VI SA/Wa 2902/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-27
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Małgorzata Grzelak, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania dotyczącego ustalenia opłaty za zmianę koncesji, jeśli koncesja i decyzja ją zmieniająca wygasły z mocy prawa przed złożeniem wniosku o wznowienie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, ponieważ zarówno koncesja, jak i decyzja ją zmieniająca, wygasły z mocy prawa przed złożeniem wniosku o wznowienie. Postępowanie wznowieniowe może dotyczyć jedynie decyzji ostatecznych, które nadal obowiązują i znajdują się w obrocie prawnym. Po wygaśnięciu decyzji nie jest możliwe jej wznowienie, a postępowanie w takiej sytuacji jest bezprzedmiotowe i powinno zostać umorzone.Stan faktyczny
Spółka P. S.A. wniosła o wznowienie postępowania administracyjnego dotyczącego decyzji z 2001 r. ustalającej wysokość opłaty za zmianę koncesji radiowo-telewizyjnej. Jako podstawę wniosku wskazała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2011 r. dotyczący niekonstytucyjności przepisów regulujących opłaty koncesyjne. Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z uwagi na wygaśnięcie koncesji i decyzji ją zmieniającej z dniem 2 lutego 2009 r. Przewodniczący KRRiT utrzymał w mocy decyzję o umorzeniu. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak zastosowania art. 11 u.s.d.g. oraz błędne zastosowanie przepisów prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant st. ref. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lutego 2014 r. sprawy ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. dawniej P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, na podstawie art. 33 ust. 2 i 3 ustawy o radiofonii i telewizji (Dz.U. z 2011 r. i, nr 43, poz. 226 ze zm.) oraz art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpoznaniu wniosku P. S.A. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2013 r, umarzającą postępowanie prowadzone z wniosku P. S.A. z dnia [...] sierpnia 2013 r. o stwierdzenie wydania z naruszenie prawa decyzji [...]z dnia [...] kwietnia 2001 r. zmieniającej koncesję Nr [...] z dnia[...] lutego 1999 r. w zakresie, w jakim ustalona została ustalona wysokość opłaty za zmianę koncesji.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji, na wstępie szczegółowo przedstawił przebieg postępowania administracyjnego w sprawie wyjaśniając mi.in., że Spółka P. S.A. z siedzibą w W. uzyskała w dniu [...] lutego 1999 r. koncesję [...], na rozpowszechnianie programu po nazwą "[...]". Koncesja została zmieniona (rozszerzona o kolejną stację nadawczą) decyzją Przewodniczącego KRRiT [...]z dnia [...] kwietnia 2001 r. W decyzji ustalono, że opłata za zmianę (rozszerzenie) koncesji wynosi 122.760.
Wnioskiem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Spółka, w oparciu o art. 145a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2011 r. (sygn. akt P9/09), wystąpiła do KRRiT z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zmiany koncesji Nr [...]z dnia [...]lutego 1999 r., dokonanej decyzją [...]z dnia [...] kwietnia 2001 r., w części dotyczącej ustalenia wysokości opłaty za zmianę koncesji. W przedmiotowym piśmie wniesiono również o stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa zaskarżonej decyzji oraz wskazanie okoliczności, iż z powodu upływu 5 letniego okresu od dnia doręczenia decyzji, nie ma możliwości uchylenia zaskarżonej decyzji w części i wydania w tym zakresie nowej decyzji określającej opłatę za udzielenie koncesji na kwotę 82 zł.
Przewodniczący KRRiT postanowieniem z dnia [...] listopada 2012 r. wznowił postępowanie w sprawie zmiany przedmiotowej koncesji w zakresie w jakim ustalona została wysokość opłaty za jej zmianę a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. umorzył postępowanie prowadzone na podstawie wniosku z dnia [...] sierpnia 2012 r. spółki P. S.A. w Warszawie o stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa decyzji Przewodniczącego KRRiT [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r. zmieniający koncesję Nr [...]z dnia [...] lutego 1999 r. w zakresie w jakim ustalona została wysokość opłaty za zmianę koncesji.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy
zakończonej w/w decyzją.
Rozpoznając ponownie sprawę organ wyjaśnił, iż decyzja zmieniająca dotyczyła koncesji która została udzielona na okres 10 lat i wygasła z dniem 2 lutego 2009 r. Organ odnosząc się do orzecznictwa sądów administracyjnych w kwestii wygaśnięcia zezwolenia wskazał, że "decyzja traci moc wiążącą, to uprawnienie zawarte w decyzji wygasa. Po upływie okresu ważności decyzji, nie mogą być bowiem realizowane uprawnienia wynikające z decyzji".
Przewodniczący KRRiT podkreślił, że podstawą umorzenia postępowania było wygaśnięcie decyzji, które powoduje automatyczne usunięcie decyzji z obrotu prawnego. Po wygaśnięciu decyzji, czyli upływie terminu jej ważności, zmiana jest niedopuszczalna.
W dalszej części uzasadnienia organ odniósł się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy uznając je za bezzasadne.
Podniósł, że zgodnie art. 40b ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, o której mowa w art. 33, stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej. Również art. 4 pkt 11 i 27 u.r.t. odsyłają do konkretnie wskazanych uregulowań u.s.d.g. Ponadto zgodnie z art. 52 ust. 2 u.s.d.g. w postępowaniu o udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych organ koncesyjny zarządza przetarg jeżeli w wyniku dokonania oceny wniosków w trybie art. 36 u.r.t. liczba przedsiębiorców pozostaje większa niż liczba koncesji. W związku z tym organ uznał, iż tylko w zakresie, w którym u.r.t. odsyła do u.s.g.d. lub odwrotnie Przewodniczący KRRiT jest zobowiązany do stosowania konkretnych przepisów u.s.d.g.
Organ wywodził także, że gdyby w stosunku do postępowania koncesyjnego miała zastosowanie cała u.s.d.g. ustawodawca nie odsyłałby w ustawie u.r.t. do poszczególnych przepisów u.s.d.g. i stwierdził w konkluzji, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym brak w u.r.t. odesłania do art. 11 u.s.d.g., również sam art. 11 u.s.d.g. nie stanowi wprost o jego stosowaniu do postępowań prowadzonych przez Przewodniczącego KRRiT. Z tego też względu art. 11 u.s.d.g. nie znajduje zastosowania w przedmiotowych sprawach.
W ocenie organu, wbrew twierdzeniom strony nie doszło do wydania "milczącej decyzji" w trybie art.l1 ust. 9 u.s.d.g. zatem brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Przewodniczący podkreślił, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nie określono wysokości opłaty za udzielenie koncesji, ale umorzono postępowanie w związku z jego bezprzedmiotowością.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, P. S.A., zwana dalej skarżącą, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie kosztów postepowania.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego, a mianowicie:
-art. 2, art. 190 ust. 4, art. 193 i art. 79 Konstytucji RP, które są podstawą do odstąpienia od zasady tempus regil actum w przypadku decyzji wydawanej na skutek wznowienia postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie;
-art. 40 ust. 1 urt. w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2011 r. (sygn. P 9/09), a obowiązującym przed dniem 20 listopada 2012 r., poprzez jego niezastosowanie, który jest podstawą do zastosowania przepisów ustawy o opłacie skarbowej, jako podstawy prawnej dla określenia wysokości opłaty za udzielenie koncesji;
-art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) oraz Załącznika, część III, pkt 44, ppkt 2) ustawy o opłacie skarbowej, poprzez jego niezastosowanie, które są podstawą do wskazania prawidłowej opłaty za udzielenie koncesji na kwotę 82 zł;
-art. 40 urt. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 listopada 2013 r.) oraz przepisów rozporządzenia KRRiT z dnia 4 grudnia 2012 r. w sprawie wysokości opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych, poprzez ich błędne zastosowanie, w sytuacji gdy przepisy te nie powinny zostać zastosowane w niniejszej sprawie,
oraz naruszenia przepisów postępowania tj.,
-błędne zastosowanie art. 35 Kpa. i art. 105 Kpa.;
-brak zastosowania art. 11 u.s.d.g.;
-niezastosowanie przepisu art. 40 ust. 1 urt. w brzmieniu uwzględniającym wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2011 r., a przed dniem 20 listopada 2012 r.; które są, w ocenie skarżącej, podstawą do uznania, że organ nie wydając decyzji w terminie określonym przepisami Kpa., wydał decyzję zgodnie z wnioskiem przedsiębiorcy i określił opłatę za udzielenie koncesji na kwotę 82 złotych.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca przypomniała przebieg postępowania w sprawie i szczegółowo rozwinęła wskazane zarzuty.
Skarżąca m.in. szeroko omówiła przesłanki warunkujące istnienie przedmiotu postępowania administracyjnego i stwierdziła, że spełnia je, a w szczególności posiada interes prawny, którym jest uzyskanie urzędowego potwierdzenia, iż decyzja w części dotyczącej opłaty została wydana z naruszeniem prawa (art. 152 Kpa.), co uniemożliwi skarżącej wystąpienie z roszczeniem o zwrot opłaty w postępowaniu cywilnym. W ocenie skarżącej żadna z postaci bezprzedmiotowości postępowania nie zachodzi i organ powinien był wydać decyzję merytoryczną, zgodną z jej żądaniem.
Zdaniem skarżącej, kluczowe merytoryczne zagadnienie prawne, które wymaga oceny sądu dotyczy kwestii, jakie przepisy prawne (tzn. w brzmieniu na jaki dzień obowiązywania) powinny zostać zastosowane przez organ w z wydaniem decyzji na skutek wznowienia postępowania administracyjnego wywołanego wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego. W jej ocenie, w uzasadnieniu decyzji I instancji organ nie zajął się powyższą kwestią, z kolei uzasadnienie II instancji w tym zakresie trudno zrozumieć. Skarżąca podkreśliła, ze w odniesieniu do procedury wznowienia postępowania administracyjnego na skutek uchylenia przepisów skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego, istnieje konieczność powtórzenia konkretyzacji normy prawnej obowiązującej w momencie wydania wadliwej decyzji. W takiej sytuacji, jeśli przepisy nowej ustawy nie nakazują stosować w postępowaniu wznowieniowym nowego prawa, należy stosować prawo dawne. Inne założenie oznaczałoby retroaktywne działanie nowego prawa bez wyraźnej podstawy prawnej (por. dr hab. M. Kamiński - Prawo administracyjne intertemporalne, Wolters Kluwer 2011).
Nadto skarżąca wskazała, że Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie w swoich wyrokach formułował postanowienia, które wykluczały możliwość dochodzenia zwrotu opłat uiszczonych w przeszłości na podstawie przepisów uznanych za niezgodne z Konstytucją. Taka sytuacja miała miejsce także na gruncie urt. (por. wyrok z dnia 9 września 2004r., sygn. K 2/03 pkt III wyroku "Opłaty pobierane na podstawie przepisów ustawy wskazanych w części I wyroku nie podlegają zwrotowi). Jak wskazała skarżąca, wyrok Trybunału Konstytucyjnego będący przyczyną niniejszego postępowania, nie zawiera postanowienia analogicznego do pkt III wyroku TK z dnia 9 września 2004 r., chociaż w tej sprawie stosowny wniosek został złożony w czasie rozprawy przed TK przez przedstawicieli KRRiT, przy poparciu przedstawiciela Prokuratora Generalnego. W punkcie 6 uzasadnienia TK wskazał, że Trybunał nie wypowiada się co do wniosku, aby pobrane dotychczas opłaty koncesyjne na podstawie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego nie podlegały zwrotowi, pozostawiając tę kwestię sądom.
Skarżąca podniosła, że organ nie poinformował o przedłużeniu terminu na rozpatrzenie sprawy, a decyzja I instancji została wydana dopiero po około 7 miesiącach od dnia złożenia wniosku. W związku z upływem terminów rozpatrzenia sprawy, w sprawie zdaniem skarżącej, zastosowanie miał art. 11 ust. 9 u.s.d.g., zgodnie z którym, jeżeli organ nie rozpatrzy wniosku w terminie, uznaje się, że wydał rozstrzygnięcie zgodne z wnioskiem przedsiębiorcy. Skarżąca stwierdziła, że w ustawie o radiofonii i telewizji brak jest normy, która wyłączałaby stosowanie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej w całości. W opinii skarżącej, brak ustanowienia takiej wyraźnej normy szczególnej dotyczącej urt. oznacza, że racjonalny ustawodawca nie chciał wyłączenia art. 11 ust. 9 u.s.d.g. w stosunku do postępowań administracyjnych w sprawach innych regulowanych działalności gospodarczych.
Na poparcie swojej argumentacji skarżąca powołała się na konkretnie wymienione orzeczenia sądowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w stopniu skutkującym ich uchyleniem.
W rozpoznawanej sprawie należy mieć na względzie, że postępowanie
administracyjne poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji toczyło się w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zmiany koncesji Nr [...]z dnia [...] lutego 1999 r., dokonanej decyzją [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., w zakresie w jakim ustalona została wysokość opłaty za zmianę koncesji.
W związku z powyższym wyjaśnić należy, że wznowienie postępowania
stanowi odstępstwo od ogólnej zasady trwałości decyzji, ustanowionej w art. 16
k.p.a.. Postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny, odrębny od
postępowania zwykłego, zakończonego decyzją ostateczną. Jego przedmiotem jest
przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji, wydanej w postępowaniu zwykłym,
ale tylko w przypadku, gdy postępowanie, w którym zapadła ta decyzja dotknięte jest
jedną z kwalifikowanych wad wyliczonych w art. 145 § 1 k.p.a. Przepis ten wymienia
w sposób wyczerpujący przesłanki wznowienia postępowania, które są związane z
kwalifikowaną wadliwością postępowania, powodującą możliwość ponownego
rozpatrzenia sprawy w celu sprawdzenia, czy stwierdzona wada postępowania nie
wpłynęła na treść decyzji i w konsekwencji wyeliminowanie rozstrzygnięcia
wadliwego.
Możliwe jest również żądanie wznowienia postępowania w wypadku określonym w art. 145a k.p.a. Przepis ten wskazuje, że w przypadku, gdy Trybunał
Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową
międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja można domagać się wznowienia postępowania. W sytuacji określonej w § 1 skargę o wznowienie wnosi się w terminie jednego miesiąca od dnia wejścia w życie
orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.
W świetle zacytowanych przepisów, obowiązkiem organu przed wszczęciem postępowania jest ocena dopuszczalności wznowienia postępowania. Na tym etapie organ ocenia jedynie, czy wystąpiły kumulatywnie przesłanki podmiotowe (czy wniosek złożyła osoba posiadająca przymiot strony) oraz przedmiotowe (czy sprawa została zakończona decyzją ostateczną), a także czy zachowany został określony przez ustawodawcę termin złożenia wniosku przez stronę. Nie jest natomiast dopuszczalne badanie, czy rzeczywiście wystąpiły przesłanki wymienione w art.145 § 1 k.p.a, czy 145a k.p.a.. Ta kwestia jest przedmiotem oceny już w postępowaniu wznowieniowym, otwierającym się po wydaniu postanowienia o wszczęciu postępowania. W razie negatywnego wyniku ustaleń odnośnie przyczyn przedmiotowych i podmiotowych wznowienia, a także gdy doszło do uchybienia ustawowego terminu i nie został on przywrócony, organ nie wydaje postanowienia o wznowieniu postępowania, ale postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Natomiast w sytuacji, gdy organ wadliwie uznał, że nie zachodzą przeszkody do wznowienia postępowania i wydał postanowienie o wznowieniu postępowania, pomimo że wystąpiły przyczyny niedopuszczalności wznowienia lub uchybiono terminowi do złożenia żądania wszczęcia postępowania, postępowanie wznowieniowe jako bezprzedmiotowe winno podlegać umorzeniu na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a.(por. B.Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania Administracyjnego. Komentarz 2005, Wyd. C.H.Beck, s.669).
W tych okolicznościach postępowanie wznowieniowe nie powinno bowiem w ogóle się toczyć, gdyż brak było podstaw do jego wszczęcia w drodze postanowienia. Dopiero po stwierdzeniu dopuszczalności wznowienia i po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, które otwiera postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, organ w oparciu o art. 149 § 2 k.p.a. może przystąpić do ustalenia, czy zachodzi jedna z przesłanek wznowieniowych.
Kolejnym krokiem – w przypadku pozytywnego wyniku dokonanej w tym zakresie oceny - jest przeprowadzenie postępowania w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy, będącej przedmiotem decyzji ostatecznej, której postępowanie dotyczy oraz wydanie jednego z rodzajów decyzji kończących postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, określonych w art. 151 k.p.a. Organ może odmówić uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art.145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.
W przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 kpa organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Reasumując dotychczasowe rozważania, należy wyraźnie rozróżnić zakres
działania i możliwości orzecznicze organu na etapie poprzedzającym wszczęcie
postępowania w sprawie wznowienia oraz w toku postępowania w sprawie
wznowienia.
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że
zaskarżoną decyzją organ utrzymał w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji,
którą na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzono postępowanie wznowieniowe,
uznając je za bezprzedmiotowe. Wynika to jednoznacznie zarówno z treści
uzasadnienia obu decyzji, w którym organ wskazał, że wadliwie wznowiono
postępowanie, które już w dacie wydania postanowienia o wznowieniu było
bezprzedmiotowe z uwagi na wygaśnięcie koncesji dla P. S.A..
Jak wykazano wyżej, takie stwierdzenie byłoby prawidłowe jedynie w sytuacji,
gdyby brak było przesłanek podmiotowych lub przedmiotowych do wznowienia
postępowania, bądź gdy wniosek o wznowienie zostałby złożony z uchybieniem
ustawowego terminu. W niniejszej sprawie wystąpił brak przedmiotu postępowania.
W tym miejscu wydaje się właściwym poczynienie pewnych uwag o charakterze ogólnym. Z analizy przepisów k.p.a. odnoszących się do wznowienia postępowania wynika wprost , że ten tryb nadzwyczajny ma zastosowania do decyzji ostatecznych, a ponadto aktów prawnych znajdujących się w obrocie prawnym, co jest kluczową kwestią w niniejszej sprawie. Powyższe potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2013 r. sygn. akt II OSK 1731/2011 ,z którego wynika, że "skoro można eliminować w trybie nadzwyczajnym wznowienia
postępowania wyłącznie akty nadal obowiązujące, o czym świadczy art. 151 k.p.a. ,to niewątpliwie brak jest podstaw prawnych do tego, aby prowadzić postępowanie
administracyjne, analizować i oceniać akt, który już swą ważność utracił".
W niniejszej sprawie mamy sytuację następującą strona wystąpiła do KRRiT z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zmiany koncesji Nr [...]z dnia [...] lutego 1999 r., dokonanej decyzją [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r., w części dotyczącej ustalenia wysokości opłaty za zmianę koncesji. Wniosek skarżącej został złożony w dniu [...] sierpnia 2012 r. Jako podstawę
wniosku wskazano art. 145 a §1 k.p.a. i wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19
lipca 2011 r. wydany w sprawie o sygn. akt P 9/09 . W powyższym wyroku Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 226, Nr 85, poz. 459 i Nr 112, poz. 654) jest niezgodny z art. 217 oraz art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Trybunał Konstytucyjny w pkt. 2 wyroku wskazał ,że Rozporządzenie Krajowej Rady
Radiofonii i Telewizji z dnia 4 lutego 2000 r. w sprawie opłat za udzielenie koncesji na rozpowszechnianie programów radiowych i telewizyjnych (Dz. U. Nr 12, poz. 153 i Nr 90, poz. 1007, z 2002 r. Nr 58, poz.541 oraz z 2007 r. Nr 124, poz. 870) jest niezgodne z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Powyższe orzeczenie weszło w życie w dniu 3 sierpnia 2012 r. Przepisy, które na mocy wyroku TK uznane zostały za niekonstytucyjne stanowiły podstawę prawną decyzji z [...] lutego 1999 r.
Przedmiotowa koncesja została udzielona na 10 lat a zatem z mocy prawa wygasła z dniem [...] lutego 2009 r., co nie jest sporne między stronami. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, że określenie w decyzji terminu jej ważności powoduje, że wygasa ona z upływem terminu, na który została wydana. Z upływem określonego w decyzji okresu dochodzi automatycznie do usunięcia jej z obrotu prawnego bez potrzeby stwierdzenia jej wygaśnięcia w trybie art. 162 § 1pk 11 k.p.a. (podobne stanowisko znajduje odzwierciedlenie w licznych wyrokach Sądów Administracyjnych VI SA/Wa 2109/05, VII SA/Wa386-08, III SA/Kr1223-10,II SA/Op63/06)
Strona skarżąca domagała się natomiast wznowienia postępowania w przedmiocie decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r., która to decyzja była ściśle powiązana z koncesją z dnia [...] lutego 1999 r., gdyż wprowadzała zmiany do wyżej wskazanej koncesji, nie kreowała natomiast nowych praw i obowiązków nakładanych na skarżącą poza wskazaną koncesją. Innymi słowy w wyniku wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2001 r. dokonano ustalenia nowego brzmienia zapisów Koncesji z dnia [...] lutego 1999 r. Skoro więc przedmiotowa koncesja wygasła to tym samym wygasły wszystkie decyzje ją zmieniające w tym decyzja z [...] kwietnia 2001 r. i nie ma potrzeby stwierdzania ich wygaśnięcia w trybie art. 162 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż z upływem określonego w decyzji okresu dochodzi automatycznie do jej usunięcia z obrotu prawnego. Wygaśnięcie decyzji oznacza natomiast, że przestaje ona kształtować jakiekolwiek prawa i obowiązki administracyjne, czy też wywoływać dla jej adresatów inne skutki prawne. Z chwilą więc wygaśnięcia decyzji nie jest możliwe wznowienie postępowania w sprawie tej decyzji, gdyż nie znajduje się ona w obrocie prawnym.
Reasumując więc, należy wskazać, że organ zasadnie umorzył postępowania w niniejszej sprawie, gdyż koncesja oraz decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania wygasły z mocy prawa z dniem [...] lutego 2009 r., a wniosek o wznowienie został złożony po ich wygaśnięciu w dniu [...] sierpnia 2012 r.
Przechodząc do omówienia zarzutów skargi na wstępie trzeba wyjaśnić, że organ nie wydał w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia merytorycznego, gdyż było to niemożliwe z uwagi na brak przedmiotu postępowania co szerzej zostało wyjaśnione na wstępie uzasadnienia. Tak więc w niniejszej sprawie nie mogło dojść do naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego, gdyż z uwagi na umorzenie postępowania (bezprzedmiotowość) nie mogły być one przez organ stosowane.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania sąd nie dopatrzył się, co zostało wyżej wskazane, naruszenia art. 105 k.p.a. Jeżeli natomiast chodzi o naruszenie art. 35 k.p.a. to naruszenie to nie podlega rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu. Ustawodawca przewidział środki prawne mające na celu zapobieżenie przewlekłemu postępowaniu lub bezczynności organu, z których to środków strona nie skorzystała.
Jeżeli chodzi o możliwość zastosowania w niniejszej sprawie art. 11 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej sąd doszedł do wniosku, że nieuprawnione było stanowisko skarżącej, że jej wniosek samoistnie wszczął postępowanie wznowieniowe, które zakończyło się fikcją prawną- wydaniem decyzji przez Przewodniczącego KRRiT w dniu [...] listopada 2012 r., zgodnie z art. 11 ust.9u.s.d.g., uwzględniającą w całości żądanie skarżącej zawarte we wniosku z dnia [...]września 2012r.
Sąd nie podziela stanowiska spółki, że do postępowania w sprawie ustalenia opłaty za koncesję, przewidzianej przez art. 40 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji zastosowanie ma art. 11 st. 9 u.s.d.g. Jak wynika z art. 40b w/w ustawy przepisy ustawy o swobodzie działalności (tylko jej rozdział 5) stosuje się do kontroli działalności gospodarczej. Przepis ten uzyskał aktualne brzmienie na podstawie art. 9 ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 18, poz. 97 ze zm.). Wcześniej przepis ten miał brzmienie: "W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy z dnia [...] lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej".
Choćby ta zmiana wskazywała, że przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej mają ograniczone, ściśle określone zastosowanie do uregulowań ustawy o radiofonii i telewizji (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2012 r., sygn. akt II GSK 1088/11,opubl.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W powyższym wyroku sąd podkreślił, że: "do dnia 6 marca 2009 r. w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 5- Koncesja na rozpowszechnianie programów- ustawy radiofonii i telewizji, zastosowanie miały przepisy ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Po tej dacie jedynie do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy, o której mowa w art. 33, stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej".
Ponadto w myśl art. 46 ust. 1 pkt 5 u.s.d.g. uzyskania koncesji wymaga działalność w zakresie rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych, z wyłączeniem programów rozpowszechnianych wyłącznie w systemie teleinformatycznym, które nie są rozprowadzane naziemnie, satelitarnie lub w sieciach kablowych. Zatem prowadzenie powyższej działalności nie podlega wszystkim regułom zasady swobody działalności gospodarczej, co potwierdza art. 5 pkt 5 u.s.d.g., iż działalność regulowana oznacza działalność gospodarczą, której wykonywanie wymaga spełnienia szczególnych warunków, określonych przepisami prawa.
Zatem w przypadku działalności koncesjonowanej (regulowanej) nie ma zastosowania art. 11 ust. 9 u.s.d.g., tworzący fikcję załatwienia sprawy przez organ zgodnie z wnioskiem, po upływie określonego terminu (terminy z k.p.a. plus termin z art. 11 ust. 7 u.s.d.g.).
Należy podzielić stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy o opłacie skarbowej, wynika to wprost z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 lipca 2011r., sygn..aktP9/09 (Dz.U.2011r.Nr60, poz.963): "w wypadku działalności gospodarczej podlegającej koncesjonowaniu (katalog dziedzin podlegających koncesjonowaniu zawarty jest w art. 46 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U.2004 nr 173 poz.1807 ze zm.)- o ile przepisy ustaw odrębnych nie stanowią inaczej- za udzielenie lub zmianę koncesji zgodnie z art. 62 ust. 1 usdg pobierana jest opłata skarbowa, wysokość tej opłaty jest uregulowana w załączniku do ustawy z dnia 16 listopada o opłacie skarbowej. Działalność polegająca na rozpowszechnianiu programów radiowych i telewizyjnych ma jednak w tym zakresie odrębne uregulowania zawarte w ustawie o radiofonii i telewizji. Podstawą prawną obowiązku uiszczenia opłaty za udzielenie koncesji na rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych jest art. 40 ust. 1 urt".
Na zakończenie skład orzekający wskazuje, że w przypadkach, w których występuje przesłanka przewidziana w art. 145a kpa, a brak jest przeszkody wynikającej z art. 146 kpa, organ na podstawie art. 74a w zw. z art. 2 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa określa stosowną wysokość nadpłaty również w sytuacjach, gdy już cała należność została uregulowana.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło