VI SA/Wa 2968/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-08-25
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać oddalony z powodu nieprzedłożenia przez stronę dodatkowych dokumentów potwierdzających jej sytuację majątkową, mimo wezwania sądu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych podlega oddaleniu, jeżeli strona skarżąca, pomimo wezwania sądu, nie przedłoży dodatkowych oświadczeń lub dokumentów potwierdzających jej rzeczywisty stan majątkowy, dochody lub stan rodzinny. Brak wykazania przez stronę jej sytuacji majątkowej uniemożliwia ocenę, czy spełnia ona przesłanki do skorzystania z prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący T. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odwołania od wyników egzaminu adwokackiego. Skarżący wskazał, że jego jedynym dochodem jest emerytura babci w kwocie 2000 zł, a sam nie uzyskuje dochodów. Sąd wezwał skarżącego do uzupełnienia wniosku poprzez przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych oraz dokumentu potwierdzającego wysokość emerytury babci. Skarżący nie przedstawił żądanych dokumentów ani nie złożył wyjaśnień.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania skarżącemu T. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 25 sierpnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. S. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w celu rozpatrzenia odwołań od wyników egzaminu adwokackiego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu adwokackiego p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu T. S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
T. S. (dalej też jako skarżący) wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z babcią, przy czym wskazał, że jedynym jego dochodem jest emerytura babci w kwocie 2000 złotych. Sam skarżący nie uzyskuje dochodów z uwagi na brak zatrudnienia. Podał, że dysponuje kwotą 176 złotych. Skarżący wśród koniecznych miesięcznych wydatków wymienił między innymi koszt leków sięgający kwoty 250 złotych, dojazdów – 200 złotych, opłat za media – 7-00 złotych i wyżywienia – 800 złotych.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w ter minie 14 dni poprzez nadesłanie:
a. wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiada, jeżeli skarżący nie posiada rachunków bankowych, zobowiązano skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia),
b. dokumentu potwierdzającego wskazaną w rubryce 10 wysokość emerytury otrzymywanej przez babcię skarżącego.
Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 13 czerwca 2016 roku, przy czym skarżący do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej.
Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił.
Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2016 roku, poz. 718, dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Szczególnie istotnym jest, że skarżący nie przedstawił oświadczenia, czy posiada rachunki bankowe, lokaty lub konta dewizowe, ani nie nadesłał z nich wyciągów. Jest to informacja mająca kluczowy charakter dla oceny statusu majątkowego skarżącego a w konsekwencji jego zdolności do poniesienia kosztów postępowania.
W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło