VI SA/Wa 3060/24
WyrokWSA w Warszawie2024-12-11
Skład orzekający: Dorota Pawłowska, Magdalena Maliszewska, Anna Fyda-Kawula
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, orzekając o karze dyscyplinarnej wobec rzeczoznawcy majątkowego, prawidłowo ocenił wagę i rozmiar naruszeń obowiązków zawodowych, uwzględniając indywidualne cechy sprawy i stopień zawinienia?Ratio decidendi
Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ administracji publicznej nie przeprowadził wystarczająco wnikliwej analizy naruszeń obowiązków zawodowych przez rzeczoznawcę majątkowego. Brak oceny skali i wagi uchybień, nieuwzględnienie specyfiki sprawy oraz stopnia zawinienia, a także brak analizy postawy osobistej rzeczoznawcy, stanowiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i ustawy o gospodarce nieruchomościami, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi rzeczoznawcy majątkowego na decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu na niego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy. Zarzuty dotyczyły nieprawidłowości przy sporządzaniu operatów szacunkowych wartości nieruchomości przeznaczonych pod drogi publiczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ nie ocenił prawidłowo wagi i rozmiaru naruszeń oraz nie uwzględnił specyfiki sprawy.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2016 r. Zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącego M. S. kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.) Protokolant st. spec. Marcin Just po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] listopada 2019 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania wobec rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2016 r.; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz skarżącego M. S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Finansów, Inwestycji i Rozwoju zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2019 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku wniosku M. S. (Skarżący), utrzymał w mocy decyzję Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...], orzekającą o zastosowaniu wobec Skarżącego jako rzeczoznawcy majątkowego kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem postępowania wyjaśniającego objęte zostały czynności zawodowe Skarżącego wykonane przy sporządzaniu na zlecenie Starostwa Powiatowego w I. opracowań: z 17 września 2014 r. oraz z 2 marca 2015 r. pn. Operat szacunkowy z wyceny nieruchomości gruntowej położonej w [...] przy ulicy [...], powiat inowrocławski, województwo [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki numer: [...], [...], [...], [...] i [...] objęta KW numer [...]. Skarżący sporządził 17 września 2014 r. operat szacunkowy, w którym określił wartość rynkową tej nieruchomości na kwotę 541.312 zł, a następnie po zgłoszeniu uwag przez Prezydenta Miasta I., 2 marca 2015 r. sporządził kolejne opracowanie, w którym określił jej wartość na kwotę 483.470 zł. Organ II instancji wyjaśnił, że Prezydent Miasta [...] przedstawił trzy zarzuty do czynności zawodowych Skarżącego związanych ze sporządzeniem ww. operatów. Minister wskazał, że przeznaczenie w planie miejscowym tych działek pod drogę publiczną (gminną) skutkowało obowiązkiem zastosowania do wyceny § 36 ust. 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). W pierwszej kolejności rzeczoznawca majątkowy powinien był przeanalizować możliwość określenia ich wartości przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych, a dopiero w przypadku braku na analizowanym rynku takich transakcji wartość rynkową można było określić, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych. Organ II instancji wskazał, że Skarżący szczegółowo opisał w obydwu operatach szacunkowych przeznaczenie wycenianych działek, załączył przy tym niezbędne dokumenty, jednakże po tym opisie zawarł informację, iż wyceny nieruchomości dokonano dla terenów pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W celu zbadania możliwości zastosowania zasady korzyści dokonał porównania cen nieruchomości gruntowych przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, nabywanych w trybie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm.) w celu wydzielenia działek budowlanych, oraz cen działek, które stanowić będą drogi gminne. Z uwagi na słabo rozwinięty rynek gruntów pod drogi publiczne rzeczoznawca majątkowy poszerzył analizę o transakcje zawarte na terenie powiatów sąsiednich, z okresu od września 2011 r. do sierpnia 2014 r. W tabeli na stronie 12 operatu szacunkowego z 17 września 2014 r. przedstawił jedenaście transakcji nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi publiczne. Organ II instancji wskazał, iż spośród 21 transakcji 2 z nich zostały pominięte w dalszych czynnościach szacowania. Skarżący stwierdził w operacie, że wyniki analizy "wskazują na fakt, iż średnie wartości gruntów przeznaczonych pod drogi publiczne nie przewyższają średniej wartości gruntów przeznaczonych na cele budownictwa jednorodzinnego. W przedmiotowym przypadku nie ma więc zastosowania zasada korzyści i wobec tego (...) wyceny nieruchomości dokonano dla aktualnego sposobu jej użytkowania i przeznaczenia jako terenu przeznaczonego pod budownictwo jednorodzinne". Minister stwierdził, że w operacie szacunkowym z 17 września 2014 r. podstawę wyceny przy zastosowaniu metody korygowania ceny średniej stanowił zbiór 19 transakcji, o cenach jednostkowych zawierających się w przedziale od 62,00 zł/m2 do 161,89 zł/m2. W operacie szacunkowym z 2 marca 2015 r. rzeczoznawca majątkowy pominął osiem z tych transakcji i przyjął ostatecznie do analizy porównawczej 11 jedenaście transakcji. W opisie nieruchomości rzeczoznawca majątkowy podał, że na dzień 12 listopada 2013 r. nieruchomość była zagospodarowana jako "pas zieleni rolnej w stanie spoczynku", natomiast w oparciu o treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjęto jej przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. W ocenie Ministra, Skarżący "nie zastosował w sposób prawidłowy obowiązujących przepisów prawa". Do wyceny nieruchomości przeznaczonej pod drogę, zgodnie z § 36 ust. 4 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości, należało w pierwszej kolejności uwzględnić ceny transakcyjne nieruchomości drogowych. Jeżeli opisana procedura nie byłaby możliwa do zastosowania, wówczas wartość rynkową należało określić przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych. Rzeczoznawca majątkowy nie podał przyczyn odstąpienia od określenia wartości rynkowej w oparciu o ceny transakcyjne nieruchomości drogowych. Zdaniem Organu, sporządzając dwa operaty szacunkowe, pomimo badania rynku nieruchomości drogowych, Skarżący nie wykorzystał w wycenie zebranych transakcji nieruchomościami drogowymi, ani nie przedstawił uzasadnienia pominięcia danych z tego rynku. Przyczyny, dla których te transakcje zostały odrzucone, powinny być szczegółowo opisane w operacie szacunkowym. Minister stwierdził następnie, że Skarżący, opisując w tabeli nr 4 na stronie 18 operatu szacunkowego z 17 września 2014 r. cechy nieruchomości przeznaczonych pod budownictwo jednorodzinne, nie podał informacji, że cena niektórych transakcji obejmuje również udział w działkach stanowiących drogi wewnętrzne. Analizując indywidulane cechy sprzedanych działek i ich wpływ na ceny transakcyjne, Skarżący nie uwzględnił sprzedanych udziałów, pomimo wyraźnego zapisu w aktach notarialnych o cenie łącznej. Rzeczoznawca majątkowy przyjął także do wyceny błędne informacje o transakcji nr 15. Zdaniem Organu, uchybienia te świadczą o niezachowaniu szczególnej staranności wymaganej przy szacowaniu nieruchomości, a skutkiem tego jest naruszenie art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organ II instancji uznał także, że przyjmując do wyceny błędne informacje o zawartych transakcjach, bez weryfikacji w materiale źródłowym, Skarżący nie zachował szczególnej staranności przy szacowaniu nieruchomości. Minister stwierdził ponadto, że zachodzą także "inne okoliczności sprawy wskazujące na naruszenie" przez rzeczoznawcę majątkowego "zasady szczególnej staranności" określonej w przywołanym przepisie i opisał dodatkowe wady sporządzonych przez Skarżącego operatów szacunkowych, wskazując na naruszenia § 5 ust. 2 i § 55 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości. W ocenie Organu, brak informacji niezbędnych w procesie wyceny oraz niespójność opisu cech rynkowych przyjętych w toku obliczeń również świadczy o niezachowaniu przez Skarżącego szczególnej staranności przy szacowaniu nieruchomości. Uzasadniając wymiar orzeczonej kary, Minister wskazał, że zawód rzeczoznawcy majątkowego jest zawodem "noszącym znamiona zawodu zaufania publicznego", a działania podejmowane przez rzeczoznawcę wpływają na sytuację majątkową m.in. osób fizycznych. Oznacza to, że czynności zawodowe powinny być wykonywane zgodnie z przepisami prawa, ze szczególną starannością, bezstronnie, mając na względzie budowanie autorytetu zawodu rzeczoznawcy majątkowego jako eksperta na rynku nieruchomości. W sytuacji, gdy stwierdzone zostały "nieprawidłowości, które bezpośrednio przełożyły się na wynik końcowy", nie jest możliwe orzeczenie łagodniejszej kary dyscyplinarnej niż kara zawieszenia uprawnień zawodowych. Zdaniem Organu, orzeczona w decyzji kara zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy jest dolegliwa, lecz "zakres, waga i rodzaj popełnionych uchybień jest znaczny".
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 202/20 oddalił skargę Skarżącego na powyższą decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz decyzja I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich uchylenie. Sąd I instancji stwierdził, że Skarżący sporządził dwa operaty szacunkowe, w których określona została wartość rynkowa ww. nieruchomości gruntowej. Operat szacunkowy z dnia 17 września 2014 r. został sporządzony na zlecenie Starostwa Powiatowego w [...] dla potrzeb ustalenia wysokości odszkodowania za ww. nieruchomość przejętą z mocy prawa na rzecz Miasta Inowrocławia w trybie art. 98 ust. 1-3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Analizując treść zaskarżonej decyzji oraz materiał dowodowy znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy, Sąd I instancji doszedł do wniosku, że Organy obu instancji wykazały "mankamenty" sporządzonych przez Skarżącego operatów szacunkowych. W ocenie WSA, Organy obu instancji słusznie uznały, że Skarżący nie zastosował w sposób prawidłowy obowiązujących przepisów prawa, ponieważ do wyceny spornej nieruchomości powinien w pierwszej kolejności uwzględnić ceny transakcyjne nieruchomości drogowych. Skarżący przystępując do wyceny spornej nieruchomości, powinien w pierwszej kolejności zbadać, czy w sprawie "nie zachodzi zasada korzyści" w stosunku do nieruchomości według aktualnego sposobu użytkowania, co oznacza, że powinien ustalić przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem wywłaszczenia oraz aktualny sposób użytkowania wynikający z przeznaczenia w miejscowym planie przed zmianami umożliwiającym podział nieruchomości. Sąd I instancji wskazał, że w spornych operatach szacunkowych Skarżący opisał, że część działki nr [...] przed podziałem (po podziale działki o nr: [...], [...], [...], [...] i [...]) uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej . z [...] września 2012 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta I. w rejonie ul. P. i linii kolejowej [...] zostały przeznaczone jako "tereny dróg publicznych" (symbol KD), a zatem "przeznaczenie nieruchomości zgodne z celem wywłaszczenia w tej sprawie oznacza tereny dróg publicznych". Zdaniem WSA, Skarżący pomimo odnotowania na analizowanym rynku 11 transakcji drogowych, nie zastosował ich do porównań, a na ich podstawie rozważał jedynie możliwość występowania "zasady korzyści", dochodząc do wniosku, że nie ma ona w tym przypadku zastosowania, ponieważ analiza transakcji opisanych w operatach wykazała, że średnie wartości gruntów przeznaczonych pod drogi publiczne nie przewyższają średniej wartości gruntów przeznaczonych na cele budownictwa jednorodzinnego. Sąd I instancji zgodził się z Organem II instancji, że Skarżący nie zastosował w sposób prawidłowy obowiązujących przepisów prawa, bowiem zgodnie z § 36 ust. 4 rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości, do wyceny nieruchomości przeznaczonej pod drogę, powinien w pierwszej kolejności uwzględnić ceny transakcyjne nieruchomości drogowych, a dopiero gdyby ta procedura nie byłaby możliwa do zastosowania, wówczas wartość rynkową należało określić przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych. Skarżący nie podał przyczyn odstąpienia od określenia wartości rynkowej w oparciu o ceny transakcyjne nieruchomości drogowych. W ocenie Sądu I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 1167/15, "w ogóle nie odnosił się do kwestii wyceny spornej nieruchomości przeznaczonej pod drogę w oparciu o ceny transakcyjne nieruchomości drogowych, odnotowanych w obu operatach szacunkowych". W tej sprawie "nie mają" również zastosowania wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 7 września 2016 r., sygn. akt II SA/Bd 714/16, jak również z 4 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 1047/17. Zdaniem WSA, operat szacunkowy z dnia 17 września 2014 r. został sporządzony "z niezachowaniem szczególnej staranności przy szacowaniu nieruchomości", a to stanowi niewypełnienie obowiązku wynikającego z art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, będące podstawą odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego na podstawie art. 178 ust. 1 powołanej ustawy. Skarżący "nie wykazał", aby wymienione powyżej naruszenia, jak również inne wskazane w zaskarżonej decyzji naruszenia, były "w większości bezzasadne". Sąd I instancji podkreślił także, że w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego analizie podlega wypełnienie przez rzeczoznawcę majątkowego obowiązków, o których mowa w art. 175 ust. 1-3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a nie prawidłowość dokonanej wyceny nieruchomości. W ocenie WSA, Organy obu instancji wykazały, że zakres, waga i rodzaj popełnionych przez Skarżącego uchybień w związku ze sporządzeniem spornych operatów szacunkowych, uzasadniają orzeczoną karę dyscyplinarną w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy. W tym stanie rzeczy, Sąd I instancji oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W wyniku skargi kasacyjnej Skarżącego, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 497/21 uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę tutejszemu Sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądził na rzecz Skarżącego koszty postępowania kasacyjnego. NSA stwierdził bowiem, że Sąd Wojewódzki kontrolując zaskarżoną decyzję naruszył art. 134
§ 1 i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sąd pierwszej instancji nie ocenił bowiem, czy lakoniczne i pozbawione relatywizacji do ogólnego (abstrakcyjnego) wzorca staranności zawodowej twierdzenia Organu, że Skarżący nie zachował szczególnej staranności przy wykonywaniu czynności objętych zarzutami nr 1 (s. 5 zaskarżonej decyzji), nr 3b (s. 6 zaskarżonej decyzji), nr 3c (s. 6 zaskarżonej decyzji) oraz innymi stwierdzonymi przez Komisję z urzędu naruszeniami, o których mowa na str. 7-8 zaskarżonej decyzji, mogą i powinny zostać uznane za odpowiadające prawu. Brak również oceny Sądu Wojewódzkiego co do nieuwzględnienia przez Komisję oraz Ministra okoliczności związanych z zakresem i stopniem zawinionego naruszenia powyższego wzorca na tle indywidualnych cech oraz specyfiki stanu faktycznego sprawy, w ramach której miało dojść do naruszenia przepisów prawa. Również oceny prawne wyrażone w prawomocnym wyroku WSA w Bydgoszczy z 21 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 1211/20, na tle ww. operatów sporządzonych przez Skarżącego, nie mogą zostać zignorowane lub pominięte przez Sąd Wojewódzki orzekający w tej sprawie oraz Ministra, gdyż w sprawach skarg na decyzje ustalające odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne sąd administracyjny kontroluje legalność wykładni i stosowania prawa nie tylko organów wydających te decyzje, lecz także – choćby pośrednio – samego rzeczoznawcy majątkowego, jeżeli od sposobu wykładni lub zastosowania przepisów prawa w operacie zależy ocena jego prawidłowości, która warunkuje prawidłowość ustalonej wartości nieruchomości.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił ponadto, że Organ w zaskarżonej decyzji nie tylko wskazał w sposób lakoniczny i nieuporządkowany zestaw naruszonych unormowań (art. 4 pkt 16 i art. 134 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 4, § 5 ust. 2, § 36, § 55 ust. 2, § 56 ust. 1 pkt 7 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r.), lecz przede wszystkim nie przedstawił szczegółowego i zamkniętego opisu czynu deliktowego, który miał naruszyć powyższe wzorce normatywne. Zaniedbania w tym zakresie rzutują na możliwość przeprowadzenia definitywnej oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...). Sąd nie może natomiast orzekać w kwestiach wykraczających poza przedmiot zaskarżenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1595/04).
Zgodnie zaś z treścią art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 czerwca 2024 r., sygn. akt II GSK 497/21 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 września 2020 r., sygn. akt VI SA/Wa 202/20 oddalający skargę Skarżącego na zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę tutejszemu Sądowi do ponownego rozpoznania. NSA stwierdził bowiem, że Sąd Wojewódzki dokonał niepełnej kontroli legalności zaskarżonej decyzji w odniesieniu do twierdzeń Organu, że Skarżący nie zachował szczególnej staranności przy wykonywaniu czynności objętych zarzutami nr 1 (s. 5 zaskarżonej decyzji), nr 3b (s. 6 zaskarżonej decyzji) i nr 3c (s. 6 zaskarżonej decyzji) oraz innymi stwierdzonymi przez Komisję z urzędu naruszeniami, o których mowa na str. 7-8 zaskarżonej decyzji. Brak bowiem oceny Sądu Wojewódzkiego co do nieuwzględnienia przez Komisję oraz Ministra okoliczności związanych z zakresem i stopniem zawinionego naruszenia powyższego wzorca na tle indywidualnych cech oraz specyfiki stanu faktycznego sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że również oceny prawne wyrażone w prawomocnym wyroku WSA w Bydgoszczy z 21 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Bd 1211/20, na tle ww. operatów sporządzonych przez Skarżącego, nie mogą zostać zignorowane lub pominięte przez Sąd Wojewódzki orzekający w tej sprawie oraz Ministra, gdyż w sprawach skarg na decyzje ustalające odszkodowania za nieruchomości przejęte pod drogi publiczne sąd administracyjny kontroluje legalność wykładni i stosowania prawa nie tylko organów wydających te decyzje, lecz także – choćby pośrednio – samego rzeczoznawcy majątkowego, jeżeli od sposobu wykładni lub zastosowania przepisów prawa w operacie zależy ocena jego prawidłowości, która warunkuje prawidłowość ustalonej wartości nieruchomości.
Ponadto, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Organ w zaskarżonej decyzji nie tylko wskazał w sposób lakoniczny i nieuporządkowany zestaw naruszonych unormowań (art. 4 pkt 16 i art. 134 ust. 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz § 4, § 5 ust. 2, § 36, § 55 ust. 2, § 56 ust. 1 pkt 7 cyt. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r.), lecz przede wszystkim nie przedstawił szczegółowego i zamkniętego opisu czynu deliktowego, który miał naruszyć powyższe wzorce normatywne. Zaniedbania w tym zakresie rzutują na możliwość przeprowadzenia definitywnej oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając ponownie tę sprawę według wskazanych zaleceń i zgodnie z powołanym kryterium Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie z następujących powodów. W działaniu Organu doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd będąc związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny zaleca zatem Organowi uwzględnienie tej wykładni przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sąd podkreśla przy tym, że wybór rodzaju kary przez Organ nie może być dowolny. Gradacja kar dyscyplinarnych przewidziana w art. 178 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami od upomnienia do pozbawienia uprawnień zawodowych prowadzi do wniosku, że podstawowym kryterium zastosowania odpowiedniej kary do rozmiaru niewypełnienia obowiązków, o których mowa w art. 175 powołanej ustawy, jest właśnie ciężar gatunkowy naruszeń obowiązków zawodowych przez rzeczoznawcę majątkowego i ewentualne skutki tych naruszeń dla podmiotu, na którego rzecz wykonywane były czynności szacowania nieruchomości oraz skutki dla interesu społecznego polegającego między innymi na utrzymaniu wysokiego zaufania publicznego do tego zawodu. Ocena postawy osobistej rzeczoznawcy majątkowego podlegającego odpowiedzialności zawodowej może stanowić dodatkowe kryterium zastosowania określonej kary dyscyplinarnej. W art. 175 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje się na obowiązek wykonywania czynności rzeczoznawstwa zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa, standardami zawodowymi, zasadami etyki oraz ze szczególną starannością. W związku z tym niezależnie od odpowiedzialności za naruszenie przepisów prawa określających zasady wyceny, standardów zawodowych lub zasad etyki, weryfikowany jest także stopień staranności, a zatem wina rzeczoznawcy majątkowego (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1711/17 i przywołane w nim poglądy wyrażane w orzecznictwie i piśmiennictwie).
Sąd stwierdził zatem, że w sprawie zabrakło pogłębionej analizy przywołanych powyżej czynników. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wyjaśnia bowiem powodów wymierzenia Skarżącemu kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 3 miesięcy. Organ opisał naruszenia, jakich dopuścił się Skarżący, lecz nie ocenił ich rozmiaru i wagi. Nie jest jasne jaki, zdaniem Ministra, jest ciężar gatunkowy naruszeń obowiązków zawodowych przez rzeczoznawcę majątkowego i ewentualne skutki tych naruszeń dla podmiotu, na którego rzecz wykonywane były czynności szacowania nieruchomości oraz skutki dla interesu społecznego. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika również, czy Organ wymierzając karę brał pod uwagę postawę osobistą Skarżącego, w tym dotychczasowy sposób wykonywania zawodu oraz czy wobec Skarżącego po raz pierwszy prowadzono postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawcy majątkowego, czy też już wcześniej nałożono na Skarżącego karę dyscyplinarną.
Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) Sąd na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z
§ 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z
2023 r., poz. 1935), zasądził od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz Skarżącego kwotę 697 zł, na którą składa się uiszczony wpis sądowy od skargi (200 zł), wynagrodzenie pełnomocnika będącego radcą prawnym (480 zł) oraz opłata skarbowa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło