VI SA/Wa 3324/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.) Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 maja 2016 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę w całości Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej: "GITD") decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., nazywanej dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 22, art. 92 a ust. 1 - 6, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 200lr. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.), lp. 5.3.1 i lp. 5.3.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, art. 4, art. 8, art. 10, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006) - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez stronę od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [..] lipca 2015r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.300 zł utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Zaskarżoną decyzją nałożono na P. sp. z o.o. z siedzibą w W. karę pieniężną w wysokości 1.300 zł (słownie: jeden tysiąc trzysta) złotych. Podstawę faktyczną skarżonego rozstrzygnięcia stanowiło skrócenie dziennego czasu odpoczynku kierowcy o czas do jednej godziny oraz za każdą rozpoczętą kolejną godzinę. Powyższe ustalono podczas kontroli drogowej samochodu ciężarowego marki M. o nr rej. [...] wraz z naczepą marki F. o nr rej. [...], przeprowadzonej w dniu [..] kwietnia 2015r., w miejscowości R. na drodze wojewódzkiej nr [...]. Zatrzymanym pojazdem kierował P. Ł. który w chwili kontroli wykonywał krajowy transport drogowy rzeczy w imieniu przedsiębiorstwa P. sp. z o.o. z siedzibą w W. Przebieg i wynik kontroli utrwalono w protokole kontroli nr [...] z dnia [...].04.2015r. Na podstawie powyższych ustaleń [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dnia [...].07.2015r. wydał decyzję nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 1.300 zł (słownie: jeden tysiąc trzysta) złotych. Strona złożyła odwołanie od tej decyzji. Skarżący podniósł, iż wydana decyzja opiera się na błędnych przesłankach merytorycznych oraz zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem: -art. 92 b ustawy o transporcie drogowym, - art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 w związku z art. 75, art. 77, art. 78, art. 80 i art. 81 kpa. Podniesiono, iż organ I instancji nie wziął pod uwagę wyjaśnień strony, jak również niesłusznie nie uwzględnił wniosku o ponowne przesłuchanie kierowcy. Strona podała, iż kierowca omyłkowo zaznaczył na swojej karcie kierowcy "dyspozycyjność" choć miał wtedy czas wolny, ponieważ wracał do miejsca zamieszkania służbowym pojazdem po wykonaniu zlecenia przewozowego w H. Skarżący uważa, iż przesłuchanie kierowcy dokonane podczas kontroli drogowej nie wyjaśniło wszystkich okoliczności sprawy. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] października 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ centralny podniósł, że stosownie do art. 92 a ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 do 10 000 złotych za każde naruszenie. Organ wskazał, że zgodnie z art. 92 a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć 10 000 złotych. Stosownie zaś do art. 92 a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1 oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy. Zgodnie z art. 92 b ust. 1-2 ustawy o transporcie drogowym, nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił: 1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów: a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, c) Umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087); 2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego. Organ odwoławczy podkreślił, że za naruszenie przepisów, o których mowa w ust. 1, karze grzywny, na zasadach określonych w art. 92, podlega kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie tych naruszeń. Zgodnie natomiast z art. 92 c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h ustawy o transporcie drogowym obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) i rozporządzenia WE nr 561/2006. Organ podał, że na podstawie art. 8 ust. 1 - 5 i 8 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, kierowca korzysta z dziennego i tygodniowego okresu odpoczynku. W każdym 24 godzinnym okresie po upływie poprzedniego dziennego okresu odpoczynku lub tygodniowego okresu odpoczynku kierowca musi wykorzystać kolejny dzienny okres odpoczynku. Jeśli część dziennego okresu odpoczynku zawarta w 24 godzinnym okresie wynosi co najmniej 9 godzin, ale mniej niż 11 godzin, wówczas ten dzienny okres odpoczynku uznaje się za skrócony dzienny okres odpoczynku. Dzienny okres odpoczynku może zostać przedłużony do rozmiarów regularnego lub skróconego tygodniowego okresu odpoczynku. Kierowca może mieć najwyżej trzy skrócone dzienne okresy odpoczynku pomiędzy dwoma tygodniowymi okresami odpoczynku. Konsekwencją powyższych rozwiązań – co podkreślono w uzasadnieniu decyzji - jest treść lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym która sankcjonuje skrócenie dziennego czasu odpoczynku: • o czas powyżej 15 minut do jednej godziny karą pieniężną w wysokości 100 złotych, • za każdą następną rozpoczętą godzinę w wysokości 200 złotych. Analiza zapisów z protokołu kontroli, protokołu przesłuchania kierowcy w charakterze świadka oraz danych pobranych z karty kierowcy i z cyfrowego urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń, lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca P. Ł. o godz. 04:29 dnia [...].04.2015r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał najdłuższy okres odpoczynku trwający jedynie 4 godziny i 44 minuty tj. od godz. 23:45 dnia 03.04.2015 r. do godz. 04:29 dnia 04.04.2015r. czasu UTC+1. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 6 godzin i 16 minut z wymaganego 11-godzinnego dziennego czasu odpoczynku. W sprawie nie stwierdzono zapisów dających podstawę zastosowania art. 12 rozporządzenia 561/2006. Główny Inspektor, mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, uznał, że zasadne było nałożenie kary pieniężnej w wysokości 1.300 złotych za stwierdzone naruszenia określone lp. 5.3.1 i lp. 5.3.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję GITD z dnia [...] października 2015 r. P. wniósł o uchylenie decyzji w całości. Decyzji zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, przez niezastosowanie art. 92b ust 1 oraz 92c ust 1 ustawy o transporcie drogowym, które miało wpływ na wynik sprawy, ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Z 2004 Nr 204, poz. 2088 ze zm.), poprzez wymierzenie sankcji administracyjnej w wysokości 1300 zł pomimo braku podstaw faktycznych i prawnych. Strona skarżąca wskazała także na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego art. 7, 8 kpa. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy P.p.s.a.). Badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone przez organy administracji w sposób prawidłowy zaś interpretacja przepisów prawa i sposób ich zastosowania nie budzi zastrzeżeń Sądu. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w sprawie niniejszej miały zastosowanie przepisy ustawy o transporcie drogowym. W przypadku stwierdzenia naruszeń prawa na organie administracji spoczywa obowiązek wymierzenia stosownej kary pieniężnej. Kwestią podstawową w rozpoznawanej sprawie jest ustalenie czy organy administracji prawidłowo ustaliły stan sprawy tj. czy można uznać za wiarygodne ustalenia dokonane w zakresie przekroczenia przez kierowcę dozwolonego czasu pracy. Badając sprawę Sąd doszedł do przekonania, że ustalenia w tym zakresie są prawidłowe. Nie można zdaniem Sądu uznać za wiarygodne twierdzeń strony skarżącej, że kierowca poddany został presji przez kontrolerów i dlatego złożył zeznania niekorzystne dla skarżącej. W tym miejscu należy przypomnieć, że czynności kontrolne przeprowadzone przez inspektorów transportu drogowego były prowadzone w obecności kierowcy. Czynności te zostały opisane w protokole, który został podpisany przez kierowcę, który nie zasygnalizował żadnych zastrzeżeń do protokołu. W tych okolicznościach Sąd nie może dać wiary twierdzeniom strony skarżącej, że presja wywarta na kierowcę przez inspektorów transportu drogowego była tak silna, że nie zgłosił ona do protokołu zastrzeżeń które chciał zgłosić. Jest zdaniem Sądu absolutnie niewiarygodne, że dorosły mężczyzna, zawodowy kierowca był tak zestresowany kontrolą, że nie był w stanie wyartykułować uwag do jej przeprowadzenia. Była to przecież rutynowa kontrola nie zaś postępowanie prowadzone po wypadku spowodowanym przez kierowcę. Doświadczenie życiowe przekonuje Sąd, że argument przedstawiany przez skarżącą o presji kontrolerów wywieranych na kierowcę w celu zaakceptowania wyników kontroli i podpisania protokołu stanowią próbę uniknięcia kary za złamanie przepisów dotyczących długości czasu pracy kierowcy. Składając podpis pod protokołem kierowca potwierdził treść złożonych z nim zeznań jako wiarygodnych i zgodnych z ustalonym stanem faktycznym. O mocy dowodowej zeznań złożonych w trakcie kontroli świadczy okoliczność, iż były one składane pod rygorem odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań określonym w art. 233 § 1 kodeksu karnego. Kierowca był pouczony o treści powyższego przepisu, tym samym jego zeznania trzeba uznać za wiarygodne i zgodne z prawdą. Ponadto zeznania były złożone "na gorąco", w trakcie przeprowadzanej kontroli, tak więc kierowca nie miałby czasu na przygotowanie wersji wydarzeń odmiennej od rzeczywistości. Analiza zawartych na karcie kierowcy danych, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci: przerwa napięcia, wykazała, iż w dniu [...].04.2015r. o godzinie 04:29 rozpoczął się 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać minimum 11-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał jedynie 4 godziny i 44 minuty nieprzerwanego odpoczynku, tj. od godziny 23:45 dnia 03.04.2015r. do godziny 04:29 dnia 04.04.2015r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 6 godzin i 16 minut, co mogło mieć niekorzystny wpływ na jego stan i bezpieczeństwo ruchu drogowego. W niniejszej sprawie koniecznym było odebranie przez kierowcę odpoczynku w wymiarze 11 godzin, co jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego nie miało miejsca. W związku z tym nałożenie kary było zdaniem Sądu uzasadnione. Sąd zauważ również, że organ zasadnie nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92 b ustawy o transporcie drogowym, zgodnie ze wskazaniem skarżącego, iż zapewniał właściwą dyscyplinę i organizację pracy. Podkreślić bowiem należy, iż strona skarżąca nie wykazała aby organizacja i wykonywanie przewozów drogowych odbywała się w sposób wykluczający naruszenie przepisów z zakresu norm czasu pracy. Odpowiedzialność przedsiębiorstwa za naruszenia przepisów transportowych wynika wprost z przepisów unijnych: z rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz z rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 561/2006 z dnia 15 marca 2006 r., w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 i 2135/98 jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85. Stosownie do treści art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca jest zwolniony z bieżącego nadzoru nad pracą kierowcy. Sąd stwierdza, że strona jako profesjonalny przedsiębiorca powinna mieć nadzór i kontrolę nad sposobem wykonywania pracy przez zatrudnionych pracowników, oraz nad pojazdami będącymi własnością przedsiębiorstwa. Przedmiotowy przejazd wykonywany był w imieniu i na rzecz strony skarżącej, która w tym zakresie nie wykazała się należytą starannością w organizacji pracy. Dzięki właściwej organizacji nie dochodziłoby do sytuacji, gdy pojazdy przedsiębiorstwa są prowadzone z naruszeniem przepisów o czasie pracy kierowców. Trzeba również zauważyć, że skarżący nie przedstawił w toku postępowania administracyjnego żadnych dowodów na powstanie okoliczności, mogących obalić ustalenia organu, w tym również te oparte na protokole zeznań kierowcy. Wszystkie okoliczności sprawy związane z naruszeniem lp. 5.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym były okolicznościami, na które przedsiębiorca miał wpływ i mógł je przewidzieć. Wpływ przedsiębiorcy przejawia się w braku kontroli nad kierowcami, braku reakcji na popełniane przez nich naruszenia. Przedsiębiorca nie wskazał wystąpienia żadnych innych okoliczności na które nie miał wpływu, lub których nie mógł przewidzieć. Zdaniem Sądu organ zasadnie zważył, że nawet gdyby do naruszenia doszło wyłącznie z winy kierowcy, okoliczność ta nie stanowiłaby podstawy do zastosowania art. 92c. Powyższe potwierdza stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uzasadnieniu wyroku z dnia 17 listopada 2010 r. (sygn. akt II GSK 976/09) stwierdził: "Dotychczasowy art. 93 ust. 7 u.t.d. nie może być odnoszony do przypadków, gdy naruszenie przepisów jest wynikiem działania lub zaniedbania samego przedsiębiorcy lub osób, którymi posługuje się przy prowadzeniu działalności, gdyż świadczy to o nieprawidłowej organizacji pracy przedsiębiorstwa. Nie ulega więc wątpliwości, że jest to przepis wyjątkowy, odnoszący się do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć." Należy również wskazać, że organy administracji, zgodnie z art. 7 kpa podjęły wszelkie czynności w celu ustalenia staniu faktycznego sprawy. Sąd stwierdza także, iż postępowanie administracyjne było prowadzone zgodnie z dyspozycją art. 8 kpa. Zebrano istotne w sprawie dowody. Strona została pouczona o przysługujących jej uprawnieniach. Skarżący miał możliwość wypowiedzenia się w toku czynności kontrolnych, zgłaszania dowodów, składania wyjaśnień. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne stosownie do obowiązujących w tym zakresie wymogów. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji nie naruszyły powołanych wyżej przepisów prawa materialnego jak też przepisów postępowania. Sąd stwierdza, że okoliczności sprawy, zostały rzetelnie ustalone w toku kontrolowanego postępowania administracyjnego i na ich podstawie wydana została prawidłowa decyzja. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.