VI SA/Wa 2910/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-18
Skład orzekający: Sławomir Kozik, Pamela Kuraś-Dębecka, Dorota Pawłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy graficzny znak towarowy przedstawiający ślad stopy z zaznaczonymi opuszkami palców może zostać zarejestrowany jako znak towarowy dla towarów z klas 10 i 25, jeśli organ uzna, że znak ten jest opisowy i nie posiada wystarczającej zdolności odróżniającej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Urząd Patentowy prawidłowo odmówił uznania ochrony dla graficznego znaku towarowego przedstawiającego ślad stopy, ponieważ znak ten jest opisowy i nie posiada wystarczającej zdolności odróżniającej. Prosta grafika znaku, która nie zawiera dodatkowych elementów fantazyjnych, będzie postrzegana przez konsumentów jako informacja o przeznaczeniu towarów (związanych ze stopami, medycyną, rehabilitacją), a nie jako identyfikator pochodzenia gospodarczego. W związku z tym, znak ten narusza przesłanki z art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 P.w.p.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej, która utrzymała w mocy decyzję o odmowie uznania ochrony międzynarodowego graficznego znaku towarowego dla określonych towarów z klas 10 i 25. Urząd Patentowy uznał, że znak przedstawiający ślad stopy jest opisowy i nie posiada wystarczającej zdolności odróżniającej. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenia faktyczne i ocenę materiału dowodowego oraz nienależyte uzasadnienie decyzji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 18 lutego 2022 r. sprawy ze skargi B. z siedzibą w L., Wielka Brytania na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania ochrony międzynarodowego graficznego znaku towarowego oddala skargę
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: "UP") decyzją z [...] września 2021 r., nr [...], na podstawie art. 245 ust.1 pkt 1 w związku z art. 1291 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2021 r. poz. 324, dalej: "P.w.p."), po rozpatrzeniu wniosku z 15 czerwca 2021 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2021 r. o odmowie uznania ochrony międzynarodowego graficznego znaku towarowego, zarejestrowanego pod nr [...], na rzecz [...] Ltd., [...], Wielka Brytania (dalej: "Zgłaszający", "Skarżący") i wyznaczonego w trybie Protokołu Madryckiego na Polskę [...] maja 2019 r., z pierwszeństwem od 13 maja .2019 r., w części dotyczącej następujących towarów:
- kl. 10: urządzenia i przyrządy do fizjoterapii; urządzenia i instrumenty medyczne; odzież specjalna używana w salach operacyjnych; artykuły ortopedyczne, przyrządy ułatwiające poruszanie się, w szczególności obuwie ortopedyczne i obuwie rehabilitacyjne, do gimnastyki i terapii stopy, jak również do innych celów medycznych i ich części (takie jak ortopedyczne obuwie, sandały i kapcie, buty z ortopedycznym podparciem stopy, ortopedyczne podparcia do stóp i butów, wkładki ortopedyczne, ortopedyczne wkładki wewnętrzne do stóp i butów i ich części, takie jak części składowe butów, części wbudowane w buty dla ortopedycznego dopasowania buta, półfabrykaty wkładek, półwkładki do butów, kliny do pięty i kostki, pasujące komponenty, poduszeczki, wyściółki piankowe, półwkładki piankowe do butów, podeszwy kształtujące stopy, półfabrykaty wkładek w pełni z tworzyw sztucznych z ortopedycznym wkładem); części i komponenty wszystkich powyższych i towarów, zawarte w tej klasie, w szczególności pokrycia z tkanin i materiały wyściełające do wkładek ortopedycznych, podkłady korkowe do butów ortopedycznych;
- kl. 25: skarpety; obuwie, w szczególności buty, półbuty, buty sznurowane, buty płaskie, obuwie sportowe, mokasyny, kapcie, obuwie kąpielowe, sandały, drewniaki, botki; części i komponenty wszystkich powyższych towarów, zawarte w tej klasie, w szczególności wewnętrzne podeszwy butów, podeszwy zewnętrzne, skarpety wewnętrzne, profilowane podeszwy, podpiętki i arkusze wielowarstwowe do koturnów, wyściółki butów z korka, paski do naprawiania koturnów, arkusze do podeszw zewnętrznych, arkusze do pośrednich warstw podeszwy, klapki, pokrycia i tkaniny na pokrycia wnętrza butów.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji UP wskazał, że decyzją z [...] marca 2021 r., na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 oraz art. 1523 P.w.p., odmówił w części uznania ochrony międzynarodowego graficznego znaku towarowego, zarejestrowanego pod nr [...] i wyznaczonego w trybie Protokołu Madryckiego na Polskę [...] maja 2019 r., z pierwszeństwem od 13 maja 2019 r. argumentując, że w stosunku do zakresu wykazu, który był przedmiotem odmowy, zgłoszone oznaczenie w żaden sposób nie wskazuje na pochodzenie gospodarcze sygnowanych towarów, nie zawiera żadnych wyróżniających elementów graficznych lub słownych i w związku z tym nie posiada zdolności odróżniającej na rynku, a jedynie przekazuje informację o rodzaju i przeznaczeniu towarów, które są nim oznakowane.
UP dokładnie opisał przebieg postępowania w I instancji szczegółowo przedstawiając stanowiska Zgłaszającego.
Rozpoznając ponownie sprawę UP wskazał, że [...] maja 2019 r. (z pierwszeństwem od 13 maja 2019 r.), za numerem [...] został wyznaczony na Polskę w trybie Protokołu Madryckiego międzynarodowy graficzny znak towarowy. Przedmiotowy znak stanowi obrysowany czarną linią ślad jaki pozostawia stopa na powierzchni - elementy graficzne odwzorowujące ślad pozostawiony przez opuszki palców stopy mają dodatkowo czarne wypełnienie. Znak towarowy zarejestrowany na rzecz [...] Ltd., [...], Wielka Brytania, przeznaczony został do oznaczania towarów wymienionych w sentencji decyzji.
UP wyjaśnił następnie, że dokonując oceny zdolności odróżniającej znaku towarowego należy ją przeprowadzić, biorąc pod uwagę relewantny krąg odbiorców danych towarów i usług. Mając na względzie rodzaj wskazanych w zgłoszeniu towarów organ stwierdził, że odbiorcą zgłoszonych w kl. 10 urządzeń i artykułów do celów medycznych, weterynaryjnych, rehabilitacyjnych, fizjoterapeutycznych, ortopedycznych oraz części i komponentów tych towarów będą odbiorcy - osoby fizyczne zainteresowane ofertą towarową w związku ze stanem swojego zdrowia bądź profilaktyką, a także odbiorcy profesjonalni. Odbiorcami towarów zgłoszonych w kl. 25 takich jak odzież, obuwie, nakrycia głowy, będą przeciętni konsumenci, towary te zaspokajają podstawowe potrzeby człowieka. Natomiast odbiorcą części/komponentów zgłoszonych w kl. 25 towarów, takich jak podeszwy, arkusze do koturnów, paski do naprawiania koturnów, pokrycia i tkaniny na pokrycia wnętrza butów - będą głównie podmioty profesjonalne. W związku z tym relewantny krąg odbiorców towarów sygnowanych przedmiotowym oznaczeniem jest szeroki.
Organ podkreślił, że poziom uwagi przeciętnego konsumenta może się różnić w zależności od rodzaju oferowanych towarów. Wysoki poziom uwagi jest przypisywany towarom i usługom, które są rzadkie i kosztowne. W przedmiotowej sprawie świadomy konsument poszukujący towaru w związku ze stanem zdrowia będzie przywiązywał wagę do funkcji i leczniczych/rehabilitacyjnych właściwości towarów, podobnie podmiot profesjonalny nabywający komponenty towarów i urządzenia oraz przyrządy do celów leczniczych/rehabilitacyjnych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
UP wyjaśnił następnie, że przychyla się do stanowiska Zgłaszającego w związku z ofertą towarów o przeznaczeniu stricte rehabilitacyjnym i medycznym. Są to towary kierowane do odbiorcy, którego cechuje rozpoznanie potrzeb własnych w związku z problemem natury zdrowotnej i ceny wyższe od standardowych, popularnie oferowanych odpowiedników, które nie są dedykowane konkretnym dolegliwościom (np. wkładki do butów zwykłe i ortopedyczne, łóżko zwykłe - łóżko rehabilitacyjne itp.). Jednocześnie poziom uwagi odbiorców towarów zgłoszonych w kl. 25 takich jak odzież, obuwie i nakrycia głowy, jest przeciętny i niski - do korzystania z oferty towarowej w tym zakresie nie jest wymagana wiedza ani kwalifikowane umiejętności, a odbiorcą towarów jest ogół społeczeństwa. Konsumenci zgłoszonych towarów są bardzo zróżnicowaną grupą odbiorców, tak pod względem wieku, jak i preferencji, wykształcenia, płci, doświadczenia życiowego, czy poziomu intelektualnego. Oferta towarowa w tym zakresie zaspokaja podstawowe potrzeby człowieka - czyli ubranie się. jest kierowana do każdego konsumenta i każdy może z niej skorzystać, niezależnie od aktualnych trendów modowych i własnych upodobań. W związku z powyższym UP orzekł, że charakter odróżniający rozpatrywanego znaku należy oceniać w stosunku do wszystkich towarów, dla których wniesiono o ochronę tego znaku, przy uwzględnieniu przypuszczalnych oczekiwań konsumenta wykazującego przeciętny i niski poziom uwagi w związku z towarami z kl. 10 takimi jak odzież, obuwie i nakrycia głowy oraz podwyższony poziom uwagi w związku z ofertą towarową o profilu medycznym, weterynaryjnym, rehabilitacyjnym, fizjoterapeutycznym, ortopedycznym oraz w związku z częściami i komponentami zgłoszonych towarów.
UP podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji z [...] marca 2021 r., iż przedmiotowy znak w postaci graficznego obrysu śladu stopy z wyraźnie zaznaczoną podeszwą stopy i odciskiem pięciu palców, nie będzie fantazyjnym i odróżniającym oznaczeniem ponieważ taka postać znaku nie tworzy oryginalnego na rynku, odróżniającego oznakowania i będzie postrzegana jako rodzaj grafiki informującej, że oferowane towary mają związek ze stopami, są przeznaczone do stóp. UP podtrzymał również, że odbiorca znaku nie będzie analizował dokładnie szczegółów danego oznaczenia i zachowa w pamięci jedynie ogólny jego zarys i informację, którą przekazuje umieszczony na towarze symbol graficzny stopy. Jednocześnie organ wskazał na proste, banalne rozwiązanie graficzne, które nie zawiera innych elementów graficznych pozwalających na odróżnienie tego znaku spośród wielu równie prostych i schematycznych przedstawień stopy i pozostawionego przez nią śladu, w związku z czym, zdaniem UP, przedmiotowe oznaczenie jawi się jako jedna z emanacji odcisku/śladu stopy, a percepcja odbiorców będzie koncentrowała się na identyfikacji obrazu stopy (jej śladu), nie będzie natomiast jednoznacznie identyfikowała źródła pochodzenia gospodarczego sygnowanych towarów - co jest podstawową, konstytutywną funkcją znaku towarowego. Ponadto w związku ze sposobem przedstawienia stopy, który podkreśla jej anatomiczną budowę, oznaczenie jako całość będzie odbierane przez relewantny krąg odbiorców, jako przekazujące informację, że sygnowane nim - wskazane w odmowie towary, znajdują zastosowanie w związku ze zdrowiem człowieka, profilaktyką, diagnostyką, służą do rehabilitacji i są artykułami medycznymi. Każdy z przedsiębiorców oferujących towary i usługi w związku ze zdrowiem stóp, diagnostyką, rehabilitacją, oferujący artykuły ortopedyczne, a także usługi szewskie bądź artykuły pielęgnacyjne do stóp, ma prawo do przekazywania informacji o oferowanych towarach i świadczonych usługach. Grafika przedmiotowego znaku nie zawiera żadnych charakterystycznych cech pozwalających na oderwanie od rzeczywistego wyobrażenia śladu pozostawionego przez stopę człowieka. UP podtrzymał swoje stanowisko, że stylizacja grafiki polegająca na czarnym kolorze palców przy jednoczesnym braku wypełnienia kolorem pozostałych elementów, nie będzie powodowała traktowania oznakowania przez odbiorców jako znaku towarowego, a jedynie jako oznakowanie o charakterze ogólnoinformacyjnym. Możliwe kształty rzeczywistego śladu pozostawionego przez stopę w związku z supinacją i pronacją, sprawiają że stylizacja znaku nie będzie dostrzegana.
UP nie podzielił opinii Zgłaszającego, iż przedmiotowy znak ma jedynie charakter aluzyjny względem kwestionowanego zakresu wykazu i że posiada przynajmniej minimum zdolności odróżniającej w tym zakresie. Organ wskazał na niewyróżniającą, banalną grafikę śladu pozostawionego przez stopę, która jest dosłowna w odbiorze i nie posiada żadnych innych elementów, które przejęłyby funkcję odróżniania na rynku w związku z odmawianym zakresem wykazu. Organ wyjaśnił, że nie twierdził, że wyłącznie oznaczenia oryginalne i nietypowe posiadają zdolność odróżniającą, tym bardziej że przedmiotowy znak odmawiany jest względem części zgłoszonych towarów przeznaczonych dla stóp i mających związek ze stopami - w związku z jego opisowym, ogólnoinformacyjnym charakterem. UP zwrócił uwagę, że powszechnie stosowanym współcześnie zabiegiem jest przekazywanie komunikatów za pomocą informacji obrazkowych np. piktogramów, odbiorca jest przyzwyczajony do odbioru treści ogólnoinformacyjnych w formie rysunku czytelność, dynamikę przekazu i skutecznie omija barierę językową. W opinii UP z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie - zgłoszony znak towarowy w związku z odmówionymi towarami pełni wyłącznie funkcje ogólnoinformacyjne, które powinny pozostać dostępne dla pozostałych uczestników rynku oferujących podobne towary i usługi z zakresu.
W opinii UP znak towarowy przedstawiający graficzny prosty rysunek śladu stopy, który korzysta z powszechnie spotykanych rozwiązań np. przedstawienia śladu opuszków palców w postaci owalnych kształtów oderwanych od pozostałej części stopy, nie zawiera elementów graficznych fantazyjnych pozwalających na identyfikację źródła pochodzenia gospodarczego. Oznaczenie będzie natomiast odbierane jako czytelna dla konsumenta informacja o rodzaju i przeznaczeniu, właściwości sygnowanego towaru - w zakresie który jest przedmiotem odmowy. Niewyróżniająca typowa grafika odcisku stopy, która podkreśla budowę stopy i charakterystyczne dla tej części ciała, anatomiczne szczegóły sprawia, że oznaczenie przekaże informację o prozdrowotnych właściwościach towarów oferowanych w związku ze stopami oraz medyczno-rehabilitacyjnym zastosowaniu towarów przeznaczonych dla stóp. Zdrowie stóp ma niebagatelne znaczenie dla funkcjonowania organizmu jako całość, stopy stabilizują ciało, amortyzują przeciążenia, a zła kondycja stóp i dysfunkcje oddziałują na cały układ kostny, krążeniowy i prawidłowość procesów zachodzących w organizmie.
Organ nie podzielił stanowiska Zgłaszającego, że oznaczenie nie wskazuje na żadne konkretne cechy towarów i jest to oznaczenie jedynie aluzyjne, a nie opisowe dla zgłoszonego w kl. 10 obuwia. W opinii UP znak graficzny przedstawiający ślad stopy sygnujący towary - obuwie, jest jak najbardziej znakiem ogólnoinformacyjnym, wskazującym na przeznaczenie tak oznakowanego towaru dla stóp. Odpowiednio dobrane do stopy obuwie ma również wpływ na zdrowie i dobrą kondycję nie tylko stóp, ale pośrednio również całego organizmu.
UP dodał, że podkreślana przez Zgłaszającego, stylizacja odcisku stopy, uproszczony rysunek śladu pozostawionego przez stopę, nie jest wyrazista i oryginalna w stopniu wystarczającym, aby utrwalić się w pamięci odbiorców i być odróżnianą od wielu innych, podobnych, graficznych przedstawień śladu stopy, które są używane i powszechnie występują na rynku. UP stwierdził, iż zgłoszony znak jest kolejną emanacją grafiki śladu stopy, a drobne zabiegi stylizujące tę grafikę są na tyle subtelne i niezauważalne, że nie są dostrzegalne, odczytywane i zapamiętywane przez odbiorcę, który będzie identyfikował jedynie przekaz grafiki jako informację o przeznaczeniu i zastosowaniu sygnowanych towarów.
UP wyjaśnił dalej, że badanie bezwzględnych podstaw odmowy rejestracji musi dotyczyć każdego z towarów/usług, dla których wystąpiono o rejestrację znaku, a decyzja o odmowie rejestracji znaku towarowego co do zasady musi być uzasadniona w odniesieniu do każdego z tych towarów/usług. Niemniej jednak, jak wskazał organ, jeśli ta sama podstawa odmowy rejestracji podnoszona jest wobec kategorii lub grupy towarów i usług, właściwy organ może ograniczyć się do ogólnego uzasadnienia obejmującego wszystkie rozpatrywane towary i usługi (zob. wyrok z dnia 17 maja 2017 r., EUIPO/Deluxe Entertainment Services Group, C-437/15P, EU:C:2017:380, pkt 30 i przytoczone tam orzecznictwo).
Odnosząc się do podanych przez Zgłaszającego przykładów analogicznych jego zdaniem, zarejestrowanych znaków graficznych, UP wyjaśnił, że organ administracji publicznej, dokonując oceny zdolności rejestrowej znaku towarowego, obowiązany jest działać na podstawie prawa i w granicach przez prawo zakreślonych. Każde oznaczenie należy rozpatrywać i oceniać w swych konkretnych uwarunkowaniach i odniesieniach (podobnie NSA w wyroku z dnia 20 grudnia 2007r., sygn. akt II GSK 258/07 "wcześniejsze orzeczenia nie zwalniają Urzędu Patentowego oraz Sądu od dokonania własnej oceny w okolicznościach konkretnej sprawy."). Organ podkreślił, że sprawy żadnego znaku nie da się rozpatrywać ogólnie, jest ona zawsze rozpatrywana indywidualnie w swoich konkretnych uwarunkowaniach. Zauważył, że użyta argumentacja i przytoczone przykłady, bazują na przekonaniu Zgłaszającego, że w postępowaniu organ obowiązuje automatyzm. Utożsamianie wprost sytuacji, w jakiej znalazł się znak Zgłaszającego ze stanem znaków przytoczonych jako "identyczne" jest klasyczną pomyłką i optowaniem za automatycznym działaniem wygodnych dla Zgłaszającego mechanizmów. Wskazane przez Zgłaszającego przykłady udzielenia ochrony znakom towarowym, które mają element wspólny ze znakami wcześniej zarejestrowanymi nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. UP wskazał, że rozpatruje każdą sprawę indywidualnie, odnosząc się do całości zgromadzonego w sprawie materiału. Jednocześnie UP zaprzeczył, aby podane przez Zgłaszającego przykłady zarejestrowanych znaków towarowych były analogiczne, wskazując na oryginalny i niebanalny koncept grafiki tych znaków, jej niepowtarzalność, zawieranie dodatkowych elementów posiadających właściwość odróżniania w obrocie, w przeciwieństwie do zgłoszonego znaku o banalnej, typowej grafice odwzorowującej ślad stopy.
UP wyjaśniłł, że przedmiotowe oznaczenie nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, które są przedmiotem niniejszej odmowy w związku z niedystynktywnością znaku i wyczerpaniem przesłanki z art. 1291 ust. 1 pkt 2 P.w.p. UP podtrzymał swoje stanowisko, że w zakresie objętym decyzją o odmowie udzielenia prawa ochronnego w części, oznaczenie składa się z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania rodzaju i przeznaczenia tych towarów w związku z wyczerpaniem przesłanki z art. 1291 ust. 1 pkt. 3. Oznaczenie ma charakter opisowy, jeżeli wykazuje ono wystarczająco bezpośredni i konkretny związek z towarami lub usługami wskazanymi w zgłoszeniu. Taki związek będzie istniał wtedy, jeżeli właściwy krąg odbiorców natychmiast i bez namysłu rozpozna w takim oznaczeniu opis towarów/usług lub ich cech. Jednocześnie charakter opisowy takiego oznaczenia musi być dla przeciętnego odbiorcy oczywisty i nie wzbudzać wątpliwości (zob. wyrok SPI z dnia 20.09.2001 r., C-383/99: wyrok SPl z 22.06.2005 r., T-19/04). W ocenie UP z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, a odbiorca kwestionowanych towarów w sposób bezpośredni, bez przeprowadzania skomplikowanych procesów myślowych, będzie identyfikował symbol stopy z rodzajem, przeznaczeniem, zastosowaniem tych towarów w związku z dobrą kondycją, zdrowiem stopy, diagnostyką, ortopedią, rehabilitacją stóp, fizjoterapią oraz urządzeniami i artykułami o takim przeznaczeniu, obuwiem i częściami/komponentami wymienionych towarów. Kryterium pozwalającym na uznanie, iż dane oznaczenie jest opisowe, nie jest to, że dany krąg odbiorców ustali istnienie bezpośredniego i natychmiast dostrzegalnego związku między wspomnianym oznaczeniem, a konkretnym towarem lub usługą, ale to, że w odczuciu właściwego kręgu odbiorców wspomniane oznaczenie określa jedną lub więcej niż jedną z właściwości owych towarów lub usług (wyrok Sądu UE z dnia 27 lutego 2015 r., Universal Utility International/OHIM (Greenworld), T-106/14, pkt 33). Organ zauważył, że odbiorcy nie są przyzwyczajeni, aby niektóre formy słowne lub graficzne traktować w sposób naturalny jako nośniki informacji o pochodzeniu towarów/usług (od konkretnego przedsiębiorcy). Dotyczy to między innymi prostych oznaczeń słownych lub graficznych, które korespondują z towarami/usługami, a będą sygnowane danym znakiem towarowym.
Mając powyższe na uwadze UP stwierdził, że o ile sam poziom wymaganej zdolności odróżniającej powinien być identyczny w stosunku do wszelkich oznaczeń, o tyle poziom percepcji odbiorcy konieczny dla stwierdzenia owej zdolności może być różny w zależności od typu oznaczeń. Wspomniane oznaczenie graficzne rozumiane będzie nie jako oznaczenie fantazyjne, wskazujące na komercyjne źródło pochodzenia kwestionowanych towarów, ale oznaczenie ogólnoinformacyjne. Prosta, banalna grafika przedstawiająca ślad pozostawiony przez stopę będzie jednoznacznie i bezpośrednio informowała o rodzaju i przeznaczeniu towarów będących przedmiotem niniejszej decyzji.
UP przychylił się do stanowiska Skarżącego, że konieczność przeprowadzania operacji myślowej polegającej na zastanowieniu się, co dany znak oznacza w kontekście danego produktu – wskazuje na posiadanie zdolności odróżniającej. UP orzekł jednak, że w niniejszej sprawie nie znajduje ono zastosowania, ponieważ zgłoszony znak graficzny będzie postrzegany pojedynczym aktem postrzegania, właśnie ze względu na jego prostotę, schematyczność, banalną grafikę i zastosowanie powszechnie używanych rozwiązań graficznego przedstawienia śladu stopy. UP podtrzymał swoje stanowisko, że oznaczenie w żaden sposób nie nawiązuje do źródła pochodzenia gospodarczego towarów i nie zawiera żadnych wyróżniających elementów graficznych lub słownych przejmujących funkcję odróżniającą.
UP zaprzeczył następnie, żeby zgłoszony znak posiadał zdolność odróżniającą dla kwestionowanych towarów, w tym obuwia i podtrzymał swoją argumentację w tym zakresie oraz nie zgodził się z zarzutem niekonsekwencji w ocenie towarów odzież - odzież specjalna używana w salach operacyjnych. W opinii UP grafika znaku podkreślająca budowę anatomiczną stopy będzie wskazywała na zastosowanie i przeznaczenie odzieży do celów medycznych, diagnostycznych, rehabilitacyjnych itp. w związku ze stopami - grafika ta sygnująca wskazane towary będzie odbierana jako informacja, że mają one związek z budową anatomiczną i zdrowiem stóp, zabiegami medycznymi/operacyjnymi stóp, ponieważ grafika podkreśla, akcentuje poszczególne części stopy. Przedmiotowe oznaczenie graficzne jednoznacznie wskazuje na cechy anatomiczne i w związku z tym będzie odbierane jako informacja, że towary nim sygnowane mają związek ze zdrowiem, rehabilitacją i medycyną w związku ze stopami. Związku takiego i opisowości nie stwierdza się natomiast w stosunku do towarów takich jak apaszki, nakrycia głowy bądź paski.
Odnosząc się do stanowiska Zgłaszającego, że trudno jest stwierdzić, na czym miałby polegać taki bezpośredni i konkretny związek odcisku nagiej stopy z np. urządzeniami i instrumentami weterynaryjnymi, meblami do celów medycznych specjalnie przystosowanymi do przenoszenia pacjentów, czy prześcieradłami na łóżka chorych specjalnie przystosowanymi do przenoszenia pacjentów, UP poinformował, iż nie orzekł o zaistnieniu bezwzględnych przeszkód rejestracyjnych w tym zakresie - ww. przez Stronę towary nie zostały wskazane w sentencji decyzji o odmowie w części.
Odnośnie podnoszonego przez Zgłaszającego braku bezpośredniego i konkretnego związku znaku z częściami, komponentami półfabrykatami obuwia i przyrządów medycznych, UP podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji z [...] marca 2021 r. w związku z odmową rejestracji znaku dla wskazanych w sentencji towarów. W opinii UP oznakowanie towarów symbolem stopy informuje odbiorcę o właściwościach sygnowanych towarów, ich rodzaju i przeznaczeniu. Oznakowanie symbolem stopy/jej śladu na towarach takich jak części i komponenty, półfabrykaty obuwia i przyrządów medycznych stanowią ogólnoinformacyjny komunikat, że ww. towary są elementami składowymi obuwia i urządzeń realizującymi funkcje związane z leczeniem i rehabilitacją stóp.
Jednocześnie UP podkreślił, iż towary zgłoszone w kl. 10: "medical furniture especially made for mouing patients", "draw-sheets for sick beds especially made for moving patients", "veterinary apparatus and instruments" oraz towary zgłoszone w kl. 25: "headgear, in particular caps", "clothing, in particular belts, neck, scarves" nie są przedmiotem odmowy i po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji zostanie przekazana nota informująca o uznaniu ochrony na ww. towary.
Pismem z 4 listopada 2021 r. Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję UP z [...] września 2021 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz decyzji I instancji, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącego od UP kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy i naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy:
1) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r, Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "K.p.a.") w zw. z art. 256 ust. 1 P.w.p., polegające na dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych i błędnej, niezgodnej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, ocenie materiału dowodowego poprzez:
(i) nieuzasadnione ustalenie, że sporny znak stanowi "rodzaj grafiki informującej, że oferowane towary mają związek ze stopami, są przeznaczone do stóp", "że sygnowane nim - wskazane w odmowie towary, znajdują zastosowanie w związku ze zdrowiem człowieka, profilaktyką, diagnostyką, służą do rehabilitacji i są artykułami medycznymi", a stylizacja spornego znaku "nie będzie powodowała traktowania oznakowania przez odbiorców jako znaku towarowego", podczas gdy sporny znak nie wskazuje bezpośrednio na przeznaczenie/cechy jakichkolwiek towarów z klasy 10 i 25 Klasyfikacji Nicejskiej, a ponadto grafika spornego znaku charakteryzuje się fantazyjnym charakterem w stopniu wystarczającym do stwierdzenia, że odbiorcy towarów objętych rejestracją spornego znaku nie będą postrzegać go jako oznaczenia informującego o przeznaczeniu/cechach oznaczanych towarów;
(ii) nieuzasadnione ustalenie, że istnieje praktyka/prawdopodobieństwo informowania odbiorców o przeznaczeniu obuwia (lub innych towarów związanych ze stopami) za pomocą symbolu odcisku stopy, podczas gdy przeznaczenie obuwia (i innych podobnych towarów) stanowi wiedzę powszechną i nie jest prawdopodobne, by w praktyce wystąpiła potrzeba informowania odbiorców o przeznaczeniu obuwia (lub innych towarów związanych ze stopami);
(iii) nieuzasadnione pominięcie faktu występowania na rynku europejskim praktyki oznaczania towarów z klasy 10 oraz 25 Klasyfikacji Nicejskiej poprzez konkretne stylizacje przedstawienia stopy i przyzwyczajenia konsumentów do odróżniania komercyjnego pochodzenia towarów z tych klas poprzez konkretne stylizacje przedstawienia stopy;
(iv) nieuzasadnione przyjęcie, że poziom uwagi nabywców towarów z klasy 25 Klasyfikacji Nicejskiej, takich jak odzież, nakrycia głowy czy obuwie jest przeciętny i niski, podczas gdy poziom ten jest podwyższony, w szczególności ze względu na wpływ tych towarów na wygląd konsumentów a w konsekwencji przypisywaną im wagę w kontekście codziennego życia, indywidualne preferencje modowe odbiorców, a także występujące w umysłach konsumentów powiązania pomiędzy marką odzieżową/obuwniczą a wartością danego towaru
– i w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędne ustalenia faktyczne, co miało istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż skutkowało odmową uznania ochrony spornego znaku dla części towarów objętych rejestracją na podstawie art. 1291 ust. 1 pkt 2 i 3 P.w.p.;
2) art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 P.w.p., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na występujące w niej braki oraz niedopuszczalne uogólnienia i założenia, w tym:
(i) w zakresie uzasadnienia faktycznego - niewyjaśnienie na jakiej podstawie UP przyjął, że symbol odcisku stopy postrzegany jest przez odbiorców przedmiotowych towarów jako informacja o prozdrowotnych właściwościach towarów oferowanych w związku ze stopami oraz medyczno-rehabilitacyjnym zastosowaniu towarów przeznaczonych dla stóp;
(ii) w zakresie uzasadnienia faktycznego - niewyjaśnienie wewnętrznie sprzecznych twierdzeń UP, który stwierdził, że sporny znak zarówno "nie zawiera elementów graficznych pozwalających na odróżnienie tego znaku spośród wielu równie prostych i schematycznych przedstawień stopy i pozostawionego przez nią śladu jak i "podkreśla budowę stopy i charakterystyczne dla tej części ciała, anatomiczne szczegółu";
(iii) w zakresie uzasadnienia prawnego – brak wyjaśnienia podstaw zastosowania art. 1291 ust. 1 pkt 2 P.w.p., w przedmiotowej sprawie, tymczasem każda z przesłanek ujęta w art. 1291 P.w.p., stanowi samodzielną i odrębną podstawę dla odmowy rejestracji danego oznaczenia i zastosowanie każdej z nich wymaga odrębnej oceny i wyraźnego oraz wyczerpującego uzasadnienia
– skutkujące niewyjaśnieniem toku rozumowania, którym kierował się organ wydając decyzję, a w konsekwencji, brakiem możliwości dokonania kontroli sądowo-administracyjnej zaskarżonej decyzji zarówno w zakresie zastosowania przez organ art. 1291 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 P.w.p.;
3) art. 1291 ust. 1 pkt 2 P.w.p., poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że znak towarowy powinien nawiązywać do źródła pochodzenia gospodarczego towarów, aby posiadać zdolność odróżniającą, podczas gdy to sam fakt oznaczenia towaru danym znakiem towarowym wskazuje na jego pochodzenie w abstrakcyjnym ujęciu, co jest wystarczające, aby uznać znak za odróżniający;
4) art. 1291 ust. 1 pkt 3 P.w.p., poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na:
(i) zastosowaniu tego przepisu w odniesieniu do spornego znaku, przedstawiającego stylizowane przedstawienie odcisku ludzkiej stopy, podczas gdy odcisk ludzkiej stopy nie stanowi oznaczenia opisowego dla obuwia i innych towarów objętych rejestracją spornego znaku;
(ii) zastosowanie tego przepisu przy braku uwzględnienia, że do stwierdzenia opisowości znaku towarowego wymagane jest istnienie, z punktu widzenia właściwego kręgu odbiorców, wystarczająco bezpośredniego i konkretnego związku między tym znakiem a kategorią towarów objętych zgłoszeniem, co oznacza, że odbiorcy wiążą oznaczenie z towarem bez przeprowadzenia określonego procesu intelektualnego, tj. natychmiast, odruchowo i bez zastanowienia;
(iii) zastosowaniu tego przepisu wobec spornego znaku, który posiada jedynie aluzyjny charakter dla towarów objętych odmową uznania ochrony, a więc nie jest opisowy i posiada zdolność odróżniającą dla tych towarów.
W uzasadnieniu skargi Skarżący obszernie rozwinął zarzuty skargi, jak również w piśmie z 16 lutego 2022 r.
W odpowiedzi na skargę UP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Zgodnie z art. 1521a ust. 1 P.w.p., Urząd Patentowy po otrzymaniu z Biura Międzynarodowego informacji o wyznaczeniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej międzynarodowego znaku towarowego, niezwłocznie dokonuje ogłoszenia o tym wyznaczeniu w "Biuletynie Urzędu Patentowego". Jak wynika z art. 1522 ust. 1 P.w.p., w przypadku stwierdzenia braku warunków wymaganych do uznania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego z przyczyn, o których mowa w art. 1291, art. 1361, art. 138 ust. 3 i 4 oraz art. 141, Urząd Patentowy przekazuje do Biura Międzynarodowego, w trybie, formie i języku przewidzianych w Porozumieniu lub Protokole, notę, w której zawiadamia o powodach uniemożliwiających uznanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego (wstępna odmowa uznania ochrony), a także wyznacza uprawnionemu z rejestracji międzynarodowego znaku towarowego termin do zajęcia stanowiska w sprawie. Zgodnie natomiast z art. 1523 ust. 1 P.w.p., w przypadku gdy brak warunków wymaganych do uznania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego z przyczyn, o których mowa w art. 1291, art. 1361, art. 138 ust. 3 i 4 oraz art. 141, dotyczy tylko niektórych towarów, Urząd Patentowy wydaje decyzję o odmowie uznania ochrony dla tych towarów. Przepis art. 1522ust. 1 stosuje się odpowiednio.
Zaskarżoną decyzją UP utrzymał w mocy decyzję I instancji odmawiającą na podstawie art. 1523 ust. 1 P.w.p., uznania ochrony międzynarodowego graficznego znaku towarowego, zarejestrowanego pod nr [...], na rzecz Skarżącego i wyznaczonego w trybie Protokołu Madryckiego na Polskę [...] maja 2019 r., z pierwszeństwem od 13 maja .2019 r., w części dotyczącej towarów wymienionych w sentencjach tych zaskarżonej decyzji.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, jak i decyzji I instancji, stanowił art. 1291 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 P.w.p., zgodnie z którym nie udziela się prawa ochronnego na oznaczenie, które: 2) nie nadaje się do odróżniania w obrocie towarów, dla których zostało zgłoszone; 3) składa się wyłącznie z elementów mogących służyć w obrocie do wskazania, w szczególności rodzaju towaru, jego pochodzenia, jakości, ilości, wartości, przeznaczenia, sposobu wytwarzania, składu, funkcji lub przydatności.
Powyższa regulacja jest konsekwencją zasadniczej funkcji jaką ma wypełnieć znak towarowy, a która prowadzi do wniosku, że znakiem towarowym może być każde oznaczenie, które można przedstawić w sposób graficzny, jeżeli oznaczenie takie nadaje się do odróżnienia towarów jednego przedsiębiorstwa od towarów innego przedsiębiorstwa (art.120 ust.1 P.w.p.). Znak towarowy ma zatem wypełniać funkcję odróżniającą.
Funkcji tej nie realizują tzw. znaki towarowe niedystynktywne, czyli nienadające się do odróżniania towarów lub usług, bowiem nie posiadają na tyle charakterystycznych cech strukturalnych, które umożliwiłyby identyfikację towarów nimi oznaczonych w obrocie. Odróżniający charakter znaku towarowego oznacza, że znak towarowy pozwala na określenie towaru, dla którego wniesiono o rejestrację, jako pochodzącego z określonego przedsiębiorstwa i tym samym na odróżnienie tego towaru od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw (zob. wyroki ETS: z 29.4.2004 r., sprawy połączone C 473/01 P i C 474/01 P, Procter & Gamble v. OHIM, Zb.Orz. 2004, s. I–5173; z 21.10.2004 r., C 64/02 P, OHIM v. Erpo Möbelwerk, Zb.Orz. 2004, s. I–10031, pkt 42; wyr. WSA z 14.11.2006 r., VI SA/Wa 1705/06, Legalis). Powyższa przeszkoda rejestracji znaku towarowego powinna być rozpatrywana tylko w odniesieniu do towarów (usług), dla jakich znak został zgłoszony do ochrony. W związku z tym, badając, czy oznaczenie nadaje się do odróżniania towarów lub usług, dla których zostało zgłoszone, należy rozpatrywać relację zachodzącą pomiędzy znakiem a towarem lub usługą sygnowanymi danym znakiem. Ponadto, zdolność odróżniająca znaku powinna być badana z perspektywy postrzegania znaku przez właściwy krąg odbiorców, składający się z konsumentów danych towarów lub usług należycie, dobrze poinformowanych, należycie uważnych i przezornych (zob. J. Sitko komentarz do art. 129 P.w.p. w: Dembecki Tomasz i in., Prawo własności przemysłowej. Komenterz. LEX 2015).
Z kolei, zakaz rejestracji znaków opisowych opiera się na założeniu, że pewne znaki muszą pozostać wolne dla innych przedsiębiorców w imię ochrony interesu publicznego (zob. J.C. Nave, Markenrecht in der Unternehmenspraxis, s. 52; S.M. Maniatis, Trade marks in Europe, s. 178; A. Michalak, Interes publiczny, s. 129 i n.), ma zatem na celu ochronę innych uczestników rynku oraz zapobieganie zubożeniu domeny publicznej (J. Mordwiłko-Osajda, Znak towarowy, s. 169–170). Znak towarowy ma identyfikować w obrocie towar, a nie przekazywać informację o nim. Ponadto uzyskanie prawa ochronnego na znak towarowy powoduje uzyskanie wyłączności posługiwania się nim w obrocie, w związku z czym prawo to nie może być zarezerwowane jedynie dla jednego przedsiębiorstwa i pozbawiać konkurentów możliwości przekazywania kupującym informacji o towarze poprzez stosowanie takich wskazówek lub oznaczeń (zob. U. Promińska, w: E. Nowińska, U. Promińska, K. Szczepanowska-Kozłowska, Własność przemysłowa i jej ochrona, Warszawa 2014, s. 421–422; wyr. ETS z 23.10.2003 r., C 191/01 P, OHIM v. Wrigley, Zb.Orz. 2003, s. I–12447, pkt 31 oraz wyroki SPI: z 20.3.2002 r., T 356/00, Daimler Chrysler v. OHIM, "CARCARD", Zb.Orz. 2002, s. II–1963, pkt 24 i z 27.11.2003 r., T 348/02, Quick v. OHIM, "Quick", Zb.Orz. 2003, s. II–5071, pkt 27).
Za opisowe uznać należy takie oznaczenia, które zbudowane zostały wyłącznie z elementów opisowych. Wystarczy przy tym, że oznaczenie takie będzie stanowić opis nawet jednej właściwości towarów, dla których oznaczania ma być przeznaczone (zob. wyr. TSUE z 10.3.2011 r., C 51/10 P, Agencja Wydawnicza Technopol sp. z o.o. v. OHIM, Zb.Orz. 2011, s. I–1541).
Ocenę opisowego charakteru oznaczenia przeprowadza się poprzez odniesienie, po pierwsze, do sposobu jego odbioru przez dany krąg odbiorców, a po drugie, do danych towarów lub usług. Aby oznaczenie zostało objęte zakazem przewidzianym przez ten przepis, musi mieć wystarczająco bezpośredni i konkretny związek z rozważanymi produktami lub usługami, który pozwala danemu kręgowi odbiorców na natychmiastowe postrzeganie go, bez głębszego zastanowienia, jako opisu kategorii tych towarów lub usług lub jednej z ich cech (zob. wyr. SPI z 27.2.2000 r., T 106/00, Streamserve v. OHIM, "STREAMSERVE", Zb.Orz. 2000, s. II–723, pkt 40, utrzymany w mocy post. ETS z 5.2.2004 r., C 150/02 P, Streamserve v. OHIM, Zb.Orz. 2004, s. I–1461 oraz wyr. SPI z 20.3.2002 r., T 356/00, Daimler Chrysler v. OHIM, "CARCARD", Zb.Orz. 2002, s. II–1963, pkt 28; wyr. SPI z 14.6.2007 r., T-207/06, Europig SA v. OHIM, "EUROPIG", Zb.Orz. 2007, s. II–1961; wyr. WSA w Warszawie z 19.4.2010 r., VI SA/WA 109/10, Legalis; zob. również E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej, 2003, s. 190). Niezależnie w orzecznictwie podnosi się, że nie jest konieczne, by oznaczenia i wskazówki składające się na znak towarowy, o którym mowa w tym przepisie, były w momencie wniesienia o rejestrację faktycznie używane do opisu takich towarów lub usług, jak te mające być objęte rejestracją, lub do opisu właściwości takich towarów lub usług. Wystarczy, by te oznaczenia lub wskazówki mogły być używane do takich celów. Na podstawie powyżej wspomnianego przepisu należy zatem odmówić rejestracji oznaczenia słownego, gdy przynajmniej jedno z jego możliwych znaczeń stanowi opis właściwości oznaczonych nim towarów lub usług (zob. wyr. ETS z 23.10.2003 r., C 191/01 P, OHIM v. Wrigley, Zb.Orz. 2003, s. I–12447, pkt 32; wyr. SPI z 9.7.2008 r., T-304/06, Paul Reber GmbH & Co. KG v. OHIM, Zb.Orz. 2008, s. II–1927).
Jak podkreślił WSA w Warszawie w wyroku z 27 stycznia 2010 r. (VI SA/WA 1969/09), celem przepisów dotyczących wyłączenia z ochrony oznaczeń opisowych "jest eliminowanie oznaczeń, które nie zapewniają realizacji podstawowej funkcji znaku towarowego, tzn. nie wskazują źródła pochodzenia towarów, oraz takich, które nie mogą być zmonopolizowane przez jednego tylko uczestnika rynku ze względu na zasadę swobodnego dostępu wszystkich przedsiębiorców do oznaczeń służących przekazywaniu informacji o towarach i ich cechach lub właściwościach".
W literaturze podkreśla się również, że z punktu widzenia interesu publicznego należy przyjąć restrykcyjną wykładnię przepisów dotyczących rejestracji oznaczeń wolnych lub na granicy opisowości, co oznacza jednocześnie szeroką interpretację pojęcia znaku wolnego i pojęcia opisowego charakteru znaku (tak A. Michalak, Interes publiczny, s. 130).
Uwzględniając powyższe wyjaśnienia oraz analizując uzasadnienie zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do wniosku, że organ dokonując oceny zdolności odróżniającej zgłoszonego znaku towarowego oraz jego opisowego charakteru, podjął prawidłowe rozstrzygnięcie, a argumenty zawarte w skardze zasadności tego rozstrzygnięcia nie podważają.
Przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia UP w niniejszej sprawie jest graficzny znak towarowy przedstawiający obrysowany czarną linią ślad stopy z opuszkami palców całkowicie w kolorze czarnym. Znak ten przeznaczony jest m.in. do oznaczania towarów z klasy 10 i 25, wymienionych w sentencji zaskarżonej decyzji, w zakresie których UP odmówił uznania ochrony spornego znaku towarowego.
Oceniając zdolność odróżniającą zgłoszonego znaku towarowego UP uznał, że ze względu na proste, banalne rozwiązanie graficzne, które nie zawiera innych elementów graficznych pozwalających na odróżnienie tego znaku spośród wielu równie prostych i schematycznych przedstawień stopy i pozostawionego przez nią śladu, przedmiotowe oznaczenie jawi się jako jedna z emanacji odcisku/śladu stopy, a percepcja odbiorców będzie koncentrowała się na identyfikacji obrazu stopy (jej śladu), nie będzie natomiast jednoznacznie identyfikowała źródła pochodzenia gospodarczego sygnowanych towarów - co jest podstawową, konstytutywną funkcją znaku towarowego.
W kwestii opisowości spornego znaku organ uznał, że przedmiotowy znak w postaci graficznego obrysu śladu stopy z wyraźnie zaznaczoną podeszwą stopy i odciskiem pięciu palców, nie będzie fantazyjnym i odróżniającym oznaczeniem ponieważ taka postać znaku nie tworzy oryginalnego na rynku, odróżniającego oznakowania i będzie postrzegana jako rodzaj grafiki informującej, że oferowane towary mają związek ze stopami, są przeznaczone do stóp.
Przypomnienia wymaga, że sporny znak towarowy przeznaczony jest do oznaczania towarów z klasy 10 i 25 w tym:
- kl. 10: urządzenia i przyrządy do fizjoterapii; urządzenia i instrumenty medyczne; odzież specjalna używana w salach operacyjnych; artykuły ortopedyczne, przyrządy ułatwiające poruszanie się, w szczególności obuwie ortopedyczne i obuwie rehabilitacyjne, do gimnastyki i terapii stopy, jak również do innych celów medycznych i ich części (takie jak ortopedyczne obuwie, sandały i kapcie, buty z ortopedycznym podparciem stopy, ortopedyczne podparcia do stóp i butów, wkładki ortopedyczne, ortopedyczne wkładki wewnętrzne do stóp i butów i ich części, takie jak części składowe butów, części wbudowane w buty dla ortopedycznego dopasowania buta, półfabrykaty wkładek, półwkładki do butów, kliny do pięty i kostki, pasujące komponenty, poduszeczki, wyściółki piankowe, półwkładki piankowe do butów, podeszwy kształtujące stopy, półfabrykaty wkładek w pełni z tworzyw sztucznych z ortopedycznym wkładem); części i komponenty wszystkich powyższych i towarów, zawarte w tej klasie, w szczególności pokrycia z tkanin i materiały wyściełające do wkładek ortopedycznych, podkłady korkowe do butów ortopedycznych;
- kl. 25: skarpety; obuwie, w szczególności buty, półbuty, buty sznurowane, buty płaskie, obuwie sportowe, mokasyny, kapcie, obuwie kąpielowe, sandały, drewniaki, botki; części i komponenty wszystkich powyższych towarów, zawarte w tej klasie, w szczególności wewnętrzne podeszwy butów, podeszwy zewnętrzne, skarpety wewnętrzne, profilowane podeszwy, podpiętki i arkusze wielowarstwowe do koturnów, wyściółki butów z korka, paski do naprawiania koturnów, arkusze do podeszw zewnętrznych, arkusze do pośrednich warstw podeszwy, klapki, pokrycia i tkaniny na pokrycia wnętrza butów.
Nie ulega wątpliwości, że wszystkie wymienione towary mają związek za stopami obejmują bowiem różnego rodzaju produkty noszone na stopach, towary stanowiące jakąś część tych produktów, czy też towary do ich wytwarzania. Nie budzi też wątpliwości, że wśród urządzeń i przyrządów do fizjoterapii oraz urządzeń i instrumentów medycznych są takie urządzenia i przyrządy do fizjoterapii oraz urządzenia i instrumenty medyczne, które służą do fizjoterapii i leczenia stóp, a wśród odzieży specjalnej używanej w salach operacyjnych, jest również specjalne obuwie używane w salach operacyjnych.
W ocenie Sądu, UP prawidłowo uznał, że konsumenci zgłoszonych towarów są bardzo zróżnicowaną grupą odbiorców, tak pod względem wieku, jak i preferencji, wykształcenia, płci, doświadczenia życiowego, czy poziomu intelektualnego, w związku z czym przeciętny i niski poziom uwagi wykazują konsumenci nabywający towary z kl. 25 takie jak skarpety i obuwie oraz podwyższony poziom uwagi w związku z ofertą towarową o profilu medycznym, rehabilitacyjnym, fizjoterapeutycznym, ortopedycznym w kl. 10. Odbiorcą zgłoszonych w kl. 10 urządzeń i artykułów do celów medycznych, rehabilitacyjnych, fizjoterapeutycznych, ortopedycznych oraz części i komponentów tych towarów będą bowiem osoby fizyczne zainteresowane ofertą towarową w związku ze stanem swojego zdrowia bądź profilaktyką, a także odbiorcy profesjonalni. Odbiorcami towarów zgłoszonych w kl. 25 takich jak skarpety i obuwie będą natomiast przeciętni konsumenci, gdyż towary te zaspokajają podstawowe potrzeby człowieka.
W ocenie Sądu, UP prawidłowo także uznał, że sporny znak towarowy w postaci graficznego obrysu śladu stopy z wyraźnie zaznaczoną podeszwą stopy i odciskiem pięciu palców, nie posiada dostatecznych znamion odróżniających, pozwalających zindywidualizować źródło pochodzenia towarów, w zakresie których organ odmówił uznania ochrony spornego znaku towarowego. Proste, bowiem rozwiązanie graficzne, które nie zawiera innych fantazyjnych elementów graficznych pozwalających na odróżnienie tego znaku spośród wielu równie prostych i schematycznych przedstawień stopy będzie postrzegane przez odbiorców w odniesieniu do towarów, w zakresie których organ odmówił uznania ochrony spornego znaku towarowego, jako jedna z emanacji odcisku/śladu stopy, nie będzie natomiast jednoznacznie identyfikowała źródła pochodzenia gospodarczego sygnowanych towarów. Grafika bowiem przedmiotowego znaku nie zawiera żadnych charakterystycznych cech pozwalających na oderwanie od rzeczywistego wyobrażenia śladu pozostawionego przez stopę człowieka.
Z tych względów w ocenie Sądu, UP słusznie uznał, że w niniejszej sprawie wystąpiła bezwzględna przeszkoda rejestracji znaku towarowego, o której mowa w art. 1291 ust. 1 pkt 2 P.w.p., co również oznacza, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez UP tego przepisu, poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że znak towarowy powinien nawiązywać do źródła pochodzenia gospodarczego towarów, aby posiadać zdolność odróżniającą. UP jednoznacznie uznał, że ze względu na brak graficznych elementów odróżniających spornego znaku towarowego, nie będzie on identyfikował źródła pochodzenia gospodarczego sygnowanych nim towarów, co stanowi prawidłową wykładnię normy wynikającej z omawianego przepisu. W odniesieniu do towarów, w zakresie których organ odmówił uznania ochrony spornego znaku towarowego, Sąd zgadza się z powyższym stanowiskiem UP o braku właściwości odróżniających spornego znaku towarowego.
UP prawidłowo także uznał, że sporny znak towarowy w postaci graficznego obrysu śladu stopy z wyraźnie zaznaczoną podeszwą stopy i odciskiem pięciu palców, nie tworzy oryginalnego na rynku, odróżniającego oznakowania i będzie postrzegany, przez opisanego powyżej odbiorcę, jako rodzaj grafiki informującej, że oferowane towary mają związek ze stopami, są przeznaczone do stóp. Stylizacja grafiki polegająca na czarnym kolorze palców przy jednoczesnym braku wypełnienia kolorem pozostałych elementów, nie będzie powodowała, w odniesieniu do towarów, w zakresie których organ odmówił uznania ochrony spornego znaku towarowego, traktowania oznakowania przez odbiorców jako znaku towarowego, a jedynie jako oznakowanie o charakterze ogólnoinformacyjnym, wskazującym na przeznaczenie tak oznakowanych towarów dla stóp.
Sąd stwierdza w związku z tym, że UP słusznie również uznał, że w niniejszej sprawie wystąpiła bezwzględna przeszkoda rejestracji znaku towarowego, o której mowa w art. 1291 ust. 1 pkt 3 P.w.p., co oznacza, że niezasadny jest także zarzut skargi dotyczący naruszenia przez UP tego przepisu, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W ocenie Sądu, w całościowym odbiorze sporny znak towarowy przedstawiający odcisk ludzkiej stopy, o prostej grafice pozbawionej, wbrew stanowisku Skarżącego, charakterystycznej odróżniającej stylizacji, w odniesieniu do towarów, w zakresie których organ odmówił uznania ochrony spornego znaku towarowego, jest opisowym oznaczeniem ponieważ w odbiorze przez właściwy krąg odbiorców, prawidłowo opisany przez UP w zaskarżonej decyzji, oznaczenie to jest nośnikiem bezpośrednio rozumianej – bez konieczności przeprowadzenia określonego procesu intelektualnego – informacji o przeznaczeniu tak oznakowanych towarów, jako towarów mających ścisły związek ze stopami. W konsekwencji sporne oznaczenie nie ma charakteru aluzyjnego, co odpowiada, prawidłowo dokonanej w tym zakresie, analizie UP.
W konsekwencji powyższego, należy uznać, że niezasadne są również zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez UP art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 P.w.p., przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji. W świetle powyższych rozważań należy wskazać, że UP niewątpliwie wyjaśnił podstawy zastosowania art. 1291 ust. 1 pkt 2 P.w.p., w niniejszej sprawie dokonując odrębnej oceny i wyraźnego oraz wyczerpującego uzasadnienia w tym zakresie, jak również podstawy zastosowania art. 1291 ust. 1 pkt 3 P.w.p.
Dodać należy, co zostało już omówione, że UP wykazując opisowy charakter spornego znaku towarowego, wskazał, że będzie on postrzegany przez relewantny krąg odbiorców jako rodzaj grafiki informującej, że oferowane i oznaczone nim towary mają związek ze stopami, są przeznaczone do stóp. Podkreślenia wymaga, że dotyczy to również tych towarów, które mają związek ze stopami w zakresie zdrowotnego i medyczno-rehabilitacyjnego ich zastosowania. To jest w ocenie Sądu kluczowa informacja wynikająca ze spornego oznaczenia (przeznaczenie do stóp), dotycząca wszystkich towarów w zakresie których organ odmówił uznania ochrony spornego znaku towarowego, stanowiąca o tym, że sporny znak towarowy ma opisowy charakter. Stwierdzenie zatem UP, że w związku ze sposobem przedstawienia stopy, który podkreśla jej anatomiczną budowę, oznaczenie jako całość będzie odbierane przez relewantny krąg odbiorców, jako przekazujące informację, że sygnowane nim - wskazane w odmowie towary, znajdują zastosowanie w związku ze zdrowiem człowieka, profilaktyką, diagnostyką, służą do rehabilitacji i są artykułami medycznymi, w ocenie Sądu ma drugorzędne znaczenie w niniejszej sprawie, nie rozstrzygające o prawidłowości rozstrzygnięcia wynikającego z zaskarżonej decyzji.
Sąd stwierdza ponadto, że nie ma sprzeczności w stwierdzeniu organu, że sporny znak zarówno "nie zawiera elementów graficznych pozwalających na odróżnienie tego znaku spośród wielu równie prostych i schematycznych przedstawień stopy i pozostawionego przez nią śladu" jak i "podkreśla budowę stopy i charakterystyczne dla tej części ciała, anatomiczne szczegółu". Jak bowiem wynika z argumentacji UP, sporne oznaczenie istotnie, w prosty i schematyczny sposób podkreśla budowę stopy i charakterystyczne dla tej części ciała, anatomiczne szczegółu.
Sąd stwierdza, że z tych samych względów niezasadne są zarzuty skargi dotyczące naruszenia przez UP art. 7, art. 77 § 1 i art. K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 1 P.w.p., polegające na dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych i błędnej, niezgodnej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, ocenie materiału dowodowego. Sporne oznaczenie przedstawia, jak podkreślił UP, odcisk ludzkiej stopy, o prostej grafice, pozbawionej charakterystycznej, fantazyjnej, odróżniającej stylizacji. Oznaczenie to przeznaczone jest do oznaczania wymienionych w sentencji zaskarżonej decyzji towarów związanych za stopami obejmującymi różnego rodzaju produkty noszone na stopach, towary stanowiące jakąś część tych produktów, czy też towary do ich wytwarzania, jak również wśród urządzeń i przyrządów do fizjoterapii oraz urządzeń i instrumentów medycznych towary stanowiące przyrządy do fizjoterapii stóp oraz urządzenia i instrumenty medyczne, które służą do leczenia stóp, a także wśród odzieży specjalnej używanej w salach operacyjnych, specjalne obuwie używane w salach operacyjnych. W tej sytuacji, w ocenie Sądu, UP słusznie wskazał, że sporne oznaczenie postrzegane przez relewantnego odbiorcę będzie w sposób bezpośredni informowało o przeznaczeniu powyższych towarów oznaczonych tym znakiem towarowym, a nie o ich pochodzeniu od Skarżącego. Wskazana przez UP okoliczność stosowania współcześnie zabiegu przekazywania komunikatów za pomocą informacji obrazkowych np. piktogramów, wzmacnia stanowisko organu, niezależnie od oczywistego faktu, że przeznaczenie obuwia (i innych podobnych towarów) stanowi wiedzę powszechną.
Nie można zgodzić się ze Skarżącym, że UP pominął fakt występowania na rynku europejskim praktyki oznaczania towarów z klasy 10 oraz 25 Klasyfikacji Nicejskiej poprzez konkretne stylizacje przedstawienia stopy i przyzwyczajenia konsumentów do odróżniania komercyjnego pochodzenia towarów z tych klas poprzez konkretne stylizacje przedstawienia stopy. UP bowiem prawidłowo wskazał w tym zakresie, że wskazane przez Skarżącego przykłady udzielenia ochrony znakom towarowym, które mają element wspólny ze znakami wcześniej zarejestrowanymi nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, gdyż UP rozpatruje każdą sprawę indywidualnie, odnosząc się do całości zgromadzonego w sprawie materiału.
UP prawidłowo również określił poziom uwagi nabywców towarów z klasy 25 Klasyfikacji Nicejskiej, co zostało już wcześniej przez Sąd wyjaśnione.
W ocenie Sądu, UP słusznie uznał, że wśród towarów "odzież specjalna używana w salach operacyjnych" z klasy 10 mogą występować również takie towary jak obuwie specjalne używane w salach operacyjnych, klasyfikacja nicejska nie zawiera bowiem tak wyszczególnionego towaru, w tej klasie.
Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez UP przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło