VI SA/Wa 3127/24
WyrokWSA w Warszawie2025-05-21
Skład orzekający: Aneta Lemiesz, Tomasz Sałek, Justyna Żurawska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podmiot wykonujący czynności ładunkowe (załadowca) ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, jeśli naruszenie to wynikło z awarii sieci energetycznej i zasilania wagi agregatem prądotwórczym, co mogło wpłynąć na wynik ważenia?Ratio decidendi
Sąd uznał, że załadowca ponosi odpowiedzialność za naruszenie przepisów dotyczących dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, nawet jeśli naruszenie wynikło z awarii sieci energetycznej. Kluczowe jest ustalenie, czy załadowca miał wpływ na powstanie naruszenia lub godził się na nie. W tym przypadku, mimo awarii, załadowca miał wiedzę o przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej na wadze zakładu i mimo tej wiedzy nie podjął działań zapobiegawczych ani nie zapobiegł wyjazdowi pojazdu na drogę publiczną, tym samym godząc się na naruszenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary pieniężnej nałożonej na Z. W. jako podmiot wykonujący czynności ładunkowe, za naruszenie przepisów Prawa o ruchu drogowym polegające na przekroczeniu dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Kontrola wykazała, że masa pojazdu wyniosła 41,44 tony, przekraczając dopuszczalną o 3,6%. Skarżący podnosił, że naruszenie wynikło z awarii sieci energetycznej i zasilania wagi agregatem prądotwórczym, co mogło wpłynąć na wynik ważenia. Organy administracji utrzymały karę pieniężną, uznając, że załadowca miał wpływ na powstanie naruszenia lub godził się na nie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Asesor WSA Justyna Żurawska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Przedmiotem skargi Z. W. (dalej: "Strona", "Skarżący") jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2024 r. nr [...] nakładająca na Stronę jako podmiot wykonujący czynności ładunkowe karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Decyzja ta została wydana w następującym stanie sprawy:
W dniu [...] sierpnia 2022 r. w L. (droga powiatowa [...]) został zatrzymany do kontroli pojazd członowy składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Przewóz drogowy rzeczy - ładunek podzielny/sypki w postaci piasku płukanego 0-2 - był wykonywany w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy A. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą S.
W wyniku przeprowadzonego ważenia kontrolowanego pojazdu stwierdzono: przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu. Masa rzeczywista pojazdu w momencie kontroli wynosiła 41,44 tony i tym samym przekraczała wartość normatywną wynoszącą, w tym wypadku 40 ton, o 1,44 tony, to jest o 3,60%. Pozostałe wartości były normatywne. Z czynności kontroli został sporządzony protokół.
Pismem z dnia 27 października 2022 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "Wojewódzki Inspektor", "organ I instancji") zawiadomił Z. W. o wszczęciu z urzędu postępowania wobec niego jako podmiotu wykonującego czynności ładunkowe. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania (pismo z 17.11.2022 r.) zostało także doręczone pełnomocnikowi Skarżącego.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] stycznia 2023 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor nałożył na Stronę karę pieniężną w wysokości 5 000 zł, na podstawie art. 64 i art. 140aa ust. 1-3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2022r. poz. 988 ze zm.), dalej: "p.r.d." lub "ustawa".
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł Skarżący. Strona wskazała, że wystąpienie awarii w dniu 1 sierpnia 2022 r. spowodowało konieczność posługiwania się agregatem prądotwórczym, co mogło spowodować zaniżenie rzeczywistej masy całkowitej ważonego pojazdu. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 140aa ust. 1, 2 i 3 pkt 2 p.r.d. poprzez błędne ustalenie odpowiedzialności Strony i bezzasadne nałożenie kary.
Decyzją z dnia [...] lipca 2024 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ odwoławczy", "Główny Inspektor") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2023 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 512), dalej: "k.p.a.", art. 2 pkt 35a, art. 64 ust. 1, 2, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 2, art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 p.r.d. (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1047, ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor wskazał, że w wyniku pomiarów ustalono, iż rzeczywista masa całkowita samochodu ciężarowego wyniosła 41,44 tony (bez odjęcia 2% zaokrąglonych do 0,1 tony w górę), co oznacza przekroczenie o 1,44 tony (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 3,60%). Podał nadto, że podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.
Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że w ustalonym stanie faktycznym karę pieniężną w wysokości 5 000 zł nałożono na Skarżącego jak za brak zezwolenia kategorii IV. Załadowca jest zobligowany do dokonania załadunku pojazdu do dopuszczalnych wartości określonych w treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 502), ewentualnie do wartości określonych w zezwoleniu na przejazd pojazdu nienormatywnego, mając również na uwadze ograniczenia odnośnie podzielności ładunku.
Rozważając kwestię umorzenia postępowania w oparciu o art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. organ odwoławczy uznał, że zgromadzony materiał dowodowy świadczy, że Strona miała wpływ na powstanie naruszenia ujawnionego podczas kontroli. Zdaniem organu wskazywana przez Stronę awaria na terenie zakładu nie jest nadzwyczajną okolicznością, której nie można przewidzieć. Skoro awaria może nastąpić, to Strona jako załadowca powinna przedsięwziąć środki, aby zabezpieczyć samą siebie przed ewentualną odpowiedzialnością, czego - jak wykazała kontrola i postępowanie wyjaśniające - nie dopełniła. Zdaniem organu odwoławczego to podmiot wykonujący czynności załadunkowe użył do zasilania wagi zastępczych agregatów prądotwórczych, posiadając wiedzę, że mogło to mieć wpływ na działanie urządzenia wagowego, co Strona sama wskazała. Strona pomimo awarii dokonywała czynności ładunkowych nie mając wiedzy czy załadowany pojazd opuszczający jej teren i wyjeżdżający na drogi publiczne zachowuje odpowiednie parametry wagowe, tym samym miała wpływ i godziła się na powstanie ewentualnych nieprawidłowości w tym zakresie.
Skargę na powyższą decyzję wniósł Z. W., zaskarżając ją w całości i domagając się uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji, zasądzenia kosztów postępowania oraz rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Decyzji wydanej przez Głównego Inspektora Strona zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania, tj.:
- art. 7, art 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 86 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy oraz uznanie ponownego przesłuchania Skarżącego w charakterze strony jak i przesłuchania w charakterze świadka E. W. przez organ za bezzasadne i zmierzające wyłącznie do przedłużenia postępowania, a w konsekwencji wadliwą ocenę zgromadzonych dowodów i niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, która doprowadziła organ do błędnego uznania, że Skarżący ponosi odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie, podczas gdy E. W. nie była przesłuchiwana w przedmiotowym postępowaniu, zaś w dniu awarii sieci energetycznej (jak również kontroli drogowej, w trakcie której doszło do ujawnienia przeładowania pojazdu) ww. zastępowała Skarżącego w czynnościach zarządczych w Z. podczas jego nieobecności, w konsekwencji jej zeznania mogą mieć istotny wpływ na ocenę okoliczności i stanu faktycznego sprawy;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia i wszechstronnego rozważenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego skutkujące ustaleniem, że Skarżący nie wykazał, iż dochował należytej staranności w realizacji czynności związanej z operacją transportową i nie miał wpływu na powstanie naruszenia polegającego na dopuszczeniu do ruchu bez zezwolenia pojazdu nienormatywnego, zaś awaria nie stanowiła nadzwyczajnej okoliczności, której Skarżący nie mógł przewidzieć, pomimo iż z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w dniu 1 sierpnia 2022 r. na terenie zakładu doszło do awarii skrzynki rozdzielczej przy transformatorze, co w konsekwencji spowodowało konieczność zasilania znajdującej się w zakładzie wagi za pomocą wypożyczonego agregatu prądotwórczego o mocy 170 kW oraz naprzemiennie z agregatu o mocy 6 kW, co mogło mieć wpływ na wynik ważenia powodując zaniżenie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu, podczas gdy Skarżący dochował należytej staranności w zakresie przeciwdziałania negatywnym skutkom awarii, w szczególności poprzez zapewnienie wadze samochodowej dostępu do prądu przez zorganizowanie dwóch zastępczych agregatów prądotwórczych; awaria stanowiła okoliczność niezależną od Skarżącego, zaś w okresie przed dniem wystąpienia w zakładzie awarii sieci energetycznej nie stwierdzono rozbieżności pomiędzy wskazaniami wagi a rzeczywistymi wartościami pomiarowymi, co sugerować mogło, że waga działała prawidłowo;
2. przepisów prawa materialnego, tj.: art. 140aa ust. 1, 2 i 3 pkt 2 p.r.d. tj. poprzez jego bezzasadne zastosowanie i nałożenie na Skarżącego jako podmiotu wykonującego czynności ładunkowe kary pieniężnej, podczas gdy odpowiedzialność podmiotu wykonującego czynności ładunkowe nie ma charakteru absolutnego, a dla jej stwierdzenia nie jest wystarczające wyłącznie stwierdzenie naruszenia, lecz koniecznym jest ustalenie, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia, co w sprawie nie miało miejsca, zważywszy na fakt, iż:
- okoliczność braku ustalenia tary pojazdu w dniu awarii sieci elektrycznej oraz okoliczność braku legalizacji wagi wykorzystywanej do ważenia pojazdu nie miały wpływu na powstanie naruszenia, gdyż w okresie przed awarią skrzynki rozdzielczej przy transformatorze nie wystąpiły i nie ujawniły się jakiekolwiek nieprawidłowości w działaniu wagi, sam fakt braku legalizacji nie oznacza automatycznie, że waga nie spełniała wymagań dotyczących wag przeznaczonych do określania masy w obrocie handlowym określonych w przepisach odrębnych, a jedynie, że brak jest dokumentu stwierdzającego spełnienie tych wymogów; z kolei skoro waga - pomimo systemu umożliwiającego wyświetlenie ostrzeżenia o obniżonym napięciu - takiego komunikatu nie wskazywała, to brak było podstaw do założenia, że działa ona w sposób nieprawidłowy, a tym samym do zweryfikowania prawidłowości ważenia poprzez ustalenie tary pojazdu w celu porównania jej z masą własną pojazdu wskazaną w dowodzie rejestracyjnym, tym bardziej że tara ustalona niespełna dwa miesiące wcześniej nie wykazywała jakichkolwiek rozbieżności;
- przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu było nieznaczne i wynikało z niezależnej od Skarżącego i niemożliwej do przewidzenia awarii skrzynki rozdzielczej przy transformatorze i wynikającej z tego konieczności zasilania wagi naprzemiennie za pomocą dwóch zastępczych agregatów prądotwórczych, które to zasilanie mogło mieć wpływ na wynik ważenia błędnie zaniżając masę całkowitą ważonego pojazdu.
W ocenie Strony przekroczenie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu ciężarowego było nieznaczne tj. o 1,44 tony, co po odjęciu błędu pomiarowego w wysokości 2% daje wyłącznie 40,61 tony, a więc przekroczenie o 0,61 tony. Co istotne to fakt, że na terenie zakładu górniczego w dniu pomiaru nastąpiła awaria sieci energetycznej. Na skutek awarii, wszystkie urządzenia zasilane były agregatem prądotwórczym o mocy 170 kW oraz agregatem o mocy 6 Kw. Agregat ze względu na zabezpieczenia przeciwprzepięciowe wyłączał się, co mogło wpływać na pojedyncze ważenie. Zdaniem Strony nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem organu jakoby awaria nie stanowiła nadzwyczajnej okoliczności. Awaria stanowi zjawisko, które występuje znienacka i do którego nie jest możliwym przygotowanie się.
Dalej Skarżący podniósł, że pojazd po jego załadowaniu został zważony. Waga wskazała na wartość dopuszczalną. W rezultacie, pojazd załadowany opuścił miejsce załadunku. Zdaniem Strony organ nie przyłożył wystarczającej wagi do wykazanej materiałem dowodowym awarii skrzynki rozdzielczej transformatora, która była źródłem zaistniałej sytuacji.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor wniósł o jej oddalenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Sprawa została skierowana do rozpoznania w trybie uproszczonym, w oparciu o art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", z uwagi na zgodne wnioski stron w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Przedmiotem kontroli sądu w sprawie, pod względem jej zgodności z prawem, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2024 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] stycznia 2023 r. nakładającą na Skarżącego jako załadowcę karę pieniężną w wysokości 5 000 zł za naruszenie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Co do zasady aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja organu dotknięta jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dodać przy tym trzeba, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
W sprawie podstawę prawną decyzji stanowił art. 140ab ust. 1 pkt 2 i ust. 2 p.r.d. Stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 2 p.r.d. karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, ustala się w wysokości: 5000 zł - za brak zezwolenia kategorii II-IV. Wedle art. 140aa ust. 1 p.r.d. za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. W przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia (art. 140ab ust. 2 p.r.d.).
Z treści przepisu art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. wynika, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Ust. 2 art. 64 ww. ustawy stanowi zaś, że: zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwolenia kategorii I. Wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-V oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, są określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy (ust. 3 art. 64 ustawy). Definicję "pojazdu nienormatywnego" zawiera art. 2 pkt 35a p.r.d. Zgodnie z jego treścią pojazd nienormatywny to "pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku, wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy".
Jak ustalono w sprawie w dniu [...] sierpnia 2022 r. doszło do przejazdu po drodze publicznej (drodze powiatowej) pojazdem nienormatywnym. Pięcioosiowy pojazd członowy, składający się z ciągnika siodłowego marki [...] o nr rej. [...] oraz naczepy marki [...] o nr rej. [...], był pojazdem nienormatywnym z uwagi na przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 3,6%.
Z art. 2 pkt 54 p.r.d. wynika, że dopuszczalna masa całkowita to największa określona właściwymi warunkami technicznymi masa pojazdu obciążonego osobami i ładunkiem, dopuszczonego do poruszania się po drodze. Warunki techniczne pojazdów, w tym ich dopuszczalne masy całkowite, zostały natomiast określone we ww. rozporządzeniu wydanym na podstawie upoważnienia zawartego w art. 66 ust. 5 ustawy. W przypadku skontrolowanego w dniu [...] sierpnia 2022 r. pojazdu członowego masa całkowita nie mogła przekraczać 40 ton, stosownie do § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Tymczasem z wykonanych w trakcie kontroli pomiarów wynikało, że pomierzona rzeczywista masa całkowita przedmiotowego zespołu pojazdów wyniosła 41,44 ton, co oznaczało przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 1,44 tony, a zatem o 3,6%. Jednocześnie, w ocenie Sądu, przeprowadzone pomiary należy uznać za wiarygodne. Z treści znajdującego się w aktach sprawy protokołu kontroli wynika, że wykorzystana przez kontrolujących waga do pomiarów dynamicznych Tenzovahy o nr [...], posiadała wymagane świadectwo legalizacji ponownej wydane w dniu 16 kwietnia 2021 r. przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w L. z datą ważności do dnia 16 maja 2023 r., a miejsce wykonywania pomiarów zostało zmierzone przez uprawnionego geodetę i dopuszczone jako stanowisko ważenia pojazdów. Analiza zapisów protokołu kontroli wraz z załącznikiem, jasno wskazują, że rzeczywista masa przedmiotowego pojazdu członowego wyniosła 41,44 ton.
Jak ustalono w sprawie, przewoźnikiem był A. W. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą S., a czynności ładunkowych dokonał Skarżący prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Z. Działalność ta obejmowała wydobywanie piasku z Z.. W dniu kontroli na terenie ww. Zakładu nastąpiło załadowanie towaru podzielnego – piasku na pojazd członowy składający się z ciągnika o nr rej. [...] oraz naczepy o nr rej. [...]. Załadunku dokonywał pracownik kopalni, co wynika z treści zeznań świadka – kierowcy M. W. Okoliczność ta nie była także w toku postępowania kwestionowana przez Stronę.
Kategoria zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego o szerokości nieprzekraczającej 3,4 m dla drogi jednojezdniowej, o długości nieprzekraczającej: 23 m dla zespołu pojazdów, o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m oraz o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 ton i naciskach osi nie większych od dopuszczalnych, to kategoria IV (por. załącznik nr 1 do p.r.d.).
Karę pieniężną o której mowa w art. 140aa ust. 1 ustawy, nakłada się na podmioty wskazane w ust. 3 art. 140aa ustawy. Odpowiedzialność załadowcy ma odmienny charakter niż odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd i jest niezależna od odpowiedzialności przewoźnika. Możliwość nałożenia kary pieniężnej na ten podmiot powstaje bowiem wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy lub dowody wskazują, że miał on wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w art. 140aa ust. 1 p.r.d. Przy czym Sąd orzekający w sprawie podziela wyrażane już w orzecznictwie poglądy, że odpowiedzialność podmiotów określonych w art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. nie ma charakteru bezwzględnego. Samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej na te podmioty. W omawianej sytuacji właściwy organ musi wykazać, że okoliczności sprawy lub dowody wskazują na wpływ lub godzenie się - w tym przypadku - załadowcy, na powstanie naruszenia warunków przewozu, przy czym chodzi tu o wpływ lub godzenie się o charakterze realnym i bezpośrednim (por. wyrok NSA z 2.02.2024 r. II GSK 1338/20). Przesłanki odpowiedzialności załadowcy, o których mowa w art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. tj. wpływ lub godzenie się na naruszenie norm dotyczących obciążenia pojazdu musi być oceniane przez pryzmat konkretnego naruszenia w ściśle określonych warunkach, jak i tego - w jaki sposób do niego doszło. Przesłanki wskazujące na odpowiedzialność załadowcy muszą być przy tym realne i bezpośrednie i muszą być przedmiotem postępowania dowodowego, a ciężar wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia dowodów spoczywa na organie (zob. wyrok NSA z 29.06.2023 r. II GSK 172/20).
W sprawie niniejszej Skarżący podnosił, że w dniu 1 sierpnia 2022 r. na terenie zakładu miała miejsce awaria sieci energetycznej, w związku z tym urządzenia w tym waga na której dokonano w dniu [...] sierpnia 2022 r. ważenia sprawdzającego pojazd wraz z ładunkiem, zasilane były agregatami prądotwórczymi o mocy 170 kW lub 6 kW. Zdaniem Skarżącego praca agregatu nie była płynna i mogły występować spadki napięcia, co mogło mieć wpływ na wynik ważenia w postaci błędnie zaniżonej masy ważonego pojazdu, a na co Skarżący nie miał wpływu.
W ocenie Sądu stanowisko Skarżącego co do braku wpływu lub godzenia się na powstanie naruszenia zasadniczo nie zasługiwało na uwzględnienie. Trafnie bowiem Główny Inspektor uznał, że w tej sprawie nie zaistniały okoliczności uwalniające Skarżącego jako podmiot wykonujący czynności ładunkowe od odpowiedzialności. Jak ustalono, czynności ładunkowe zostały wykonane przez Skarżącego w sposób powodujący przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów, a Skarżący – zdaniem Sądu – miał wpływ i godził się na powstanie naruszenia. Zauważyć bowiem należy, że już z dokumentu pn. "dowód wydania nr [...]" z dnia [...] sierpnia 2022 r. wynika, że w wyniku ważenia pojazdu po załadowaniu na terenie przedsiębiorstwa Skarżącego uzyskano wynik przekraczający 40 ton. Waga Strony wskazywała – w odniesieniu do masy – wartość 40 020 tony. Powyższe dowodzi, że Skarżący miał wiedzę o przekroczeniu rzeczywistej masy całkowitej zespołu pojazdów, a jednak nie podjął działań mających na celu zachowanie normatywności pojazdu. Dostrzec przy tym trzeba, że Skarżący miał świadomość, co twierdził w toku całego postępowania, że waga z uwagi na spadki napięcia może zaniżać pomierzoną wartość. A zatem wbrew stanowisku skargi Skarżący miał wpływ na powstanie naruszenia, mógł bowiem podjąć czynności zmierzające do zmniejszenia ładunku pojazdu tak by nie powodować przekroczenia dopuszczalnej wartości masy całkowitej lub nie godzić się na wyjazd tak załadowanego pojazdu, czego jednak nie uczynił, mimo posiadanej wiedzy o nienormatywności pojazdu. Godził się zatem na powstanie naruszenia. Przedstawionej oceny nie zmienia fakt, że pomierzona przez kontrolerów masa całkowita pojazdu okazała się wyższa aniżeli pomierzona przez Stronę.
W orzecznictwie wskazuje się, że obowiązki załadowcy nie kończą się na umożliwieniu przewoźnikowi wjazdu i wyjazdu na teren załadunku. Załadowca jest również odpowiedzialny za dopuszczenie do wyjazdu pojazdu nienormatywnego z załadowanym przez niego towarem na drogi publiczne. Jakkolwiek załadowca nie ma możliwości ani uprawnień dotyczących wyboru i kontroli środka transportu, którym załadunek jest przemieszczany poza miejscem załadunku, to bezsprzecznym jest, że załadowca powinien zwrócić uwagę, czy pojazd po załadunku nie będzie powodował przekroczenia dopuszczalnych norm (por. wyrok NSA z 12.09.2017 r. II GSK 3230/15). Stanowisko to Sąd orzekający w sprawie podziela.
W ocenie Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, z poszanowaniem reguł wynikających z art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Stosownie do art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizacja tej zasady ma ścisły związek z zasadą praworządności, gdyż ustalenie w sposób prawidłowy stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawa materialnego. Organ, ustalając zakres postępowania wyjaśniającego (art. 77 k.p.a.) zobowiązany jest dążyć do ustalenia okoliczności faktycznych nie tylko mających znaczenie prawne dla realizacji interesu społecznego, ale i okoliczności faktycznych mających znaczenie prawne dla interesu indywidualnego. Z kolei zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zaś art. 80 k.p.a. dotyczy podstawowej zasady postępowania dowodowego, a to zasady swobodnej oceny dowodów. Przepis art. 107 § 3 k.p.a. wskazuje na elementy jakie powinno zawierać prawidłowo sporządzone uzasadnienie. W dziedzinie faktów uzasadnienie musi wyjaśnić okoliczności wskazujące na potrzebę lub konieczność wydania decyzji w danej sprawie i wobec określonych podmiotów oraz ich wpływ na treść rozstrzygnięcia. W sferze prawa chodzi zaś o wskazanie normy obowiązującej i jej znaczenia ustalonego w drodze wykładni.
Podkreślić przy tym trzeba, że zakres właściwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wyznacza mające w sprawie zastosowanie prawo materialne. To norma prawa materialnego determinuje kierunek tego postępowania. W sprawie zgromadzony materiał dowodowy obejmuje nie tylko dowody zgromadzone przez organ z urzędu, ale i wyjaśnienia Strony. Wprawdzie organ nie podzielił wyjaśnień Strony, co nie oznacza, że ustalenia faktyczne zostały poczynione w sposób nieprawidłowy. Dodać przy tym trzeba, że decyzja spełnia wymogi art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Zawiera m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne. Organ wyjaśnił zarówno podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa oraz wskazał fakty które uznał za udowodnione i dowody na których się oparł.
Zdaniem Sądu, w sprawie niniejszej organy ustaliły wszystkie okoliczności mające znaczenie dla możliwości przypisania Skarżącemu odpowiedzialności z art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 2 p.r.d. Organ ustalił bowiem, że Skarżący był podmiotem wykonującym czynności ładunkowe, o którym mowa w art. 140aa ust. 3 pkt 2 tej ustawy, a w konsekwencji podmiotem na który co do zasady możliwe jest nałożenie kary pieniężnej o której mowa w ust. 1 art. 140aa ustawy. Organ ustalił także, że czynności ładunkowe zostały wykonane przez Skarżącego w sposób powodujący przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej zespołu pojazdów. Ustalono także brak okoliczności wyłączających odpowiedzialność Skarżącego w postaci braku wpływu lub godzenia się na powstanie naruszenia, o czym już wyżej była mowa.
W sprawie brak jest także podstaw do przypisania Głównemu Inspektorowi naruszenia przepisu art. 78 § 1 k.p.a. zgodnie z którym "Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy." oraz art. 86 k.p.a. stanowiącego: "Jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Do przesłuchania stron stosuje się przepisy dotyczące świadków, z wyłączeniem przepisów o środkach przymusu.".
W sprawie pełnomocnik Strony domagał się powtórnego przesłuchania Skarżącego oraz przesłuchania w charakterze świadka E. W. na okoliczność wystąpienia w dniu 1 sierpnia 2022 r. awarii sieci energetycznej na terenie przedsiębiorstwa Strony oraz zasilania m.in. wagi agregatem prądotwórczym, co mogło wpłynąć na pojedyncze ważenie w ten sposób, że waga błędnie zaniżała masę pojazdów, a także na okoliczność podjęcia działań nakierowanych na usunięcie awarii i braku wpływu Strony na powstanie naruszenia. Organ I instancji postanowieniem z dnia 14 grudnia 2022 r. odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Również i organ odwoławczy nie uwzględnił wniosku dowodowego Strony, tożsamego z powyższym, a zawartego w treści odwołania.
W ocenie Sądu, nieprzeprowadzenie przez organy dowodów wnioskowanych przez Stronę nie narusza prawa. Zwrócić bowiem należy uwagę, że kwestia wystąpienia w dniu 1 sierpnia 2022 r. awarii na terenie zakładu, jak również kwestia zasilania wagi na terenie zakładu agregatami prądotwórczymi nie była przez organ kwestionowana. Nadto okoliczności te wynikały z zeznań Strony jako świadka oraz zeznań A. W. przesłuchiwanego w charakterze Strony w postępowaniu o znaku [...], pomieszczonych w aktach administracyjnych sprawy niniejszej, a dotyczących odpowiedzialności przewoźnika za ten sam przejazd. Organy przyjęły wyjaśnienia Strony w tym zakresie, zatem nie było podstaw do dalszego dowodzenia okoliczności przez organ niekwestionowanych. Następnie okoliczności te zostały poddane przez organ ocenie pod kątem wypełnienia przesłanek "wpływu" lub "godzenia się" na powstanie naruszenia, o których mowa w art. 140aa ust. 3 pkt 2 p.r.d. Organy wskazały bowiem, że w ich ocenie awaria i używanie agregatów prądotwórczych na terenie zakładu Strony nie stanowi przesłanki wskazującej na brak wpływu na powstanie naruszenia.
W orzecznictwie trafnie podnosi się, że żaden organ prowadzący postępowanie nie ma obowiązku przeprowadzenia wszystkich dowodów wnioskowanych przez stronę. Nie może on pominąć jedynie wskazywanych środków dowodowych, gdy nie zostały wyjaśnione sporne fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Tylko nieustalenie okoliczności mających takie znaczenie dla sprawy można uznawać za naruszenie reguł procedowania, które mogłyby mieć wpływ na treść ustaleń faktycznych, a w konsekwencji na treść orzeczenia kończącego postępowanie w danej sprawie (tak: NSA w wyroku z 4.08.2017 r.
I OSK 1607/16).
W ocenie Sądu, w sprawie nie doszło do wadliwego ustalenia stanu faktycznego. Wszystkie fakty, które miały istotne znaczenie, zostały przez organy prawidłowo ustalone i rozważone w sposób niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. Zatem odmowa przeprowadzenia wnioskowanych dowodów nie stanowi naruszenia reguł procedowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie przepisów postępowania, oprócz naruszeń dających podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, stanowi podstawę do uwzględnienia skargi, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Podsumowując, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi, stosownie do art. 145 § 1 p.p.s.a. Za niezasadne Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi. Zdaniem Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia reguł procesowania, a to art. 7, 77 § 1, 78, 80, 86 k.p.a., a uzasadnienie decyzji zawiera wszystkie elementy o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. oraz przepisów prawa materialnego, a to art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 2 p.r.d. W sprawie nie doszło także do naruszenia art. 140aa ust. 2 p.r.d., albowiem decyzję w
I instancji wydał organ Inspekcji Transportu Drogowego właściwy ze względu na miejsce przeprowadzenia kontroli, tj. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (miejsce kontroli: L.).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 w zw. z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło