VI SA/Wa 31/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Pamela Kuraś - Dębecka (spr.) Protokolant Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2009 r. sprawy ze skargi M. U. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. Komendant Główny Policji utrzymał w całości w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2008 r., którą cofnięto M. U. (dalej skarżący) pozwolenie na broń palną myśliwską. Komendant Wojewódzki Policji w uzasadnieniu swojej decyzji podał, że wobec skarżącego prowadzone jest postępowanie karne o czyn z art. 291 § 1 k.k., co w świetle przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. 2004 r. nr 52, poz. 525 z późn. Zm.), dalej jako u.b.a., zobligowało go do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską, gdyż należy on do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., tj. co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Taka regulacja wskazuje zdaniem organu, że ustawodawca z założenia uważa, że prowadzenie postępowania karnego o popełnienie ww. przestępstw stanowi wystarczającą przesłankę, uzasadniającą zaistnienie rzeczonej obawy i w konsekwencji wyklucza możliwość posiadania przez skarżącego broni. Organ I instancji wskazał, że pozwolenie na broń należy od uprawnień szczególnych, ściśle reglamentowanych z uwagi na skutki – często nieodwracalne, jakie powoduje niewłaściwe jej użycie, a to ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego organy Policji oczekują od osób posiadających broń nieskazitelnej postawy, a w szczególności bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. W ocenie Komendanta w niniejszej sprawie zachowanie skarżącego, wobec którego sporządzono akt oskarżenia o popełnienie czynu zabronionego wymierzonego przeciwko mieniu dowodzi, że nie daje on gwarancji przestrzegania prawa w przyszłości, a w konsekwencji nie daje on gwarancji bezpiecznego i zgodnego prawem posiadania i używania broni. Organ wskazał również, że na jego decyzję - wobec literalnego brzmienia ww. przepisów, nie mogły mieć wpływu pozytywne opinie o osobie skarżącego w miejscu zamieszkania, jak również w środowisku łowieckim. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wniósł o jej uchylenie, zarzucając wadliwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Zdaniem odwołującego się zaliczenie go przez organ do kręgu osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. było niezasadne, a ponadto przedwczesne, z uwagi na nie zakończenie ww. postępowania karnego, czym naruszono zasadę domniemania niewinności. W ocenie skarżącego w żadnym wypadku nie można go zaliczyć do osób, wobec których istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ponieważ przez wiele lat posiadał on broń zgodnie z prawem. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych stwierdził, że organ I instancji nie wykazał związku między zarzucanym mu czynem a jego cechami charakteru oraz jego dotychczasowym zachowaniem. Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania w uzasadnieniu swojej decyzji uznał, że zarzuty w nim zawarte są niezasadne i wskazał, że w toku postępowania administracyjnego nie ustala się winy, czy niewinności posiadacza pozwolenia na broń, a postępowanie to prowadzone jest według reguł ustalonych w k.p.a., co skutkuje tym, że w postępowaniu administracyjnym prawnokarna zasada domniemania niewinności nie ma zastosowania. W niniejszym postępowaniu, jak podniósł organ odwoławczy przedmiotem dowodu była okoliczność, czy skarżący należy do osób, które zgodnie z wolą ustawodawcy nie powinny legitymować się pozwoleniem na posiadanie broni. Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, że wobec skarżącego zostało wszczęte i toczy się postępowanie karne o popełnienie ww. czynu. Odwołujący się nie kwestionował tych ustaleń. Zatem w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. właściwy organ Policji obowiązany był cofnąć przedmiotowe pozwolenie "w szczególności" osobie (skarżącemu), wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Komendant Główny Policji stwierdził nadto, że na niniejsze rozstrzygnięcie bez wpływu pozostawały fakty, że: stawiane skarżącemu w postępowaniu karnym zarzuty nie miały bezpośredniego związku z bronią palną, posiada on pozytywne opinie w miejscu zamieszkania i w środowisku myśliwskim oraz to, że prawidłowo przechowuje broń. Ustawodawca przesądził bowiem, że osoba, która stoi w postępowaniu karnym pod zarzutem popełnienia czynu przeciwko mieniu jest osobą budzącą obawę, że może użyć broni w calach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego i wystarczające jest tylko domniemanie takiego zachowania. Odnosząc się do orzecznictwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, powołanego w odwołaniu organ uznał je za nieadekwatne do stanu niniejszej sprawy, gdyż wyroki zapadłe w przywołanych sprawach zostały podjęte w odmiennych stanach faktycznych i stanowisk w nich zawartych Komendant Główny Policji nie podziela. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Policji, jako naruszającej przepisy art. 18 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. oraz o wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu skarżący podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu i podkreślił, że ustalenia stanu faktycznego sprawy dokonane przez organy obu instancji miały na celu wyłącznie dyskryminacje jego osoby. Dowodem na to ma być fakt, że w uzasadnieniu decyzji Komendanta Głównego Policji znalazło się twierdzenie, że prawidłowe przechowywanie przez skarżącego broni nie ma wpływu na wynik sprawy, podczas gdy w odwołaniu ta kwestia w ogóle nie została podniesiona. W ocenie wnoszącego skargę oczywistym jest, że warunkiem decydującym o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni w niniejszym przypadku jest kwestia istnienia "uzasadnionej obawy", a nie istnienie li tylko "obawy". Z treści zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że istnienie samej "obawy" wystarczy dla cofnięcia rzeczonego pozwolenia. Występowanie "obawy" nie może zdaniem skarżącego automatycznie powodować i przesądzać o konieczności cofnięcia mu pozwolenia na posiadanie broni ponieważ pod rozwagę w jego przekonaniu powinny zostać wzięte – a nie zostały, pozytywne opinie o nim w miejscu zamieszkania i w środowisku myśliwskim. Opinie te, jak wskazał skarżący mają koronne znaczenie dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Nadto skarżący wskazał na brak przedstawienia przez organy Policji związku przyczynowego pomiędzy jego pozytywną osobowością a kwestią istnienia "uzasadnionej obawy", że użyje on broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W żadnym bowiem wypadku nie można uznać, że w stosunku do skarżącego istnieje "uzasadniona obawa", o której mowa powyżej, ponieważ nigdy nie użył on broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosząc o oddalenie skargi i odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, przywołał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Organ uznał zarzuty skargi za bezzasadne bowiem jak wskazał, to sam ustawodawca zdecydowała o istnieniu ww. obawy w przypadku m. in. postawienia osobie zarzutu popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu. Ustawodawca przez obligatoryjny charakter ww. norm u.b.a. przyznał bezwzględny prymat interesowi społecznemu nad interesem obywatela, chcącego zachować pozwolenie na broń, co oznacza, że nie przewidział on – legislator, możliwości innego niż cofnięcie pozwolenia, sposobu rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Dlatego też zdaniem Komendanta Głównego Policji nie można było zgodzić się z zarzutami skargi, że naruszone zostały ww. przepisy prawa materialnego w sytuacji, gdy z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie jednoznacznie wynikało, że wobec skarżącego toczy się postępowanie karne o popełnienie ww. czynu. Odnośnie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organ II instancji uznał go za nieuzasadniony, gdyż skarżący nie wykazał, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody bądź trudnych do odwrócenia skutków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), cytowana dalej jako p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 u.b.a. Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zdaniem Sądu, mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., należy przyjąć, iż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, mają w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej mimo, że należą, co do zasady do rozstrzygnięć związanych. W powołanym przepisie przy opisie stanu faktycznego, uzasadniającego cofnięcie pozwolenia na broń ustawodawca posługuje się bowiem zwrotami nieostrymi (niedookreślonymi) (vide: zwrot "interes bezpieczeństwa lub porządku publicznego", "w szczególności"). Takie sformułowanie przez ustawodawcę treści przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. nie oznacza jednak dowolności w działaniu organów Policji i zobowiązuje Sąd do rozważenia, czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech owej dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych niesprecyzowanych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego. W ocenie Sądu na kanwie niniejszej sprawy podkreślenia wymaga, że prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy prawa międzynarodowego, w tym również prawa europejskiego. Zasadne są, zatem zdaniem Sądu, poglądy według których - w warunkach ustawowej reglamentacji wydawania pozwolenia na broń palną, podyktowanej względami bezpieczeństwa i porządku publicznego - organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych prawomocne skazanie ubiegającego się o pozwolenie na broń za choćby jedno z przestępstw wymienionych w art. 15 u.b.a. nakazuje uznać taką osobę za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1879/04, Lex nr 168056). Powyższa reguła ma zastosowanie także w sprawach dotyczących cofnięcia pozwoleń na broń i znalazła swoje potwierdzenie w stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 30 sierpnia 2007 r. sygn. akt II OSK 1166/06. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2004 r. ustawodawca przesądził jakie zachowania uważa się za powodujące uzasadnioną obawę, że ich sprawca może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wprowadzoną z tym dniem zmianą przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. legislator stwierdził, iż taką obawę mogą stwarzać w szczególności osoby skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Wprowadzenie takiej regulacji prawnej powoduje, iż osoby wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu należy uznać za stwarzające uzasadnioną obawę użycia posiadanej broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W sprawie bezsprzecznym jest, że skarżący został oskarżony o popełnienie czynu z art. 291 § 1 k.k. Zdaniem Sądu Administracyjnego czyn ten musi być uznany za niewskazaną przez ustawodawcę przesłankę, o której mowa w art. 15 ust 1 pkt 6 u.b.a., ponieważ z woli legislatora wystarczające jest domniemanie takiego zachowania ("(...)może użyć(...)"), a nie udowodnienie, iż faktycznie posiadacz pozwolenia tak postąpił lub postąpi. Zachowanie więc w niniejszym przypadku prawa do broni byłoby sprzeczne z interesem społecznym, któremu ustawodawca poprzez obligatoryjny charakter art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. przyznał bezwzględne pierwszeństwo i prymat nad interesem indywidualnym. Ww. zachowanie skarżącego świadczy o jego nieodpowiedzialności, braku poszanowania dla przepisów prawa, które to cechy mają szczególne znaczenie u osób ubiegających się lub posiadających prawo do broni. Z pełną świadomością skarżący naruszał obowiązujący porządek prawny, czym godził się na skutki swojego zachowania, które znalazły wyraz w zaskarżonej decyzji. Sąd zauważa, że prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia nie podważa to, że czyn, o który skarżący został oskarżony nie miał bezpośredniego związku z bronią. Nadto na wynik sprawy nie miały wpływu, co słusznie zauważyły organy Policji, pozytywne opinie o skarżącym w miejscu zamieszkania i w środowisku łowieckim. Zdaniem skarżącego nie można uznać, że należy on do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. W ocenie Sądu wydając zaskarżone decyzje organy Policji nie naruszyły, jak to zarzucał skarżący, wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego w stopniu mogącym mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Organy Policji słusznie przyjęły, że interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. musi uwzględniać fakt, że od osób posiadających pozwolenie na broń należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. W stosunku do takich osób obowiązuje miernik najwyższej staranności. Postawienie skarżącemu zarzutu popełnienia ww. przestępstwa przeciwko mieniu jest dowodem, że mógł on się zachować wbrew obowiązującemu porządkowi prawnemu. Objęcie takiej sytuacji dyspozycją art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. jest możliwe i konieczne przez użycie w cytowanym przepisie zwrotu "w szczególności". Zatem zdaniem Sądu ustalenia dokonane przez oba organy Policji, co do istnienia powyższej przesłanki do zastosowania art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b.a. są prawidłowe i trafne. Posiadanie broni z uwagi na skutki, często nieodwracalne, jakie powoduje jej użycie, ma ogromne znaczenie dla stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Wszelkie działania skutkujące naruszeniem porządku prawnego wymagają wnikliwej oceny z punktu widzenia art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. i takiej oceny organy dokonały zasadnie uznając, iż wobec skarżącego, zachodzi przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, o której mowa w tym przepisie prawa. Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), a więc wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne, oraz cofanie pozwoleń w sytuacjach, w których powyższy interes jest zagrożony. Organy te, dokonując oceny przepisów i oceny stanu faktycznego, muszą realizować swoje zadania w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, chyba że wchodzi on w konflikt z interesem ogólnym. Z takim właśnie przypadkiem organy obu instancji miały do czynienia w niniejszej sprawie i dokonując oceny materiału dowodowego, podjęły decyzje kierując się celami wskazanymi w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a., przedkładając interes społeczny nad interes skarżącego. Ponadto Sąd zauważa, że organy Policji nie mogą dowolnie interpretować przepisów aktów normatywnych regulujących omawianą materię. Ma to szczególne znaczenie w rozpatrywanej sprawie z uwagi na użyte w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.a. sformułowanie "w szczególności". Sprawia to, że wymienione grupy przestępstw (przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu) traktowane powinny być jako wytyczne, którymi powinien kierować się organ przy ocenie, czy dana osoba daje rękojmię zgodnego z prawem posługiwania się posiadaną bronią, czy też nie. Wbrew zarzutom skarżącego, w rozpatrywanej sprawie brak jest uzasadnionych podstaw, aby skutecznie zarzucić organom obu instancji, że dokonały dowolnej oceny osoby i postawy skarżącego. Sąd w pełni podziela wyrażone przez organy zarówno I, jak i II instancji stanowisko, że osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizję z prawem, zaś od posiadacza broni wymagać należy nieskazitelnej postawy. Bezspornym jest, że skarżący naruszając obowiązujący ład prawny takiej postawy nie okazał. Możliwość popełnienia przez skarżącego ww. czynu karalnego, świadczy o jego braku poszanowania dla obowiązującego porządku prawnego. Charakter popełnionego przestępstwa – przeciwko mieniu, z całą pewnością uprawnia do stwierdzenia, że ma ono wpływ na ocenę, wskazanej w powołanym przepisie u.b.a., przesłanki negatywnej zezwolenia na posiadanie broni. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.