VI SA/Wa 319/13
WyrokWSA w Warszawie2013-04-11
Skład orzekający: Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz, Urszula Wilk, Zdzisław Romanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy artysta wykonujący przez okres siedmiu lat, z długimi przerwami, siedem umów o dzieło, prowadzi w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych działalność pozarolniczą podlegającą obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego?Ratio decidendi
Zawarcie przez artystę siedmiu umów o dzieło w latach 1999-2006, z długimi przerwami, nie stanowi prowadzenia działalności pozarolniczej w sposób zorganizowany i ciągły, co jest wymogiem do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Decyzja Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców ustalająca datę rozpoczęcia działalności artystycznej nie jest samodzielną podstawą do ustalenia rozpoczęcia i kontynuowania pozarolniczej działalności dla celów ubezpieczenia zdrowotnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego NFZ o stwierdzeniu podlegania przez skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia działalności artystycznej od 1999 r. Skarżący kwestionował tę decyzję, twierdząc, że nie prowadził pozarolniczej działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, ale Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, i zasądził od Prezesa NFZ na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant ref. staż. Paulina Dymińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2010 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz skarżącego A. K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm., dalej "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm., dalej "k.p.a.") po rozpatrzeniu odwołania A.K. (dalej "skarżący"), od decyzji nr [...] wydanej przez Dyrektora [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] września 2010 r., w sprawie stwierdzenia, że skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od [...] stycznia 1999 r. do nadal z tytułu prowadzenia działalności artystycznej, decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. znak [...] wystąpił do [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji rozstrzygającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego z tytułu prowadzenia działalności pozarolniczej (działalność artystyczna) - na podstawie art. 109 ustawy o świadczeniach. W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia [...] kwietnia 2009 r., znak: [...] poinformował Zakład Ubezpieczeń Społecznych o braku podstaw do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym osób prowadzących działalność artystyczną na podstawie umów o dzieło. Ww. pismo zostało skierowane do wiadomości skarżącego.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych pismem z dnia [...] listopada 2009 r., znak: [...] ponownie wystąpił do [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o wydanie decyzji rozstrzygającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (działalność artystyczna) - na podstawie art. 109 ustawy o świadczeniach, wskazując, iż wniosek z dnia [...] kwietnia 2008 r., nie został rozpatrzony w trybie administracyjnym. W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...]z dnia [...] września 2010 r., stwierdził, że skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego w okresie od 1 stycznia 1999 r. do nadal z tytułu prowadzenia działalności artystycznej.
Od tej decyzji skarżący wniósł odwołanie, w którym podniósł, iż nie był i nie jest zobowiązany do płacenia składek na ubezpieczenie zdrowotne, ponieważ nie prowadził i nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
W wyniku rozpoznania odwołania Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia opisaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że w okresie objętym decyzją I instancji miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.), tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi" a także art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., zgodnie z którym "obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej". Ponadto w myśl art. 82 ust. 5 pkt 6 ustawy o świadczeniach, rodzajem działalności jest wykonywanie działalności twórczej lub artystycznej jako twórca lub artysta.
Zdaniem organu, z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie przez [...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w szczególności decyzji nr [...] Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2007 r., wynika, iż skarżący od [...] grudnia 1969 r. rozpoczął działalność artystyczną jako muzyk. Jednocześnie od 1979 r. skarżący jest etatowym pracownikiem T.w L.
Jak wynika z treści przedłożonych przez ZUS dokumentów rozliczeniowych za lata 1999-2010 (PIT-8B i PIT-11 za lata 1999-2004, Zaświadczenia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego L. z dnia [...] listopada 2007 r. oraz z dnia [...] maja 2010 r. dot. lat 2007-2010, umowy o dzieło zawarte w latach 1999, 2001, 2003, 2005, 2006 - 7 sztuk) skarżący osiągał przychody z działalności gospodarczej określonej w decyzji nr [...] Komisji do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2007 r. Tym samym, w ocenie organu odwoławczego, skarżący podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności wykonywanej jako artysta.
Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia Nr [...] z [...] października 2010 r. skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia. Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja jest niezgona z prawem. W ocenie skarżącego, przepisy stanowiące podstawę wydania zaskarżonej decyzji, to jest art. 66 ust.1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008r., Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.) oraz art. 8 ust. 6 pkt.2 i art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585, z późn. zm.) nie mają w sprawie zastosowania. Dlatego też zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.
Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 24 marca 2011r. (sygn. akt VI SA/Wa 15/11) oddalił skargę A. K.
Na skutek skargi kasacyjnej wywiedzionej przez skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 18 grudnia 2012r. (sygn. akt II GSK 1892/11) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i przyjęcie, że artysta wykonujący przez okres siedmiu lat, nie ciągle, ale z długimi przerwami, siedem umów o dzieło prowadzi w rozumieniu tego przepisu działalność pozarolniczą.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż regulacja ta stanowi, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Przy czym w rozpoznawanej sprawie organy powstanie obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wiązały z prowadzeniem działalności gospodarczej (działalności artystycznej) skarżącego, co wynikało z:
- pisma Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2009 r. kierowanego do [...]Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia zawierającego wniosek o wydanie decyzji rozstrzygającej obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej (działalności artystycznej) na podstawie art. 109 ustawy o świadczeniach,
- uzasadnienia organu odwoławczego stwierdzającego, że z tytułu umów o dzieło zawartych w latach 1999, 2001, 2003, 2005, 2006 – 7 sztuk, skarżący osiągał przychody z działalności gospodarczej określonej w decyzji [...] Komisji do spraw Zaopatrzenia Emerytów Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] kwietnia 2007 r.,
- jak również powołania się przez Sąd I instancji na obowiązującą do 31 marca 2003 r., a mającą zastosowanie od 1 stycznia 1999 r. regulację art. 8 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (Dz. U Nr 28, poz. 153 ze zm.), z której wynika, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby objęte ubezpieczeniem społecznym, które są osobami prowadzącymi działalność gospodarczą.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że regulacja z art. 5 pkt 21 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń zdrowotnych odwołuje się do prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie przepisów o działalności gospodarczej.
Wskazał na regulację art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie gospodarczej (Dz. U Nr 173, poz. 1807 ze zm.).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił, na jakiej podstawie uznał, że zawarcie przez skarżącego siedmiu umów o dzieło w latach 1999, 2001, 2003, 2005, 2006, wskazuje na prowadzenie przez niego takiej działalności od stycznia 1999 r., w szczególności nie wyjaśnił, aby skarżący prowadził ją w sposób zorganizowany i ciągły.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i uznanie że decyzja Komisji do spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców ustalająca datę rozpoczęcia działalności artystycznej jest podstawą ustalenia rozpoczęcia i kontynuowania pozarolniczej działalności dla potrzeb ubezpieczenia zdrowotnego w rozstrzyganej sprawie.
Przypomniał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., Komisja do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznała, że skarżący rozpoczął z dniem [...] grudnia 1969 r. działalność artystyczną jako muzyk (skrzypce). Ustalono także, iż od 1979 r. jest etatowym pracownikiem T. w L. Podstawa do wydania takiej decyzji wynikała z art. 8 ust. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Umowy o dzieło zostały zawarte przez skarżącego przed datą wskazanej powyżej decyzji, nie można zatem ich z tą decyzją wiązać.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał także, iż w sprawie nie wyjaśniono dlaczego zawarcie przez skarżącego umów o dzieło zostało utożsamione z wykonywaniem działalności artystycznej. Nie można bowiem przyjąć, iż osoba która jest artystą w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych bez względu na rodzaj zawartej przez nią umowy zawsze będzie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, pogląd taki prowadziłby do twierdzenia, że artysta w przeciwieństwie do osób wykonujących inny zawód, nie mógłby zawierać umów o dzieło, które w myśl art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, co byłoby sprzeczne z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP.
Ponownie rozpoznając sprawę
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej także: p.p.s.a.).
W przedmiotowej sprawie przede wszystkim wskazać jednak należy, iż zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej NSA mają moc wiążącą, zaś odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.
Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.
Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).
Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.
W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.
Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1892/11.
W orzeczeniu tym Sąd drugiej instancji zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, rozstrzygającemu sprawę w postępowaniu zakończonym wyrokiem z dnia 24 marca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 15/11, iż dopuścił się naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i przyjęcie, że artysta wykonujący przez okres siedmiu lat, nie ciągle, ale z długimi przerwami, siedem umów o dzieło prowadzi w rozumieniu tego przepisu działalność pozarolniczą.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał też za zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i uznanie że decyzja Komisji do spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców ustalająca datę rozpoczęcia działalności artystycznej jest podstawą ustalenia rozpoczęcia i kontynuowania pozarolniczej działalności dla potrzeb ubezpieczenia zdrowotnego w rozstrzyganej sprawie.
Przypomniał, że decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r., Komisja do Spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego uznała, że skarżący rozpoczął z dniem [...] grudnia 1969 r. działalność artystyczną jako muzyk (skrzypce). Ustalono także, iż od 1979 r. jest etatowym pracownikiem T. w L. Podstawa do wydania takiej decyzji wynikała z art. 8 ust. 9 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Umowy o dzieło zostały zawarte przez skarżącego przed datą wskazanej powyżej decyzji, nie można zatem ich z tą decyzją wiązać.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że regulacja z art. 5 pkt 21 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez art. 8 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń zdrowotnych odwołuje się do prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej na podstawie przepisów o działalności gospodarczej.
Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U Nr 173, poz. 1807 ze zm.)., działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły.
Za Naczelnym Sądem Administracyjnym wskazać zatem należy, że w sprawie organy nie wyjaśniły, na jakiej podstawie uznały, że zawarcie przez skarżącego siedmiu umów o dzieło w latach 1999, 2001, 2003, 2005, 2006, wskazuje na prowadzenie przez niego takiej działalności od stycznia 1999 r., w szczególności nie wyjaśniły, aby skarżący prowadził ją w sposób zorganizowany i ciągły.
Organy Narodowego Funduszu Zdrowia nie zdołały też wykazać, że zawarcie przez skarżącego umów o dzieło jest tożsame z wykonywaniem działalności artystycznej. Nie można bowiem przyjąć, iż osoba która jest artystą w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych bez względu na rodzaj zawartej przez nią umowy zawsze będzie podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, pogląd taki prowadziłby do twierdzenia, że artysta w przeciwieństwie do osób wykonujących inny zawód, nie mógłby zawierać umów o dzieło, które w myśl art. 66 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, nie podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego, co byłoby sprzeczne z art. 32 ust. 2 Konstytucji RP.
W tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kierując się wykładnią prawa sformułowaną przez NSA w powołanym wyżej orzeczeniu - uznał, iż skarga A. K. zasługuje na uwzględnienie.
Kierując się wytycznymi naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy, że wydając przedmiotowe decyzje organy dopuściły się - mającego istotny wpływ na wynik sprawy - naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię art.66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i przyjęcie, że artysta wykonujący przez okres siedmiu lat, nie ciągle, ale z długimi przerwami, siedem umów o dzieło prowadzi w rozumieniu tego przepisu działalność pozarolniczą oraz przez niewłaściwe zastosowanie art. 8 ust. 9 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych i uznanie że decyzja Komisji do spraw Zaopatrzenia Emerytalnego Twórców ustalająca datę rozpoczęcia działalności artystycznej jest podstawą ustalenia rozpoczęcia i kontynuowania pozarolniczej działalności dla potrzeb ubezpieczenia zdrowotnego w rozstrzyganej sprawie.
Ponownie rozpoznając sprawę organy winny uwzględnić przytoczone wyżej stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach art. 200 p.p.s.a. i art. 205 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło