VI SA/Wa 2982/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Marek Maliński (spr.) Protokolant st. spec. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia 4 sierpnia 2025 r. nr [...]Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "organ") - na podstawie art. 109 ust. 1 i 3 i 6, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 69 ust. 1 oraz art. 82 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 146 ze zm., dalej: "ustawa o świadczeniach") orzekł, że G. W. (dalej: "strona", "skarżący"): 1) był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik spółek: [...] Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w S. w okresie od 1 września 2020 r. do 5 listopada 2020 r. oraz [...]Przedsiębiorstwo [...]" Sp. z o.o. z siedzibą w S. w okresie od 1 września 2020 r. do 25 lipca 2025 r.; 2) nie był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik: [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. likwidacji w okresie w okresie od 6 listopada 2020 r. do dnia wydania decyzji oraz [...]" Sp. z o.o. z siedzibą w Sochaczewie w okresie od 26 lipca 2025 r. do dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 12 czerwca 2025 r. do Prezesa NFZ wpłynął wniosek ZUS z dnia 6 czerwca 2025 r. nr [...] o ustalenie obowiązku podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu G. W. z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w okresie od 1 września 2020 r. Na podstawie danych z ww. wniosku ZUS, KRS, Centralnego Wykazu Ubezpieczonych organ ustalił, że skarżący figuruje jako jedyny wspólnik spółek: [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (w okresie od 22 lipca 2008 r. do 6 listopada 2020 r.) oraz [...]" Sp. z o.o. z siedzibą w S. (od 19 marca 2007 r. do 25 lipca 2025 r.). Organ ustalił, że okresie objętym wnioskiem ZUS posiadał również inny tytuł do ubezpieczenia społecznego (zatrudnienie na podstawie umowy o pracę) oraz że w okresie objętym wnioskiem nie zgłosił się do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Strona w toku postępowania nie przedłożyła żadnych dowodów potwierdzających zbycie udziałów w terminie wcześniejszym. Prezes NFZ ustalił, że G. W. był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w zamkniętym okresie, tj. do dnia wydania niniejszej decyzji, gdyż tylko w tym zakresie w sposób rzetelny można było ocenić materiał dowodowy. Wnioskowany przez ZUS otwarty okres ubezpieczenia jest określeniem zbyt ogólnym, mogącym być w przyszłości sprzecznie interpretowanym przez strony. Obowiązek ubezpieczenia – zdaniem Prezesa NFZ - istnieje od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone. W ocenie Prezesa NFZ stwierdzenie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, nie jest równoznaczne z ustaleniem obowiązku odprowadzenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, co będzie przedmiotem postępowania w ZUS. Organ poinformował stronę, że Narodowy Fundusz Zdrowia nie zajmuje się wymierzaniem, pobieraniem i egzekucją składek na ubezpieczenie zdrowotne. Zgodnie bowiem z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach, sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należą do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. Czym innym jest – zdaniem organu - kwestia objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym, a zupełnie czym innym jest kwestia obowiązku płacenia składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz ewentualne ustalenie okresów przedawnienia. Skarżący wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się jej zmiany całości i stwierdzenie, że nie jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako jedyny wspólnik spółek: [...] Sp. z o.o. likwidacji w okresie od 1 września 2020 r. do 5 listopada 2020 r. oraz [...]Sp. z o.o. w okresie od 1 września 2020 r. do 25 lipca 2025 r. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: - art 66 ust. 1 lit. c ustawy o świadczeniach poprzez błędną interpretację polegającą na nieprawidłowym przyjęciu, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością uzależniony jest jedynie o istnienie wpisów wspólnika do KRS; - art 66 ust. 1 lit. c ustawy o świadczeniach w związku z art. 8 ust 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez nieuwzględnienie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego od faktycznego wykonywania działalności gospodarczej przez spółkę prawa handlowego; - art. 82 ust. 1 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez nieuwzględnienie braku uzyskiwania przychodów z prowadzenia działalności gospodarczej w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, - art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez nieuwzględnienie ogłoszenia upadłości spółki prawa handlowego w kontekście prowadzenia pozarolniczej działalności, - art. 7, art. 8 i art. 76 § 1. k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie sprawy, w tym nieprzeprowadzenie dowodów z dokumentów urzędowych sporządzonych w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organ właściwie przyjął, że skarżący, z tytułu bycia wspólnikiem jednoosobowej spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - [...] Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w S. w okresie od 1 września 2020 r. do 5 listopada 2020 r. oraz [...]" Sp. z o.o. z siedzibą w S. w okresie od 1 września 2020 r. do 25 lipca 2025 r., powinien być objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi, współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Stosownie do definicji osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, ujętej w art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, jest nią osoba, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. Jak natomiast wynika z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Z treści tych przepisów wynika zatem, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają spełniający warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, m.in. wspólnik jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością W ocenie Sądu, organ prawidłowo ustalił, że skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, będąca wspólnikiem dwóch jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. Prawidłowo przyjął także, że podstawą podlegania skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jest sam fakt posiadania statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Taka wykładnia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w zw. z art. 5 pkt 21 tej ustawy i w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej jest prezentowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego, jak i Trybunału Konstytucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 187/17 stwierdził, że prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę nie jest przesłanką ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik tej spółki, a także wskazał, że w orzecznictwie ugruntowana jest wykładnia art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, zgodnie z którą wspólnik spółki jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na to, czy spółka prowadzi działalność gospodarczą, gdyż wspomniany obowiązek powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego określonego statusu prawnego. Także Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 25 września 2014 r., sygn. akt SK 4/12 wskazał, że z perspektywy art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej, podstawowe znaczenie ma uzyskanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Obowiązek ubezpieczeniowy prawodawca powiązał zatem z określoną normatywnie sytuacją wspólnika, która polega na istnieniu po jego stronie wiązki przyznanych przez normę prawną lub wynikających ze złożonego stosunku spółki, powiązanych funkcjonalnie oraz prawnie chronionych wolności, uprawnień i kompetencji (prawo podmiotowe wspólnika). Zaprezentowane powyżej stanowisko znalazło także odzwierciedlenie w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (por. wyroki z: 21 czerwca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 140/22; 26 maja 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 204/22; 30 marca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2530/21; 7 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1413/21). Poglądy te odnosiły się do wskazanej w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej kategorii podmiotów prowadzących pozarolniczą działalność, obejmującej: wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Zgodnie natomiast z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Jak wynika z art. 13 pkt 4 ustawy systemowej obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczneprowadzące pozarolniczą działalność, z wyłączeniem osób, o których mowa w pkt 4a i 4b - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Powołany art. 13 pkt 4 ustawy systemowej, na mocy art. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1621, dalej : "ustawa nowelizująca"), od 18 września 2021 r. (zgodnie z regulacją intertemporalną zawartą w art. 23 ustawy nowelizującej), otrzymał brzmienie: obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby prowadzące pozarolniczą działalność, z wyłączeniem osób, o których mowa w pkt 4a i 4b - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. W dodanym pkt 4a unormowano, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: wspólnicy jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia udziałów w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia wszystkich udziałów w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. W uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej (druk sejmowy nr 1188, Sejm IX kadencji) wskazano, że proponuje się objęcie ubezpieczeniami wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej, niezależnie od istnienia okoliczności leżących po stronie spółki, np. nieistotne jest czy spółka prowadzi działalność, uzyskuje przychody, zatrudnia pracowników itd. Proponuje się uzależnienie obowiązku ubezpieczeń od statusu wspólnika, co pozwoli zniwelować ewentualne próby obejścia obowiązku ubezpieczeń społecznych i stosować jednakowe regulacje w stosunku do wszystkich ww. wspólników. Powyższe oznacza, że opisana na wstępie rozważań wykładnia sprowadzająca się do uzależnienia obowiązku ubezpieczeń społecznych od statusu wspólnika, która obowiązywała przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, została potwierdzona przez ustawodawcę przez dodanie, z dniem 18 września 2021 r., art. 13 pkt 4a ustawy systemowej, na który to przepis powołał się organ w zaskarżonej decyzji. Przepis ten, mimo że jeszcze nie obowiązywał w dacie stwierdzenia przez organ obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego, tj. 1 września 2020 r., to w istocie jego wejście w życie po tej dacie nie zmieniło ani statusu prawnego skarżącego jako wspólnika jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością, ani wykładni prawa w tym zakresie, a jedynie ujednoliciło, czy też uściśliło zasady dotyczące objęcia ubezpieczeniem wspólników, m.in. jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością. W tym miejscu wskazać należy, że podleganie ubezpieczeniom ściśle zależy od posiadania statusu wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie jest uzależnione od uzyskiwanych z tego tytułu przychodów. Dodatkowo nie jest również istotna podnoszona przez skarżącego kwestia faktycznego wykonywania działalności gospodarczej przez sporne spółki, a także czy ogłoszono upadłość jednej ze spornych spółek. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że organ nie naruszył art 66 ust. 1 lit. c ustawy o świadczeniach. Z Rejestru Przedsiębiorców KRS jednoznacznie wynika, że skarżący od 22 lipca 2008 r. do 6 listopada 2020 r. był jedynym wspólnikiem spółki [...] Sp. z o.o., a od 19 marca 2007 r. do 25 lipca 2025 r. był jedynym wspólnikiem spółki [...]" Sp. z o.o. Organ prawidłowo zatem uznał, że skarżący był objęty obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik spółek: [...]Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w S. w okresie od 1 września 2020 r. do 5 listopada 2020 r. oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. w okresie od 1 września 2020 r. do 25 lipca 2025 r. Zgodnie natomiast z powołanym w skardze art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt c ustawy o systemie - do zakresu działania Zakładu należy między innymi wymierzanie i pobieranie składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne. Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Zgodnie z art. 109 ust. 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - do indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczenia zdrowotnego, nie należą sprawy z zakresu wymierzania i pobierania składek na ubezpieczenie zdrowotne należące do właściwości organów ubezpieczeń społecznych. A zatem z ww. przepisów wynika, że ustalanie wysokości składek oraz pobieranie składek m. in. na ubezpieczenie zdrowotne, należy do kompetencji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, a nie Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Tym samym zarówno regulacja art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, jak również art. 82 ust. 8 nie są przepisami do których stosowania uprawniony był organ w przedmiotowej sprawie. Konkludując, Sąd stanął na stanowisku, że w rozpoznawanej sprawie organ zarówno nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak i nie uchybił przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał w sposób wyczerpujący i ocenił cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), ustosunkował się do twierdzeń strony, a także wystarczająco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.