VI SA/Wa 3120/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-03-06
Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która dysponuje znacznym majątkiem i osiąga wysokie dochody, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Osoba fizyczna nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli wykaże się znacznym majątkiem i wysokimi dochodami, które uniemożliwiają poniesienie tych kosztów bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżąca I. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że bieżące dochody uniemożliwiają jej zapłatę wpisu sądowego. Jednocześnie oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i trójką dzieci, dysponuje znacznym majątkiem (dom, ziemia rolna, oszczędności, pojazdy) oraz osiąga wysokie miesięczne dochody z działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono skarżącej I. P. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej I. P. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu [...] lutego 2015 r.) skarżąca I. P. (reprezentowana przez radcę prawnego O. K.) zażądała zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podała, że bieżące dochody uniemożliwiają jej zapłatę wpisu sądowego.
W dalszej części wniosku skarżąca wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem i trojgiem dzieci – dwiema dorosłymi córkami (w wieku 26 lat i 22 lata) oraz małoletnim synem.
Jako składniki majątku rodziny skarżąca wymieniła: dom o powierzchni 130 m kw, nieruchomość rolną o powierzchni 10 ha, oszczędności w kwocie 1 miliona zł, trzy samochody ciężarowe o łącznej wartości 95 tysięcy zł, ciągnik siodłowy o wartości 30 tysięcy zł, dwa samochody osobowe o łącznej wartości 45 tysięcy zł oraz motocykl o wartości 25 tysięcy zł.
Według oświadczenia skarżącej, na miesięczne dochody jej rodziny składają się: wynagrodzenie skarżącej z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości (średnio) 90 tysięcy zł, wynagrodzenie małżonka skarżącej z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w kwocie 1.000 zł oraz wynagrodzenie starszej córki skarżącej ze stosunku pracy w wysokości 1.600 zł.
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.).
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach (zawartego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy) wynika, że pięcioosobowa rodzina skarżącej dysponuje nie tylko dużym majątkiem, ale także bardzo wysokim dochodem bieżącym (ponad 92 tysiące zł miesięcznie). W tym miejscu podkreślić należy, iż udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Dlatego nie sposób uznać skarżącej – która dysponuje majątkiem ruchomym i nieruchomym, jak również posiada bardzo duże oszczędności (w kwocie 1 miliona zł), a także osiąga wysokie dochody bieżące z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej oraz pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z pracującymi: mężem i najstarszym dzieckiem - za osobę na tyle ubogą, że pokrycie kosztów sądowych (które na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w kwocie 450 zł) spowodowałoby uszczerbek utrzymania koniecznego dla skarżącej i jej rodziny (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2005 r., sygn. akt III SAB/Wa 65/04, LEX nr 193942).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało postanowić jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło