VI SA/Wa 3297/13
PostanowienieWSA w Warszawie2014-05-12
Skład orzekający: Tomasz Sałek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która odnotowała stratę za ubiegły rok obrotowy, ale systematycznie zwiększa przychody ze sprzedaży usług, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie może zostać zwolniona z kosztów sądowych, jeśli nie wykaże braku dostatecznych środków na ich pokrycie. Sama strata bilansowa i niski stan rachunku bankowego nie są wystarczające, gdy spółka generuje znaczące przychody i ponosi inwestycje rozwojowe. W przypadku przedsiębiorców, kluczowe dla oceny zdolności płatniczych są przychody, a nie tylko dochód, a także możliwość pozyskania środków od udziałowców lub zarządu.Stan faktyczny
Spółka B. Sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych, powołując się na stratę za ubiegły rok obrotowy w wysokości ponad 200 tys. zł i niski stan rachunku bankowego. Spółka rozpoczęła działalność w marcu 2012 r., poniosła znaczące koszty na zakup kas fiskalnych, ale odnotowuje systematyczny wzrost sprzedaży usług i zatrudnia 265 osób. Analiza rachunku bankowego wykazała regularne wpłaty od udziałowca i prezesa zarządu, a także pokrywanie kosztów obsługi prawnej.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania B. Sp. z o.o. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Tomasz Sałek po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym p o s t a n a w i a: odmówić przyznania B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
B. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej też jako skarżąca, spółka) - reprezentowana przez adwokata [...], wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi.
W uzasadnieniu wniosku powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną odnotowaniem straty za ubiegły rok obrotowy w wysokości 206.720,83 zł oraz aktualny stan jej rachunku bankowego, na którym znajdują się środki w kwocie 448,06 zł.
W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie 206.720,83 zł. Natomiast z dokumentów nadesłanych przez skarżącą wynika, że w roku 2012 spółka poniosła stratę w kwocie 206.720,83 zł przy przychodzie w wysokości 310.354,30 złotych.
W sprawozdaniu z działalności skarżącej za rok 2012 wskazano, że na przestrzeni poszczególnych miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług [...] na rzecz osób fizycznych, co jednoznacznie dobrze rokuje na działalność spółki w roku 2013.
Z dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania z działalności spółki za 2012 rok, nadesłanych do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1196/13, wynika, że skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą w marcu 2012 r., zatrudniła 265 osób, osiągnęła przychód netto ze sprzedaży usług [...] w wysokości 287.682,75 zł, a odnotowana strata finansowa netto w kwocie 224.462,53 zł jest związana z zakupem 273 sztuk kas fiskalnych (niezbędnych ze względu na rodzaj prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej) za kwotę netto 109.473 zł.
Skarżąca przedstawiła również wyciąg z rachunku bankowego za okres od 29 czerwca 2013 r. do 30 września 2013 r., na którym saldo końcowe wyniosło 237,11 zł.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów.
Oceniając stan majątkowy skarżącej należy mieć na względzie, że działalność gospodarczą rozpoczęła w marcu 2012 r., a poniesiona przez nią strata w roku ubiegłym wynikała z zakupu 273 sztuk kas fiskalnych niezbędnych do prowadzenia tego rodzaju działalności (tj. usługi [...] dla osób fizycznych i firm). Jednocześnie skarżąca odnotowuje systematyczny wzrost sprzedaży świadczonych usług, co oznacza brak poważnych zagrożeń dla jej działalności (p. pkt 5 dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania z działalności spółki za 2012 rok ). Podkreślić należy, że o braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania przez osobę prawną nie może świadczyć przywoływany przez stronę skarżącą niski dochód, bądź też odnotowywana strata z prowadzonej działalności gospodarczej, w sytuacji w której skarżąca poniosła inwestycje w rozwój prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w postaci wyżej przedstawionego zakupu 273 kas fiskalnych. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 lutego 2010 r. (sygn. akt I FZ 10/10), w przypadku przedsiębiorców, a do takich należy skarżąca spółka, miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że strona skarżąca uzyskuje przychody i że przychody te kształtują się na wysokim poziomie (przychód netto na koniec 2012 r. wyniósł 287.682,75 zł), oraz że skarżąca spółka rozwijając się zatrudniła 265 osób. Bilans przychodów i kosztów tworzony jest tymczasem na potrzeby rozliczeń podatkowych, na podstawie których trudno oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Gdyby bowiem brać pod uwagę jedynie dochody strony skarżącej, należałoby stwierdzić, że jej działanie w obrocie profesjonalnym jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro prowadzi nierentowną działalność
Ponadto analiza transakcji dokonywanych na rachunku bankowym skarżącej spółki wskazuje, że jedynych lecz regularnych wpłat na ten rachunek dokonują dwie osoby: E. B. będący jedynym udziałowcem skarżącej spółki (kwoty od 5000 do 10.000 zł) oraz I. N., zajmujący stanowisko Prezesa Zarządu skarżącej spółki (kwoty 4200 złotych i 8 300 złotych), co sugerowałoby, że wszelkie przychody spółki pochodzące ze sprzedaży towarów i usług wpłacane są na konto ww. osób ewentualnie przekazywane są im przez pracowników spółki w formie gotówkowej. Powyższe czyni niejasnym faktyczny stan środków pieniężnych posiadanych przez spółkę.
Ponadto ze środków zgromadzonych na tym rachunku spółka pokrywa koszty obsługi prawnej – przykładowo w dniu [...] lipca 2013 roku w kwocie 4 100 złotych. W ocenie rozpoznającego wniosek brak jest przeciwwskazań do pokrycia przez skarżąca z posiadanych środków także kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż skarżąca nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych, w szczególności, iż na aktualnym etapie postępowania sprowadzają się one do obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 400 zł.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło