VI SA/Wa 3290/24
WyrokWSA w Warszawie2025-02-28
Skład orzekający: Magdalena Maliszewska, Andrzej Nogal, Maciej Borychowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy umieszczenie nośnika reklamowego i reklam na wyświetlaczu elektronicznym w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi, w tym nad chodnikiem przylegającym do budynku, stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej zgodnie z ustawą o drogach publicznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że umieszczenie nośnika reklamowego i reklam na wyświetlaczu elektronicznym w pasie drogowym bez zezwolenia zarządcy drogi, nawet jeśli znajduje się nad chodnikiem przylegającym do budynku, stanowi podstawę do wymierzenia kary pieniężnej. Wystarczające dowody, w tym opinia geodety, protokoły kontroli i dokumentacja fotograficzna, potwierdziły zajęcie pasa drogowego i jego wymiary, co uzasadnia zastosowanie art. 40 ust. 12 ustawy o drogach publicznych.Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta m.st. W. wymierzającą spółce karę pieniężną za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi poprzez umieszczenie nośnika reklamowego i reklam na wyświetlaczu elektronicznym. Spółka kwestionowała ustalenia faktyczne dotyczące granic pasa drogowego i zajęcia go przez reklamę, domagając się dopuszczenia dodatkowych dowodów i powołując się na znikomość wagi naruszenia. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i prawny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 28 lutego 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Nogal Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) Protokolant starszy referent Agnieszka Stefańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2025 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 31 lipca 2024 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2024 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "organ", "SKO w W."), działając na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2018 r., poz. 570) oraz art. 40 ust. 12 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 645, dalej: "u.d.p."), po rozpatrzeniu odwołania C. [...]Sp. z o.o. (dalej: "spółka", "skarżąca") od decyzji Prezydenta m.st. W. (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") nr [...]z dnia [...] marca 2023 r. w przedmiocie wymierzenia spółce kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego (drogi powiatowej) ul. [...] w rej. nr [...] bez zezwolenia zarządcy drogi, w dniach [...],[...], [...], [...], [...] stycznia, [...], [...], [...], [...], [...] lutego, [...], [...] oraz [...] marca 2022 r. poprzez umieszczenie w nim reklam emitowanych na wyświetlaczu elektronicznym o pow. 2,91 m2, natomiast w dniach [...], [...], [...], [...] stycznia, [...], [...], [...], [...] lutego, [...] oraz [...]marca 2022 r. poprzez umieszczenie w nim nośnika o pow. 0,39 m2 i ustalenia kary pieniężnej w wysokości 16.014,00 zł, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchyliło zaskarżoną decyzję w części dot. jej pkt 1 i 2 i w tym zakresie orzekło co do istoty wymierzając spółce karę pieniężnej za zajęcie pasa drogowego (drogi powiatowej) ul. [...] w rej. nr [...] bez zezwolenia zarządcy drogi, w dniach [...], [...],[...], [...],[...] stycznia, [...], [...],[...], [...], [...] lutego, [...], [...] oraz [...] marca 2022 r. poprzez umieszczenie w nim reklam emitowanych na wyświetlaczu elektronicznym o pow. 2,91 m2, natomiast w dniach [...], [...], [...], [...], [...] stycznia, [...], [...], [...], [...] lutego, [...] oraz [...] marca 2022 r. poprzez umieszczenie w nim nośnika o pow. 0,39 m2 i ustaliło karę pieniężną wysokości 15.753,00 zł, zaś w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy (dalej: "zaskarżona decyzja").
Zaskarżona decyzja została wydana w ustalonym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu [...] października 2020 r. uprawniony geodeta dokonał pomiaru elektronicznego nośnika reklamowego za pomocą tachimetru elektronicznego Leica TS 06 plus nr ser. [...] w oparciu o istniejące punkty osnowy geodezyjnej oraz założoną osnowę pomiarową. W wyniku pomiaru stwierdzono, że elektroniczny nośnik reklamowy zajmuje pas drogowy ul. [...]. Rzut poziomy nośnika znajduje się w całości w pasie drogowym ul. [...] stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...]. W przedmiotowej sprawie zakres pasa drogowego wyznacza granica tej działki z działką ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], na której posadowiony jest budynek w ostrej granicy z działką drogową. W trakcie przeprowadzonej kontroli pasa drogowego ul. [...] w rej. nr [...] w dniu [...] stycznia 2022 r. oraz kontroli przeprowadzanych w dniach następnych przez pracowników Wydziału Kontroli Pasa Drogowego Zarządu Dróg Miejskich nie stwierdzono, aby przedmiotowy nośnik należący spółki w jakikolwiek sposób zmienił swoje położenie względem działki ew. nr [...] z obrębu [...]. Podczas kontroli wykonano dokumentację fotograficzną oraz sporządzono protokół nr [...]. Kolejne kontrole przeprowadzone w dniach [...],[...],[...], [...], [...]stycznia, [...],[...],[...],[...],[...] lutego, [...],[...] oraz [...] marca 2022 r. potwierdziły nielegalne funkcjonowanie reklam emitowanych na wyświetlaczu elektronicznym, czego dowodem jest karta kontroli oraz dokumentacja fotograficzna sporządzone przez pracowników Wydziału Kontroli Pasa Drogowego.
Pismem z [...] kwietnia 2022 r. Zarząd Dróg Miejskich zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zajęcia pasa drogowego oraz pouczył o treści art. 10 k.p.a.
Strona, korzystając z przysługującego jej uprawnienia, pismem z [...] kwietnia 2022 r., przedstawiła stanowisko w sprawie, w którym wnosiła o powtórzenie czynności kontrolnych, dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z wypisu i wyrysu z rejestru gruntów, dokumentów zawartych w operatach technicznych Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, opinii biegłego geodety oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii Stowarzyszenia Geodetów Polskich z [...] września 2019 r. i [...] lipca 2019 r., w przedmiocie zakresu i źródeł niezbędnych do rozstrzygania spraw dotyczących instalacji tablic i urządzeń reklamowych na budynkach położonych bezpośrednio przy granicy lub bliskiej odległości od granicy.
Postanowieniem z [...] września 2022 r. organ I instancji odmówił powtórzenia czynności kontrolnych, dopuszczenia dowodu z opinii biegłego geodety oraz opinii Stowarzyszenia Geodetów Polskich. Jednocześnie postanowił dopuścić dowód z wypisu i wyrysu z rejestru gruntów oraz dokumentów zawartych w operatach technicznych Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego.
Decyzją z [...] marca 2023 r. nałożył na spółkę karę pieniężną w kwocie 16014,00 złotych za zajęcie pasa drogowego (drogi powiatowej) ul. [...] w rej nr [...] w dniach [...],[...],[...],[...],[...]stycznia, [...],[...],[...], [...], [...] lutego, [...], [...]oraz [...] marca 2022 r. poprzez umieszczenie w nim reklam emitowanych na wyświetlaczu elektronicznym o powierzchni 2,91 m2, natomiast w dniach [...], [...], [...], [...] stycznia, [...], [...], [...], [...] lutego, [...] oraz [...] marca 2022 r. poprzez umieszczenie w nim nośnika o powierzchni 0,39 m2 bez zezwolenia zarządcy drogi. W podstawie prawnej wskazał art. 104 i art. 107 k.p.a., art. 20 pkt. 8, art. 40 ust. 12 pkt. 1 i ust. 13 w związku z art. 40d ust. 2 u.d.p., uchwałę Rady m. st. Warszawy Nr XXXIV/1023/2008 z dnia 29 maja 2008 r. w sprawie statutu Zarządu Dróg Miejskich oraz na podstawie uchwały Rady m. st. Warszawy Nr XXXI/666/2004 z dnia 27 maja 2004 r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych na obszarze m. st. W., z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych (Dziennik Urzędowy Województwa Mazowieckiego z 2004 r. Nr 148, poz. 3717 ze zm.).
Od wskazanej decyzji spółka wniosła odwołanie.
Ponownie rozpoznając sprawę SKO w W. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dot. jej pkt 1 i 2 i w tym zakresie orzekło co do istoty wymierzając spółce karę pieniężnej za zajęcie pasa drogowego (drogi powiatowej) ul. [...] w rej. nr [...] bez zezwolenia zarządcy drogi, w dniach [...], [...],[...], [...],[...]stycznia, [...], [...],[...], [...], [...] lutego, [...], [...]oraz [...] marca 2022 r. poprzez umieszczenie w nim reklam emitowanych na wyświetlaczu elektronicznym o pow. 2,91 m2, natomiast w dniach [...], [...], [...], [...], [...] stycznia, [...], [...], [...], [...] lutego, [...] oraz [...] marca 2022 r. poprzez umieszczenie w nim nośnika o pow. 0,39 m2 i ustaliło karę pieniężną wysokości 15.753,00 zł, zaś w pozostałym zakresie zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. Przyczyna takiego rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że na dołączonej do akt sprawy płycie CD brak jest zdjęć z dnia [...] stycznia 2022 r. za który zarządca drogi wymierzył karę za reklamę. W karcie kontroli pasa drogowego z dnia [...] stycznia 2022 r. widnieje adnotacja "Elektroniczny wyświetlacz reklamowy o zm. treści funkcjonuje.", natomiast brak jest jednoznacznej informacji czy reklama tego dnia była wyświetlana. W związku z powyższym SKO w W. uznało, że należało orzec reformatoryjnie i za dzień [...] stycznia 2022 r. wymierzyć karę pieniężną za sam nośnik reklamowy według następującego wyliczenia: (i) reklama wyświetlana na wyświetlaczu elektronicznym: 2,91 m2 (powierzchnia zajęcia) x 10,00 zł (stawka za 1 m2 dziennie) powiększona 10-kiotnie x 53 dni zajęcia = 15.423,00 zł; (ii) nośnik reklamowy: 1,00 m2 (powierzchnia zajęcia) x 3,00 zł (stawka za 1 m2 dziennie) powiększona 10-krotnie x 11 dni zajęcia = 330,00 zł. Łącznie: 15.753,00 zł
Przechodząc do uzasadnienia decyzji w zakresie istnienia podstaw do nałożenia kary pieniężnej organ szczegółowo opisał okoliczności faktyczne sprawy oraz przetoczył przepisy prawa, mające zastosowanie w sprawie. Odwołując się do definicji pasa drogowego (art. 4 pkt 1 u.d.p.) organ wskazał, że w ramach pasa drogowego zawiera się droga, drogą zaś jest zarówno jezdnia, jak i chodnik. Umieszczenie reklamy nad chodnikiem bez zezwolenia zarządcy drogi implikuje nałożenie kary pieniężnej z tytułu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Organ podkreślał, że w sytuacji gdy budynek przylega do chodnika, który jest częścią drogi dzielącą budynek od innych obiektów, urządzeń i jezdni oczywiste jest, że granica pasa drogowego biegnie po ścianie/obrysie/froncie tego budynku i wszystko co wystaje/wchodzi w przestrzeń nad chodnikiem, należy uznać za umieszczone w pasie drogowym. Działka ewidencyjna nr [...] obr. [...]opisana użytkiem "dr" – drogi stanowi pas drogowy ul. [...], zatem nie ma podstaw do innego określenia granic pasa drogowego.
Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii struktury budynku i elementów wysuniętych, gzymsu, wychodzących na zewnątrz oraz załączonych opinii sporządzonych na zlecenie spółki przez Stowarzyszenie Geodetów Polskich oraz A. B. organ uznał prezentowane w nich stanowisko za błędne. Odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych podkreślał, że "linia zabudowy" jest linią, której nie może przekroczyć obrys obiektu budowlanego trwale połączonego z gruntem. Nową linię zabudowy wyznacza się wyłącznie od strony drogi publicznej, przy czym linia zabudowy nie dotyczy drugorzędnych elementów budynku takich jak okap, gzyms, balkon. Tym samym opinia przedstawiona przez spółkę odnosząca się do gzymsów a nie linii zabudowy, w ocenie organu, pozostaje bez wpływu na treść decyzji. Z mapy zasadniczej oraz opinii geodezyjnej wraz z zawartym w niej szkicu pomiaru nośnika reklamowego – sporządzonego przez uprawnionego geodetę A. C. – jednoznacznie wynika, że sporny nośnik reklamowy zamontowany na budynku przy ul. [...] w rej. nr [...] wykracza poza linie graniczne działki ewidencyjnej nr [...] obr. [...], wchodząc tym samym w pas drogowy ul. [...] w rej. nr [...] działka ewidencyjna nr [...] obr. [...].
Zdaniem organu zgromadzone w sprawie dowody niezbicie potwierdzają zarówno przebieg pasa drogowego, jak i jego zajęcie pasa przez nośnik spółki. Na szkicu geodeta A. C. zaznaczył granicę pasa drogowego i wrysował nośnik reklamowy. Nośnik znajduje się w całości w pasie drogowym. Skoro pas drogowy wyznacza zasięg działania ustawy o drogach publicznych oraz zasięg kompetencji zarządcy drogi, a działka ewidencyjna jest obszarem jednorodnym pod względem prawnym, to linie graniczne, o których mowa w obu definicjach muszą się pokrywać.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów odwołania organ wskazał, że żadna z map dla celów projektowych czy dla celów prawnych nie jest obligatoryjnym elementem decyzji wydanej na podstawie art. 40 ust. 12 u.d.p. i nie ma podstaw, by stosować do niej takie rygory, jakie są konieczne w typowych postępowaniach administracyjnych, w których mapa jest załącznikiem obowiązkowym. Domaganie się zatem mapy dla celów prawnych w niniejszym postępowaniu nie ma uzasadnienia. SKO w W., wbrew twierdzeniom spółki, uznało, że w niniejszej sprawie dla ustalenia przebiegu granic pasa drogowego nie jest również niezbędna "książka drogi", gdyż nie jest ona dokumentem wyznaczającym granice pasa drogowego.
Odpierając zarzut dotyczący doliczenia ramki przy obliczeniu powierzchni nośnika organ stwierdził, że ramka elektronicznego wyświetlacza nośnika reklamy widoczna dla użytkownika drogi jest częścią składową nośnika reklamy jako jego element konstrukcyjny. Powierzchnie ramki należy zatem uwzględnić w wyliczeniach powierzchni reklamy. Podkreślał również, że nie miał obowiązku informowania strony o terminach kontroli. Takie działanie, w ocenie SKO w W., niweczyłoby cel kontroli, bowiem umożliwiałoby demontaż reklamy przed przeprowadzeniem działań kontrolnych. SKO w W. wskazało, że w aktach sprawy znajduje się również dokumentacja fotograficzna obiektu. Potwierdza ona istnienie nośnika w tym samym miejscu, brak śladów demontażu. Spółka nie przytoczyła, poza negowaniem stanowiska organów administracji publicznej, dowodów na demontaż obiektu między dniami kontroli pasa drogowego. W aktach sprawy znajduje się płyta CD obrazująca nośnik w poszczególnych dniach zajęcia. Zarzut braku udowodnienia, że reklamy widniały w dniach wskazanych w decyzji a nośnik umieszczono w pasie drogi pomiędzy dniami kontroli jest zatem niesłuszny. Pozwalało to, uwzględniając zasady doświadczenia życiowego oraz logiki, na wyciągnięcie wniosku, że obiekt reklamowy znajdował się w pasie drogowym nieprzerwanie. Za dni, w których nie dokonano kontroli pasa drogowego, ustalono karę jedynie za rzut nośnika. Czas funkcjonowania reklam oraz istnienie nośnika w czasie wskazanym w zaskarżonej decyzji zostały udokumentowane. Zarządca drogi nie jest też obligowany do dokumentowania istnienia obiektu każdego dnia, za który wymierzono karę. W ocenie organu brak było również podstaw do zastosowania przepisu art. 189f k.p.a.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie spółka zaskarżyła w całości decyzję SKO w W. z [...] lipca 2024 r., zarzucając naruszenie następujących przepisów:
a) art. 80 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w niniejszej sprawie rzeczywiście doszło do zajęcia pasa drogowego bez stosownego zezwolenia właściwego zarządcy drogi przez nośnik reklamowy skarżącej, podczas gdy z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy, nie sposób tego jednoznacznie stwierdzić, co skutkowało naruszeniem art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p.,
b) art. 81a § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakładającej administracyjną karę pieniężną, podczas gdy w sprawie wystąpiły niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, gdyż organ nie dysponował urzędowym dokumentem geodezyjnym aktualnym na dzień wydania decyzji, z którego wynikałby w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości przebieg granicy pasa drogowego oraz nie była wskazana kolizja reklamy z tym pasem i takiego dokumentu nie uzyskano na etapie postępowania odwoławczego,
c) art. 40 ust. 12 w zw. z art. 4 pkt 1 (błędnie wskazane ust. 1) u.d.p. poprzez przyjęcie, iż reklama zajmowała pas drogowy, podczas gdy brak jest jednoznacznego ustalenia granic pasa drogowego,
d) art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 k.p.a. poprzez:
• niewykazanie przebiegu granic pasa drogowego,
• brak powołania się na ustalone granice pasa drogowego wraz z datą, od której takie granice obowiązują, a także podstawy prawnej ich wytyczenia,
• brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie,
• niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy,
• nienależyte uzasadnienie decyzji
i w konsekwencji błędne wydanie decyzji w przedmiocie nałożenia na spółkę kary za zajecie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi,
e) art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wymierzenie kary skarżącej, podczas gdy waga rzekomego naruszenia prawa przez skarżącą była znikoma. Skarżąca zaprzestała rzekomego naruszenia prawa, zatem organ, po tym jak w sposób prawidłowy ustaliłby zajęcie pasa drogowego (co w ocenie skarżącej, mając na uwadze stan prawny i faktyczny przebiegu granicy pasa drogowego nie jest możliwe), powinien odstąpić od nałożenia kary administracyjnej.
Formułując powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i rozważenie przez Sąd uchylenie decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie od SKO w W. zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych i 17 zł tytułem uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Spółka wniosła o przeprowadzenie rozprawy.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty na poparcie przytoczonych wyżej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę SKO w W. podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm. dalej: "P.p.s.a.").
Stosownie do art. 145 § 1 P.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę tylko wówczas, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (1a), naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (1b), inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (1c), a także wówczas, gdy stwierdza nieważność decyzji (postanowienia) z przyczyn określanych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach bądź z tych przyczyn stwierdza wydanie decyzji (postanowienia) z naruszeniem prawa.
Podkreślenia wymaga również, że stosownie do powołanych wyżej przepisów Sąd nie bada zaskarżonej decyzji pod względem jej celowości czy słuszności.
Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.d.p., pas drogowy jest to wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga. Pas drogowy, w myśl art. 39 ust. 1 u.d.p., jako strefa ruchu drogowego podlegająca szczególnej ochronie prawnej objęta jest rozlicznymi zakazami co do sposobu jego wykorzystania. Przede wszystkim samowolne zajmowanie pasa drogowego przez podmiot inny niż zarządca drogi działający w celu budowy, przebudowy, remontu lub ochrony drogi jest niedopuszczalne (art. 40 ust. 1 u.d.p.). Zabronione jest bowiem dokonywanie jakichkolwiek czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. Zajęcie pasa drogowego jest natomiast możliwe, w myśl art. 40 ust. 1 i 2 u.d.p., po uzyskaniu, w formie decyzji administracyjnej, zgody zarządcy drogi. Naruszenie zakazu zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi obciążone jest odpowiedzialnością karno-administracyjną. Zgodnie bowiem z art. 40 ust. 12 u.d.p., za zajęcie pasa drogowego zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty, która byłaby należna, gdyby zajęcie stanowiło realizację zezwolenia (art. 40 ust. 4 i 6 u.d.p.). Opłata ta stanowi rezultat mnożenia powierzchni zajętego pasa drogowego oraz obowiązujących lokalnie stawek w tym zakresie.
Zastosowanie zatem w przedmiotowej sprawie art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p. jest dopuszczalne, w sytuacji gdy organy ustalą, że sporne urządzenie reklamowe wraz z wyświetlaczem reklamowym znajdowało się w pasie drogowym i że zajęcia pasa drogowego dokonała skarżąca, nie mając zezwolenia zarządcy drogi. Konieczne było także ustalenie powierzchni obiektu zajmującego pas drogowy oraz liczby dni zajmowania pasa drogowego bez zezwolenia.
W ocenie Sądu, granica pasa drogowego ul. [...] w rej. nr [...] w W. oraz nieruchomości, na elewacji której umieszczono sporne urządzenie reklamowe, została w sposób wystarczający i przekonujący ustalona dowodami zgromadzonymi w sprawie. W aktach administracyjnych znajdują się: protokół z kontroli pasa drogowego z [...] stycznia 2022 r. oraz z dnia [...] lutego 2022 r. (k. 13 i 15 akt administracyjnych); karty kontroli zajęcia pasa drogowego w kolejnych dniach objętych decyzją (k. 21 – 29 akt administracyjnych), a także dokumentacja fotograficzna, w tym na nośniku CD. Na załączonym do akt wydruku z mapy zasadniczej w skali 1:500 oznaczono przebieg pasa drogowego oraz miejsce usytuowania nośnika reklamowego. W aktach jest także wyrys z mapy ewidencyjnej w skali 1:1000 oraz wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że działka ewidencyjna nr [...] stanowi drogę. Ponadto w aktach administracyjnych znajduje się sporządzona przez geodetę uprawnionego A. C. opinia geodezyjna dotycząca usytuowania spornego nośnika reklamowego w pasie drogowym ul. [...], której integralną część stanowi mapa usytuowania tegoż nośnika w pasie drogowym w skali 1:250.
W protokole kontroli pasa drogowego z [...] stycznia 2022 r. i [...] lutego 2022 r. stwierdzono zajęcie pasa drogowego w rejonie ul. [...]w rejonie Al. [...], działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...]przez elektroniczny wyświetlacz reklamowy C. [...] ze zmienną treścią reklamową o wymiarach 2,91 m² oraz rzut poziomy nośnika reklamowego o powierzchni 0,39 m². Na załączonych 9 kartach kontroli uwidoczniono datę kontroli, zwięzły opis stanu kontroli, dane osoby kontrolującej oraz jej podpis. W opisie stanu kontroli nadmieniona została informacja, iż nośnik reklamowy ze zmienną treścią reklamową funkcjonuje. W opisie każdej karty kontroli zamieszczona została informacja, iż kontrola dotyczy zajęcia przedmiotowego pasa drogowego (ul. [...]). Potwierdzeniem kontroli, są również wykonane i dołączone do akt sprawy zdjęcia. Dokumenty te potwierdzają, że pas drogowy był zajmowany w dniach [...], [...],[...], [...],[...]stycznia, [...], [...],[...], [...], [...] lutego, [...], [...]oraz [...] marca 2022 r. poprzez umieszczenie w nim reklam emitowanych na wyświetlaczu elektronicznym o pow. 2,91 m2, natomiast w dniach [...], [...], [...], [...], [...] stycznia, [...], [...], [...], [...] lutego, [...] oraz [...] marca 2022 r. poprzez umieszczenie w nim nośnika o pow. 0,39 m2. W oparciu o te środki dowodowe organ, po korekcie ustaleń dotyczących [...] stycznia 2022 r. za który karę pieniężną wymierzono za sam nośnik reklamowy, prawidłowo przyjął i wymierzył skarżącej karę za zajęcie pasa drogowego przez reklamę oraz przez sam nośnik reklamowy.
Z dokumentów tych w sposób niebudzący wątpliwości Sądu wynika, że elektroniczny nośnik reklamowy należący do skarżącej zajmuje pas drogowy w ul. [...] (działka ewidencyjna nr [...], obręb [...]). W sposób bardzo jasny obrazuje to przede wszystkim dokument sporządzony przez uprawnionego geodetę, tj. mapa usytuowania nośnika reklamowego w pasie drogowym w skali 1:250, na której zaznaczony został zarówno przebieg pasa drogowego ul. [...], jak też usytuowanie urządzenia reklamowego względem tego pasa drogowego. Określa więc linię graniczną pasa drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.d.p. oraz kolizję umieszczonej w tym pasie reklamy. Położenie urządzenia reklamowego zostało odwzorowane na mapie usytuowania nośnika sporządzonej przez geodetę uprawnionego. Powyższe wskazuje na zamieszczenie reklamy nad pasem drogowym, określa też powierzchnię zajęcia pasa drogowego. W ocenie Sądu okoliczność, że ww. mapa została sporządzona przez geodetę uprawnionego powoduje, że posiada ona szczególną moc dowodową. Tym samym, powyższy dokument wraz z pozostałymi wymienionymi powyżej dowodami pozwalają na jednoznaczne ustalenie, że w niniejszej sprawie doszło do zajęcia przez skarżącą pasa drogowego przez sporny nośnik/reklamy o wskazanej w zaskarżonej decyzji powierzchni oraz okresie.
W ocenie Sądu, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak jest podstaw do przyjęcia, wbrew twierdzeniom skarżącej, by po stronie organu zaistniała konieczność jego uzupełnienia lub poszerzenia o dodatkowe dowody mające potwierdzać przebieg linii granicznej pasa drogowego oraz faktu posadowienia nośnika reklamowego skarżącej w spornym pasie drogowym. Organy obu instancji dokonały analizy okoliczności istotnych dla ustalenia, że doszło do zajęcia pasa drogowego w rozumieniu art. 4 pkt 1 i art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p., w sposób wystarczający, przeprowadziły też niezbędne dowody. Ustalenia organu na okoliczność usytuowania reklam w granicy pasa drogowego oraz ich powierzchni są jednoznaczne i spójne. Mają one potwierdzenie, w opisanym powyżej, zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym.
Sąd nie podziela także stanowiska skarżącej, że jedynym dokumentem, który może wykazać prawidłowość usytuowania obiektu reklamowego i granic pasa drogowego jest mapa do celów prawnych. W tym zakresie wielokrotnie wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny, również w sprawach dotyczących skarżącej, wyjaśniając, że nie w każdym przypadku konieczne jest wykorzystywanie dowodów z dokumentów sporządzonych w sposób określony w rozporządzeniu Ministra Rozwoju z dnia 18 sierpnia 2020 r. w sprawie standardów technicznych wykonywania geodezyjnych pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych oraz opracowywania i przekazywania wyników tych pomiarów do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. z 2022 r. poz. 1670, z późn. zm.), w tym mapy do celów prawnych, o której mowa w § 24-29 tego rozporządzenia. Wprawdzie rozporządzenie to przewiduje stosowanie określonych w nim standardów również na potrzeby "typowych postępowań sądowych i administracyjnych" (§ 1 i § 24 ust. 1), jednak nie sposób przyjąć, aby skutkowało to – w wymiarze uniwersalnym, niezależnie od okoliczności konkretnej sprawy – całkowitą dyskwalifikacją i pozbawieniem mocy dowodowej innych dowodów niż dokumenty opracowane wedle reguł wynikających z powołanych przepisów rozporządzenia, skoro rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności wymaga, aby w toku postępowania organy podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy, dopuszczały przy tym jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, zaś szeroka formuła postępowania dowodowego wyklucza możliwość stosowania formalnej teorii dowodowej, według której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie za pomocą określonego środka dowodowego (por. wyroki NSA: z 1 marca 2022 r., sygn. akt II GSK 2664/21 i z 11 stycznia 2023 r., sygn. akt II GSK 515/22). W ocenie Sądu, ustawa o drogach publicznych nie nakłada szczególnych rygorów dowodowych dla ustalenia okoliczności stanowiących podstawę do nałożenia kary z art. 40 ust. 12. Z treści tego przepisu wynika, że kara jest nakładana za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi. Oznacza to, że zarządca drogi, prowadząc postępowanie o nałożenie kary za zajęcie pasa drogowego, jest obowiązany ustalić pas drogowy dla danej kategorii drogi. W tym zakresie może posłużyć się wszelkimi dowodami – zgodnie z treścią art. 75 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z 11 maja 2023 r., sygn. akt II GSK 80/21). Oczywiście, ustalenie granic pasa drogowego nie może być dowolne, co nie oznacza, że ma być dokonywane w sposób w jaki domaga się tego skarżąca.
W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych. W szczególności, jak już wyżej wskazano, ustalono granice pasa drogowego i wskazano usytuowanie nośnika reklamowego. Materiał dowodowy sprawy wyraźnie wskazuje, że przedmiotowy nośnik znajdował się w pasie drogowym ul. [...] (działka ewidencyjna nr [...] obręb [...]) w W.. Tym samym nie można zarzucić organom naruszenia powołanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11, art. 77, art. 80, art. 81a § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim organy zebrały i rozpatrzyły w sposób wnikliwy materiał dowodowy oraz na jego podstawie ustaliły stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością (art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.). Następnie rozstrzygnęły sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) oraz w sposób czytelny wyjaśniły przyczyny podjętego rozstrzygnięcia (art. 11 k.p.a.). Z akt sprawy wynika, że skarżąca została także zawiadomiona, w trybie art. 10 k.p.a. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się w sprawie tegoż materiału. Ponadto zaskarżona decyzja zawiera niezbędne elementy, wskazane w art. 107 § 1 k.p.a., a także uzasadnienie faktyczne i prawne, które czyni zadość normie art. 107 § 3 k.p.a. Organ wskazał bowiem m.in. fakty które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł oraz wyjaśnił podstawę prawną decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Z tych samych względów za niezasadne należy uznać zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 40 ust. 12 w zw. z art. 4 pkt 1 u.d.p., poprzez przyjęcie, iż reklama zajmowała pas drogowy, podczas gdy brak jest jednoznacznego ustalenia granic pasa drogowego. Jak wskazano powyżej, organ w prawidłowy sposób wykazał w niniejszej sprawie zajęcie przez skarżącą pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, a takie zajęcie pasa drogowego podlega karze pieniężnej na podstawie art. 40 ust. 12 u.d.p.
W niniejszej sprawie wysokość kary pieniężnej została prawidłowo wyliczona przez organ, w sposób określony w art. 40 ust. 12 u.d.p. z uwzględnieniem stawek wynikających z uchwały Rady m.st. Warszawy z 27 maja 2004 r. Nr XXXI/666/2004. Za każdy dzień naruszenia pasa drogowego przez reklamy emitowane na monitorach i wyświetlaczach elektronicznych oraz w formie ruchomych obrazów wymierzono skarżącej karę według stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego (drogi powiatowej) w wysokości przewidzianej w poz. 23 załącznika nr 3 do ww. uchwały Rady m. st. Warszawy oraz przez nośnik reklamowy według stawki opłaty za zajęcie pasa drogowego w wysokości przewidzianej w poz. 19 załącznika nr 3 do ww. uchwały Rady m. st. Warszawy.
Niezasadny jest także zarzut dotyczący naruszenia art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., bowiem słusznie organ przyjął, że w sprawie brak było podstaw do odstąpienia od nałożenia kary i poprzestania na pouczeniu. Zgodnie z tym przepisem, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. W sprawie nie została spełniona przede wszystkim przesłanka znikomości wagi naruszenia, gdyż skarżąca zajmuje się w sposób profesjonalny reklamą, nie podjęła starań celem uzyskania stosownego zezwolenia zarządcy drogi. Nie podjęła także żadnych czynności, które pozwoliłyby na upewnienie się, czy wybrana przez nią lokalizacja na umieszczenie reklamy nie nastąpi w granicach pasa drogowego. Reklama w pasie drogowym może stanowić o niebezpieczeństwie dla ruchu drogowego z uwagi na możliwość przyciągnięcia uwagi uczestników tego ruchu, a tym samym wpłynąć na zmniejszenie bezpieczeństwa tych uczestników. Dodatkowo należy wskazać, że jeżeli wymierzenie skarżącej wielu kar pieniężnych za umieszczanie w pasie drogowym licznych reklam bez zezwolenia zarządcy drogi, nie doprowadziło do zaprzestania naruszenia prawa, tym bardziej poprzestanie na pouczeniu nie odniosłoby w tych realiach żadnego skutku.
Na marginesie, w kontekście zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., Sąd wskazuje, że sprawa dotycząca zajęcia przez Skarżącą pasa drogowego w zakresie zajęcia pasa drogowego ul. [...] w rejonie nr [...], działka ewidencyjna nr [...], obręb [...] w W. nie jest pierwszą, która była przedmiotem rozpoznania WSA w Warszawie (np. wyrok: z 10 października 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 4105/23; z dnia 19 października 2023 r., sygn. akt VI SA/Wa 4103/23; z dnia 15 listopada 2023 r. sygn. akt VI SA/Wa 4456/23; z dnia 2 lipca 2024 r. sygn. akt VI SA/Wa 1067/24; z dnia 28 sierpnia 2024 r., sygn. akt VI SA/Wa 1830/24). We wszystkich tych sprawach WSA w Warszawie oddalił skargi strony. Powyższe jednoznacznie potwierdza, że skarżąca nie zaprzestała naruszania prawa. Jednocześnie ustalenia dokonane przez organy (potwierdzone przez WSA w Warszawie w ww. wyrokach) przeczą stanowisku strony, iż waga jej zachowania miała znikomy charakter.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Wszystkie orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło