VI SA/Wa 3280/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika w sprawie ze skargi L. R. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2015 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu L. R. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. L. R. (dalej też jako skarżący) wniósł w niniejszej sprawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Z informacji podanych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF) wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Skarżący otrzymuje emeryturę w kwocie 2075 złotych miesięcznie oraz uzyskuje dochód z tytułu umowy zlecenia sięgający kwoty 1 116 złotych miesięcznie. Skarżący podkreślił, że oboje z żoną przewlekle chorują, co przekłada się na szereg wydatków na leczenie. Mając na uwadze, że oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego, skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku w terminie 14 dni poprzez nadesłanie: a. wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku, jeżeli nie posiadają rachunków bankowych, zobowiązano skarżącego do złożenia w zakreślonym powyżej terminie stosownego oświadczenia), b. wyjaśnienia, czy z uwagi na niewskazanie jakichkolwiek dochodów przez żonę skarżącego, posiada ona status osoby bezrobotnej. W takim przypadku zobowiązano skarżącego do przedstawienia zaświadczenia z właściwego Powiatowego Urzędu Pracy o zarejestrowaniu żony w ewidencji osób bezrobotnych. Przedmiotowe wezwanie po uprzednim dwukrotnym awizowaniu w dniach 12 i 22 lutego 2016 r., z uwagi na fakt, iż nie zostało podjęte w terminie, urząd pocztowy zwrócił do Sądu. Stosownie do postanowień art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej też jako p.p.s.a.), w razie, gdy nie jest możliwe ani doręczenie właściwe, ani zastępcze pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej lub w urzędzie gminy. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w powyższym terminie, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu. W niniejszej sprawie spełniono powyższe wymogi, bowiem przesyłka została dwukrotnie awizowana a zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono w pocztowej skrzynce oddawczej. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, iż doręczenie przedmiotowego zarządzenia skarżącemu nastąpiło dnia 26 lutego 2016 r. W konsekwencji termin do przedłożenia żądanych dokumentów upłynął w dniu 11 marca 2016 r. Skarżący tymczasem do chwili obecnej żądanych dokumentów nie przedstawił. Tymczasem zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Stosownie natomiast do treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, w szczególności nie wyjaśnił, czy posiada rachunki bankowe oraz, ewentualnie, jaki jest ich stan, brak było możliwości ustalenia, czy wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W konsekwencji fakt niedopełnienia obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia oraz dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (tak też wynika z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt I OZ 895/09). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało postanowić jak w sentencji.