VI SA/Wa 297/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości Główny Inspektor Transportu Drogowego (zwany dalej organem) decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. z siedzibą w P. (zwanego dalej stroną/spółką/skarżącą) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (zwanego dalej organem I instancji ) z dnia [...] września 2015 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 950 złotych utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiadał warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób oraz naruszenie przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy. Ustalono, że w dniu [...] lipca 2015 r. w P. przeprowadzono kontrolę drogową autobusu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował Pan R. P. Kierowca wykonywał regularny przewóz osób na linii Władysławowo - Gdańsk – Bydgoszcz Płock - Łódź - Kielce - Przemyśl w imieniu P. S.A. w P. Podczas kontroli stwierdzono brak w pojeździe bocznej tablicy kierunkowej. Ponadto analiza danych zapisanych na karcie kierowcy i w tachografie cyfrowym wykazała przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez wymaganej przerwy w dniu 30 czerwca 2015 r. Analiza danych cyfrowych wykazała również, że poprzedni odczyt karty kierowcy miał miejsce w dniu 28 marca 2014 r. Przebieg i ustalenia z przeprowadzonej kontroli drogowej zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Protokół kontroli podpisany został przez kierującego pojazdem bez zastrzeżeń. Organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne wobec skarżącej a decyzją z dnia [...] września 2015 r. nałożył karę pieniężną w wysokości 5 950 złotych. Strona złożyła odwołanie od wymienionej decyzji w części nakładającej karę pieniężną za naruszenie wykonywania przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym ze względu na rodzaj wykonywanego przewozu regularnego. Wniosła o uchylenie decyzji w zaskarżonej części i umorzenie postępowania w tym zakresie bądź jej uchylenie w zaskarżonej części i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wyjaśniła, że boczna tablica kierunkowa była zamocowana w skontrolowanym autobusie, lecz kontrolujący inspektor uznał za niewłaściwy sposób jej zamocowania i polecił kierowcy zdemontować tablicę, a następnie wykonał dokumentację fotograficzną. Spółka nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu I instancji w tej części, gdyż według niej organ dokonał błędnej interpretacji przepisów, ponieważ tablice nie należą do warunków technicznych pojazdu tylko stanowią wyposażenie pojazdu. Podkreśliła, że już sam tytuł rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 305 zwanego dalej: Rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych pojazdów) pozwala stwierdzić, iż należy rozróżniać "warunki techniczne" od "wyposażenia pojazdu". Organ utrzymał decyzję w mocy i stwierdził, że przepis § 18 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów stanowi w pkt 13, że autobus powinien być wyposażony m.in. w tablice kierunkowe - na autobusie regularnej komunikacji publicznej. Zdaniem organu § 18 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów został zamieszczony w dziale III zatytułowanym "warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem" i rozdziale 5 zatytułowanym "warunki dodatkowe". Jego zdaniem z uwagi na umieszczenie przepisu w dziale dotyczącym warunków technicznych pojazdu, warunki dodatkowe należy zaliczyć do warunków technicznych pojazdu. Wskazał, że powołany przepis dokładnie precyzje wyposażenie autobusu. Takim elementem wyposażenia autobusu są tablice kierunkowe: czołowa i boczna (§ 21 powołanego rozporządzenia). Organ podziela powołane w uzasadnieniu stanowiska sądów, że wykonywanie transportu drogowego osób autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób, obejmuje również brak wymaganego wyposażenia autobusu, jakim jest, stosownie do § 18 ust. 1 pkt 13 i § 21 ust. 1 powołanego rozporządzenia Ministra Infrastruktury, wyposażenie autobusu w tablice kierunkowe. Jego zdaniem tablice kierunkowe muszą być umieszczone za przednią i boczną szybą autobusu a przepis § 21 ust. 1 Rozporządzeniem w sprawie warunków technicznych pojazdów dokładnie określa miejsce umieszczenia tablic. Natomiast użyte w tych przepisach słowo "powinien" dotyczy minimalnych warunków jakie musi spełniać autobus służący do wykonywania przewozu osób. Zatem umieszczenie ich w jakimkolwiek innym miejscu w pojeździe bądź brak choćby jednej z tablic stanowi naruszenie przepisów. Wskazał, że dokumentacja fotograficzna jednoznacznie potwierdza niezastosowanie się przedsiębiorcy do wymogu umieszczenia tablic kierunkowych. Podniósł, że podnoszona przez stronę kwestia demontowania tablicy podczas kontroli powinna zostać zgłoszona w formie zastrzeżeń do protokołu kontroli, ponieważ zgodnie z art. 74 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz.U. z 2015 r., poz. 305; dalej u.t.d.) jest to jedna z czynności przeprowadzanej kontroli. Ponadto ogłoszenie zastrzeżeń do protokołu kontroli jest uprawnieniem przysługującym kierowcy i ma ono na celu zweryfikowanie ewentualnych nieścisłości zawartych w treści tego protokołu. Natomiast kierowca podpisał protokół kontrolo bez wniesienia do niego zastrzeżeń. Podpisał także złożone do protokołu oświadczenie, w którym wyjaśnił, że w autobusie nie jest możliwe przymocowanie tablicy bocznej i tablicy takiej nie posiada, bo nie otrzymał jej od przedsiębiorcy. Zatem zdaniem organu wyjaśnienie strony o zdemontowaniu tablicy podczas kontroli jest niewiarygodne. W związku z powyższym organ uznał za zasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej za popełnienie naruszenia z lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, gdyż jego zdaniem tablice kierunkowe mieszczą się w pojęciu warunków technicznych i ich brak sankcjonowany jest karą pieniężną w wysokości 5 000 złotych. Skargę na powyższą decyzję w zakresie nakładającym karę pieniężną za naruszenie wykonywania przewozu autobusem, który nie odpowiada wymaganym warunkom technicznym wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca, zarzucając naruszenie przepisów postępowania art. 7 art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1 oraz § 3 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 92a ust. 1, 6, 7 u.t.d. oraz art. 18 ust. 1 pkt 13 w zw. z § 21 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów. Podnosi, iż konieczność umieszczenia tablicy kierunkowej w autobusie wynika z paragrafu 18 ust. 1 pkt 13 Rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, zgodnie z którym: "autobus powinien być wyposażony w tablice kierunkowe - na autobusie regularnej komunikacji publicznej". Jej zdaniem organ administracji dokonał błędnej interpretacji ww. przepisów kwalifikując tablice boczne jako warunki techniczne w sytuacji gdy tablice boczne należy kwalifikować jako wyposażenie pojazdu. Wskazała, że z uwagi z uwagi na sam tytuł rozporządzenia - w sprawie "warunków technicznych pojazdów" oraz "zakresu ich niezbędnego wyposażenia" należy rozróżnić "warunki techniczne" od "wyposażenia" pojazdu, W konkluzji przepisy § 18 oraz § 21 rozporządzenia dotyczące tablic kierunkowych stwierdzają, że autobus powinien być "wyposażony" w tablice kierunkowe, a zatem jej zdaniem należą one do wyposażenia pojazdu, a nie stanowią elementu warunków technicznych pojazdu. Powołując się na orzecznictwo Sądów stwierdziła, iż nieuprawnione jest zrównanie braku umieszczenia tablic kierunkowych z naruszeniem warunków technicznych pojazdu w drodze wykładni celowościowej albo funkcjonalnej (wyrok WSA w Warszawie VI SA/WA 628/10). W uzasadnieniu do skargi rozwinęła swoją argumentacje. Wobec powyższego wnosi o uchylenie decyzji w zaskarżonej części, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w tym samym zakresie i zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [...] listopada 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z [...] września 2015 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 5 950 złotych. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Przepis lp. 2.5.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym stanowi, że jeżeli stwierdzone zostanie naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu osób autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla danego rodzaju przewozu osób, kara wynosi 5 000 złotych. Wysokość tej kary, co należy podkreślić, jest niezależna od ilości stwierdzonych naruszeń. Zatem wykazanie, że nastąpiło tylko jedno ze wspomnianych naruszeń jest wystarczającą podstawą do nałożenia przedmiotowej kary. W niniejszej sprawie stwierdzono dwa naruszenia: naruszenie czasu pracy kierowcy, które nie jest kwestionowane przez skarżącą oraz brak tablicy kierunkowej bocznej. Sporny między stronami, jest fakt wyposażenia i zainstalowania w skontrolowanym autobusie bocznej tablicy kierunkowej. W ocenie Sądu organ prawidło wyjaśnił stronie, że kwestia demontowania tablicy podczas kontroli powinna zostać zgłoszona w formie zastrzeżeń do protokołu kontroli, ponieważ zgodnie z art. 74 u.t.d. jest to jedna z czynności przeprowadzanej kontroli i jest to czynność niepowtarzalna. Ponadto zasadne jest twierdzenie organu, że zgłoszenie zastrzeżeń do protokołu kontroli jest uprawnieniem przysługującym kierowcy i ma ono na celu zweryfikowanie ewentualnych nieścisłości zawartych w treści tego protokołu. Jak wynika z protokołu kontroli kierowca podpisał protokół bez wniesienia do niego zastrzeżeń. Nadto kierowca podpisał złożone do protokołu oświadczenie, w którym wyjaśnił, że w autobusie nie jest możliwe przymocowanie tablicy bocznej i tablicy takiej nie posiada, bo nie otrzymał jej od przedsiębiorcy. Wobec tego zasadne jest stanowisko organu, że wyjaśnienie strony o zdemontowaniu tablicy podczas kontroli jest niewiarygodne. Cytowane wyżej rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia w swej treści nie wyróżnia odrębnych pojęć "warunków technicznych" i "niezbędnego wyposażenia". Dział III, zawierający uregulowania dotyczące tablic kierunkowych, nosi tytuł "Warunki techniczne pojazdu samochodowego i przyczepy przeznaczonej do łączenia z tym pojazdem". W dziale tym w różnych rozdziałach zawarte są uregulowania dotyczące budowy pojazdu, jego wyposażenia, świateł, hamulców, a w rozdziale 5 zawarte są "Warunki dodatkowe dla autobusu". Z przytoczonej systematyki rozporządzenia wynika, że warunki dodatkowe autobusu należą do warunków technicznych pojazdu. W omawianym rozdziale 5 rozporządzenia, w § 18 określone są liczne wymagania dotyczące warunków technicznych, jakie powinien spełniać autobus jak np. ilość drzwi, uchwyty, poręcze, wyjścia awaryjne, zasłona za miejscem kierowcy, urządzenie do oświetlania wnętrza, bagażnik a także posiadanie gaśnicy, apteczki, ogumionego koła zapasowego, tablic kierunkowych itd. Już z tego tylko zestawienia wynika, że warunki dodatkowe, jakie musi spełniać autobus nie są jednorodne i jedne dotyczą ściśle jego budowy, a inne konieczności wyposażenia w niezbędne urządzenia i przedmioty. Całość tych warunków dodatkowych składa się na warunki techniczne, jakim musi odpowiadać autobus. Nie ma żadnego uzasadnienia dla rozróżniania "warunków technicznych" od "wyposażenia", bowiem ustawodawca tego nie czyni i w jednej jednostce redakcyjnej (§ 18) rozdziału 5 "Warunki dodatkowe dla autobusu" umieszcza wszystkie warunki, jakie musi spełniać autobus. W § 21 ust. 1 rozporządzenie stanowi, że autobus regularnej komunikacji publicznej powinien posiadać tablice kierunkowe czołową i boczną. Użycie w § 18 i w § 21 słowa "powinien" oznacza obowiązek spełnienia określonych w powołanych przepisach warunków technicznych i błędny jest pogląd, że określenie "powinien" oznacza, iż spełnienie warunków jest fakultatywne. Wymienione w § 18 i 21 warunki, jakie powinien spełniać autobus, stanowią warunki techniczne, które obligatoryjnie musi spełniać autobus. Zatem prawidłowy jest pogląd organu, że zgodnie z § 18 ust. 1 p. 13 i § 21 ust. 1 rozporządzenia, posiadanie tablic kierunkowych czołowej i bocznej należy do warunków technicznych autobusu. Skoro tak, to wykonywanie regularnego transportu publicznego autobusem nieposiadającym bocznej tablicy kierunkowej trafnie zostało zakwalifikowane, jako wykonywanie transportu autobusem, który nie odpowiada warunkom technicznym autobusu przeznaczonego dla regularnego przewozu osób i zasadnie za to uchybienie została nałożona kara pieniężna zgodnie z lp. 2.5 u.t.d. Ustawa o transporcie drogowym zawiera odrębności w zakresie regulacji ustroju i uprawnień inspekcji transportu drogowego w porównaniu np. z Policją. Dotyczy to w szczególności uregulowań zawartych w rozdziale 9 u.t.d. Funkcjonariusze inspekcji transportu drogowego mają prawo wstępu do pojazdu i przeprowadzenia kontroli. Upoważniał ich do tego przepis art. 72 pkt 2 u.t.d., w myśl których kontrolowany jest obowiązany umożliwić inspektorom dokonania czynności kontrolnych, a w szczególności udostępnić pojazd (72 pkt 2). Natomiast w myśl art. 73 u.t.d., inspektor w toku kontroli może nie tylko legitymować kierowców, przesłuchiwać świadków, badać dokumenty ale także dokonywać oględzin (art. 73 pkt 3 u.t.d.) i zabezpieczać zebrane dowody. Nadto zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. inspektor wykonując zadania określone w art. 50 u.t.d. ma prawo do wstępu do pojazdu, kontroli dokumentów. Do zadań inspekcji należy m.in. kontrola ruchu drogowego w zakresie transportu, o którym mowa w art. 1 na zasadach określonych w przepisach działu V ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, a w tym stanu technicznego pojazdów (art. 5 pkt 3 u.t.d.). Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.