VI SA/Wa 3007/13
WyrokWSA w Warszawie2014-05-07
Skład orzekający: Danuta Szydłowska, Grażyna Śliwińska, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozstrzygnięcie konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej przez Narodowy Fundusz Zdrowia, w którym oferta skarżącego nie została wybrana pomimo zajęcia pierwszej pozycji w rankingu, nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności zasad równego traktowania oferentów i uczciwej konkurencji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że postępowanie konkursowe na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zostało przeprowadzone zgodnie z prawem. Rozstrzygnięcie konkursu, w którym oferta skarżącego nie została wybrana, mimo zajęcia pierwszej pozycji w rankingu, nie naruszyło zasady równego traktowania oferentów ani zasad uczciwej konkurencji. Kryteria oceny ofert były jawne, stosowane jednolicie wobec wszystkich oferentów, a cena nie była jedynym decydującym kryterium.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi P. Sp. z o.o. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ, która oddaliła odwołanie świadczeniodawcy od rozstrzygnięcia konkursu ofert na udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Oferta skarżącego zajęła pierwsze miejsce w rankingu, jednak nie została wybrana, ponieważ wybrano ofertę konkurenta z wyższą liczbą punktów. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym nierówne traktowanie, naruszenie uczciwej konkurencji i błędną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] maja 2013 r. ogłosił konkurs ofert o udzielenie świadczeń opieki zdrowotnej: świadczenie nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej na obszarze zabezpieczenia powyżej 150.000 osób – ryczałt miesięczny na okres od dnia [...] lipca 2013 r. do dnia [...] czerwca 2016r.
Komisja konkursowa, po przeprowadzeniu kontroli u [...] oferentów, w tym u Skarżącego – P. sp. z o.o. z siedzibą w P. (zwany również "Świadczeniodawcą") przyjęła do dalszego postępowania [...] oferty dwóch świadczeniodawców.
Z rankingu otwarcia, z dnia [...] czerwca 2013 r. przedmiotowego postępowania konkursowego wynika, iż oferta Świadczeniodawcy zajęła 1 pozycję, z łączną liczbą 92,000 punktów w tym za: ofertę cenową - 30,000 punktów; kompleksowość 5,000 punktów; jakość - 32,000 punktów; dostępność - 25,000 punktów.
Oferta Świadczeniodawcy została przyjęta do postępowania konkursowego.
Komisja konkursowa dokonując rozstrzygnięcia postępowania w dniu [...] czerwca 2013 r., nie wybrała oferty złożonej przez Świadczeniodawcę ze względu na uzyskaną w postępowaniu przez ww. podmiot liczbę punktów wynoszącą łącznie 92,000 punkty i uwzględniła ofertę, która uzyskała 94,678 punktów.
2. Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. Świadczeniodawca wniósł do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia dalej: "Dyrektor [...]OW NFZ" odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu zarzucając naruszenie prawa materialnego, a w szczególności:
- art. 97 ust. 3 pkt 1 dnia [...] kwietnia 2013 r., nr [...], działając na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm., zwanej dalej: "ustawą o świadczeniach") w zakresie określania jakości i dostępności oraz analizy kosztów świadczeń opieki zdrowotnej,
- art. 134 ustawy o świadczeniach poprzez pozbawienie Świadczeniodawcy (...) wpływu na rozstrzygnięcie konkursu ofert na etapie negocjacji (...),
- art. 143 ustawy o świadczeniach, poprzez (...) nieprawidłowe porównanie ofert, w oparciu o nieznane kryteria (...).
Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego rozstrzygnięcia i ponowne rozpatrzenie sprawy.
3. Następnie w piśmie z dnia [...] czerwca 2013 r., skierowanym do Dyrektora [...]OW NFZ, Świadczeniodawca podniósł kwestię braku uzupełnienia wymogów formalnych przez konkurenta, którego oferta została następnie wybrana w wyniku rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania konkursowego. Stwierdził nadto, iż brak dokonania powyższych uzupełnień powinien skutkować odrzuceniem ww. oferty. Skarżący zwrócił uwagę na kwestię przeprowadzonych w trakcie wskazanego wyżej postępowania konkursowego negocjacji.
4. Dyrektor [...]OW NFZ decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] oddalił odwołanie Świadczeniodawcy w całości. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że po dokonaniu oceny ofert oraz kontroli w miejscu udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, oferta Świadczeniodawcy nie została wybrana w przedmiotowym konkursie ofert. Szczegółowo przedstawił przebieg postępowania konkursowego oraz wskazał obowiązujące przepisy. Stwierdził, że wskazane wyżej postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego jak i z zarządzeniami Prezesa NFZ. Kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców były jawne i nie były zmieniane w trakcie postępowania konkursowego. W wyniku przeprowadzenia postępowania konkursowego wybrana została najlepsza oferta. Dyrektor odniósł się do zarzutów Świadczeniodawcy, w szczególności wyjaśniając kryteria przyznania obu świadczeniodawcom podstawowych i dodatkowych punktów rankingujących.
5. Od powyższej decyzji Świadczeniodawca pismem z dnia [...] lipca 2013 r., złożył odwołanie, w którym w odniesieniu do przepisów prawa materialnego zarzucił naruszenie identycznych przepisów ustawy o świadczeniach. Nadto stwierdził naruszenie przepisów :
- art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 roku Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) – dalej: "k.p.a." w związku z art. 107 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania (...) w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej ze względu na jedynie częściowe wyjaśnienie przyczyn podjętej w sprawie decyzji i niedokonanie wyjaśnienia kluczowych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy wątpliwości skarżącego (...),
- art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. (...) poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (...) w odniesieniu do zarzutów przedstawionych przez Świadczeniodawcę,
- art. 80 k.p.a. przez dokonanie błędnej oceny zebranego materiału dowodowego w niniejszej sprawie.
6. Prezes NFZ decyzja z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że kryteria konkursowe dotyczące jakości i dostępności zostały przedstawione m.in. w zarządzeniu 22/2013/DSOZ ze zm., a Zarządzenia Prezesa NFZ, zgodnie z wyrokiem NSA z 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 262/10, są dla świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu, wiążące.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 134 ustawy o świadczeniach stwierdził, że zadaniem komisji konkursowej było zapewnienie oferentom rzeczywistego wpływu na wynik postępowania. Polegało na zapewnieniu biorącym udział w postępowaniu jednolitych zasad owego postępowania, sformułowaniu jednolitych dla wszystkich wymagań oraz jednakowym traktowaniu oferentów. W odniesieniu do powyższego, wskazał, że komisja konkursowa w ramach przedmiotowego postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu. Ponadto, kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od oferentów były jawne i nie podlegały zmianie w toku przedmiotowego postępowania. Ocena ofert, w tym oferty Świadczeniodawcy odbyła się z uwzględnieniem określonych kryteriów, które jak wskazano, były jednakowe dla wszystkich oferentów.
Ustosunkowując się do uwag i zarzutów Świadczeniodawcy dotyczących wymagań obowiązujących oferentów, oceny kryteriów, w tym w szczególności kryteriów jakości i dostępności oraz sposobu przeprowadzania postępowań konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: podstawowa opieka zdrowotna, Prezes NFZ przytoczył wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 stycznia 2007 r. (Sygn. akt VII SA/Wa 950/06), z którego wynika, iż: "(...) kwestionując warunki wymagane od świadczeniodawców ustalone przez Prezesa Funduszu, skarżący wyszedł poza granice środka odwoławczego, jakim jest odwołanie określone w art. 152 ust. 1 w związku z art. 154 ust. 1 ustawy. Uwagi dotyczące warunków wymaganych od świadczeniodawców mogą być zgłaszane na etapie konsultacji projektu takich warunków, natomiast ustalone przez Prezesa Funduszu są wiążące w danym postępowaniu. (...)".
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, w sytuacji gdy po wezwaniu przez komisję konkursową do uzupełnienia braków formalnych oferta kontr oferenta Skarżącego winna być odrzucona w związku z niedokonaniem prawidłowego uzupełnienia braków formalnych złożonej oferty Prezes NFZ wskazał, że Skarżący nie zakwestionował prawidłowości złożonego przez Powiatowy Zespół Opieki Zdrowotnej w P. oświadczenia w sprawie braku możliwości zaczytania komórek 279 - poradnia lekarza nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej oraz komórki organizacyjnej 216 - Pracownia Rentgenodiagnostyki ogólnej w lokalizacji. Prawdziwość tego oświadczenia została potwierdzona przez członków komisji konkursowej w rejestrze podmiotów prowadzących działalność leczniczą jak i w wyniku kontroli przeprowadzonej u wyżej wskazanego świadczeniodawcy. Brak możliwości prawidłowego "zaczytania" danych do systemu informatycznego stanowi okoliczność obiektywną wobec faktycznego istnienia ww. komórek organizacyjnych, co zostało stwierdzone przez członków komisji konkursowej. Stąd wybrany podmiot nie spełniał warunków odrzucenia oferty na podstawie art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach, bowiem określił przedmiot oferty i podał proponowaną liczbę lub cenę świadczeń opieki zdrowotnej. Tak więc organ odwoławczy uznał powyższy zarzut za bezzasadny..
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przeprowadzenia negocjacji cenowych w sytuacji, gdy jeden ze świadczeniodawców wskazał w ofercie cenę minimalną i uzyskał maksymalną liczbę punktów, zaś jego konkurent przedstawił przed negocjacjami cenę wyższą i uzyskał niższą liczbę punktów organ stwierdził, że wybór strategii negocjacyjnej i inicjatywa dotycząca proponowanej ceny wskazanej w ofercie należą do świadczeniodawców. Komisja konkursowa nie mogła naruszać zasad uczciwej konkurencji wykazując inicjatywę w negocjacjach, a tym bardziej sugerować cenę ofertową.
Odnosząc się do zacytowanego przez Skarżącego fragmentu wystąpienia pokontrolnego NIK z dnia [...] czerwca 2012 r. Prezes NFZ stwierdził, że pełne zdanie, ze strony 18- ej oraz 19-ej powyższego wystąpienia brzmi: (...) Nie kwestionując prawidłowości prowadzenia postępowania i jego rozstrzygnięcia, NIK zwraca uwagę na niedoskonałość takiego systemu oceny ofert, która pozwała na wybór oferty droższej, szczególnie w sytuacji, gdy negocjacjom podlega tylko cena a ich celem jest jej obniżenie. (...), co oznacza, że sposób przeprowadzenia negocjacji nie miał wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowego konkursu ofert.
Prezes NFZ podkreślił, że zgodnie z ustalonymi w zarządzeniach Prezesa NFZ zasadami cena nie jest jedynym kryterium oceny oferentów. Nie ma ona również decydującego znaczenia dla końcowej oceny oferty. Tym bardziej, że punktacja oferty Skarżącego w kryteriach pozacenowych była niższa o 10 punktów od podmiotu wybranego w przedmiotowym postępowaniu.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 80 k.p.a. przez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Prezes NFZ podniósł, że nie został on skonkretyzowany, nie zawarto żadnego wyjaśnienia, czego dotyczy wskazana błędna ocena materiału dowodowego, stąd brak jest możliwości odniesienia się do wskazanego wyżej zarzutu.
Prezes NFZ stwierdził, że postępowanie konkursowe prowadzone było z poszanowaniem zasady równego traktowania podmiotów oraz uczciwej konkurencji. Zasady te określone są wprost w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej, oraz aktach wykonawczych, w tym w szczególności w rozporządzeniu Ministra Zdrowia wydanym na podstawie art. 139 ust. 5 ustawy o świadczeniach. Komisja konkursowa w ramach postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu. W związku z tym Prezes NFZ uznał, że nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania podmiotów od momentu ogłoszenia postępowania aż do momentu jego rozstrzygnięcia.
Wobec nienaruszenia zasad prowadzenia postępowania konkursowego Prezes NFZ nie stwierdził naruszenia interesu prawnego Skarżącego, a zatem złożone odwołanie nie może zostać uwzględnione.
7. Pismem z dnia [...] października 2013 r. Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję zarzucając jej naruszenie:
Przepisów prawa materialnego, a to w szczególności:
1) art. 134 pkt 1 w zw. z art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach poprzez nierówne traktowanie oferentów oraz rażące pogwałcenie zasad uczciwej konkurencji w związku z pozbawieniem Skarżącego wpływu na rozstrzygnięcie konkursu ofert na etapie negocjacji:
2) art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, w sytuacji gdy po wezwaniu Skarżącego przez komisję konkursową do uzupełnienia braków formalnych oferta kontroferenta winna zostać odrzucona w związku z niedokonaniem prawidłowego uzupełnienia braków formalnych złożonej oferty, do których uzupełnienia został prawidłowo wezwany oraz pouczony o skutkach jego niedokonania;
3) art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach, w zakresie działania Funduszu leży w szczególności określanie jakości i dostępności oraz analiza kosztów świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie niezbędnym dla prawidłowego zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej.
Przepisów postępowania, w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:
1) naruszenie art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez wybiórcze ustosunkowanie się przez organ tylko co do niektórych dowodów zgromadzonych w postępowaniu i w konsekwencji rażące odstępstwo od swobodnej oceny dowodów, która przybrała formę oceny dowolnej.
Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, ewentualnie o przekazanie do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Skarżący w uzasadnieniu złożonej skargi powtórzył dotychczas zaprezentowaną argumentacją. Jak wskazał decyzje wydane w przedmiotowej sprawie sąd wadliwe i jako takie winny zostać uchylone. W ocenie Skarżącego postępowanie konkursowe, zostało przeprowadzone niezgodnie z zasadami określonymi w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej tj. niezgodnie z zasadą równego traktowania świadczeniodawców, zasadą zachowania uczciwej konkurencji, a nadto wbrew zasadzie optymalizacji kosztów postępowania przy zachowaniu maksymalnej dostępności i jakości świadczonych przez podmiot leczniczy usług medycznych. Skarżący wskazał, że Prezes NFZ w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji odnosi się w sposób szczątkowy do zarzutów Skarżącego, w szczególności niezapewnienia konkurencyjności podmiotów biorących udział w postępowaniu na etapie przeprowadzanych przez komisje konkursowa negocjacji.
8. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).
2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
3. W ocenie Sądu, skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Istotą sprawy jest odpowiedź na pytanie, czy rozstrzygnięcie postępowania dokonane przez komisję zostało podjęte z naruszeniem zasad postępowania, a także czy wskutek tego doszło do naruszenia interesu prawnego odwołującego.
4. Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga (do sądu administracyjnego) na zasadach określonych w art. 153 i 154 tej ustawy.
Zasady przeprowadzania postępowania, o których mowa w art. 152 ust. 1 ustawy zostały określone w Dziale VI ustawy zatytułowanym Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami. Są to m.in.: zasada udzielania i finansowania świadczeń zdrowotnych na podstawie umów cywilnoprawnych (art. 132 ust. 1 ustawy, zasada równego traktowania wszystkich świadczeniodawców (art. 134 ust. 1 ustawy), zasada jawności kontraktów z Funduszem wobec osób trzecich (art. 135 ust. 1 ustawy), zasada jawności kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz zakaz ich zmiany w toku postępowania (art. 147 ustawy). Natomiast przepisy art. 142-145 ustawy określają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert i rokowań.
5. W ocenie Sądu należy przyjąć, że wyrazem realizacji zasady zapewniającej równe traktowanie świadczeniodawców jest wynikająca z przepisów art. 146 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ustawy o świadczeniach delegacja do wydania przez Prezesa Funduszu dokumentów określających przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców. Przy czym, stosownie do art. 146 ust. 2 Prezes Funduszu przed określeniem przedmiotu postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców zasięga opinii właściwych konsultantów krajowych. Wydawanie wzmiankowanych dokumentów, niebędących decyzjami administracyjnymi w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r. II GSK 263/10), jest wynikiem kompetencji Prezesa NFZ z zakresu kierowania ustawową i statutową działalnością organu.
W ramach pragmatyki tego kierowania, w tym wykonywania nałożonych ustawą zadań, Prezes NFZ, w drodze delegacji z art. 146 ustawy o świadczeniach, podejmuje zarządzenia. Obejmują one istotne zagadnienia/elementy związane z postępowaniem prowadzonym w trybie konkursu ofert dotyczącym umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, określając warunki zawierania tych umów dla poszczególnych rodzajów świadczeń. Oferent (świadczeniodawca) jest zobowiązany do przygotowania i złożenia oferty zgodnie z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Mają one bowiem charakter wzorca umownego (art. 384 k.c.), przez który rozumie się przygotowane przez proponenta z góry, jeszcze przed zawarciem umowy, postanowienia kształtujące treść stosunku prawnego wiążącego strony. Warunki wymagane od świadczeniodawców (art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach), to ustalone przez Prezesa NFZ warunki sine qua non uczestnictwa w postępowaniu. Dotyczą one m.in. organizacji udzielania świadczeń. Formułowane są w ten sposób, że można je spełniać albo nie - spełnianie warunków nie podlega stopniowaniu. Niespełnianie warunków wymaganych od świadczeniodawców skutkuje odrzuceniem oferty w części jawnej postępowania konkursowego, kiedy to ustala się (m.in.), które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach.
6. W ocenie Sądu konkurs w rozstrzyganej sprawie był przeprowadzony zgodnie z powyższymi zasadami. W części jawnej komisja konkursowa zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt. 1 ustawy o świadczeniach stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbę złożonych ofert. W wyniku przeprowadzenia części jawnej konkursu, w protokole z dnia [...] czerwca 2013 r. komisja konkursowa, po przeprowadzeniu kontroli u 2 oferentów, w tym u Świadczeniodawcy w dniu [...] czerwca 2013 r., wezwaniu do usunięcia braków formalnych 2 oferentów, przyjęła do dalszego postępowania 2 oferty dwóch świadczeniodawców. Z rankingu otwarcia, z dnia [...] czerwca 2013 r. przedmiotowego postępowania konkursowego wynika, iż oferta Skarżącej zajęła 1 pozycję, z łączną liczbą 92,000 punktów w tym za: ofertę cenową - 30,000 punktów; kompleksowość - 5,000 punktów, jakość - 32,000 punktów; dostępność - 25,000 punktów.
Komisja działając na postawie art. 148 ustawy o świadczeniach oraz przedmiotowych zarządzeniach prezesa Funduszu, dokonała oceny ofert i sporządziła ranking końcowy, zawierający dane po przeprowadzonych negocjacjach, z ofert niepodlegających odrzuceniu. Oferta Skarżącego została przyjęta do postępowania konkursowego, a jej ocena została dokonana według jednolitych dla wszystkich oferentów kryteriów oceny określonych w zarządzeniu 22/2013/DSOZ ze zm. Komisja konkursowa dokonując rozstrzygnięcia postępowania w dniu [...] czerwca 2013 r., nie wybrała oferty złożonej przez Skarżącego ze względu na uzyskaną w postępowaniu przez ww. podmiot liczbę punktów wynoszącą łącznie 92,000 punkty i uwzględniła ofertę, która uzyskała 94,678 punktów.
7. W skardze Skarżący podniósł m.in. kwestię braku uzupełnienia wymogów formalnych przez konkurenta, którego oferta została następnie wybrana w wyniku rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania konkursowego. Stwierdził iż brak dokonania powyższych uzupełnień powinien skutkować odrzuceniem ww. oferty.
Przepis art. 149 ust. 1 ustawy wymienia enumeratywnie przypadki (przyczyny) odrzucenia oferty; skonstruowany jest w ten sposób, że wystąpienie którejkolwiek z tych przyczyn powoduje konieczność (przymus) odrzucenia oferty, bez możliwości podjęcia przez organ innej decyzji. Przepis art. 149 ustawy o świadczeniach zawiera zamknięty katalog przypadków, w których odrzuca się ofertę. Ust. 1 stanowi, że: Odrzuca się ofertę: 1) złożoną przez świadczeniodawcę po terminie; 2) zawierającą nieprawdziwe informacje; 3) jeżeli świadczeniodawca nie określił przedmiotu oferty lub nie podał proponowanej liczby lub ceny świadczeń opieki zdrowotnej; 4) jeżeli zawiera rażąco niską cenę w stosunku do przedmiotu zamówienia; 5) jeżeli jest nieważna na podstawie odrębnych przepisów; 6) jeżeli świadczeniodawca złożył ofertę alternatywną; 7) jeżeli oferent lub oferta nie spełniają wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa Funduszu na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3; 8) złożoną przez świadczeniodawcę, z którym została rozwiązana przez oddział wojewódzki Funduszu prowadzący postępowanie umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w określonym rodzaju lub zakresie w trybie natychmiastowym z przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy.
Zgodnie z ust. 2. w przypadku gdy braki, o których mowa w ust. 1, dotyczą tylko części oferty, ofertę można odrzucić w części dotkniętej brakiem. Natomiast ust. 3 stanowi, że w przypadku gdy świadczeniodawca nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów lub oferta zawiera braki formalne, komisja wzywa oferenta do usunięcia braków w wyznaczonym terminie pod rygorem odrzucenia oferty.
Powyższe oznacza, że wystąpienie którejkolwiek z przyczyn wskazanych w art. 149 ust. 1 ustawy o świadczeniach powoduje konieczność odrzucenia oferty bez możliwości podjęcia przez Komisję innej decyzji. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach, iż po wezwaniu oferenta, którego oferta został wybrana w wyniku przedmiotowego postępowania, tj. P. w P.
do uzupełnienia braków formalnych, powyższa oferta winna zostać odrzucona w związku z niedokonaniem prawidłowego uzupełnienia braków formalnych złożonej ofertym w ocenie Sądu nie spełnione zostały warunki odrzucenia oferty na podstawie art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach. Podmiot określił przedmiot oferty i podał proponowaną liczbę lub cenę świadczeń opieki zdrowotnej. Tak więc powyższy zarzut jest bezzasadny, a w ocenie Sądu działania Komisji w zakresie braku podstaw odrzucenia oferty było prawidłowe.
8. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego przeprowadzenia negocjacji cenowych w sytuacji, gdy jeden ze świadczeniodawców wskazał w ofercie cenę minimalną i uzyskał maksymalną liczbę punktów, zaś jego konkurent przedstawił przed negocjacjami cenę wyższą i uzyskał niższą liczbę punktów należy stwierdzić, że wybór strategii negocjacyjnej i inicjatywa dotycząca proponowanej ceny wskazanej w ofercie należą do świadczeniodawców. Organ w odpowiedzi na skargę podnosi, że Komisja konkursowa nie mogła naruszać zasad uczciwej konkurencji wykazując inicjatywę w negocjacjach, a tym bardziej sugerować cenę ofertową.
Zgodnie z treścią art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach Komisja Konkursowa dokonuje porównania złożonych ofert pod względem kryteriów, którymi są: kompleksowość, jakość, dostępność udzielanych świadczeń oraz cena. Kryteria konkursowe dotyczące jakości i dostępności zostały przedstawione m.in. w zarządzeniu 22/2013/DSOZ ze zm. Należy również nadmienić, że Zarządzenia Prezesa NFZ, zgodnie z wyrokiem NSA z 24 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 262/10, są dla świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu, wiążące. Komisja Konkursowa dokonała oceny oferty Polegało na zapewnieniu biorącym udział w postępowaniu jednolitych zasad owego postępowania, sformułowaniu jednolitych dla wszystkich wymagań oraz jednakowy m traktowaniu oferentów.
W odniesieniu do powyższego, po szczegółowej analizie dokumentacji konkursowej oraz uzyskaniu dodatkowych informacji ze strony członków komisji konkursowej wskazać trzeba, iż komisja konkursowa w ramach przedmiotowego postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu. Ponadto, kryteria oceny ofert, zasady punktowania i warunki wymagane od oferentów były jawne i nie podlegały zmianie w toku przedmiotowego postępowania. Ocena ofert, w tym oferty Świadczeniodawcy odbyła się z uwzględnieniem określonych kryteriów, które jak wskazano, były jednakowe dla wszystkich oferentów.
Z orzecznictwa sądów administracyjnych w tego typu sprawach wynika, że zasada równego traktowania świadczeniodawców przejawia się w stosowaniu takich samych określonych kryteriów oceny ofert do wszystkich świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu, jak i wymagań, jakie muszą być spełnione przez świadczeniodawców celem zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (wyrok WSA w Warszawie z 27 lutego 2012).
Ponadto przyjmuje się, że fakt, czy oferta danego oferenta będzie konkurencyjna w stosunku do innych uczestników postępowania, zależy wyłącznie od jej treści. Konkurs zawsze niesie za sobą element ryzyka i niewiadomej jego rozstrzygnięcia. Na podstawie ustawy z 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, rola Funduszu sprowadza się do zbierania ofert usługodawców, a następnie wynegocjowania z nimi odpowiedniej ceny i ilości świadczeń, aby osiągnąć najkorzystniejszy bilans ceny w odniesieniu do przedmiotu zamówienia. Jeśli część oferentów spełnia oczekiwane warunki cenowo-ilościowe i warunki te mieszczą się w przedmiocie zamówienia, to wybór ofert odbywa się na zasadach konkurencyjnych, a oferty z niewystarczającą ilością punktów oceny nie zostają zakwalifikowane do zawarcia umowy (wyrok WSA w Warszawie z 16 stycznia 2012 r., VI SA/Wa 2094/11).
Powyższe stanowisko można uznać za utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych albowiem znajduje w znacznym zakresie oparcie w ocenach prawnych zawartych - między innymi - w przytoczonych powyżej wyrokach WSA w Warszawie. Przytoczone wyżej poglądy sądów administracyjnych w pełni podziela WSA w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, a akceptacja tych poglądów oznacza równocześnie, że skarga i zarzuty w niej sformułowane nie zasługują na uwzględnienie.
Należy przy tym podkreślić, że zgodnie z ustalonymi w odnośnych zarządzeniach Prezesa NFZ zasadami cena nie jest jedynym kryterium oceny oferentów. Nie ma ona również decydującego znaczenia dla końcowej oceny oferty. Tym bardziej należy podkreślić, że punktacja oferty Odwołującego w kryteriach pozacenowych była niższa o 10 punktów od podmiotu wybranego w przedmiotowym postępowaniu. Wobec powyższego nie można uznać, że doszło art. 134 pkt 1 w zw. z art. 142 ust. 6 ustawy o świadczeniach poprzez nierówne traktowanie oferentów oraz rażące pogwałcenie zasad uczciwej konkurencji w związku z pozbawieniem Skarżącego wpływu na rozstrzygnięcie konkursu ofert na etapie negocjacji.
Poza tym odnosząc się do zacytowanego przez Skarżącego fragmentu wystąpienia pokontrolnego NIK z dnia [...] czerwca 2012 r. Organ zasadnie podnosi, że pełne zdanie, ze strony 18- ej oraz 19-ej powyższego wystąpienia brzmi: (...) Nie kwestionując prawidłowości prowadzenia postępowania i jego rozstrzygnięcia, NIK zwraca uwagę na niedoskonałość takiego systemu oceny ofert, która pozwała na wybór oferty droższej, szczególnie w sytuacji, gdy negocjacjom podlega tylko cena a ich celem jest jej obniżenie. (...), co oznacza, że sposób przeprowadzenia negocjacji nie miał wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowego konkursu ofert, którą to opinię Sąd podziela.
10. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. przez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy podnieść, że nie został on skonkretyzowany, nie zawarto żadnego wyjaśnienia, czego dotyczy wskazana błędna ocena materiału dowodowego, stąd brak jest możliwości odniesienia się do wskazanego wyżej zarzutu.
Należy stwierdzić, że postępowanie konkursowe prowadzone było z poszanowaniem zasady równego traktowania podmiotów oraz uczciwej konkurencji. Zasady te określone są wprost w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej, oraz aktach wykonawczych, w tym w szczególności w rozporządzeniu Ministra Zdrowia wydanym na podstawie art. 139 ust. 5 ustawy o świadczeniach. Komisja konkursowa w ramach postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu. W ocenie Sądu wobec powyższego uznać należy, że nie doszło do naruszenia zasady równego traktowania podmiotów od momentu ogłoszenia postępowania aż do momentu jego rozstrzygnięcia.
11. Sąd nie dopatrzył się również w niniejszej sprawie naruszenia art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, gdyż Komisja Konkursowa w ramach postępowania konkursowego stosowała te same zasady i przepisy prawa wobec wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej udostępniane były świadczeniobiorcy na tych samych zasadach. W świetle powyższego stwierdzić należy, że Komisja Konkursowa w żaden sposób nie uchybiła zasadzie równego traktowania stron w niniejszym postępowaniu.
12. Biorąc powyższe pod rozwagę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił, gdyż nie była ona zasadna.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło