VI SA/Wa 331/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw rozpatrywania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu komorniczego, powołanej zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu komorniczego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu M. G. przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. We wniosku o przyznanie prawa pomocy (złożonym na urzędowym formularzu PPF r.) skarżący M. G. zażądał zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest jedynym żywicielem rodziny. Małżonka skarżącego jest zarejestrowana w Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Jest ona również osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym i wymagającą opieki (choruje na cukrzycę). Skarżący podał też, że jego wynagrodzenie w kwocie 2.030 zł netto jest jedynym źródłem utrzymania jego i żony, a po opłaceniu rachunków, leków i raty kredytu, małżonkom pozostaje na życie 700 zł. Jako składniki majątku skarżący wymienił o dom o powierzchni 75 m kw oraz oszczędności w kwocie 300 zł. Dodał, iż jest zadłużony względem Gazowni K. oraz posiada zobowiązania z tytułu umów kredytowych. W wykonaniu zarządzenia referendarza sądowego, pismem Sądu z dnia [...] grudnia 2015 r., skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez przedstawienie następujących dokumentów w terminie 14 dni: a) odpisów zeznań podatkowych skarżącego i jego małżonki za rok 2014, ewentualnie dokumentów potwierdzających wysokość dochodów uzyskanych przez nich w tym okresie (np. zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego), b) zaświadczenia pracodawcy skarżącego o wysokości jego miesięcznego wynagrodzenia za pracę, c) zaświadczenia z właściwego powiatowego urzędu pracy o zarejestrowaniu małżonki skarżącego w ewidencji osób bezrobotnych (ze wskazaniem ewentualnego okresu pobierania zasiłku), d) dokumentów potwierdzających podaną w rubryce 11 formularza wniosku informację o udzielonych skarżącemu kredytach oraz miesięcznych wydatkach związanych z ich spłatą (np. kopie umów o udzieleniu kredytów oraz harmonogramy spłaty rat tych kredytów), e) dokumentów potwierdzających podaną w rubryce 5 formularza wniosku informację o zadłużeniu skarżącego względem gazowni (ze wskazaniem wysokości zadłużenia), f) wyciągów ze wszystkich posiadanych przez skarżącego oraz jego małżonkę rachunków bankowych (w tym lokat i kont dewizowych) z okresu ostatnich trzech miesięcy, obejmujących wszystkie operacje dokonywane na rachunkach w ww. okresie, g) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń (np. opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, telefon; koszty zakupu leków). Powyższe wezwanie Sądu skarżący odebrał osobiście [...] grudnia 2015 r. i dotychczas go nie wykonał. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Wydanie 2, Warszawa 2006, s. 504; por. także postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2005 r., OZ 944/04, niepubl.). W tym miejscu podkreślić należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy oraz stan majątkowy osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). Jeżeli oświadczenia składane we wniosku o przyznanie prawa pomocy okażą się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzą wątpliwości, Sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym brak współpracy ze strony podmiotu ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy skutkuje uznaniem, że nie wykazał on zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 246 § 1 p.p.s.a., koniecznych dla przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2009 r., sygn. akt II FZ 91/09, LEX nr 550327). Wobec nieprzedstawienia żądanych dokumentów, nie można stwierdzić, iż M. G. nie jest w stanie pokryć pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i małżonki. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.