VI SA/Wa 3313/13

PostanowienieWSA w Warszawie2014-02-28

Skład orzekający: Joanna Kruszewska - Grońska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która odnotowała stratę finansową w poprzednim roku obrotowym, ale jednocześnie generuje przychody i dokonuje inwestycji rozwojowych, może zostać zwolniona z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych, mimo odnotowania straty finansowej w poprzednim roku obrotowym. Sąd uznał, że dla oceny zdolności płatniczej przedsiębiorcy miarodajny jest przychód, a nie tylko dochód, zwłaszcza gdy spółka generuje przychody, dokonuje inwestycji rozwojowych i zatrudnia pracowników. Ponadto, sposób zasilania rachunku bankowego spółki oraz niepełne przedłożenie wymaganych dokumentów bankowych uniemożliwiło jednoznaczną ocenę jej sytuacji finansowej.
Stan faktyczny
Spółka B. P. Spółka z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, wskazując na stratę finansową w poprzednim roku obrotowym i niski stan rachunku bankowego. Spółka rozpoczęła działalność w marcu 2012 r., odnotowała stratę w 2012 r. związaną z zakupem kas fiskalnych, ale jednocześnie systematycznie rosła jej sprzedaż usług. Sąd analizował przedłożone dokumenty finansowe, w tym wyciągi z rachunku bankowego, zeznania podatkowe i bilans spółki.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono B. P. Spółce z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. P. Spółki z o.o. z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi B. P. Spółki z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym p o s t a n a w i a: odmówić B. P. Spółce z o.o. z siedzibą w W. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. We wniosku o przyznanie prawa pomocy strona skarżąca – B. P. Spółka z o.o. z siedzibą w W. (reprezentowana przez adwokata M. K.) wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie posiada środków finansowych na opłacenie skargi, podnosząc, iż aktualny stan jej rachunku bankowego wynosi 448,06 zł, a za ubiegły rok odnotowała stratę w wysokości 206.720,83 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach skarżąca podała, iż wysokość kapitału zakładowego spółki wynosi 5.000 zł, wartość środków trwałych to 0 zł, a strata za ostatni rok obrotowy według bilansu zamknęła się w kwocie 206.720,83 zł. Natomiast z dokumentów, nadesłanych przez skarżącą w dniu [...] lutego 2014 r., wynika, że w roku 2012 spółka poniosła stratę w kwocie 206.720,83 zł przy przychodzie w wysokości 310.354,30 zł (kopia zeznania [...] za rok podatkowy 2012 [...]). Bilans na dzień 31 marca 2013 r. przedłożony do akt sprawy o sygn. VI SA/Wa 1196/13 [...] wskazuje, iż zarówno aktywa spółki, jak i jej pasywa osiągnęły wartość 8.484,56 zł (na koniec roku obrotowego 2012 wartość aktywów i pasywów wynosiła po 54.378,10 zł). W trzecim kwartale bieżącego roku spółka nabyła towary i usługi o wartości 115.479 zł netto (deklaracja dla podatku od towarów i usług za 3. kwartał 2013 r. [...]). W sprawozdaniu z działalności skarżącej za rok 2012 [...] wskazano, że na przestrzeni poszczególnych miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług [...], co jednoznacznie dobrze rokuje na działalność spółki w roku 2013. Według dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania z działalności spółki za 2012 rok, nadesłanych do sprawy o sygn. akt VI SA/Wa 1196/13 [...], skarżąca rozpoczęła działalność gospodarczą w marcu 2012 r., zatrudniła 265 osób, osiągnęła przychód netto ze sprzedaży usług [...] w wysokości 287.682,75 zł, a odnotowana strata finansowa netto w kwocie 224.462,53 zł jest związana z zakupem 273 sztuk kas fiskalnych (niezbędnych ze względu na rodzaj prowadzonej przez skarżącą działalności gospodarczej) za kwotę netto 109.473 zł. Skarżąca przedstawiła również wyciągi z rachunku bankowego za okresy: od [...] do [...] lipca 2013 r. [...], od [...] do [...] sierpnia 2013 r. [...] oraz od [...] do [...] września 2013 r. [...], na którym saldo końcowe zamknęło się w kwocie 237,17 zł. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie prawnej, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści powyższego przepisu wynika, iż ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym musi on przedstawić Sądowi argumentację, która potwierdzałaby jego niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie tych kosztów. Oceniając stan majątkowy skarżącej należy mieć na względzie, że działalność gospodarczą rozpoczęła w marcu 2012 r., a poniesiona przez nią strata w roku ubiegłym wynikała z zakupu 273 sztuk kas fiskalnych niezbędnych do prowadzenia tego rodzaju działalności [...]. Jednocześnie skarżąca odnotowuje systematyczny wzrost sprzedaży świadczonych usług, co oznacza brak poważnych zagrożeń dla jej działalności (vide pkt 5 dodatkowych informacji i objaśnień do sprawozdania z działalności spółki za 2012 rok ). Podkreślić w tym miejscu należy, iż o braku dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania przez osobę prawną nie może świadczyć przywoływany przez stronę skarżącą niski dochód, bądź też odnotowywana strata z prowadzonej działalności gospodarczej, w sytuacji, w której skarżąca poczyniła inwestycje na rozwój prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej w postaci zakupu 273 kas fiskalnych. W postanowieniu z dnia 25 lutego 2010 r. (sygn. akt I FZ 10/10) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że w przypadku przedsiębiorców (a do takich należy skarżąca) miarodajną dla oceny ich zdolności płatniczych nie jest kategoria "dochodu" (rozumianego jako nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania), lecz "przychodu". Istnieją bowiem legalne instrumenty podatkowe pozwalające na równoważenie kosztów i przychodów, tak by w końcowym rozliczeniu obciążenie podatkowe zminimalizować, czy też w ogóle je wyeliminować. Do instrumentów takich należą choćby zwolnienia podatkowe, dokonywanie zakupów i inwestycji w odpowiednim okresie, obniżenie dochodu przez przesunięcie kosztów w czasie, amortyzacja majątku trwałego. Istotniejsze zatem jest to, że strona skarżąca uzyskuje przychody i że przychody te kształtują się na wysokim poziomie (przychód netto na koniec 2012 r. wyniósł 287.682,75 zł) oraz że skarżąca spółka rozwijając się zatrudniła 265 osób. Bilans przychodów i kosztów tworzony jest tymczasem na potrzeby rozliczeń podatkowych, na podstawie których trudno oceniać realne korzyści z prowadzenia działalności gospodarczej w sensie ekonomicznym. Gdyby bowiem brać pod uwagę jedynie dochody strony skarżącej, należałoby stwierdzić, że jej działanie w obrocie profesjonalnym jest nielogiczne i nieopłacalne, skoro prowadzi nierentowną działalność. Ponadto analiza transakcji dokonywanych na rachunku bankowym skarżącej wskazuje, że rachunek ten jest zasilany wyłącznie wpłatami dokonywanymi przez jedynego udziałowca skarżącej spółki – E. B. oraz prezesa zarządu I. N. (kwoty od kilku tysięcy złotych do 20.000 zł). Natomiast nie są na nim gromadzone przychody spółki pochodzące ze sprzedaży towarów i usług. Powyższe czyni niejasnym faktyczny stan środków pieniężnych posiadanych przez spółkę. Zaakcentować również należy, że ze środków znajdujących się na tym rachunku spółka pokrywa koszty obsługi prawnej przekraczające 4.000 zł w skali miesiąca, a także koszty ochrony wynoszące średnio ok. 2.000 zł miesięcznie. Zauważyć przy tym wypada, iż analizowane wyciągi przedstawiają transakcje bankowe dokonywane w następujących okresach: od [...] do [...] lipca 2013 r., od [...] do [...] sierpnia 2013 r. oraz od [...] do [...] września 2013 r. Tymczasem zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] stycznia 2014 r. pełnomocnik spółki został m.in. zobowiązany do nadesłania w terminie 14 dni wyciągów z posiadanych przez skarżącą spółkę rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy, obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (vide pismo Sądu z dnia [...] stycznia 2014 r.). Powyższe wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu [...] stycznia 2014 r., a zatem powinien on nadesłać wyciągi z rachunków bankowych spółki za okres od [...] października 2013 r. do [...] grudnia 2013 r. Natomiast przedłożone do akt sprawy wyciągi bankowe dotyczą wyłącznie wybranych – znacznie wcześniejszych niż to wskazano w wezwaniu – okresów, a nadto nieobejmujących nawet pełnego miesiąca. W świetle powyższych okoliczności uznać należy, iż skarżąca nie wykazała, że nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie postępowania sprowadzają się do wpisu sądowego od skargi w kwocie 400 zł. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło