VI SA/Wa 3053/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu T. Sp. z o. o. z siedzibą w W. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 15 czerwca 2016 r. o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi T. Sp. z o. o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2015 roku nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym p o s t a n a w i a: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie starszego referendarza sądowego T. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej jako skarżąca, spółka) wniosła w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W treści formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy spółka wskazała, iż wysokość kapitału zakładowego wynosi 5 000 złotych, wartość środków trwałych 65 000 złotych a wysokość zysku na koniec 2015 roku 12 000 złotych. Spółka wskazała także, że w 2016 roku, do końca lutego, poniosła stratę w kwocie 30 tysięcy złotych. Z kolei z przesłanych na wezwanie referendarza sądowego dokumentów wynika, że w okresie od dnia 1 stycznia 2016 roku do dnia 29 lutego 2016 roku spółka przy wydatkach sięgających kwoty 202 097 złotych uzyskała przychody na poziomie 168 480 złotych. Za rok 2015 przy przychodzie na poziomie 1 944 092 złotych i kosztach jego uzyskania sięgających kwoty 1 937 tysięcy jej dochód sięgnął kwoty 6 098 złotych. Skarżąca przedłożyła nadto zapis z rachunku bankowego prowadzonego w Bank [...] za jeden miesiąc – kwiecień 2016 roku. Wynika z niego, że na ten rachunek wpływały kwoty od kontrahentów, jak też dokonywane były wpłaty przez spółkę na rzecz kontrahentów. Nadto wypłaty gotówkowe dokonywała pani M. R. Saldo na rachunku wahało się przy tym od 2, 58 złotych do ponad 26 203 złotych. Mając na uwadze niniejsze informacje, starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 15 czerwca 2016 r. odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżąca złożyła w terminie sprzeciw, w którym wniosła o jego uchylenie. Wskazała, że Sąd błędnie interpretuje przepływy na koncie. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2016 r. poz. 718), dalej "p.p.s.a.", rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Jak stanowi zaś § 2 tego przepisu w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Na podstawie art. 246 § 2 P.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane: 1) w zakresie całkowitym - gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W niniejszej sprawie Sąd podziela stanowisko starszego referendarza sądowego, iż brak było podstaw do uwzględnienia wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Wskazać bowiem należy, że art. 246 § 1 p.p.s.a. wprost przenosi na stronę obowiązek wykazania, że nie ma środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – pkt 1) lub, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym – pkt 2). Wykładnia ustawowego określenia "gdy osoba tak wykaże" sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania, w jakiej sytuacji się znajduje i że jest to sytuacja uprawniająca go do przyznania prawa pomocy. Orzeczenie sądu w zakresie przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w przepisie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II OZ 43/15). Należy zgodzić się ze stanowiskiem starszego referendarza sądowego, że brak było uzasadnienia dla uwzględnienia złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, ani składając odpowiedni wniosek, ani po otrzymaniu wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów. Ponadto skarżąca ograniczyła się jedynie do wskazania, że nie zgadza się ze stanowiskiem starszego referendarza sądowego w zakresie uznania, że przepływy na koncie świadczą o posiadaniu środków pieniężnych. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca nie przedstawiła żadnych argumentów, ani dokumentów. Zdaniem Sądu, oceniając możliwości płatnicze Spółki referendarz sądowy prawidłowo uznał, że pozwalają one na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że o kondycji finansowej Spółki decyduje wiele elementów. Podstawowym jest oczywiście zysk, który Spółka uzyskuje z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Nie oznacza to jednak równocześnie, że w razie poniesienia przez nią straty, zasadnym jest automatyczne uznanie o potrzebie przyznania jej wsparcia ze środków publicznych. Strata powstaje bowiem wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, co skutkuje brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego, lecz nie jest równoznaczne z brakiem środków finansowych. Strata nie oznacza więc utraty płynności finansowej. Dla oceny kondycji finansowej Spółki istotne znaczenie, ma także uzyskiwany przychód, który w roku 2015 wyniósł 1 944 tysiące zł). W takiej sytuacji brak argumentów, by przerzucić na innych obywateli ciężar ponoszenia opłat sądowych, zwłaszcza w kontekście wysokości wpisu sądowego w wysokości 100 złotych. Dodać należy, że w działalności gospodarczej występują różnego rodzaju zobowiązania, które związane są z wydatkami finansowymi. Zaliczyć do nich należy także opłaty sądowe. W orzecznictwie sądowym zwraca się uwagę, że podmiot prowadzący działalność gospodarczą powinien przewidzieć konieczność ponoszenia kosztów spraw sądowych związanych z prowadzoną działalnością i mieć wygospodarowane na ten cel środki finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 18.01.2008 r., I OZ 809/07, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszego wniosku jest też szczególna instytucja przewidziana w art. 177 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.), a mianowicie umożliwiająca zobowiązanie wspólników do dopłat. Dopłaty wspólników mogą być wnoszone w związku z czasowymi trudnościami finansowymi spółki, potrzebą jej dokapitalizowania, koniecznością poniesienia dodatkowych nakładów inwestycyjnych (tak np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.02.2014 r. II FZ 146/14, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, powyższe świadczyć może tylko o braku podjęcia przez stronę należytej aktywności w celu samodzielnego sfinansowania kosztów swojego udziału w postępowaniu i nie może przemawiać na jej korzyść. Pozostawanie w obrocie prawnym jako przedsiębiorca wiąże się z koniecznością podejmowania wszelkich działań niezbędnych do efektywnego prowadzenia działalności gospodarczej i regulowania wszelkich związanych z nią należności tak prywatnoprawnych, jak i tych o charakterze publicznym. W świetle zatem ciągłej aktywności gospodarczej Spółki, wysokości jej kapitału zakładowego, wysokości wpisu sądowego, przychodów i zgromadzonych na koncie środków finansowych, udzielenie jej wsparcia przez Skarb Państwa oznaczałoby swoistego rodzaju uprzywilejowanie jej. Stwierdzając zatem, że przedstawiona przez stronę sytuacja finansowa nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki wynikające z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. uprawniające do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, zasadne jest utrzymanie w mocy orzeczenia starszego referendarza sądowego o odmowie zwolnienia Spółki od kosztów sądowych we wnioskowanym zakresie. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 260 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.