VI SA/Wa 3126/14
PostanowienieWSA w Warszawie2014-11-25
Skład orzekający: Aneta Lemiesz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, w kontekście innych toczących się postępowań i grożących kar, może spowodować trudne do odwrócenia skutki dla bytu gospodarczego spółki, uzasadniając wstrzymanie wykonania tej decyzji?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej, w połączeniu z innymi toczącymi się postępowaniami i grożącymi karami, może spowodować trudne do odwrócenia skutki dla bytu gospodarczego spółki, takie jak wzrost strat ekonomicznych, ograniczenie działalności, utrata płynności finansowej, a nawet konieczność zaprzestania jej prowadzenia. W związku z tym, sąd administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 i 5 PPSA, może wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, jeśli skarżąca uprawdopodobni zaistnienie tych przesłanek.Stan faktyczny
Spółka F. Sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem. Spółka wniosła o wstrzymanie wykonania decyzji, argumentując, że jej wykonanie, w połączeniu z innymi toczącymi się postępowaniami i grożącymi karami na łączną kwotę ponad 14 mln zł, może spowodować znaczne szkody i trudne do odwrócenia skutki dla jej bytu gospodarczego. Spółka przedstawiła dokumentację finansową obrazującą jej kondycję, wskazując na pogarszającą się sytuację finansową i wygasanie zezwoleń.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący: Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automacie poza kasynem gry postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji
Pismem z dnia 18 sierpnia 2014 r. F. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] lipca 2014 r., nr [...], który na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) w zw. z art. 8, art. 2 ust. 3, art. 3, art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz.U. Nr 201, poz. 1540 ze zm., nazywanej dalej "u.g.h.") po rozpatrzeniu odwołania Spółki z dnia [...] czerwca 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 207 w zw. z art. 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 77 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 4 ust. 2, art. 6 ust. 1, art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2 i art. 90 oraz art. 129 ust. 1 i u.g.h., nakładającą na skarżącą karę pieniężną w wysokości 12.000 złotych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry.
W skardze spółka zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji z uwagi na realne niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody oraz trudnych lub wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków, jakie dla skarżącej może spowodować wykonanie zaskarżonej decyzji ostatecznej. Podniosła, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji skutkować będzie realnym zagrożeniem dla dalszego bytu gospodarczego skarżącej i wiążącą się z tym realną szkodą oraz trudnymi do odwrócenia skutkami. Spółka załączyła dokumentację finansową strony obrazującą jej kondycję gospodarczą w roku 2013 r. Skarżąca przyznała jednocześnie, że choć rok 2013 r. zakończył się zyskiem w wysokości 5.911.500,12 zł., to należy uwzględnić pogarszającą się stale kondycję finansową strony, której najważniejszym segmentem działalności gospodarczej są gry na automatach o niskich wygranych oraz gry na automatach w salonach gier, natomiast pozostała działalność w zakresie kasyn gry stanowi marginalną wartość (2,5%). Strona wskazała, że w latach 2014/2015 nastąpi wygaśnięcie wszystkich zezwoleń na punkty gier na automatach o niskich wygranych oraz na salony gier na automatach, co spowoduje regres w kondycji finansowej strony.
W uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie skarżąca wskazała, że już w 2013 r. nastąpił blisko 11 % spadek przychodów netto strony. W porównaniu z 2012 r. , czego główną przyczyną było wygasanie zezwoleń.
Zdaniem skarżącej powyższe obrazuje niestabilną sytuację finansową spółki. Skarżąca stwierdziła, że kara w wysokości 12.000 złotych może prowadzić do zachwiania jej kondycji w stopniu utrudniającym lub nawet uniemożliwiającym dalsze prowadzenie działalności gospodarczej.
Skarżąca podkreśliła, że ilość postępowań toczących się przed organami celnymi w przedmiocie kar pieniężnych może spowodować zachwianie stabilności finansowej spółki. Celem uprawdopodobnienia swoich twierdzeń skarżąca powołała się na szereg postępowań i podała wysokość grożących kar pieniężnych, które stanowią kwotę 14.464.401,00 złotych, która przekracza możliwości płatnicze spółki.
Wskazała, że przy ocenie zasadności orzeczenia o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji – Sąd winien ocenić prognozowane skutki wymierzenia kar pieniężnych w analogicznych sprawach, gdyż w przeciwnym wypadku we wszystkich sprawach, gdy zamiast jednej zbiorczej, wysokiej kary, nakładane są kary pojedyncze, ale których zsumowanie przesądza o powyższym oraz realnym zagrożeniu dla bytu gospodarczego spółki.
Skarżąca przyznała, że kara pieniężna w wysokości 12.000 złotych, sama w sobie nie będzie dla spółki dotkliwa. Jednakże, mając na uwadze toczące się przeciwko spółce postępowania oraz wysokości grożących jej kar, skarżąca stwierdziła, że traktując karę 12.000 zł. zbiorczo wraz ze wszystkimi innymi wymierzonymi dotychczas karami – wyrządzi ona znaczną szkodę w majątku spółki, jak również przyczyni się do powstania trudnych, a wręcz niemożliwych do odwrócenia skutków. Zapłata wyszczególnionych we wniosku kwot spowoduje załamanie sytuacji finansowej spółki, wykluczając tym samym jej byt jako podmiotu gospodarczego.
Sąd zauważa, że w skardze skarżąca przedstawiła – w formie tabeli, dwa zestawienia. Jedno pokazuje posiadane przez nią zezwolenia wraz z podaniem dat ich ważności. Drugie zaś dotyczy wydanych przeciwko niej decyzji, którymi nałożono kary pieniężne, z podaniem ich kwot. Natomiast na potwierdzenie obecnej kondycji finansowej skarżąca załączyła do skargi m.in. sprawozdanie finansowe za 2013 r. (k. 31-35 akt); bilans aktywów i pasywów na dzień 31 grudnia 2013 r. i 31 grudnia 2012 r. (k. 36-37 akt); rachunek zysków i strat w wersji porównującej lata 2012-2013 (k. 37v. akt); rachunek przepływów pieniężnych w latach 2012-2013 (k. 38 akt); sprawozdanie zarządu skarżącej z działalności za rok 2013 (k. 53 i nast.) oraz opinię biegłego rewidenta, sporządzoną dla Zgromadzenia Wspólników, Rady Nadzorczej i Zarządu skarżącej, a także liczne decyzje, którymi udzielono jej zezwoleń oraz którymi wymierzono jej ww. kary pieniężne.
W odpowiedzi na skargę organ nie odniósł się merytorycznie w żaden sposób do wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), dalej p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z powyższej regulacji wynika, że katalog przesłanek warunkujących wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zamknięty. Przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, o której można mówić, jeżeli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków musi być rozważone z uwzględnieniem specyfiki aktu administracyjnego, którego dotyczy wniosek o wstrzymanie – w tym przypadku decyzji. Przesłanki wskazane w art. 61 § 3 p.p.s.a. dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności, czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich, realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Zaznacza się przy tym, że skutki te mają w ocenie wniosku znaczenie niejako potencjalne.
Podkreślenia wymaga więc, że skoro ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznaje stronie prawo do wystąpienia do sądu z ww. wnioskiem, uzależniając możliwość udzielenia ochrony tymczasowej od wystąpienia choćby jednej z dwóch wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a. przesłanek, to obowiązkiem strony jest wskazanie w tym wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tych przesłanek, a korelatem tego obowiązku po stronie sądu jest powinność zbadania, czy powołane przez wnioskodawcę okoliczności można zakwalifikować jako niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Warunkiem wstrzymania wykonania aktu jest więc wykazanie we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie tych przesłanek winno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności), świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne. Brak takiego uzasadnienia uniemożliwia zaś jego merytoryczną ocenę przez Sąd. Należy przy tym zauważyć, że skoro po stronie skarżącej leży obowiązek wykazania istnienia przesłanek, które uzasadniają wstrzymanie wykonania decyzji, to Sąd nie bada z urzędu faktu czy szkoda lub trudne do usunięcia skutki rzeczywiście mogą zaistnieć. Uprawdopodobnienie tego faktu spoczywa zatem na stronie wnioskującej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Nadto warto podnieść, że w przypadku wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje - jak choćby w ramach instytucji prawa pomocy - możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego. Oznacza to, że Sąd nie ma obowiązku wzywać wnioskodawcy do przedłożenia dokumentów uprawdopodabniających zaistnienie okoliczności wskazanych we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu. Sąd nie może działać za stronę w zakresie uprawdopodobnienia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak już podano to na stronie ciąży ów obowiązek. Nadto należy podnieść, że Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania aktu ma jedynie obowiązek wziąć pod uwagę całość zgromadzonej w danej sprawie dokumentacji, która może przysłużyć się do weryfikacji twierdzeń zawartych we wniosku o wstrzymanie wykonania aktu, pod kątem spełnienia przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Przedmiotem udzielenia ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., mogą być jedynie takie akty i czynności, które nadają się do wykonania. Problem wykonania aktu administracyjnego dotyczy bowiem aktów zobowiązujących; ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania; aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony.
Reasumując Sąd rozpoznając ww. wniosek obowiązany jest zbadać trzy kwestie: po pierwsze czy wskazany we wniosku akt administracji – decyzja, jest aktem podlegającym wykonaniu – czy nadaje się do wykonania. Po drugie, jeżeli decyzja nadaje się do wykonania, Sąd musi ocenić czy strona skarżąca w sposób przekonywujący wykazała przesłanki – okoliczności, przemawiające za koniecznością wstrzymania wykonania decyzji. Po trzecie czy owe przesłanki istnieją i czy dają one podstawę do zastosowania tymczasowej ochrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a.
Żądaniem wstrzymania wykonania w niniejszym przypadku została objęta decyzja, którą nałożono na skarżącą karę pieniężną. Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że akt ten jest rozstrzygnięciem wymagającym ze strony skarżącej powinnego zachowania, polegającego na zapłacie owej kary. Wobec tego Sąd przyjął, że przedmiot wniosku o wstrzymanie nadaje się do wykonania, a zatem skarżąca mogła wnieść o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Przechodząc do samego wniosku Sąd stwierdza, że jest on zasadny.
W rozpoznawanej sprawie skarżąca upatruje zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w zaistnieniu przesłanki trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podziela pogląd skarżącej, że ocena tej przesłanki nie może się ograniczyć do jej sytuacji materialnej jedynie w kontekście wykonania zaskarżonej decyzji (12.000 złotych), bez jednoczesnego uwzględnienia pozostałych, toczących się przeciwko niej postępowań, dotyczących nałożenia innych kar pieniężnych, w łącznej kwocie 14.464.401,00 złotych. Załączone do wniosku dokumenty, jak i wyjaśnienia samej skarżącej, pozwalają na ocenę jej sytuacji finansowej. Biorąc bowiem pod uwagę wskazany zysk Spółki za 2013 r., tj. 5.911.500,12 złotych oraz fakt, że główne jej źródło dochodu opiera się na działalności prowadzonej w oparciu o zezwolenia na urządzanie gier na automatach o niskich wygranych (79% - przy czym w dużej mierze zezwolenia te w tym roku wygasają), należało przyjąć, że bezpośrednim skutkiem natychmiastowego wykonania zaskarżonej decyzji (w połączeniu z innymi karami), będzie wzrost strat ekonomicznych przedsiębiorstwa skarżącej. Następstwem powyższego będzie z kolei ograniczenie zakresu prowadzonej działalności gospodarczej, utrata płynności finansowej przedsiębiorstwa, a w konsekwencji jak podała skarżąca nawet konieczność zupełnego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej, co może wiązać się ze zwolnieniami pracowników (podobne stanowiska zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 30 września 2014 r. sygn. akt II GZ 497/14 oraz w postanowieniu z 4 listopada 2014 r. sygn. akt II GZ 730/14).
Na koniec podkreślenia wymaga również, iż uzasadnieniem dla wstrzymania wykonania decyzji nie mogą być okoliczności, odnoszące się do prawidłowości decyzji, której dotyczy wniosek o wstrzymanie. Celem bowiem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu rozpoznania skargi w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2008 r., sygn. akt IIOZ 741/08). Ustawodawca nie wiąże, choćby w najmniejszym stopniu, wystąpienia podstaw udzielenia ochrony tymczasowej z prawdopodobieństwem uwzględnienia skargi na decyzję. W konsekwencji sąd administracyjny rozpoznający wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie może badać, choćby wstępnie, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą uzasadniającą jej uchylenie lub stwierdzenie nieważności (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt IGPS 1/07, ONSAiWSA 2007 r. nr 4, poz. 77). Zatem na tym etapie postępowania - rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, meritum sprawy – czyli skarżona decyzja, nie podlega ocenie. To czy zaskarżona decyzja została wydana właściwie, czy nie, czy skarżąca wyczerpała swym działaniem przesłanki z art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. zostanie rozstrzygnięte dopiero podczas rozpoznawania skargi.
Reasumując Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie skarżąca uprawdopodobniła, że wykonanie skarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki, a tym samym, że zachodzi konieczność zastosowania żądanej przez nią ochrony tymczasowej.
W związku z powyższym, w oparciu art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło