VI SA/Wa 3202/14
WyrokWSA w Warszawie2014-12-02
Skład orzekający: Andrzej Wieczorek, Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Dariusz Zalewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sposób ustalania wyników postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w tym prawidłowość użytych przy ocenie ofert parametrów, podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Sąd administracyjny jest właściwy do oceny stosowania regulacji zawartych w zarządzeniach Prezesa NFZ, ponieważ sposób porównywania ofert i ich oceny ma znaczenie dla oceny, czy nie zostały naruszone podstawowe zasady postępowania, w tym zasada równego traktowania świadczeniodawców i uczciwej konkurencji. Niewłaściwa interpretacja tabeli oceny ofert przez Prezesa NFZ, prowadząca do naruszenia zasad uczciwej konkurencji i dyskryminacji świadczeniodawców, stanowi podstawę do uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi N. Spółki z o.o. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia dotyczącą rozstrzygnięcia postępowania w trybie rokowań na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w szczególności dotyczące sposobu oceny ofert i przyznawania punktacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że sposób ustalania wyników postępowania jest zagadnieniem technicznym poza kognicją sądu. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sąd jest właściwy do oceny stosowania regulacji zarządzeń Prezesa NFZ.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądził od Prezesa NFZ na rzecz N. Spółki z o.o. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Protokolant ref. staż. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2014 r. sprawy ze skargi N. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w trybie rokowań na zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz N. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ, również Fundusz), wydaną na podstawie art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.) - zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: K.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] grudnia 2011 r. wniesionego przez Prezesa Zarządu spółki N. Spółka z o.o. z siedzibą w K., prowadzącą Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej (NZOZ) N., dalej również: Skarżąca, od decyzji Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ ([...]UW NFZ) z dnia [...] grudnia 2011 r., nie uwzględniającej odwołania od rozstrzygnięcia postępowania prowadzonego w trybie rokowań w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego (dwa zespoły)oraz przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego (dwa zespoły) na obszarze rejonu operacyjnego Rejon K. wraz z dyspozytornią - utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.
2. W uzasadnieniu przypomniano, że Dyrektor [...]UW NFZ w dniu [...] czerwca 2011 r. ogłosił wszczęcie postępowania w w/w zakresie na okres obowiązywania umowy od dnia 1 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.
Do udziału w postępowaniu zaproszono dwóch świadczeniodawców:
- Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej (NZOZ) N. z siedzibą w K.,
- Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej (NZOZ) – P. w Z..
Szczegółowe warunki udzielania świadczeń objętych przedmiotowym postępowaniem ustalone zostały zarządzeniem Nr 12/2011/DSM Prezesa NFZ z dnia 14 marca 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju: ratownictwo medyczne.
Do postępowania zostały złożone 2 oferty: NZOZ P. w Z. oraz NZOZ N. z siedzibą w K.
W/w oferty zostały złożone zgodnie z wyznaczonym terminem składania ofert, na obszar rejonu operacyjnego Rejon K. wraz z dyspozytornią.
W dniu [...] lipca 2011 r. w siedzibie [...]OW NFZ w Z. nastąpiło otwarcie złożonych do przedmiotowego postępowania ofert. Komisja konkursowa w części jawnej postępowania dokonała weryfikacji ofert pod względem spełnienia przez oferentów warunków formalnych. Obaj oferenci biorący udział w postępowaniu nie byli wzywani do usunięcia braków formalnych.
W dniu [...] lipca 2011 r. obaj oferenci biorący udział w postępowaniu zostali wezwani do wyjaśnienia elementów spornych harmonogramu personelu do dnia [...] lipca 2011 r. N. oraz P. złożyli stosowne wyjaśnienia w sprawie w terminie przewidzianym przez komisję konkursową.
Zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielania świadczeń opieki zdrowotnej przez NFZ, zaproszenia do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719), zespół kontrolujący, powołany przez komisję konkursową prowadzącą postępowanie, przeprowadził w dniu [...] lipca 2011 r. kontrole u obu oferentów biorących udział w ww. postępowaniu.
Podczas kontroli przeprowadzonej u oferentów - w P. oraz w N. - stwierdzono posiadanie przez wskazanych świadczeniodawców środków transportu wyposażonych w wymagany sprzęt. Komisja kontrolna stwierdziła, iż miejsce stacjonowania wskazane w obu ofertach są zgodne ze stanem rzeczywistym.
Na podstawie złożonych i wczytanych zapytań ofertowych i ankiet ofert biorących udział w postępowaniu sporządzono "Ranking otwarcia". Podczas sporządzania rankingu otwarcia dokonano wstępnej oceny ofert złożonych do przedmiotowego postępowania. P. otrzymało 167 pkt., w tym za kryterium ciągłość 90 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt.), jakość 67 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 17 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 50 pkt.). natomiast za kryterium ceny 10 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt.). Natomiast drugi z oferentów biorący udział w przedmiotowym postępowaniu – N. otrzymał 161 pkt., w tym za kryterium ciągłość 90 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt.), jakość 61 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 17 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 44 pkt.). natomiast za kryterium ceny 10 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt.).
W dniu [...] lipca 2011 r. w części niejawnej postępowania komisja konkursowa dokonała ostatecznej oceny i porównania złożonych ofert.
Jak wynika z "Rankingu końcowego", P. otrzymało 167 pkt., w tym za kryterium ciągłość 90 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt.), jakość 67 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 17 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego -50 pkt.), natomiast za kryterium ceny 10 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt.). Drugi z oferentów biorący udział w przedmiotowym postępowaniu – N. otrzymał 161 pkt., w tym za kryterium ciągłość 90 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt.), jakość 61 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 17 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego -44 pkt.), natomiast za kryterium ceny 10 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt.).
3. W dniu [...] lipca 2011 r. nastąpiło rozstrzygnięcie postępowania, w którym wybrana została oferta złożona przez P.
Świadczeniodawca – N. złożył w terminie do Dyrektora [...]OW Funduszu odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia.
W odwołaniu zarzucono, iż podczas postępowania doszło do nieuprawnionego zaniżenia punktów przy ocenie oferty N., poprzez jej ocenę z pominięciem kryteriów określonych zarządzeniami Prezesa NFZ, w szczególności załącznikiem nr 1 do zarządzenia Prezesa NFZ Nr 13/2011/DSOZ z dnia 14 marca 2011 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Jednocześnie odwołujący stwierdził, iż "(...) zachodzi bezwzględna konieczność przeprowadzenia przedmiotowego postępowania ponownie, w szczególności z uwagi na błąd programu w procesie obliczania punktów danej oferty (...) ".
4. N. złożył do Dyrektora [...]OW NFZ uzupełnienie do wniesionego w dniu [...] lipca 2011 r. odwołania od rozstrzygnięcia postępowania. W przytoczonym uzupełnieniu do odwołania od rozstrzygnięcia N. stwierdził, iż podczas przedmiotowego postępowania "(...) doszło do bezprawnego i nieuprawnionego zawyżenia punktów przy ocenie oferty wybranej w tym postępowaniu, poprzez jej ocenę z pominięciem kryteriów określonych zarządzeniami Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, w szczególności załącznikiem nr 1 do zarządzenia Prezesa NFZ Nr 13/2011/DSOZ z dnia 14 marca 2011 r. zmieniającego zarządzenie w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (...) ".
5. Dyrektor [...]OW NFZ w dniu [...] lipca 2011 r. wydał decyzję Nr [...], w której nie uwzględnił odwołania N., wskazując w uzasadnieniu, że postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
6. N. złożył w terminie odwołanie od decyzji Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. do Prezesa NFZ, za pośrednictwem Dyrektora [...]OW NFZ. W powyższym odwołaniu N. wniósł o: "(...)
a. uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora [...]OW Funduszu i uwzględnienie odwołania NZOZ N. z dnia [...] lipca 2011 r. od rozstrzygnięcia postępowania, prowadzonego w trybie rokowań w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego na obszarze rejonu operacyjnego: Rejon K. wraz z dyspozytornią; ewentualnie,
w przypadku stwierdzenia przez organ odwoławczy przesłanek, o których mowa w art. 138 § 2 K.p.a. wniósł o:
b. uchylenie w całości decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (...) ".
Jednocześnie odwołujący zarzucił decyzji Nr [...] Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] lipca 2011 r.: "(...) obrazą przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 148 pkt. 1 ustawy o świadczeniach, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na porównaniu złożonych w postępowaniu ofert z pominięciem kryteriów wskazanych w niniejszym przepisie, co skutkowało wadliwym rozstrzygnięciem postępowania;
- art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w zw. z art. 32 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, poprzez jego niezastosowanie, którego skutkiem było naruszenie zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji;
- art. 147 ustawy o świadczeniach, poprzez jego niezastosowanie, skutkujące zmianą kryteriów oceny ofert w toku prowadzonego postępowania,
a także mające wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 Kpa, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu rozważenia argumentacji przedstawionej przez odwołującego oraz wybiórczej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także niewskazaniu przez organ w treści zaskarżonej decyzji powodów, dla których odmówił wiarygodności i prawidłowości argumentom odwołującego dotyczącym sposobu ustalenia maksymalnego wyniku punktowego dla oferty na świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego (...) ".
7. Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora [...]OW Funduszu Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., Prezes NFZ wydał decyzję Nr [...], w której uchylił zaskarżoną decyzję Nr [...] Dyrektora [...]OW Funduszu oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi 1 instancji.
Decyzja Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. została doręczona N. w dniu [...] grudnia 2011 r.
8. Dyrektor [...]OW NFZ ponownie rozpatrzył sprawę i wydał dnia [...] grudnia 2011 decyzję Nr [...] nie uwzględniającą odwołania N. od rozstrzygnięcia przedmiotowego postępowania.
9. Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. spółka N. złożyła odwołanie od tej decyzji. Jednocześnie, pismem z dnia 5 stycznia 2012 r. spółka N. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Nr [...] Prezesa Funduszu z dnia [...] grudnia 2011 r.
W powyższym odwołaniu od decyzji Nr [...] Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] grudnia 2011 r. N. wniósł o "(...) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia i uwzględnienie odwołania N. (...) z dnia [...] lipca 2011 r. uzupełnionego kolejnymi pismami Odwołującego (...) ".
Jednocześnie odwołujący zarzucił decyzji Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Funduszu z dnia [...] grudnia 2011 r.: "(...)
obrazę przepisów prawa materialnego, tj.:
- art. 148 pkt. 1 i art. 146 ust. 1 ustawy (...) o świadczeniach (...), poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na porównaniu złożonych w postępowaniu ofert z pominięciem kryteriów wskazanych w niniejszym przepisie oraz określonych w zarządzeniach Prezesa NFZ. co skutkowało wadliwym rozstrzygnięciem postępowania;
- art. 134 ust. 1 ustawy (...) o świadczeniach (...), w zw. z art. 32 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie, którego skutkiem było naruszenie zasad równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji.
- art. 147 ustawy (...) o świadczeniach (...), poprzez jego niezastosowanie, skutkujące zmianą kryteriów oceny ofert w toku prowadzonego postępowania,
- art. 149 ust. 1 pkt 7 ustawy o świadczeniach (...), poprzez jego niezastosowanie i wybór oferty w sytuacji, gdy oferent i oferta nie spełniały wymaganych warunków określonych w przepisach prawa,
- art. 132 ust. 2 ustawy o świadczeniach (...), poprzez jego niezastosowanie i zawarcie umowy z podmiotem, który nie złożył oferty i nie został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w ustawie.
- mające wpływ na treść rozstrzygnięcia naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu rozważenia argumentacji przedstawionej przez odwołującego oraz wybiórczej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także niewskazaniu przez organ w treści zaskarżonej decyzji powodów, dla których odmówił wiarygodności i prawidłowości argumentom odwołującego dotyczącym sposobu ustalenia maksymalnego wyniku punktowego dla oferty na świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego (...) ".
10. Rozpatrując odwołanie od decyzji Nr [...] Dyrektora [...]OW NFZ z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz uwzględniając okoliczność złożenia przez N. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Nr [...] Prezesa Funduszu z dnia [...] grudnia 2011 r., Prezes Funduszu w dniu [...] lutego 2012 r. wydał postanowienie, w którym zawiesił postępowanie administracyjne prowadzone w zw. ze złożeniem odwołania z dnia [...] grudnia 2011 r. od decyzji Nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ z dnia [...] grudnia 2011 r.
N. złożył w terminie zażalenie na postanowienie Prezesa Funduszu z dnia [...] lutego 2012 r..
Rozpatrując zażalenie na powyższe postanowienie Prezes Funduszu wydał dnia [...] marca 2012 r. postanowienie, którym utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r.
11. Prezes Zarządu Spółki N., działając w imieniu spółki N., wystąpił dnia [...] marca 2012 r. z wnioskiem o podjęcie zawieszonego postanowieniem Prezesa Funduszu z dnia [...] lutego 2012 r. postępowania administracyjnego, ponieważ ustąpiła przyczyna uzasadniająca zawieszenie przedmiotowego postępowania administracyjnego. Jednocześnie do wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego załączono postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 278/12, w którym umarza się postępowanie prowadzone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie ze skargi N. Spółki z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Nr [...] Prezesa Funduszu z dnia [...] grudnia 2011 r. W postanowieniu WSA w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r. w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 278/12 stwierdzono, iż postępowanie prowadzone przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie umarza się, ponieważ pismem złożonym w dniu [...] marca 2012 r. przez pełnomocnika strony skarżącej cofnięto skargę N. na decyzję Prezesa Funduszu z dnia [...] grudnia 2011 r.
12. Rozpatrując wniosek N. o podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego (postanowieniem Prezesa Funduszu z dnia [...] lutego 2012 r.) , Prezes Funduszu wydał postanowienie Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego.
13. Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Dyrektora [...]OW NFZ Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., Prezes NFZ zważył, odwołując się na wstępie do treści art. 152, 153 i 54 ustawy o świadczeniach, że oferenci przystępujący do postępowania w sprawie zawarcia umów. prowadzonego w trybie konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, powinni spełniać wymagania określone przez Prezesa Funduszu, na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach, w:
- zarządzeniu Nr 49/2010/DSOZ z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (z późn. zm.);
- zarządzeniu Nr 12/2011/DSM z dnia 14 marca 2011 r. w sprawie określenia warunków zawierania i realizacji umów w rodzaju ratownictwo medyczne.
Ocena ofert następowała w oparciu o zarządzenie Nr 73/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (z późn. zm.).
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez odwołującego organ stwierdził, że rozpatrując odwołanie N. dotyczące decyzji Dyrektora [...]OW NFZ Nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. od rozstrzygnięcia postępowania, poddał analizie całość zgromadzonej podczas przedmiotowego postępowania dokumentacji, co umożliwiło dokonanie pełnej kontroli prawidłowości przeprowadzonego postępowania.
Fundusz, zgodnie z art. 10 § 1 oraz art. 12 § 1 K.p.a., zapewnił odwołującemu czynny udział w każdym stadium postępowania poprzez umożliwienie zapoznania się z całością zebranego w sprawie materiału oraz wypowiedzenie się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Prezes Funduszu poinformował odwołującego o możliwości zapoznania się z dokumentacją dotyczącą przedmiotowego postępowania. Odwołujący skorzystał z przysługującego mu prawa i zapoznał się z dokumentacją dotyczącą postępowania. Jednocześnie w dniu [...] kwietnia 2012 r. Prezes Funduszu, poinformował Prezesa Zarządu Spółki N. o przysługującym świadczeniodawcy prawie do wypowiedzi co do zebranych dowodów.
Jak wynika z dokumentacji zgromadzonej do postępowania, wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem udostępnione zostały oferentom na takich samych zasadach. Przystępując do postępowania odwołujący mógł i powinien zapoznać się z warunkami wymaganymi od świadczeniodawców oraz kryteriami oceny ofert, które były dla wszystkich biorących w przedmiotowym postępowaniu udział jednakowe. Uwagi dotyczące warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz kryteriów oceny ofert mogą być zgłaszane na etapie konsultacji projektu takich warunków, natomiast ustalone, na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach przez Prezesa Funduszu są wiążące w danym postępowaniu. Każdy ze świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu składa stosowne oświadczenie, iż zapoznał się z warunkami postępowania dotyczącymi zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. Oświadczenie o powyższej treści zostało złożone przez obydwu oferentów biorących udział w przedmiotowym postępowaniu.
Zgodnie z art. 148 ustawy o świadczeniach porównanie ofert w toku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej obejmuje w szczególności:
- ciągłość, kompleksowość, dostępność, jakość udzielanych świadczeń, kwalifikacje personelu, wyposażenie w sprzęt i aparaturę medyczną, na podstawie wewnętrznej oraz zewnętrznej oceny, która może być potwierdzona certyfikatem jakości lub akredytacją,
- ceny i liczby oferowanych świadczeń opieki zdrowotnej oraz kalkulacji kosztów.
Kompetencje do określenia kryteriów oceny ofert, warunków wymaganych od świadczeniodawców, z mocy art. 146 ustawy o świadczeniach, należą do Prezesa Funduszu.
Kryteria oceny ofert w przedmiotowym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie od [...] lipca 2011 r. świadczeń opieki zdrowotnej zostały określone w zarządzeniu Nr 73/2009/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 listopada 2009 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (z późn. zm.).
Szczegółowe parametry kryteriów oceny, o których mowa powyżej oraz wagę poszczególnych kryteriów w ocenie łącznej, w odniesieniu do świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego określone zostały w tabeli 1.9.1 w załączniku nr 1 do zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert. Natomiast w tabeli 1.9.3 w załączniku nr 1 do zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert określono szczegółowe parametry kryteriów oceny oraz wagę poszczególnych kryteriów w ocenie łącznej, w odniesieniu do świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie: świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego. Sposób oceny ofert pod względem kryterium ceny, dla wszystkich rodzajów i zakresów świadczeń opieki zdrowotnej, określono w załączniku nr 2 do w/w zarządzenia.
Załącznik nr 1 do zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert, tab. 1.9.1 - ratownictwo medyczne - specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego oraz tab. 1.9.3 - ratownictwo medyczne - podstawowe zespoły ratownictwa medycznego, szczegółowo wskazuje parametry kryteriów oceny ofert oraz ich wagi punktowe. Wartość punktowa pozycji oferty w danym kryterium wynika z sumowania punktów uzyskanych w poszczególnych pytaniach ankietowych na podstawie udzielonej przez oferenta odpowiedzi i ustalonej punktacji danej odpowiedzi. Brane są pod uwagę wszystkie pytania z ankiet dotyczących danego kryterium.
Oferty obu świadczeniodawców biorących udział w przedmiotowym postępowaniu zostały porównane zgodnie ze wszystkimi kryteriami określonymi w art. 148 ustawy o świadczeniach. Kryteriami wskazanymi wprost w w/w przepisie ustawy o świadczeniach są: jakość, kompleksowość oraz ciągłość udzielania świadczeń opieki zdrowotnej, wobec czego komisja konkursowa nic może pominąć tych elementów przy ocenie i porównaniu ofert.
W oparciu o przedstawione powyżej kryteria oceny ofert, na podstawie danych złożonych przez oferenta i wczytanych zapytań ofertowych, tj. odpowiedzi udzielonych przez oferentów na pytania zawarte w formularzu ofertowym oraz ankiet w przedmiotowym postępowaniu, powinna być dokonana ocena ofert, ich porównanie i na tej podstawie powinien zostać sporządzony ranking otwarcia.
Podczas postępowania komisja konkursowa sporządziła również ranking końcowy. Ranking ten zawiera wszystkie oferty, które nic zostały odrzucone na podstawie art. 149 ustawy o świadczeniach.
W rankingu końcowym oferty uszeregowane są w kolejności wynikającej z łącznej liczby punktów oceny, z uwzględnieniem wyników negocjacji, malejąco według liczby uzyskanych punktów z oceny. W przedmiotowym postępowaniu maksymalna liczba punktów możliwych do uzyskania przez oferenta wynosiła 179 pkt. Komisja konkursowa dokonała wyboru świadczeniodawcy, który uzyskał większą liczbę punktów oceny – P. otrzymało 167 pkt., w tym za kryterium ciągłość 90 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt.), jakość 67 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 17 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 50 pkt.), natomiast za kryterium ceny 10 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt.). Drugi z oferentów biorący udział w przedmiotowym postępowaniu – N. otrzymał 161 pkt., w tym za kryterium ciągłość 90 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 45 pkt.), jakość 61 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 17 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 44 pkt.). natomiast za kryterium ceny 10 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 5 pkt.).
Pogotowie Z. oraz N. podczas postępowania otrzymali taką samą liczbę punktów za kryterium: ciągłości (90 pkt.) oraz ceny (10 pkt.). Kryterium różnicującym te oferty było kryterium jakości (Pogotowie Z. - 67 pkt., N. - 61 pkt.).
W postępowaniu za kryterium jakość oferent mógł uzyskać maksymalnie 79 pkt. P. otrzymało za to kryterium 67 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 17 pkt specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego -50 pkt.), natomiast N. - 61 pkt. (podstawowe zespoły ratownictwa medycznego - 17 pkt., specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego - 44 pkt.).
Elementem różnicującym obie oferty w kryterium jakość jest liczba punktów uzyskana w tym kryterium w odniesieniu do specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego.
W kryterium jakość dotyczącym specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego oferent mógł uzyskać maksymalnie 62 pkt. P. otrzymało za to kryterium - 50 pkt., natomiast N. - 44 pkt.
W postępowaniu konkursowym za kryterium jakości oferent mógł uzyskać maksymalnie 79 pkt. P. otrzymało za to kryterium 67 pkt., natomiast N. - 61 pkt., co oznacza, że odwołujący uzyskał o 6 pkt. mniej niż oferent wybrany w danym postępowaniu, ponieważ odpowiadając na poniżej przedstawione pytanie zawarte w Formularzu Ofertowym - V. Ankiety, a dotyczące specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego oferenci udzielili stosownych odpowiedzi za co przyznano im, przewidzianą zarządzeniem w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, liczbę punktów.
Ww. zarządzenie zostało wydane na podstawie art. 146 ust. 1 pkt. 2 ustawy o świadczeniach, który stwierdza, że Prezes Funduszu określa m.in. kryteria oceny ofert. Tym samym ustalenie, iż podczas postępowania przyznano stosowną liczbę punktów, zgodnie z założeniami określonymi w zarządzeniu w sprawie określenia kryteriów oceny ofert oznacza, że podczas przedmiotowego postępowania nie doszło do naruszenia art. 146 ust. 1 pkt. 2 ustawy o świadczeniach. Również nie mogło dojść do naruszenia art. 147 ustawy o świadczeniach, który wskazuje, iż kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania. Obaj oferenci, biorący udział w przedmiotowym postępowaniu, byli powiadomieni w "Zaproszeniach do wzięcia udziału w rokowaniach'', iż podczas postępowania stosuje się warunki wymagane od świadczeniodawców oraz kryteria oceny spełnienia tych warunków określone m.in. w obowiązującym zarządzeniu w sprawie określenia kryteriów oceny ofert. Jednocześnie należy zauważyć, że w swoich ofertach złożonych do postępowania obaj oferenci złożyli oświadczenia, w których stwierdzili m.in., iż "zapoznali się z przepisami zarządzenia oraz warunkami zawierania umów i nie zgłaszają do nich zastrzeżeń oraz przyjmują je do stosowania". Także analiza postępowania wykazała, iż liczba punktów przydzielonych oferentom nastąpiła zgodnie z założeniami określonymi w zarządzeniu w sprawie określenia kryteriów oceny ofert, dlatego też nic można zgodzić się z twierdzeniem odwołującego, że podczas postępowania nastąpiło naruszenie normy art. 147 ustawy o świadczeniach. Jednocześnie nie jest prawdą, iż podczas przedmiotowego postępowania oferentom przyznano punkty niezgodnie z tabelą - Tab. 1.9.1 - ratownictwo medyczne - specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego znajdującą się w załączniku nr 1 do zarządzenia w sprawie określenia kryteriów oceny ofert, co wykazano powyżej.
W tym miejscu organ zauważył, iż wykazana w tabeli rubryka - procentowy udział danego kryterium - nie jest elementem określającym ilość punktów, którą przyznaje się podmiotowi za spełnienie właściwego kryterium. Wskazana przez odwołującego rubryka - procentowy udział danego kryterium - jest tylko elementem pomocniczym, nie mającym znaczenia przy dokonywaniu oceny ofert. O liczbie punktów, jaką należy przyznać oferentowi, decydują wykazane w tabeli rubryki: maksymalna liczba punktów oceny oraz liczba punktów jednostkowych.
Za nieuzasadniony organ uznał też zarzut naruszenia art. 134 i 148 ustawy o świadczeniach. ponieważ w trakcie przedmiotowego postępowania Fundusz zapewnił równe traktowanie wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy, w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. Wszelkie wymagania, wyjaśnienia i informacje, a także dokumenty związane z postępowaniem udostępnione zostały oferentom na takich samych zasadach. Przystępując do postępowania odwołujący mógł i powinien zapoznać się z warunkami wymaganymi od świadczeniodawców oraz kryteriami oceny ofert, które były dla wszystkich biorących w nim udział jednakowe.
Organ zwrócił również uwagę na fakt, że uwagi dotyczące warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz kryteriów oceny ofert mogą być zgłaszane na etapie konsultacji projektu takich warunków, natomiast ustalone, na podstawie art. 146 ustawy o świadczeniach przez Prezesa Funduszu są wiążące w danym postępowaniu.
Każdy ze świadczeniodawców biorących udział w postępowaniu składa stosowne oświadczenie, iż zapoznał się z warunkami postępowania dotyczącymi zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania. Oświadczenie o powyższej treści zostało złożone przez obydwu oferentów biorących udział w przedmiotowym postępowaniu.
Ustawa o świadczeniach określa zasady postępowania w sprawie zawarcia umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej. Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa zawarta pomiędzy świadczeniodawcą, a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu. Umowa taka może zostać zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w ustawie.
Analiza dokumentacji dotyczącej przedmiotowego wskazuje, iż komisja konkursowa dokonała porównania ofert świadczeniodawców biorących udział w przytoczonym postępowaniu konkursowym zgodnie z kryteriami oceny określonymi w przepisach prawa. Zgodnie z warunkami przedmiotowego postępowania możliwe było wybranie tylko jednej oferty, która uzyskała najwyższą sumaryczną liczbę punktów za poszczególne kryteria oceny ofert. Oferta odwołującego nie została wybrana, gdyż do postępowania złożona została oferta, która uzyskała wyższą ocenę punktową i jako korzystniejsza została wybrana w celu zawarcia umowy.
Organ nie zgodził się nadto z sugestiami odwołującego, iż umowa z dnia [...] lipca 2011 r., dotycząca udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne na obszarze rejonu operacyjnego - Rejon K. wraz z dyspozytornią, została zawarta niezgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, ponieważ została ona zawarta między Dyrektorem [...]OW Funduszu a p. K. G. (osobą fizyczną), w sytuacji, gdy podczas postępowania dokonano wyboru NZOZ – P., nie zaś osoby fizycznej K. G. W tym miejscu organ zauważył, iż do dnia 1 lipca 2011 r., art. 5 pkt. 41 lit. a ustawy o świadczeniach stwierdzał, że świadczeniodawcą jest zakład opieki zdrowotnej wykonujący zadania określone w jego statucie, grupowa praktyka lekarska, grupowa praktyka pielęgniarek lub położnych, osoba wykonująca zawód medyczny w ramach indywidualnej praktyki lub indywidualnej specjalistycznej praktyki. Natomiast, do dnia 1 lipca 2011 r., art. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. Nr 191, poz. 1410, z późn. zm.) wskazywał, że dysponentem jednostki systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego jest zakład opieki zdrowotnej, w którego skład wchodzi jednostka systemu.
W związku z powyższym ogłoszenie dotyczące rokowań o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne na obszarze rejonu operacyjnego - Rejon K. wraz z dyspozytornią zawiera datę publikacji – [...] czerwca 2011 r. Oznacza to, iż ogłoszenie to zostało opublikowane przed dniem 1 lipca 2011 r., co spowodowało, iż w przytoczonym ogłoszeniu do udziału w rokowaniach zaproszono dwóch świadczeniodawców będących zakładami opieki zdrowotnej (NZOZ N. z siedzibą w K. oraz NZOZ - Pogotowie Z. w Z.). Nastąpiło to zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującymi, gdyż art. 5 pkt. 41 lit. a ustawy o świadczeniach, obowiązujący do dnia 1 lipca 2011 r., wskazuje, że świadczeniodawcą jest m.in. zakład opieki zdrowotnej wykonujący zadania określone w jego statucie, natomiast art. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym stwierdza, iż dysponentem jednostki systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego może być wyłącznie zakład opieki zdrowotnej.
Po dniu 1 lipca 2011 r. art. 5 pkt. 41 lit. a ustawy o świadczeniach przyjął brzmienie, z którego wynika, iż świadczeniodawcą jest podmiot wykonujący działalność leczniczą w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej. Natomiast art. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym po dniu 1 lipca 2011 r. stwierdza, że dysponentem jednostki systemu Państwowego Ratownictwa Medycznego jest podmiot leczniczy w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, w którego skład wchodzi jednostka systemu. Jednocześnie zgodnie z art. 205 ustawy z dnia 15 kwietnia 201 1 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654, z późn. zm.) z dniem wejścia w życie ustawy, czyli od dnia 1 lipca 2011 r., niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej stają się przedsiębiorstwami podmiotów leczniczych.
W związku z powyższym organ zauważył, iż art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach stwierdza, że podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu. Natomiast art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej wskazuje, iż podmiotami leczniczymi są:
- przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 i Nr 239, poz. 1593 oraz z 2011 r. Nr 85, poz. 459 i Nr 106, poz. 622) we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej,
- samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej,
- jednostki budżetowe, w tym państwowe jednostki budżetowe tworzone i nadzorowane przez Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, Ministra Sprawiedliwości lub Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, posiadające w strukturze organizacyjnej ambulatorium,
- ambulatorium z izbą chorych lub lekarza podstawowej opieki zdrowotnej,
- instytuty badawcze, o których mowa w art. 3 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. Nr 96, poz. 618),
- fundacje i stowarzyszenia, których celem statutowym jest wykonywanie zadań w zakresie ochrony zdrowia, i których statut dopuszcza prowadzenie działalności leczniczej,
- kościoły, kościelne osoby prawne lub związki wyznaniowe - w zakresie, w jakim wykonują działalność leczniczą.
Organ podkreślił, iż w doktrynie prawa stwierdza się m.in., że "(...) W art. 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447, z późn. zm.) zostało określone, że przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. Natomiast zgodnie z definicją zawartą w art. 431 k.c.: ..Przedsiębiorcą jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna, o której mowa w art. 331 § 1. prowadząca we własnym imieniu działalność gospodarczą lub zawodową" (...)". [Dercz Maciej, Rek Tomasz - Ustawa o działalności leczniczej. Komentarz. ABC, 2012 r.]
W tym miejscu przypomniano, że podczas postępowania wybrano ofertę NZOZ P. Zgodnie z treścią Księgi Rejestrowej Nr [...] N. z dnia [...] lipca 2011 r. oraz z dnia [...] lipca 2011 r. podmiotem, który utworzył NZOZ – P. jest osoba fizyczna – p. K. G.
W związku z powyższym, zgodnie z treścią art. 205 oraz art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej, od dnia 1 lipca 2011 r. NZOZ – P. stal się przedsiębiorstwem podmiotu leczniczego - osoby fizycznej: p. K. G.
Okoliczność ta ma potwierdzenie w treści Księgi Rejestrowej Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. prowadzonej dla podmiotu leczniczego osoby fizycznej: p. K. G. W przytoczonej Księdze Rejestrowej Nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. wskazuje się, iż podmiotem leczniczym jest osoba fizyczna: p. K. G. W przytoczonej Księdze Rejestrowej jako przedsiębiorstwo podmiotu leczniczego określa się N., Z.
Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą (podmiotem leczniczym) a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu. Umowa nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., dotycząca udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju ratownictwo medyczne na obszarze rejonu operacyjnego – R. wraz z dyspozytornią, została zawarta przez p. S. L., [...]OW NFZ z podmiotem leczniczym - osobą fizyczną: p. K. G. Przytoczona umowa została zawarta zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, gdyż stroną tej umowy mógł być podmiot leczniczy, czyli osoba fizyczna: p. K. G., której przedsiębiorstwem jest N. Tym samym sugestia odwołującego, iż umowa nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., została zawarta niezgodnie z przepisami prawa, jest nietrafna, co wykazano powyżej.
Prezes Funduszu zgodnie z art. 7 oraz art. 77 K.p.a. podjął wszelkie kroki do zbadania całości dokumentacji przedmiotowego postępowania i jego oceny, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Analizując zebrany podczas postępowania materiał dowodowy należy stwierdzić, iż powyższe postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, jak i przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa Funduszu, w sposób jednolity dla wszystkich oferentów. Podniesione przez odwołującego zarzuty należy uznać za niezasadne, co wykazano powyżej.
Z ustalonego stanu faktycznego sprawy i jego analizy wynika, że zarówno na etapie części jawnej postępowania, jak i niejawnej, oferta NZOZ - Pogotowie Z., jak i oferta NZOZ Nowy Szpital Powiatu K. były rozpatrywane na tych samych zasadach, zgodnie z przepisami prawa powszechnie obowiązującego, jak i z przepisami wydanymi na ich podstawie przez Prezesa Funduszu.
Postępowanie przeprowadzone przez komisję konkursową było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, a na skutek niedokonania wyboru oferty NZOZ Nowy Szpital Powiatu K. nie doszło do naruszenia jego interesu prawnego. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego i dokonanej analizy porównanie przedmiotowych ofert, postępowanie zostało przeprowadzone zgodnie z kryteriami określonymi przez Prezesa Funduszu, w warunkach poszanowania zasady równego traktowania wszystkich oferentów. Stwierdzając, iż komisja konkursowa nie naruszyła zasad prowadzenia postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej określonych w/w przepisach, należy postanowić jak na wstępie.
14. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję nr [...] Prezesa NFZ z dnia [...] maja 2012 r. złożył N. Sp. z o.o., zarzucając niniejszej decyzji naruszenie:
1) art. 148 pkt 1 i art. 146 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na porównaniu złożonych w postępowaniu ofert z pominięciem kryteriów wskazanych w niniejszym przepisie oraz określonych w zarządzeniach Prezesa NFZ, co skutkowało wadliwym rozstrzygnięciem postępowania;
- art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, w związku z art. 32 Konstytucji RP, poprzez jego niezastosowanie, którego skutkiem było naruszenie zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji,
- art. 147 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez jego niezastosowanie, skutkujące zmianą kryteriów oceny ofert, co skutkowało wadliwym rozstrzygnięciem postępowania,
- art. 12 § 2 K.p.a. w zw. z art. 156 ust. 6 ustawy o świadczeniach, poprzez niewydanie decyzji w przewidzianym ustawą 30 dniowym terminie oraz nieuzasadnione wydłużanie postępowania,
- przepisów postępowania, tj. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu rozważenia argumentacji przedstawionej przez skarżącą oraz wybiórczej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także niewskazaniu przez organ w treści zaskarżonej decyzji powodów, dla których odmówił wiarygodności i prawidłowości argumentom skarżącej dotyczącym sposobu ustalenia maksymalnego wyniku punktowego dla oferty na świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego.
Mając powyższe na uwadze Skarżąca wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Prezesa NFZ nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi przytoczono szczegółową argumentację do zarzutów w niej podniesionych.
15. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
16. WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 2 października 2012 r., w sprawie ze skargi N. Spółka z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012 r. w przedmiocie rozstrzygnięcia postępowania w trybie rokowań w przedmiocie zawarcia umowy o udzielnie świadczeń opieki zdrowotnej, oddalił skargę.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż w skardze zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 12 § 2 k.p.a. w zw. z art. 156 ust. 6 ustawy o świadczeniach, a także prawa materialnego, tj. art. 148 pkt 1 i art. 146 ustawy o świadczeniach, jak również art. 134 ust. 1 (w zw. z art. 32 Konstytucji RP) oraz art. 147 ustawy o świadczeniach.
WSA w Warszawie zaznaczył, że zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o świadczeniach, otwierającym Dział VI ustawy: "Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami", podstawą udzielania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych przez Fundusz jest umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej zawarta pomiędzy świadczeniodawcą a dyrektorem oddziału wojewódzkiego Funduszu. Umowa taka może być zawarta wyłącznie ze świadczeniodawcą, który został wybrany do udzielania świadczeń opieki zdrowotnej na zasadach określonych w niniejszym dziale (ust. 2). Zawieranie przez Fundusz umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej odbywa się po przeprowadzeniu postępowania w trybie konkursu ofert, bądź – jak w rozpatrywanym przypadku – w trybie rokowań, w przypadkach określonych w ustawie (art. 139). Przez rokowania rozumie się tryb zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, w którym prowadzi się postępowanie w sprawie ustalenia ceny i liczby świadczeń opieki zdrowotnej i warunków ich udzielania z taką liczbą świadczeniodawców, która zapewni wybór najkorzystniejszej oferty lub większej liczby ofert oraz sprawny przebieg postępowania, nie mniejszą jednak niż trzech, chyba że ze względu na specjalistyczny charakter świadczeń opieki zdrowotnej lub ograniczoną dostępność do świadczeń jest mniej świadczeniodawców mogących ich udzielać (art. 143). Zgodnie z art. 146 ust. 1 ustawy, Prezes Funduszu określa: 1) przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej; 2) kryteria oceny ofert; 3) warunki wymagane od świadczeniodawców.
Sąd pierwszej instancji wskazał, iż poza delegacją dla Prezesa NFZ oraz ustalonymi w ustawie kryteriami oceny (porównania) ofert ustawa o świadczeniach nie zajmuje się sposobem ustalania wyników postępowania zarówno w trybie konkursu ofert, jak i w trybie rokowań, a ustawa nie określa wskaźników (parametrów) służących temu porównaniu.
W ocenie Sądu sposób ustalania wyników postępowania związanego z porównaniem ofert nie wchodzi w skład materii ustawowej – w rozumieniu ustawy o świadczeniach, problematyka ta stanowi natomiast przedmiot regulacji zawartej w aktach podustawowych, zwykle w zarządzeniach Prezesa NFZ.
WSA zaznaczył, że, o ile kryteria oceny ofert (a nie zasady postępowania) są rzeczywiście ujęte w ustawie o świadczeniach i rozwinięte w odpowiednich zarządzeniach Prezesa NFZ, o tyle sposób ustalania wyników postępowania związanego z porównaniem ofert nie wchodzi w skład materii ustawowej – w rozumieniu ustawy o świadczeniach. Kwestie z tym związane stanowią przedmiot regulacji prawnej zawartej w zarządzeniach Prezesa NFZ, który te zarządzenia również stosuje.
W ocenie Sądu pierwszej instancji ustalenie prawidłowości sposobu ustalania wyników postępowania związanego z porównaniem ofert, w tym również w zakresie ratownictwo medyczne, nie stanowi materii ustawowej; jest to zagadnienie techniczne, pozostawione w wyłącznej kompetencji Prezesa NFZ.
Sposób ustalania wyników postępowania związanego z porównaniem ofert, a zwłaszcza prawidłowość użytych przy tej ocenie parametrów, stanowi również – w ocenie Sądu pierwszej instancji – pozaprawny element rozstrzygnięcia, wykraczający poza kognicję Sądu.
WSA w Warszawie zaznaczył, iż zarzuty skarżącego są nietrafne a Skarżąca przedstawił w istocie zupełnie inną, odmienną od powszechnie używanej, metodę obliczania punktów w odniesieniu do świadczeń w zakresie: ratownictwo medyczne, bazującą właśnie na prymacie określenia procentowego udziału danego kryterium w całej ocenie, wyrażanej wszak – z założenia – w odpowiedniej ilości punktów.
W ocenie Sąd pierwszej instancji w rozpatrywanej sprawie nie naruszono przepisów postępowania, a zwłaszcza art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaniechaniu rozważenia argumentacji przedstawionej przez skarżącą oraz wybiórczej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także art. 12 § 2 k.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
17. Skargę kasacyjną złożył N. sp. z o.o. z siedzibą w K., zaskarżając powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznania skargi oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 151 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 w zw. z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i nieuchylenie wydanej w sprawie zaskarżonej decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. i poprzedzającej jej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2011 r. nieuwzględniającej odwołania od rozstrzygnięcia postępowania nr [...], podczas gdy decyzje te zostały wydane z istotnym naruszeniem przepisów prawa, w tym w szczególności z naruszeniem norm materialnoprawnych i proceduralnych zawartych w:
(i) tj. art. 146 ust. 1 w zw. z art. 148 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej u.ś.o.z.), i utrzymanie w obrocie prawnym decyzji w sposób istotny naruszających prawo, które to naruszenie polegało na porównaniu złożonych w postępowaniu ofert z pominięciem kryteriów wskazanych w tym przepisie oraz określonych w zarządzeniach Prezesa NFZ nr 73/2009/DSOZ z dnia 13 listopada 2009 r. oraz nr 13/2011/DSM z dnia 14 marca 2011;
(ii) art. 147 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i utrzymanie w obrocie prawnym decyzji w sposób istotny naruszających prawo, które to naruszenie polegało na przyjęciu, iż nie miała miejsca zmiana kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców, pomimo iż w niniejszej sprawie do zmiany takiej doszło,
(iii) art. 134 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych i utrzymanie w obrocie prawnym decyzji w sposób istotny naruszających prawo, które to naruszenie polegało na niezachowaniu zasady równego traktowania wszystkich świadczeniodawców oraz zasady prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji poprzez przyjęcie na rzecz jednego z oferentów korzystniejszych kryteriów, niż obowiązujące,
(iv) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niezebranie oraz nierozpatrzenie całości materiału dowodowego w sposób wyczerpujący,
(v) art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów państwa,
(vi) art. 80 i 107 § 3 k.p.a. i błędne przyjęcie, że organ dokonał oceny okoliczności istotnych w sprawie na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego w sprawie materiału oraz wskazał w treści wyżej wymienionych decyzji powody, dla których odmówił wiarygodności prawidłowości argumentów skarżącej dotyczących sposobu ustalania maksymalnego wyniku punktowego dla oferty na świadczenia udzielane przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego,
2) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 141 §4 ustawy p.p.s.a poprzez arbitralne przyjęcie, iż Sąd nie ma podstaw by nie dać wiary wyjaśnieniom organu złożonym w przedmiotowej sprawie bez uzasadnienia dlaczego to należało dać wiarę tym wyjaśnieniom,
3) naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 154 ust. 8 w zw. ust. 6 u.ś.o.z poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na błędnej subsumcji i przyjęcie, iż niniejsza sprawa nie podlega kognicji Sądu, bowiem sposób ustalania wyników postępowania związanego z porównaniem ofert, a zwłaszcza prawidłowość użytych przy tej ocenie parametrów stanowi pozaprawny element rozstrzygnięcia, podczas gdy w niniejszym postępowaniu strona skarżąca nie kwestionuje prawidłowości użytych do oceny parametrów, a przeciwnie, wskazuje, iż obowiązujące parametry nie zostały zachowane w toku postępowania.
4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 134 ust 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (dalej u.ś.o.z.) poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż ustalenie prawidłowości sposobu ustalania wyników postępowania związanego z porównaniem ofert jest zagadnieniem pozaustawowym (technicznym) pozostającym w wyłącznej kompetencji NFZ i co za tym idzie niewpływającym na zasadę równego traktowania wszystkich świadczeniodawców ubiegających się o zawarcie umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oraz obowiązku prowadzenia postępowania w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji,
5) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 146 ust. 1 w zw. z art. 148 u.ś.o.z., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na porównaniu złożonych w postępowaniu ofert z pominięciem kryteriów wskazanych w tym przepisie oraz określonych w zarządzeniach Prezesa NFZ z dnia 13 listopada 2009 r. nr 73/2009/DSOZ, nr 12/2011/DSM z dnia 14 marca 2011, co skutkowało wadliwym rozstrzygnięciem postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono szczegółową argumentację do zarzutów w niej podniesionych.
18. Organ nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.
19. NSA wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2014 r., II GSK 353/13, uwzględnił skargę i uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2012 r., VI SA/Wa 1452/12, w sprawie ze skargi N. Spółki z o.o. w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] i sprawę przekazał WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu prawnym orzeczenia NSA uznał, że w skardze kasacyjnej trafnie podniesiono, że ocena legalności zaskarżonej decyzji i odniesienie się do zarzutów skarżącej spółki nie mogła być ograniczona tylko do tych kwestii, które wskazał Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.
Według oceny NSA: "Nie można również podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, że sposób ustalania wyników postępowania co do wyboru świadczeniodawcy w zakresie porównywania ofert nie wchodzi w skład materii ustawowej, jest zagadnieniem technicznym, pozostającym w wyłącznej kompetencji Prezesa NFZ, który w tej materii wydaje zarządzenie i je stosuje. Takie stanowisko oznacza, że zdaniem Sądu pierwszej instancji sąd administracyjny nie jest właściwy do oceny stosowania regulacji objętych zarządzeniem Prezesa NFZ, pomimo że oczywiste jest stosowanie tych regulacji, a w szczególności porównywanie ofert i ich poszczególne oceny może mieć i ma znaczenie dla oceny, czy nie zostały naruszone podstawowe zasady postępowania.
Nie jest więc wystarczające stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji, że Skarżąca przedstawił odmienną od stosowanej metodę obliczania punktów co do określenia procentowego udziału danego kryterium w całej ocenie, a ocena tego zagadnienia nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego".
W tym stanie rzeczy NSA za zasadny uznał zarzut skarżącej, że oferty zostały porównane z pominięciem kryteriów określonych w ustawie i zarządzeniach Prezesa NFZ, że w toku postępowania nastąpiła zmiana kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców, że nie został rozpatrzony cały materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy oraz że doszło do nierównego traktowania świadczeniodawców i naruszenia zasady uczciwej konkurencji.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga jest zasadna.
2. Mając na uwadze ponowne rozpatrywanie sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazać należy, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nadto zgodnie z tą normą nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
3. Natomiast stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowo administracyjnego, a jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie.
4. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. W jej zakresie może mieścić się zarówno akceptacja, jak i krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym, wyjaśnienie, dlaczego zastosowanie przez organ konkretnych przepisów w danym przypadku uznane zostało przez sąd administracyjny za poprawne lub za błędne i jakie, zdaniem tego sądu, przepisy prawne powinny być zastosowane lub jaka powinna być ich interpretacja, aby rozstrzygnięcie organu administracyjnego mogło być uznane za zgodne z prawem.
Związanie samego sądu administracyjnego w rozumieniu powołanego przepisu, oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem - lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s 219 i n.).
5. Powołane przepisy w sposób jednoznaczny wyznaczają aktualny kierunek postępowania Sądu pierwszej instancji, jak również organu administracji publicznej. Ponadto zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 p.p.s.a. uchyla ją lub stwierdza jej nieważność.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było zatem stosownie do dyspozycji powołanych przepisów dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni w świetle zapadłego w sprawie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 353/15 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu NSA wskazał, że: "Nie można również podzielić stanowiska Sądu pierwszej instancji, że sposób ustalania wyników postępowania co do wyboru świadczeniodawcy w zakresie porównywania ofert nie wchodzi w skład materii ustawowej, jest zagadnieniem technicznym, pozostającym w wyłącznej kompetencji Prezesa NFZ, który w tej materii wydaje zarządzenie i je stosuje. Takie stanowisko oznacza, że zdaniem Sądu pierwszej instancji sąd administracyjny nie jest właściwy do oceny stosowania regulacji objętych zarządzeniem Prezesa NFZ, pomimo że oczywiste jest stosowanie tych regulacji, a w szczególności porównywanie ofert i ich poszczególne oceny może mieć i ma znaczenie dla oceny, czy nie zostały naruszone podstawowe zasady postępowania.
Nie jest więc wystarczające stwierdzenie przez Sąd pierwszej instancji, że Skarżąca przedstawiła odmienną od stosowanej metodę obliczania punktów co do określenia procentowego udziału danego kryterium w całej ocenie, a ocena tego zagadnienia nie mieści się w kognicji sądu administracyjnego".
NSA za zasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej, że oferty zostały porównane z pominięciem kryteriów określonych w ustawie i zarządzeniach Prezesa NFZ, że w toku postępowania nastąpiła zmiana kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców, że nie został rozpatrzony cały materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy oraz że doszło do nierównego traktowania świadczeniodawców i naruszenia zasady uczciwej konkurencji.
6. Zauważyć więc należy, że ocena prawna dokonana przez NSA wskazuje na trafność zarzutów Skarżącej, co do naruszenia przez organ w skarżonej decyzji przepisów postępowania, zwłaszcza tych które normują sposób ustalania wyników postępowania w zakresie wyboru świadczeniodawcy usług medycznych. Przedmiotowa sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia postępowania w trybie rokowań na zawarcie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: ratownictwo medyczne, w zakresie świadczenia udzielane przez podstawowe zespoły ratownictwa medycznego (dwa zespoły) oraz przez specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego (dwa zespoły) na obszarze rejonu operacyjnego Rejon K. wraz z dyspozytornią na okres obowiązywania umowy od dnia 1 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2012 r.
Sąd I instancji, ponownie oceniając skargę po wyroku NSA, zauważa ponadto, że w sytuacji, kiedy skarga zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji został ustalony z uwzględnieniem wymaganych przepisów postępowania, przez co ustalenie to nie było wadliwe albo nie zostało skutecznie podważone.
7. Obowiązkiem organu w przedmiotowej sprawie było więc prawidłowe ustalenie stanu faktycznego zgodnie z przepisami postępowania zawartymi w k.p.a. oraz przepisami, które normują sposób ustalania wyników postępowania w zakresie wyboru świadczeniodawcy usług medycznych.
8. Zgodnie z zasadą zupełności postępowania dowodowego wyrażoną w art. 77 §1 k.p.a., organ obowiązany jest więc zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z zasady tej wynikają, więc dyrektywy dotyczące zarówno sposobu gromadzenia, jak i rozpatrywania materiału dowodowego. Wspomniany przepis wymaga by organ podatkowy, jako "gospodarz" postępowania, zebrał cały materiał dowodowy niezbędny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym organ prowadzący postępowanie nie może pominąć jakiegokolwiek dowodu istotnego dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Pominięcie przez organ dowodu może nasuwać wątpliwości, co do prawidłowości ustalonego stanu faktycznego, jak i trafności oceny innych zebranych w sprawie dowodów w zgodzie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).
W doktrynie podnosi się, że zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywającej treści.
9. Przekładając powyższe na realia przedmiotowej sprawy, w ocenie Sądu, skarżona decyzja Prezesa NFZ nie zawiera prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy, postępowanie dowodowe zawiera liczne błędy, a dodatkowo ocena sprawy przez organ na podstawie zebranych w sprawie dowodów, powiela nieprawidłowe rozumienie regulacji dotyczących sposobu oceny ofert i ustalania liczby punktów, wynikających z tabeli 1.9.1. – "specjalistyczne zespoły ratownictwa medycznego" stanowiącej załącznik nr 1 do Zarządzenia nr 13/2011/DSOZ Prezesa NFZ, mającego zastosowanie w przedmiotowym postępowaniu na zawarcie umowy z NFZ, zwanej dalej "tabelą".
Tabela zawiera wytyczne dotyczące oceny ofert i stanowi uszczegółowienie regulacji zawartej w art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Tabela przewiduje możliwość uzyskania przez oferentów określonej liczby punktów w ramach trzech kategorii kryteriów: (1) kryterium jakości oferowanych świadczeń, (2) ciągłości ich udzielania oraz (3) ceny. Z uwagi na różna wagę poszczególnych kryteriów, tabela określa także udział procentowy każdego kryterium w 100% całkowitego maksymalnego wyniku punktowego oferenta. Procentowy udział dla poszczególnych kryteriów wynosi: (1) 46,81% dla kryterium jakości, (2) 47.87 % dla kryterium ciągłości oraz (3) 5.32% dla kryterium ceny.
Spór w niniejszej sprawie dotyczy sposobu ustalania liczby punktów za personel medyczny w ramach specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego. Tabela określa w tym zakresie szczegółowe parametry oceny, wprowadzając odrębne zasady punktacji w przypadku dysponowania przez oferenta personelem medycznym o kwalifikacjach określonych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz. U. z 2013 r. poz. 757), dalej, również: "u.p.r.m." oraz w przypadku wykazania przez oferenta personelu medycznego o kwalifikacjach określonych w art. 57 u.p.r.m.
Należy zauważyć, że w obu przypadkach, liczba punktów uzyskanych za personel o określonych kwalifikacjach uzależniona jest od procentowego udziału czasu pracy lekarzy spełniających wymagania w danej kategorii w czasie funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego. Zgodnie z treścią kolumny 4 tabeli, maksymalna liczba punktów, jaką może uzyskać oferent dysponujący personelem medycznym o kwalifikacjach określonych w art. 3 ust. 3 u.p.r.m. wynosi 25 punktów.
Natomiast maksymalna liczba punktów za personel medyczny o kwalifikacjach określonych w art. 57 u.p.r.m. wynosi 20 punktów. Ponadto, w ramach kryterium jakości, oferent może uzyskać dodatkowo 5 punktów za niekorzystanie z zapisów art. 63 u.p.r.m., 5 punktów za posiadanie systemu wspomagania dowodzenia obejmującego wszystkie zespoły ratownictwa medycznego, 2 punkty za wyposażenie zespołów ratownictwa medycznego w działający system transmisji zapisu EKG oraz 5 punktów za posiadanie certyfikatu jakości ISO, tj. w sumie dodatkowo 17 punktów (bezsporne). W ramach kryterium ciągłości tymczasem oferent może uzyskać maksymalnie 45 punktów, a w zakresie ceny maksymalnie 5 punktów (bezsporne).
Zarzut Skarżącej nieprawidłowego zastosowania art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej związany jest w niniejszej sprawie z niewłaściwa interpretacją przez Prezesa NFZ zapisów tabeli dotyczących oceny oferty oferenta dysponującego zarówno personelem medycznym o kwalifikacjach określonych w art. 3 ust. 3 u.p.r.m., jak i personelem o kwalifikacjach określonych w art. 57 u.p.r.m.
Organ wskazał, że oceniając jakość świadczeń oferowanych przez oferenta komisja konkursowa jest uprawniona do przyznania oferentowi za personel maksymalnie 50 punktów (23 punktów za personel o kwalifikacjach określonych w art. 3 ust. 3 u.p.r.m., 20 punktów za personel o kwalifikacjach określonych w art. 57 u.p.r.m. oraz 5 punktów za niekorzystanie z zapisów ustaw o Państwowym Ratownictwie Medycznym.
10. W ocenie Sądu przyjęty przez organ sposób przyznawania punktów jest niezgodny z treścią tabeli. Interpretacja organu, zakładająca możliwość uzyskania przez oferenta w ramach kryterium jakości maksymalnie 50 punktów za wykazany personel powoduje, iż zapisy tabeli dotyczące procentowego udziału danego kryterium w ogólnej sumie punktów oraz zapisy dotyczące maksymalnej ilości punktów możliwych do uzyskania w danym kryterium stoją ze sobą w sprzeczności. Takie rozumienie treści tabeli jest nieprawidłowe.
Według Sądu Skarżąca zasadnie podnosi, że pomimo tak szczegółowego wyliczenia zasad punktacji z uwzględnieniem kryterium procentowego, Prezes NFZ w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że procentowy udział danego kryterium jest tylko elementem pomocniczym nie mającym znaczenia przy dokonywaniu oceny ofert. Powyższe stanowisko jest niedopuszczalne, albowiem ocena kwalifikacji personelu oferenta ma na celu ustalenie, czy oferent będzie w stanie udzielać świadczeń opieki zdrowotnej odpowiedniej jakości. Jakość udzielanych świadczeń jest w tym przypadku naturalnie powiązana z poziomem wykształcenia personelu medycznego, który ich udziela. Jeżeli zatem w danym zespole ratownictwa medycznego uczestniczy lekarz o kwalifikacjach określonych w art. 3 ust. 3 u.p.r.m., to co do zasady daje to podstawę do stwierdzenia, iż świadczenia udzielone przez taki zespól będą lepszej jakości niż świadczenia udzielone przez zespół, w którym uczestniczy lekarz o kwalifikacjach określonych w art. 57 ustawy. Stąd też, zgodnie z treścią tabeli punktacja za dysponowanie personelem o w/w kwalifikacjach jest odpowiednio zróżnicowana. Skoro ocena punktowa kwalifikacji personelu udzielającego świadczeń ma na celu ustalenie, czy oferent gwarantuje udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na odpowiednim poziomie, to udział w zespole lekarza, posiadającego kwalifikacje, o których mowa w art. 3 ust. 3 przedmiotowej ustawy już taką gwarancję daje. Nieracjonalnym jest zatem przyznawanie oferentowi dodatkowych punktów za to, iż w tym samym czasie w zespole świadczeń będzie udzielał także lekarz posiadający kwalifikacje, o których mowa w art. 57 u.p.r.m., gdyż nie gwarantuje to w żaden sposób lepszej jakości świadczenia. O jakości świadczenia decydować będą bowiem kwalifikacje najlepiej wykształconego lekarza.
Z tego też względu Sąd uznał zarzuty za zasadne i stwierdził, że przyjęta przez Prezesa NFZ interpretacja zapisów tabeli i zastosowany sposób wyliczenia punktów jest nieprawidłowa. Prowadzi bowiem do naruszenia zasad uczciwej konkurencji, poprzez faworyzowanie podmiotów, w których zatrudniani są lekarze o różnych kwalifikacjach i dyskryminację świadczeniodawców korzystających z usług wyłącznie najlepiej wykwalifikowanego personelu. Tym samym, przedstawiona przez Prezesa NFZ i stanowiąca podstawę ustalenia wyniku postępowania w niniejszej sprawie zasada ustalania wyniku punktowego oferentów, narusza wprost art. 134 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
10. W ocenie Sądu przyjęty przez Prezesa NFZ i Dyrektora NFZ sposób ustalania punktacji za personel w ramach kryterium ceny jest sprzeczny z ww. Założeniami ustawy o świadczeniach zdrowotnych. Pozwala on na uzyskanie przez oferenta więcej niż określony przez Prezesa NFZ w załączniku do zarządzenia procentowo udział danego kryterium w ogólnym wyniku punktowym. Tym samym, przyjmując takie rozwiązanie możliwa byłaby sytuacja, w której oferta podmiotu, który uzyskał w ramach kryterium ciągłości mniejszą niż 45 liczbę punktów, ale wykazał, iż świadczenia będą udzielane jednocześnie przez lekarzy posiadających kwalifikacje, o których mowa w art. 3 ust. 3 u.p.r.m. oraz posiadających kwalifikacje, o których mowa w art. 57 w/w ustawy, uzyskałaby większa liczbę punktów niż oferta podmiotu zapewniającego w 150% czasu funkcjonowania zespołu prace lekarzy o kwalifikacjach, o których mowa w art. 3 ust. 3 u.p.r.m.
Tym samym, w takim postępowaniu mogłaby zostać wyłoniona oferta świadczeniodawcy nie zapewniającego dostatecznie ciągłości udzielania świadczeń i oferującego świadczenia o niższej jakości, co w świetle przytoczonej wyżej argumentacji należałoby uznać za sprzeczne z założeniami i ideą postępowania konkursowego i celami Funduszu, a także za naruszenie normy wynikającej z art. 148 pkt 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej.
11. W ocenie Sądu skarżąca zasadnie podnosi, że ustalenie liczby punktów za personel medyczny powinno odbywać się na zasadzie uzupełnienia punktacji, a nie na zasadzie jej powielania. Oznacza to, iż w pierwszej kolejności należałoby ustalić procentowy udział czasu pracy lekarzy o kwalifikacjach określonych w art. 3 ust. 3 u.p.r.m. oraz punktację za personel o takich kwalifikacjach. Następnie, należy ustalić procentowy udział czasu pracy lekarzy o kwalifikacjach określonych w art. 57 u.p.r.m. i ustalić punktację za personel o tych kwalifikacjach, przy czym suma procentowego udziału czasu pracy lekarzy o kwalifikacjach określonych w art. 3 ust. 3 u.p.r.m. oraz procentowego udział czasu pracy lekarzy o kwalifikacjach określonych w art. 57 u.p.r.m. w czasie funkcjonowania specjalistycznych zespołów ratownictwa medycznego powinna wynosić najwyżej 100%.
Zarządzenie Prezesa NFZ nr 54/2011/DZOZ z dnia 30 września 2011 r. wyłącza dopuszczalność wskazywania łącznego procentowego udziału czasu pracy lekarzy, niezależnie od kwalifikacji, powyżej 100%. Niniejsze potwierdza argumentację zasadną Skarżącej, iż ocena ofert (przyznanie punktów) nie mogła nastąpić w oderwaniu od procentowego udziału każdego kryterium. Wobec tego nieuwzględnienie tego faktu przez Prezesa NFZ, w ramach kontroli postępowania na skutek wniesionego odwołania przez skarżącą, stanowi rażące naruszenie przepisów prawa i zasad obliczania punktów, które przez Prezesa NFZ zostały ustalone w przedmiotowej tabeli załącznika nr 1 do zarządzenia Prezesa NFZ Nr 13/2011/DSOZ.
12. Zgodnie z treścią art. 147 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, kryteria oceny ofert i warunki wymagane od świadczeniodawców są jawne i nie podlegają zmianie w toku postępowania. Stosując sposób oceny ofert odmienny od wynikającego wprost z treści ogłoszenia o konkursie (rokowaniach). [...] Oddział Wojewódzki NFZ, jak i kontrolujący postępowanie Prezes NFZ zmienili warunki oceny ofert, czym naruszono w/w przepis ustawy. Treść tabeli jest jednoznaczna w zakresie sposobu ustalania liczby punktów za poszczególne kryteria. Z tego też względu, oferent przystępujący do postępowania miał prawo liczyć na to, że jego oferta zostanie oceniona w sposób wynikający wprost z przytoczonych w ogłoszeniu aktów. Zastosowanie przez organizatora konkursu zasad punktacji jedynie pozornie zbieżnych z treścią ustalonych kryteriów oceny ofert, a pozostających w istocie w sprzeczności z tymi kryteriami, stanowi zmianę warunków postępowania, niedopuszczalną z punktu widzenia art. 147 w/w ustawy.
13. Wniesienie odwołania od wyniku postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej spowodowało wszczęcie w tym przedmiocie postępowania administracyjnego. Od tego momentu Dyrektor [...]OW NFZ i Prezes NFZ działali jako organy administracji publicznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 października 2005 r., III SA/Wa 1876/2005). Z tego też względu przy wydaniu decyzji rozstrzygających odwołanie, organy powinni kierować się zasadami obowiązującymi przy rozpoznawaniu spraw administracyjnych, wynikającymi z przepisów K.p.a. Wobec tego organy zobowiązane były w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materia dowodowy, w tym także zakładając poprawność zarzutów skarżącej. Tymczasem. Prezes NFZ ograniczył się jedynie do przedstawienia swojego sposobu interpretacji zapisów tabeli, nic odnosząc się w żaden sposób w treści rozstrzygnięcia do argumentacji Odwołującego. Tym samym organ naruszył art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Stanowisko Prezesa NFZ, że procentowy udział danego kryterium jest tylko elementem pomocniczym, który nie ma znaczenia przy dokonywaniu oceny ofert nie zostało w żaden sposób uzasadnione. Prezes NFZ nie odniósł się do przedstawionego przez skarżącą stanowiska, jedynie lakonicznie stwierdzając cel pomocniczy określenia procentowego udziału danego kryterium w w/w załączniku do zarządzenia (w/w tabeli). W ocenie Sądu Skarżąca zasadnie wskazuje, że skoro zarządzenie zawierało kryterium procentowego udziału, to była to okoliczność istotna, którą organy obu instancji nic powinny pominąć przy rozpoznawaniu odwołania skarżącej jak i na etapie postępowania w przedmiocie zawarcia umowy.
14. Przedstawiona przez Prezesa NFZ argumentacja dotycząca oświadczenia oferentów o zapoznaniu się z warunkami postępowania dotyczącymi zawierania umów oraz niezgłoszenia do nich zastrzeżeń i przyjęcia ich do stosowania, jest bez znaczenia w okolicznościach niniejszej sprawy, skoro nie ma żadnych skutecznych procedur umożliwiających skarżącej kwestionowanie ww. warunków. Narodowy Fundusz Zdrowia jako monopolista na rynku świadczeń zdrowotnych finansowych ze środków publicznych kształtuje w sposób dowolny zasady przeprowadzania postępowań i warunki zawieranych umów, narzucając ich treść świadczeniodawcom. Niniejsze jednakże nie wyklucza prawa do weryfikacji przez oferentów zaakceptowanych w ramach danego postępowania warunków i kryteriów jego przeprowadzenia pod względem zgodności z przepisami prawa i zasadami uczciwej konkurencji.
15. Wobec powyższych nieprawidłowości w przeprowadzeniu postępowania w trybie rokowań i niezgodnego z zasadami tego postępowania oraz przepisami w/w ustawy, wyboru oferty NZOZ Pogotowie Z., zarzuty skargi odnośnie naruszenia przepisów postępowania okazały się zasadne.
Mając więc na względzie istotne wady, którymi obarczone było postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy w przedmiotowej sprawie Sąd uznał, że bez ich usunięcia i bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób zupełny, nie jest możliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W tym stanie rzeczy ustosunkowywanie się przez Sąd do pozostałych argumentów skargi, mających charakter merytoryczny byłoby na obecnym etapie postępowania przedwczesne.
16. Rozpatrując sprawę ponownie Organ zastosuje się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w wyroku.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na zasadzie art. 152 p.p.s.a., zaś o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło