VI SA/Wa 2895/15

PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-03

Skład orzekający: Andrzej Czarnecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga wniesiona przez stowarzyszenie zwykłe powinna być podpisana przez wszystkich członków stowarzyszenia, a jeśli nie, to czy brak takiego podpisu stanowi brak formalny skutkujący odrzuceniem skargi?
Ratio decidendi
Skarga wniesiona przez stowarzyszenie zwykłe, które nie posiada osobowości prawnej, powinna być podpisana przez wszystkich członków tego stowarzyszenia. Brak takiego podpisu stanowi brak formalny, który skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeśli nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie.
Stan faktyczny
Skarżące stowarzyszenie wniosło skargę na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego odmawiające dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. Sąd wezwał stowarzyszenie do uzupełnienia braków formalnych skargi, w tym do złożenia dokumentu określającego umocowanie osób podpisanych pod skargą oraz wskazania wszystkich członków stowarzyszenia. Stowarzyszenie przedłożyło część wymaganych dokumentów, jednak nie uzupełniło braków w sposób prawidłowy, nie wskazując wszystkich członków i nie przedstawiając dokumentu potwierdzającego umocowanie osób podpisanych pod wnioskiem do działania w imieniu stowarzyszenia.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Czarnecki po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy w sprawie ze skargi S. z siedzibą we W. na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony postanawia: odrzucić skargę Pismem z 27 września 2015 r. skarżąca, S. dalej również stowarzyszenie, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Komisji Nadzoru Finansowego z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony W wykonaniu zarządzenia z 9 listopada 2015 r., przy piśmie z 18 listopada 2015 r., doręczonym 23 listopada 2015 r. doręczono stowarzyszeniu wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie dokumentu określającego umocowanie osób podpisanych pod skargą do działania w imieniu strony skarżącej na dzień wniesienia skargi, wydanego przez właściwy organ wpisu/zaświadczenia z rejestru, statutu oraz uchwał o powołaniu członków zarządu, regulaminu oraz wskazania z imienia i nazwiska wszystkich członków stowarzyszenia. Na wykonanie wezwania zakreślono stowarzyszeniu termin 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Przy piśmie z dnia 26 listopada 2015 r. (nadanym 30 listopada 2015 r.) stowarzyszenie przedłożyło: listę "pełnoprawnych rzeczywistych członków" stowarzyszenia, zaświadczenie o wpisie do ewidencji, Uchwałę nr 9 Zebrania Założycielskiego S. z dnia [...] maja 1998 r., z której wynika wybór L. W. na skarbnika stowarzyszenia, Uchwałę nr 7 Zebrania Założycielskiego [...] z dnia [...] maja 1998 r., z której wynika wybór S. S. na Prezesa Zarządu stowarzyszenia, Regulamin S., z którego wynika, że przedstawicielem stowarzyszenia jest zarząd w składzie: Prezes Stowarzyszenia, Skarbnik, Sekretarz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd odrzuca skargę gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi doręczono 23 listopada 2015 r. Zatem termin na wykonanie wezwania upływał w dniu 30 listopada 2015 r. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił w sposób prawidłowy braków formalnych skargi. Zgodnie z art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr, 79 poz. 855 ze zm.) osoby w liczbie co najmniej trzech, pragnące założyć stowarzyszenie zwykłe, uchwalają regulamin działalności, określając w szczególności jego nazwę, cel, teren i środki działania, siedzibę oraz przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie. Stowarzyszenie zwykłe jest uproszczoną formą stowarzyszenia, nieposiadającą osobowości prawnej. Prostsza forma stowarzyszeń zwykłych wyraża się po pierwsze - w obniżeniu minimalnej liczby osób uprawnionych do ich założenia (z 15 do 3 osób), po drugie - w zastąpieniu wymogu uchwalania statutu mającego rozbudowaną treść wymogiem uchwalania znacznie bardziej uproszczonego regulaminu i po trzecie - w zastąpieniu wniosku do sądu o rejestrację w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) wnioskiem do organu nadzorującego, informującym o utworzeniu stowarzyszenia zwykłego. Do stowarzyszeń zwykłych nie stosuje się m.in. art. 10 i art. 11 Prawa o stowarzyszeniach, co oznacza, że stowarzyszenie takie nie może mieć organów, niemniej posiada ono wewnętrzną strukturę organizacyjną (art. 2 ust. 2 Prawa o stowarzyszeniach) i musi określać w regulaminie przedstawiciela reprezentującego stowarzyszenie (niebędącego jednak organem). Konsekwencją braku osobowości prawnej stowarzyszenia zwykłego jest brak zdolności do czynności prawnych i brak własnego majątku. Stowarzyszeniom zwykłym przysługuje natomiast zdolność sądowa, tj. zdolność do występowania w postępowaniu jako strona, np. w postępowaniu sądowoadministracyjnym - art. 25 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.). Zdolność sądowa organizacji społecznych, zarówno posiadających osobowość prawną, jak i niemających takiej osobowości, w zakresie ich statutowej działalności jest także konsekwencją przyznania takim organizacjom w prawie publicznym prawa do udziału w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Do takich sytuacji odnosi się art. 25 § 4 p.p.s.a. (wyrok NSA z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. II OSK 1308/11, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przepis ten stanowi, że zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Jednocześnie Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela stanowisko SN wyrażone w wyroku z 14 grudnia 2012 r. sygn. akt I CSK 234/12, że w związku z nieprzysługiwaniem stowarzyszeniom zwykłym osobowości prawnej i niestosowanie do nich przepisów o osobach prawnych, podmiotem praw i obowiązków w stosunkach cywilnoprawnych związanych z działalnością stowarzyszeń zwykłych, nie mogą być same te stowarzyszenia, lecz tylko ich członkowie. Zatem skoro stowarzyszenie zwykłe nie ma osobowości prawnej, to w postępowaniu sądowoadministracyjnym legitymację procesową posiadają wszyscy członkowie tego stowarzyszenia, jako podmioty praw i obowiązków (por. Postanowienie NSA z 5 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1058/14). Wobec powyższego skarga powinna być podpisana przez wszystkich członków stowarzyszenia. Oznacza to, że źródłem takiego upoważnienia nie można uznać uchwały z zebrania stowarzyszenia zwykłego podpisanej przez jednego z członków stowarzyszenia, czy regulaminu jako dokumentu statuującego tylko powstanie stowarzyszenia zwykłego (por. Postanowienie WSA w Białymstoku z 16 września 2015, sygn. akt II SA/Bk 1105/13). W niniejszej sprawie skarga została podpisana jedynie przez Prezesa Zarządu stowarzyszenia S. S. oraz Skarbnika stowarzyszenia L. W. Stowarzyszenie pomimo stosownego wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi nie wykonało go w sposób prawidłowy w wyznaczonym terminie, albowiem nie wskazało z imienia i nazwiska wszystkich członków stowarzyszenia oraz nie nadesłało dokumentu potwierdzającego umocowanie osób podpisanych pod wnioskiem do działania w imieniu stowarzyszenia. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło