VI SA/Wa 3022/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-14
Skład orzekający: Pamela Kuraś-Dębecka, Ewa Frąckiewicz, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała organu samorządu aptekarskiego wydana na podstawie art. 106 § 1 KPA w sprawie wydania opinii dotyczącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, oparta jedynie na ogólnych przepisach kompetencyjnych ustawy o izbach aptekarskich, jest ważna, jeśli przepisy prawa materialnego (Prawo farmaceutyczne) nie uzależniają wydania decyzji przez organ administracji publicznej od zajęcia stanowiska przez organ samorządu aptekarskiego?Ratio decidendi
Uchwały organów samorządu aptekarskiego, wydane na podstawie art. 106 § 1 KPA w celu opiniowania zezwoleń na prowadzenie aptek, są nieważne, jeśli brak jest wyraźnego przepisu prawa materialnego (np. w Prawie farmaceutycznym) nakładającego na organ administracji publicznej obowiązek zasięgnięcia takiej opinii przed wydaniem decyzji. Ogólne przepisy kompetencyjne ustawy o izbach aptekarskich nie stanowią wystarczającej podstawy materialnoprawnej do działania w trybie art. 106 § 1 KPA.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. Z. na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej (NRA) utrzymującą w mocy uchwałę Okręgowej Rady Aptekarskiej (ORA) negatywnie opiniującą udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Organy samorządu aptekarskiego oparły swoje negatywne opinie na ustaleniach Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego dotyczących sprzedaży produktów farmaceutycznych do nieuprawnionych podmiotów przez skarżącą oraz wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie innej apteki. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym niewyjaśnienie stanu faktycznego i brak możliwości czynnego udziału w postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Naczelnej Rady Aptekarskiej oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Okręgowej Rady Aptekarskiej w B. Zasądzono od Naczelnej Rady Aptekarskiej na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi W. Z. na uchwałę Naczelnej Rady Aptekarskiej z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie wydania opinii dotyczącej zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały oraz utrzymanej nią w mocy uchwały Okręgowej Rady Aptekarskiej w [...] z dnia [...] maja 2015 r.; 2. zasądza od Naczelnej Rady Aptekarskiej na rzecz skarżącej W. Z. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Naczelna Rada Aptekarska (zwana dalej organem) uchwałą z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia W. Ż. (zwaną dalej skarżącą), na uchwałę Nr [...] Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w B. (zwanej dalej ORA w B.) z dnia [...] maja 2015 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.
Ustalono, że ORA w B. uchwałą z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w sprawie wydania opinii udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oraz opinii o osobie ubiegającej się o pełnienie funkcji kierownika tej apteki, postanowiła negatywnie zaopiniować udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w C. przy ul. Z. [...] przez "B.", [...] W., ul. B. [...] oraz pozytywnie zaopiniować osobę Pani mgr farm. A. M. na funkcję kierownika apteki ogólnodostępnej mieszczącej się w C. przy ul. Z. [...]. Wskazano, że [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny (zwany dalej [...] WIF w B.) w innym postępowaniu skierował do ORA w B. prośbę o opinię w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w W. ul. B. [...] prowadzonego przez podmiot "B." Z akt tego postępowania wynika, że ww. podmiot dokonywał sprzedaży produktów farmaceutycznych do nieuprawnionych, czyli innych aptek i hurtowni. Wskazano że 31 maja 2011 r. została wydana przez [...] WIF w B. decyzja nakazująca podmiotowi przestrzeganie norm prawnych (w szczególności art. 87 ust. 2 i art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. ustawy z dnia 6 września 2001 r. – Prawo farmaceutyczne (t. j.: Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm. - zwana dalej ustawą Pf) w zakresie obrotu produktami farmaceutycznymi w aptece ogólnodostępnej. Podniesiono, że skarżąca nie dostosowała się do powyższej decyzji [...] WIF w B. i w związku z tym zgodnie z art. 103 ust. 2 pkt 1 ustawy Pf) zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej. Zdaniem samorządu wszczęcie powyższej procedury jest m.in. dowodem utraty rękojmi należytego prowadzenia apteki przez skarżącą. Ponadto samorząd podniósł, że istotny jest fakt, że skarżąca była jednocześnie właścicielem jak i kierownikiem apteki ogólnodostępnej, z której dokonywano sprzedaży produktów farmaceutycznych w formie nielegalnego obrotu hurtowego do innych aptek czy hurtowni.
Uchwałą z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] organ utrzymał w mocy uchwałę ORA w B. na [...] z dnia [...] maja 2015 r. w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w C. przy ul. Z. [...]. Podkreśliło, że postępowanie niniejsze, którego podstawę stanowi art. 106 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. zwany dalej kpa) nie jest samodzielnym postępowaniem, lecz stadium postępowania w sprawie, która ma być załatwiona decyzją i brak jest powodów, aby zakwestionować wiarygodność przedstawionych w niniejszej sprawie ustaleń [...] WIF w B. Wskazało, że nie prowadziło dodatkowego postępowania wyjaśniającego i oparło się na okolicznościach faktycznych sprawy ustalonych przez WIF, które przywołało w treści uzasadnienia.
Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia:
a) art. 7 k.p.a., 75 § 1 k.p.a., 77 § 1 k.p.a., art. 81 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, naruszenie zasady prawdy obiektywnej, a w tym w szczególności nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego dotyczącego ustaleń odnośnie posiadania rękojmi przez przedsiębiorcę W. Ż., a przede wszystkim ustaleń - co do zakończenia poprzez umorzenie postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia "B." na prowadzenie apteki zlokalizowanej w W. przy ul. B. [...] - zawisłego przed [...] WIF w B. za sygn. [...] na które powoływały się ORA w B. i organ;
b) art 106 § 4 k.p.a. w zw. z art. 9 k.p.a. i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez podjęcie uchwały bez przeprowadzenia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i bez przeprowadzenia dowodów mających uzasadniać negatywną opinię oraz brak umożliwienia stronie możliwości czynnego udziału w postępowaniu zawisłym przed organem;
c) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 124 § 1 k.p.a. w zw. z art. 99 ust. 4 a ustawy Pf poprzez brak w sentencji skarżonej uchwały podstawy materialnoprawnej, brak sporządzenia uzasadnienia faktycznego i prawnego leżącego u podstaw negatywnego zaopiniowania udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w C. przy ul. Z. [...] przez B..
d) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji wydanej w I instancji i nie usunięcie naruszeń prawa popełnionych przez organ I instancji.
W jej ocenie organ nie podjął żadnych czynności obliczonych na ustalenie czy przedsiębiorca W. Ż. legitymuje się rękojmią należytego prowadzenia apteki. Jej zdaniem bez jakiejkolwiek analizy pozostały okoliczności faktycznie budujące przekonanie o jej właściwościach do należytego prowadzenia apteki ogólnodostępnej. W jej ocenie organ dążący do wyjaśnienia istnienia bądź braku istnienia po stronie przedsiębiorcy rękojmi należytego prowadzenia apteki nie jest w stanie wyjaśnić tej okoliczności lepiej jak tylko poprzez przesłuchanie przedsiębiorcy/strony. Podała, że jako podstawę negatywnego zaopiniowania udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej w C. przy ul. Z. [...] przez B., ORA w B.:
- art. 7 ust. 2 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich w myśl którego: "Zadania określone w ust. 1 samorząd aptekarski wykonuje w szczególności przez wydawanie opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni;
- art. 29 pkt 5 ustawy o izbach aptekarskich zgodnie z którym: "Okręgowa rada aptekarska kieruje działalnością izby w okresie między okręgowymi zjazdami aptekarzy, a w szczególności wydaje opinię w sprawach udzielania lub cofania koncesji na prowadzenie aptek lub hurtowni;
Jej zdaniem oba ww. przepisy precyzują podstawy kompetencyjne ORA w B. do wypowiadania się w kwestii zezwoleń na prowadzenie apteki, nie stanowią podstawy materialnoprawnej. Wskazała, że organ powołując się na brak rękojmi, opierał się na argumentach zawartych w niezakończonym postępowaniu administracyjnym w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki. Ponadto wskazała, że organ nie wskazał prawidłowo materialnej podstawy prawnej naruszając art. 124 § 1 k.p.a. Wskazała, że organ rozpoznając zażalenie, był obowiązany ocenić prawidłowość zaskarżonej uchwały (postanowienia) nie tylko w granicach zarzutów przedstawionych w zażaleniu, lecz także pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego, które mają zastosowanie w sprawie rozstrzygniętej zaskarżoną uchwałą czego nie uczynił.
Wobec powyższego wnosiła o uchylenie zaskarżonej uchwały organu z dnia [...] lipca 2015 r. oraz poprzedzającej ją uchwały ORA w B. z dnia [...] maja 2015 r.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga zasługuje na uwzględnienie ale z innych powodów niż te podane w skardze .
Przedmiotem skargi jest uchwała Prezydium Naczelnej Rady Aptekarskiej nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymująca w mocy uchwałę Prezydium Okręgowej Rady Aptekarskiej w B. z dnia [...] maja 2015 r.
Zdaniem Sądu, obie podjęte w sprawie uchwały organów samorządu aptekarskiego zostały oparte na niewłaściwej podstawie prawnej. Akty administracyjne, w tym przypadku uchwały, dotknięte taką wadą są nieważne, zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 126 kpa. Wprawdzie uchwały te zostały wydane w trybie art. 106 § 1 kpa, jednakże przepis ten znajduje zastosowanie tylko wówczas, gdy istnieje wyraźna norma prawa materialnego, która uzależnia wydanie decyzji w sprawie administracyjnej od zajęcia stanowiska przez inny organ.
[...] WIF wystąpił o opinię w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oraz opinii o osobie ubiegającej się o pełnienie funkcji kierownika tej apteki
Istotą niniejszej sprawy, jest zagadnienie, czy w obowiązującym stanie prawnym organ samorządu aptekarskiego - w odpowiedzi na złożony wniosek organu administracji publicznej - był uprawniony do działania w trybie art. 106 § 1 kpa.
Zgodnie z brzmieniem art. 106 § 1 kpa, jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenia opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. W doktrynie przyjmuje się, że przepis art. 106 kpa nie stanowi samoistnej podstawy prawnej współdziałania, bowiem taką podstawą są przepisy szczególne, które uzależniają wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ. Przepis ten określa jedynie zasady i tryb współdziałania, czyli dotyczy wyłącznie kwestii proceduralnych współdziałania (por. J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, 1996, s. 467), z uwzględnieniem jednakże pierwszeństwa przepisów szczególnych, ustanawiających inne reguły i zasady współdziałania. Analogiczne stanowisko wyrażane jest także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. uchwała składu pięciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 1999 r. o sygn. akt OPK 14/98, publ. ONSA 1999, nr 3, poz. 80).
Sformułowanie "przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ" należy rozumieć wyłącznie w sensie procesowym, tzn. że stanowisko innego organu jest formalną przesłanką wydania decyzji w tym sensie, iż organ prowadzący postępowanie jest obowiązany uzyskać takie stanowisko przed wydaniem decyzji, zaś organ współdziałający jest obowiązany przed tym dniem przedstawić swoje stanowisko w sprawie. Zwrot powyższy nie może być natomiast odczytywany jako ustanawiający jakąkolwiek zależność treściową (materialną) decyzji administracyjnej od stanowiska innego organu czy też związanie organu wydającego decyzję treścią tego stanowiska, bowiem nie jest ono wiążące dla organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. Innymi słowy, przepis art. 106 kpa reguluje jedynie zasady i tryb współdziałania organów administracji publicznej przy wydawaniu decyzji administracyjnej, nie jest natomiast samoistną podstawą takiego współdziałania, bowiem to musi wynikać z przepisów szczególnych. Tym samym obowiązek organu samorządu zawodowego aptekarzy do działania, na żądanie [...] WIF, jako prowadzącego postępowanie w sprawie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, musi wynikać z przepisów prawa materialnego, obligującego go do wydania opinii w tym przedmiocie. Przepis art. 106 kpa nie wyznacza bowiem kompetencji organu samorządu aptekarskiego do wyrażenia opinii w sprawie udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oraz opinii o osobie ubiegającej się o pełnienie funkcji kierownika tej apteki ogólnodostępnej. W ocenie Sądu kompetencja ta musi wynikać z przepisu prawa materialnego, który to przepis musi z kolei nakazywać organowi administracji publicznej zasięgnięcie takiej opinii przed wydaniem decyzji. Innymi słowy, roli samorządu zawodowego aptekarzy w kwestii opiniowania wniosku organu administracji w trybie art. 106 § 1-6 kpa nie wyznacza zatem sam organ cofający zezwolenie na prowadzenie apteki ogólnodostępnej poprzez swoje żądanie, ale czyni to przepis prawa materialnego, który musi nakazywać temu organowi administracji zasięgnięcie takiej opinii przed wydaniem decyzji.
W ocenie Sądu, na gruncie obowiązującego stanu prawnego przepisami wyznaczającymi tę rolę samorządowi aptekarskiemu w trybie art. 106 § 1-6 kpa nie są podstawy prawne wskazane w uchwale Okręgowej Rady Aptekarskiej w B., a mianowicie art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich (t. j.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1429 ze zm.), bowiem są to jedynie normy kompetencyjne, które statuują ogólne uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni. Jednakże to ogólne uprawnienie nie stwarza dla organu samorządu aptekarskiego podstawy do działania w trybie art. 106 § 1-6 kpa, gdyż tylko przepis będący prawną podstawą cofania zezwoleń na prowadzenie aptek ogólnodostępnych mógłby rodzić po stronie organu administracji publicznej obowiązek uzyskania opinii organu samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji w tym przedmiocie. Tymczasem z art. 99 ust. 2 ustawy Pf nie wynika, by cofnięcie zezwolenia na prowadzenie apteki było wprost uzależnione od opinii organu samorządu aptekarskiego. Przepis ten wyraźnie wskazuje, że udzielenie, odmowa udzielenia, zmiana, cofnięcie lub stwierdzenie wygaśnięcia zezwolenia na prowadzenie apteki należy do wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego. Tak więc decyzję w przedmiocie udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oraz opinii o osobie ubiegającej się o pełnienie funkcji kierownika tej apteki ogólnodostępnej podejmuje wojewódzki inspektor farmaceutyczny bez współdziałania z organem samorządu aptekarskiego, jako organu współkompetentnego. Istniejące w ww. ustawie o izbach aptekarskich ogólne uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni stwarza jedynie kompetencję w tym zakresie, która jednak musiałaby znaleźć swoje potwierdzenie w ww. przepisie ustawy - Prawo farmaceutyczne lub w innych przepisach. Przepisy ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne, jak również inne regulacje nie zawierają jednak normy, która wprowadzałaby obowiązek uzyskania opinii organu samorządu aptekarskiego przed wydaniem decyzji udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oraz opinii o osobie ubiegającej się o pełnienie funkcji kierownika tej apteki ogólnodostępnej. Skoro więc ustawodawca wprost nie uzależnił podejmowanego w tym przedmiocie rozstrzygnięcia od opinii organu samorządu aptekarskiego, to nie można przyjąć, że podstawą takiego współdziałania są jedynie generalne normy kompetencyjne i przepis art. 106 § 1 kpa. Normy kompetencyjne wyznaczają tylko uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni, ale nie stanowią materialnoprawnych podstaw do podejmowania takich opinii i to w trybie współdziałania organów, o którym mowa w art. 106 § 1 kpa. Innymi słowy, to, że ww. ustawa o izbach aptekarskich przewiduje ogólną kompetencję organu samorządu aptekarskiego do podejmowania opinii w sprawach cofania zezwoleń na prowadzenie aptek, nie oznacza, że przepisy art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 tej ustawy stają się materialnoprawnymi podstawami, które uzależniają wydanie decyzji od współdziałania organów w ww. trybie.
Ustawa o izbach aptekarskich weszła w życie w dniu 29 maja 1991 r., natomiast w dniu 20 lutego 1992 r. weszła w życie ustawa z dnia 10 października 1991 r. o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej (Dz. U. Nr 105, poz. 452 ze zm.). Na gruncie poprzednio obowiązującego stanu prawnego kwestię zezwoleń na prowadzenie aptek regulował art. 33 ust. 5 ww. ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej, który przewidywał, że udzielenie lub cofnięcie koncesji na prowadzenie apteki lub hurtowni farmaceutycznej wymaga zasięgnięcia opinii samorządu aptekarskiego. W ocenie Sądu, przepis ten stanowił materialnoprawną podstawę zobowiązującą do stosowania trybu współdziałania organów w oparciu o procedurę określoną w art. 106 § 1 kpa, bowiem zasięgnięcie opinii organu samorządu aptekarskiego wprowadzało obligatoryjny wymóg w tym zakresie przed wydaniem decyzji o udzieleniu lub cofnięciu koncesji. Tym samym to w poprzednio obowiązującym stanie prawnym na mocy art. 33 ust. 5 ww. ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej istniał obowiązek współdziałania po stronie organu samorządu aptekarskiego w trybie art. 106 § 1 kpa, przewidujący wydanie opinii w związku z art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ww. ustawy o izbach aptekarskich - w formie uchwały - postanowienia właściwej okręgowej rady aptekarskiej, zaskarżalnego w drodze zażalenia do NRA (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lipca 1998 r. o sygn. akt I SA 2137/97 i z dnia 28 kwietnia 2003 r. o sygn. akt II SA 1817/01, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec zmienionego stanu prawnego, obecnie obowiązujący stan prawny nie może być podstawą podejmowania przez organy samorządu aptekarskiego uchwał – postanowień opiniujących kwestie cofania zezwoleń naprowadzenie aptek ogólnodostępnych w trybie art. 106 § 1 kpa. Przepis art. 33 ust. 5 ww. ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej po dniu 1 października 2002 r. nie znalazł bowiem swego "odpowiednika" w ww. ustawie - Prawo farmaceutyczne (ustawa ta weszła w życie z tym dniem, z wyjątkiem jej art. 4 oraz art. 116, które weszły w życie z dniem 31 grudnia 2001 r. - art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo farmaceutyczne, ustawę o wyrobach medycznych oraz ustawę o Urzędzie Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych - Dz. U. Nr 126, poz. 1382), ani też w żadnej innej regulacji, która mogłaby mieć zastosowanie w analizowanym przypadku. Ustawa - Prawo farmaceutyczne nie wróciła do rozwiązania zawartego w poprzedniej ustawie i nie nakłada wprost obowiązku organów Inspekcji Farmaceutycznej w zakresie zasięgnięcia opinii przed wydaniem decyzji o cofnięciu zezwolenia. Nie przewidują takiego trybu zarówno powołany już wcześniej art. 99 ust. 2 ani art. 103 ww. ustawy Pf, statuujące zasady wydawania decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej, ani też inne przepisy tej ustawy.
Istniejące w art. 7 ust. 2 pkt 7 i art. 29 pkt 5 ww. ustawy o izbach aptekarskich uprawnienie organu samorządu aptekarskiego do wydawania opinii w sprawach udzielania lub cofania zezwoleń na prowadzenie aptek lub hurtowni stwarza zatem jedynie generalną kompetencję w tym zakresie, która jednak musiałaby znaleźć swoje potwierdzenie w przepisach ww. ustawy - Prawo farmaceutyczne lub w innych regulacjach. Skoro jednak w obowiązującym stanie prawnym brak jest takich materialnoprawnych podstaw zobowiązujących organ Inspekcji Farmaceutycznej do współdziałania z organem samorządu aptekarskiego na podstawie art. 106 § 1 kpa, to ORA w B. w takiej sytuacji nie miała podstaw do podejmowania postanowienia - uchwały opiniującej ten zamiar w trybie art. 106 § 1 kpa. Oznacza to, że uchwała ORA w B. wydana została w oparciu o wadliwą podstawę prawną i jako taka dotknięta jest wadą nieważności, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 126 kpa. Również uchwała organu dotknięte jest tą samą wadą nieważności, bowiem utrzymuje w mocy nieważną uchwałę ORA w B.. Dlatego też Sąd zdecydował o wyeliminowaniu z obrotu prawnego obu podjętych w sprawie uchwał, stwierdzając ich nieważność.
Powyższe stanowisko nie oznacza, aby organ nadzoru farmaceutycznego pozbawiony był możliwości uzyskiwania w prowadzonym postępowaniu opinii i ocen organów samorządu aptekarskiego w sprawach należących do zakresu działania tych organów. W sytuacji braku wyraźnego przepisu prawa uzależniającego wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ może to nastąpić na zasadach ogólnych, nie zaś w trybie art. 106 § 1 i § 5 k.p.a. W takim wypadku organ samorządu aptekarskiego nie działa jako organ współkompetentny, nie zajmuje stanowiska w formie uchwały podlegającej zaskarżeniu do sądu administracyjnego (jak to miało miejsce pod rządami już nie obowiązującej ustawy o środkach farmaceutycznych, materiałach medycznych, aptekach, hurtowniach i Inspekcji Farmaceutycznej), lecz wyraża go w drodze opinii, oceny noszącej cechy opinii biegłego w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 września 2000 r. sygn. II SA/Ka 2357/98 (nie publ.) a także w uchwale (5) z 18 lutego 2002 r. OPK 23/01 (ONSA 2002, nr 3 poz. 109, str. 196-198) oraz w uchwale (5) z 16 września 2002 r. OPK 27/02 (ONSA 2003, nr 2, poz. 56 s. 175).
W zaistniałych okolicznościach ORA w B. powinna jedynie poinformować [...] WIF o braku materialnoprawnych podstaw do opiniowania przez nią w trybie art. 106 § 1 kpa udzielenia zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej oraz opinii o osobie ubiegającej się o pełnienie funkcji kierownika tej apteki ogólnodostępnej oraz wskazać, iż przekazanie stanowiska samorządu zawodowego aptekarzy w tej sprawie nastąpi na zasadach ogólnych, o których wyżej mowa.
Obowiązkiem organu samorządu aptekarskiego będzie zastosowanie się do stanowiska wyrażonego w niniejszym wyroku.
Z tych względów, uznając skargę za uzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ppsa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i art. 126 kpa, orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 o ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło