VI SA/Wa 2969/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-04-27
Skład orzekający: Andrzej Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła na wezwanie sądu wyciągów z rachunków bankowych, mimo że nie oświadczyła, że takich rachunków nie posiada?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, podlega oddaleniu, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła na wezwanie sądu wymaganych dokumentów, takich jak wyciągi z rachunków bankowych, nie wyjaśniając jednocześnie, czy takie rachunki posiada. Brak możliwości ustalenia sytuacji majątkowej strony uniemożliwia wykazanie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący P. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej. Wniosek został uzupełniony oświadczeniem o braku zatrudnienia i dochodach z prac dorywczych, jednak referendarz sądowy wezwał do przedstawienia dodatkowych dokumentów, w tym wyciągów z rachunków bankowych. Skarżący nie przedłożył wyciągów bankowych ani nie wyjaśnił, czy posiada rachunki, co skutkowało odmową przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono P. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej z tytułu prowadzenia wydobycia piasku z terenu działki leśnej p o s t a n a w i a: odmówić P. W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych
W dniu 4 grudnia 2014 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sporządzony na urzędowym formularzu wniosek P. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podwyższonej opłaty eksploatacyjnej z tytułu prowadzenia wydobycia piasku z terenu działki leśnej.
Z podanych przez skarżącego w formularzu informacji wynika, iż samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, utrzymując się jedynie z prac dorywczych, z których uzyskuje dochód w wysokości 200 zł miesięcznie.
Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 lutego 2015 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie:
a) wyjaśnienia, czy aktualnie skarżący posiada status osoby bezrobotnej. W takim przypadku zobowiązać go do przedstawienia zaświadczenia z właściwego Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu w ewidencji osób bezrobotnych,
b) kopii zeznań podatkowych za rok 2013 skarżącego ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie,
c) wyciągów z posiadanych przez skarżącego rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy (w przypadku, jeśli takie rachunki posiada, jeśli nie posiada rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia).
W wykonaniu wezwania referendarza sądowego skarżący w piśmie z dnia 2 marca 2014 r. zawarł oświadczenie, że nie jest obecnie zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy, niemniej nie jest osobą zatrudnioną.
Ponadto do ww. pisma załączył:
- zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], iż do Urzędu nie wpłynęło zeznanie podatkowe skarżącego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2013,
- częściowo wypełnione zaświadczenie o stanie rodzinnym, majątku, dochodach i źródłach utrzymania, obowiązujące w postępowaniach w sprawach cywilnych przez sądami powszechnymi.
Skarżący nie przedłożył natomiast wyciągów z rachunku bankowego, nie wyjaśnił także, czy jakikolwiek rachunek bankowy posiada.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej też jako p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie natomiast do treści art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, przy czym odpowiedź skarżącego była niepełna. Skarżący nie przedłożył bowiem wyciągów z rachunków bankowych. Nie wskazał przy tym, iż nie posiada żadnych rachunków bankowych. Nie jest więc wiadome na etapie rozpoznawania wniosku, czy skarżący posiada rachunki bankowe, ani jakie operacje były wykonywane na tych rachunkach oraz jaka była wysokość salda w okresie trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Tym samym, skoro skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów w zakresie dotyczącym kwestii posiadanych rachunków bankowych i dokonywanych na nich operacji, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia natomiast oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Jeszcze raz podkreślić należy, iż zawarte w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (tak J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło