego, musi opierać się na normie prawa materialnego, a nie na potencjalnej szkodzie wynikającej z nieprawidłowego działania syndyka.
Stan faktyczny
Bank złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, w której syndyk zaskarżył decyzję Ministra Sprawiedliwości o zawieszeniu praw wynikających z licencji. Bank, jako główny wierzyciel w postępowaniu upadłościowym, zarzucił syndykowi rażące naruszenie obowiązków i doprowadzenie do znacznego zmniejszenia majątku upadłej spółki, co skutkowało pokrzywdzeniem banku. Pełnomocnik skarżącego syndyka wniósł o oddalenie wniosku banku, wskazując na niewykazanie przez niego interesu prawnego. Minister Sprawiedliwości pozostawił wniosek do uznania sądu.
Rozstrzygnięcie
Odmówić wnioskodawcy spółce [...] S.A. z siedzibą w W. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Borowiecki po rozpoznaniu w dniu 27 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku [...] S.A. z siedzibą w W. o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenie praw wynikających z licencji syndyka p o s t a n a w i a: odmówić wnioskodawcy spółce [...] S.A. z siedzibą w W. dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 108 § 1 k.p.a., a także art. 20 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 776), utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2015 r., nr [...], wydaną w przedmiocie zawieszenia T. S. (dalej także: "skarżący" lub "strona skarżąca") praw wynikających z licencji syndyka. Pismem z dnia 28 września 2015 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lipca 2015 r. W piśmie procesowym z dnia 13 lipca 2016 r. [...] S.A. z siedzibą w W. (dalej: także "Bank" lub "wnioskodawca"), reprezentowany przez radcę prawnego, powołując się na przepis art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), złożył do Sądu wniosek o dopuszczenie do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania, jednocześnie wnosząc o oddalenie skargi, jako niezasadnej. W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że skarżący był wyznaczony na syndyka masy upadłości spółki [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w W. Bank wyjaśnił, że w toczącym się przed Sądem Rejonowym w Tarnowie V Wydziałem Gospodarczym postępowaniu likwidacyjnym masy upadłości wskazanej powyżej spółki Bank jest głównym wierzycielem. Zdaniem wnioskodawcy, w postępowaniu tym skarżący dopuścił się licznych nieprawidłowości, czym naruszył w sposób rażący swoje obowiązki, pełniąc funkcję syndyka masy upadłości. Bank uznał, że w niniejszej sprawie zachodzą podstawy nie tylko do zawieszenia praw z licencji syndyka, ale także do jej odebrania na podstawie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 3 ustawy o licencji syndyka. Wnioskodawca zauważył, że w czasie sprawowanego przez syndyka zarządu nad przedsiębiorstwem majątek upadłej spółki uległ zmniejszeniu z około 13 mln zł do około 3,6 mln zł, tj. o ponad 9 mln zł. Ponadto, wnioskodawca wskazał, że wierzytelność [...] S.A. wynosiła 15.662.343,13 zł i była zabezpieczona w postaci hipoteki na nieruchomości stanowiącej podstawowy składnik majątkowy upadłej spółki. W konsekwencji, wnioskodawca uznał, że zaspokojenie Banku, jako głównego wierzyciela spółki upadłej, będzie wynosić nie więcej niż 20%. W tej sytuacji, strona wnioskująca o dopuszczenie do udziału uznała, że poprzez brak zachowania należytej staranności w prowadzeniu likwidacji majątku spółki upadłej oraz liczne zaniechania w podejmowaniu czynności prawidłowego zarządu, syndyk w sposób zawiniony dopuścił do obniżenia wartości majątku upadłej spółki o ponad 9 mln zł, a tym samym doprowadził do rażącego pokrzywdzenia Banku. Wnioskodawca uznał, że postępowanie dotyczy jego interesu prawnego, albowiem skarżący, jako syndyk, w sposób zawiniony dopuścił się obniżenia wartości majątku upadłego o ponad 9 mln zł, a tym samym doprowadził do rażącego pokrzywdzenia Banku, jako wierzyciela. Bank zarzucił syndykowi, że ten nie podejmował żadnych działań mających na celu zachowanie wartości majątku upadłego. W konsekwencji, wnioskodawca uznał, że niniejsze postępowanie sądowe dotyczy interesu prawnego Banku, co daje podstawę do jego dopuszczenia do udziału w sprawie na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. W piśmie procesowym z dnia 21 września 2016 r. Minister Sprawiedliwości, ustosunkowując się do wniosku Banku o dopuszczenie do udziału w niniejszej sprawie w charakterze uczestnika postępowania - wskazał, że pozostawia ów wniosek do uznania sądu. Z kolei pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 23 września 2016 r., ustosunkowując się do wspomnianego wyżej wniosku Banku, wniósł o jego oddalenie z uwagi na niewykazanie przez wnioskodawcę interesu prawnego uprawniającego do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), do udziału w charakterze uczestnika postępowania sądowego może zgłosić się również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego. W orzecznictwie sądowym i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że o tym, czy wnioskodawca ubiegający się o udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym ma interes prawny w danej sprawie, decyduje norma prawa materialnego, na której oparto zaskarżony akt administracyjny, a nie interes faktyczny (por. M. Niezgódka-Medek /w:/ B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, WK 2016, i cyt. tam orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego; podobnie: M. Romańska /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. T. Wosia, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 184). Pojęcie "interes prawny" opiera się na normie prawa materialnego, regulującego określoną sferę stosunków społecznych i w przeciwieństwie do interesu faktycznego nie dotyczy sytuacji, gdy "podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji" (tak również: R. Rychter /w:/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red dr hab. P. Szustakiewicza i prof. A. Skoczylasa, wyd. 1, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2016 i cyt. tam postanowienie NSA z dnia 2 września 2014 r., sygn. akt II OZ 819/14, Legalis). Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, że na podmiocie wnioskującym o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania ciąży obowiązek wykazania, że spełnia on przesłanki, o których mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a., a więc podmiot ten powinien przedstawić stosowne dowody i argumenty, które przemawiają za tym, że wynik postępowania toczącego się przed sądem administracyjnym będzie dotyczył jego interesu prawnego. Należy zauważyć, że zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] sierpnia 2015 r. była następstwem prowadzonych przeciwko syndykowi postępowań o umyślne przestępstwo określone w art. 20 ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o licencji syndyka, które - jako ścigane z oskarżenia publicznego - opisane zostało szczegółowo w postanowieniu Prokuratora Prokuratury Okręgowej w Lublinie z dnia 22 maja 2015 r. (sygn. akt VI Ds. 35/12/s.). W tym miejscu warto jedynie zauważyć na marginesie, że żadne ze wskazanych przez Prokuratora postępowań oraz związanych z nimi zarzutów stawianych skarżącemu nie dotyczy spółki wskazywanej przez Bank w uzasadnieniu wniosku o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika. Należy wyraźnie wskazać, że "interes prawny powinien być rozważany jako zobiektywizowana, czyli realnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej - jest to interes o charakterze osobistym, przez to, że jest własny, zindywidualizowany i skonkretyzowany, a także aktualnie istnieje" (por. m.in. wyrok NSA z dnia 4 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1350/08 i cyt. tam wyrok Sądu Najwyższego z dnia 11 kwietnia 1991 r., sygn. akt III ARN 13/91). Mając na względzie powyższe, Sad uznał, iż w przypadku niniejszego postępowania nie sposób dostrzec bezpośredniego związku pomiędzy postępowaniem zainicjowanym skargą syndyka na decyzję Ministra Sprawiedliwości wydaną w przedmiocie zawieszenia go w prawach wynikających z licencji, a szkodą wnioskodawcy ([...] S.A.) wynikającą z niepełnego zaspokojenia jego wierzytelności, wskutek rażącego naruszenia obowiązków przez syndyka. W ocenie Sądu, uznać należy, iż wnioskodawca, uzasadniając wniosek o dopuszczenia go do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w postępowaniu dotyczącym zawieszenia praw wynikających z licencji syndyka, wykazał jedynie interes faktyczny, który niewątpliwie wynikał z okoliczności powstania po jego stronie szkody, jaką ponieść miał - jako wierzyciel upadłego - w wyniku nieprawidłowego działania syndyka (skarżącego). W tej sytuacji, Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 33 § 2 p.p.s.a., albowiem wnioskodawca nie wykazał, by w niniejszym postępowaniu sądowym legitymował się interesem prawnym, o którym mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a. Zdaniem Sądu, interesu prawnego strony wnioskującej nie sposób wywieść również z przepisu art. 20 ust. 1 i 2 ustawy o licencji syndyka, który stanowi, że Minister Sprawiedliwości zawiesza osobie posiadającej licencję syndyka prawa wynikające z licencji, jeżeli przeciwko niej jest prowadzone postępowanie o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego, z wyjątkiem spraw, w których oskarżycielem jest podmiot, o którym mowa w art. 55 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555, z późn. zm.), lub umyślne przestępstwo skarbowe. Uznać należy, że stroną postępowania administracyjnego jest jedynie syndyk, któremu stawiane są stosowne zarzuty, zaś wskazana powyżej ustawa o licencji syndyka nie przewiduje możliwości wstąpienia do postępowania administracyjnego podmiotu poszkodowanego nieprawidłowym działaniem wspomnianego syndyka. Z uwagi na powyższe, uznać należy, że skoro wnioskodawca nie wykazał, aby wynik niniejszego postępowania sądowego rzutował na jego interes prawny, brak było podstaw do pozytywnego uwzględniania jego wniosku w oparciu o normę prawną wynikająca z przepisu art. 33 § 2 p.p.s.a. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając ma podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło