VI SA/Wa 3117/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 28 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego K. P. o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w sprawie ze skargi Z. N. na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej postanawia odmówić przyznania rady prawnemu K. P. wynagrodzenia z tytułu udzielonej z urzędu pomocy prawnej Ustanowiony z urzędu dla skarżącej Z. N. pełnomocnik - radca prawny K. P. - brał udział w rozprawie prowadzonej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 19 maja 2016 r. Jak wynika z akt sprawy, pismem z 27 kwietnia 2016 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w W. poinformowała tutejszy Sąd, iż wobec faktu powołania dotychczasowego pełnomocnika skarżącej do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, radca prawny K. P. został wyznaczony nowym pełnomocnikiem dla Z. N. Wyrokiem z 19 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2531/14 Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu na rozprawie skargi kasacyjnej Krajowej Rady Notarialnej uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 marca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3117/13 i orzekł o oddaleniu skargi. W protokole rozprawy adnotowano: "Pełnomocnik skarżącej wnosi o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu" (vide: protokół rozprawy k. 279). W uzasadnieniu wyroku z 19 maja 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postepowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 p.p.s.a. Postanowieniem z 9 września 2016 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania radcy prawnemu K. P. wynagrodzenia z tytułu udzielonej z urzędu pomocy prawnej. Pismem z 22 września 2016 r. radca prawny K. P. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia wskazując, iż wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu został złożony w sposób prawidłowy, a tylko przez niedopatrzenie nie został poprawnie odnotowany w protokole rozprawy. Nadmienił również, iż o treści protokołu dowiedział się dopiero w dniu 20 września 2016 r., a zatem nie mógł wnosić o uzupełnienie protokołu w trybie art. 103 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić należy, iż postępowanie sądowoadministracyjne, w ramach którego skarżąca wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy zostało wszczęte w dniu 29 sierpnia 2013 r. wobec tego zastosowanie w niniejszej sprawie ma przepis art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) w brzmieniu obowiązującym do dnia 15 sierpnia 2015 r.. tj. do dnia wejścia w życie przepisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658). Zgodnie z art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu przed nowelizacją, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przystępując do rozpoznania wniosku wskazać należy, iż w niniejszej sprawie ustanowiony dla strony radca prawny K. P. brał udział w rozprawie prowadzonej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 19 maja 2016 r. W protokole z rozprawy widnieje zapis: "Pełnomocnik skarżącej wnosi o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu". Zapis ten nie zawiera w swej treści wymaganego prawem oświadczenia radcy prawnego, że opłaty nie zostały zapłacone w całości ani w części. Wyrokiem z 19 maja 2016 r., II GSK 2531/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 marca 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 3117/13 i orzekł o oddaleniu skargi bez orzekania o wynagrodzeniu za pomoc prawną pełnioną na zasadzie prawa pomocy. Stosownie do treści art. 250 p.p.s.a. wyznaczony radca prawny otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Zasady te od dnia 1 stycznia 2016 r. precyzuje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2015 r. poz. 1805). Zamieszczony w tym rozporządzeniu przepis przejściowy przewiduje, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji (§ 22). Tym samym w niniejszej sprawie zasady przyznawania wynagrodzenia radcy prawnemu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Stosownie do treści § 16 ww. rozporządzenia wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty nie zostały zapłacone w całości lub w części. Oświadczenie w przedmiocie niezapłacenia kosztów pomocy prawnej nie jest elementem formalnym wniosku ale stanowi zasadniczy składnik uzasadnienia tego wniosku. Będąc nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów stanowi przesłankę do przyjęcia, że praca pełnomocnika nie została wynagrodzona w związku z czym zachodzi podstawa poniesienia kosztów z tego tytułu przez Skarb Państwa. W konsekwencji brak oświadczenia nie stanowi uchybienia formalnego, które można uzupełnić na wezwanie w trybie art. 49 p.p.s.a. (v. postanowienie NSA z 25 marca 2009 r., II FZ 90/2009). Nie istniała też możliwość wyinterpretowania treści takiego oświadczenia. Takie działanie prowadziłoby do niedopuszczalnego nadawania z urzędu składanym pismom i wypowiedziom treści, których są pozbawione. Odnosząc się do twierdzeń pełnomocnika podkreślić należy, iż w myśl art. 101 § 1 p.p.s.a. protokół rozprawy stanowi udokumentowanie przebiegu posiedzenia, w szczególności zawiera wnioski i twierdzenia stron oraz wymienienie zarządzeń i orzeczeń wydanych na posiedzeniu a także czynności stron mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z treścią art. 103 p.p.s.a., strony mogą żądać sprostowania lub uzupełnienia protokołu na następnym posiedzeniu, nie później jednak niż w terminie trzydziestu dni od dnia posiedzenia, z którego sporządzono protokół. Wskazany termin jest terminem ustawowym a zatem nie podlega skróceniu ani wydłużeniu w trybie art. 84 p.p.s.a. Czynność dokonana po jego upływie jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Wskazany termin podlega natomiast przywróceniu na zasadach ogólnych wynikających z treści art. 86-88 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy radca prawny nie zgłaszał wniosku ani o sprostowanie ani o uzupełnienie protokołu rozprawy przeprowadzonej w dniu 19 maja 2016 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.